• Trong những năm ở Pháp, Nga và Trung Quốc, Người vừa họat động tích cực trong phòng trào công nhân và phong trào giảiphóng dân tộc, vừa nghiên cứu lý luận học hỏi kinh nghiệm cáchmạng
Trang 1//74 TS BÙI KIM ĐỈNH (Chủ biên)
• TS NGUYỄN QUỐC BẢO, TS HOẰNG THỊ ĐIỀU
(Dưới dạng hỏi & đáp)
/ NHÀ XUẤT BẢN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
Trang 2TS NGUYỄN QUỐC BẢO - TS HOÀNG THỊ ĐIỀU
TÌM HIỂU MỒN HỌC
LỊCHSỬ ĐẢNG CÔNG SẢN VIỆT NAM
(DƯỚI DẠNG HỎI & ĐÁP)
(Tái bản có bổ sung, sửa chữa)
NHÀ XUẤT BẢN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
Trang 3MỤC LỤC
Lời giôi thiệu 9
Câu 1 Dưới ách thống trị của thực dân Pháp (cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX), xã hội
Việt Nam có những biến đổi sâu sắc nào? Nêu những mâu thuẫn cơ bản và những nhiệm vụ cần phải giải quyết? 11
Câu 2 Nêu tóm lược các phong trào yêu nước tiêu biểu cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ
XX? Giải thích vì sao các phong trào đó thất bại và yêu cầu đặt ra với cách mạng Việt Nam lúc đó? 14
Câu 3 Cuộc tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc? Vì sao đây là sự lựa chọn
Cáu 10 Nêu nội dung chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng của Đảng trong
Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng tháng 7-1936? 36
Câu 11 Trình bày hoàn cảnh lịch sử, nội dung và ý nghĩa của sự chuyển hướng
chĩđạo chiến lược của Đảng giai đoạn 1939-1941? 39
Câu 12 Vấn đề thời cơ trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945? 43 Câu 13 Sự chuẩn bị của Đảng và Hồ Chí Minh cho Cách mạng
Trang 4Tháng Tám? 45
Câu 14 Nêu nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của
cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945? 47
Câu 15 Nệu những nét chính về tình hình nước ta ngay sau khi Cách mạng Tháng
Tám thành công? Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lãnh đạo nhân dân ta giải quyết những khó khăn như thế nào để bảo vệ thành quả của Cách mạng Tháng Tám? 51
Câu 16 Vì sao Đảng và Hồ Chí Minh phát động cuộc kháng chiến toàn quốc
(12-1946) ? s 55
Câu 17 Trình bày những nội dung cơ bản của đường lối kháng chiến chống thực
dân Pháp xâm lược và can thiệp Mỹ (1945-1954)? 57
Câu 18 Đảng đã lãnh đạo quân dân ta xây dựng, phát triển lực lương kháng chiến
như thế nào? 60
Câu 19 Trình bày hoàn cảnh, nội dung cơ bản và ý nghĩa lịch sử của
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (tháng 2-1951)? 62
Câu 20 Trình bày diễn biến, kết quả, ý nghĩa chiến cuộc Đông - Xuân 1953-1954
và chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ? 65
Câu 21 Những thành công nổi bật của Đảng trong kháng chiến chống thực dân
Pháp và can thiệp Mỹ (1945-1954)? 70
Câu 22 Phân tích đặc điểm tình hình nước ta sau khi hòa bình lập lại (tháng
7-1954) và nêu những nội dung cơ bản của đường lối cách mạng Việt Nam do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (tháng 9-1960) đề ra? 71
Câu 23 Những căn cứ lý luận và thực tiễn để Đảng chủ trương đưa miền Bắc đi lên
chủ nghĩa xã hội sau tháng 7 năm 1954? 74
Câu 24 Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 15 (1-1959) và Đại hội
III của Đảng (9-1960) đã phân tích tính chất xã hội miền Nam và vạch ra đường lối cách mạng miền Nam như thế nào? 77
Câu 25 Sự chỉ đạo của Đảng trong các giai đoạn phát triển củạ cách mạng miền
Nam, từ năm 1954 đến năm 1975? 80
Câu 26 Vai trò của miền Bắc xã hội chủ nghĩa trong việc thực hai chiến lược cách
Trang 5mạng: chống Mỹ, cứu nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội? 86
Câu 27 Nêu đặc điểm, nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa và những kinh nghiệm lịch
sử của cuộc chống Mỹ, cứu nước (1954-1975)? 90
Câu 28 Vì sao Đảng chủ trương: thống nhất nước nhà về mặt Nhà nước, đưa cả
nước đi lên chủ nghĩa xã hội, sau tháng 4 năm 1975? 93
Câu 29 Đảng lãnh đạo công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa từ
1975-1985 như thế nào? Nêu những thành tựu và nhược điểm của công cuộc đó? 95
Câu 30 Nguyên nhân dẫn đến công cuộc đổi mới trên đất nước ta? Nội dung cơ
bản và ý nghĩa lịch sử của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (tháng 12-1986)? 99
Câu 31 Đảng lãnh đạo quá trình cải tạo xã hội chủ nghĩa từ nám 1958 đến nay như
thế nào? 102
Càu 32 Đảng ta đã lãnh đạo quá trình công nghiệp hoá đất nước từ năm 1960 đến
nay như thế nào? 106
Câu 33 Quá trình Đảng xác định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở
Việt Nam? 110
Câu 34 Nêu những thành tựu và những bài học kinh nghiệm chủ yếu qua 15 năm
đổi mới trên đất nước ta? 115
Câu 35 Phân tích nội dung cơ bản và ý nghĩa của bài học kinh nghiệm nắm vững
ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội? 116
Câu 36 Phân tích bài học kinh nghiệm về tăng cường đoàn kết dân tộc? 120 Câu 37 Phân tích bài học kinh nghiệm về đoàn kết quốc tế trong
cách mạng Việt Nam? 124
Câu 38 Phân tích bài học kinh nghiệm về bảo đảm và tăng cường sự
lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam? 128
Trang 6NHÀ XU T B N LÝ LU N CHÍNH TRẤT BẢN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ ẢN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ ẬN CHÍNH TRỊ Ị
LỜI GIỚI THIỆU
Lịch sử Đảng Cộnc sản Việt Nam là môn học không những giành được sự quan tâm chú ý của nhiều người mà còn mang tính bắt buộc, chiếm một thời lượng đáng kể trong hệ thống giáo dục - đào tạo trung cấp, cao đẳng, đại học ở nước ta, đặc biệt là các hệ đào tạo lý luận chính trị Khi học tập, nghiên cứu môn học này, sinh viên và học viên thường gặp nhiều khó khăn trong việc ghi nhớ các ’ sự kiện, khái quát các nội dung
cơ bản và bài học lịch sử của từng thời kỳ, giai đoạn cách mạng của Đảng ta.
Để giúp các bạn sinh viên, học viên, giáo viên và đông đảo bạn đọc có một tài liệu tham khảo hữu ích, tiện dụng, chúng tôi cho tái bản cuốn: Tìm hiểu môn học Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.
Tuy đã có một số cuốn sách xuất bản thuộc dạng hỏi - đáp về môn học này nhưng điểm đặc biệt của cuốn sách là các tác giả đã chắt lọc những nội dung cốt yếu nhất, trình bày trong 38 câu hỏi, với bố cục rành mạch, ngắn gọn, kết cấu chặt chẽ, nội dung bảo đảm đáp ứng các yêu cầu của
Hệ đào tạo lý luận chính trị và của Bộ Giáo dục - Đào tạo.
Lần xuất bản đầu tiên, cuốn sách được đông đảo bạn đọc đón nhận và đóng góp cho những ý kiến quý báu Trong lần tái bản này, cuốn sách đã
có sửa chữa, bổ sung cần thiết, với mong muốn góp phần giúp các bạn tìm hiểu, lĩnh hội nhanh chóng được môn học quan trọng này một cách có
hệ thống, khoa học Chúng tôi rất mong tiếp tục nhận được ý kiến đóng góp của các bạn để nhửng lần tái bản sau, cuốn sáciì sẽ ngày càng được hoàn thiện.
Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách tới bạn đọc!
Trang 7Dưới ách thống trị của thực dân Pháp (cuối thế kỷ XIX đẩu thế kỷ XX), xã hội Việt Nam có nhữhg biến đổi sâu sắc nào? Nêu những mâu thuẫn cơ bản và nhữhg nhiệm vụ cần phải giải quyết?
1 Những biến đổi của xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
Năm 1858, thực dân Pháp xâm lược Việt Nam Sau khi đặt ách
đô hộ, chúng thi hành chính sách phản động toàn diện
• về chính trị
Thực dân Pháp thi hành chính sách cai trị trực tỉếp, mọiquyền hành đều nằm trong tay bọn tư bản Pháp, vua quan phongkiến chỉ là bù nhìn, tay sai Chúng dùng chính sách "chia để trị",thủ tiêu mọi quyền tự do, dân chủ; thẳng tay đàn áp và khủng bốkhốc liệt các tư tưởng, hoạt động yêu nước, làm cho dân tộc ViệtNam lâm vào cảnh ngột ngạt về chính trị
• về kinh tế
Chúng tiến hành chương trình khai thác thuộc địa đại quy mônhằm khai thác tài nguyên, bóc lột nhân công, cướp ruộng đất củanông dân, biến Việt Nam và Đông Dương thành thị trường độcquyền của Pháp Tuy có những biến đổi trong cơ cấu kinh tế, rađời một số ngành công nghiệp, khai thác mỏ, giao thông vận tải,thương nghiệp, kinh tế đồn điền , mang tính chất tư bản - thựcdân nhưng vẫn không đủ làm biến đổi nền sản xuất phong kiếnnghèo nàn lạc hậu
• về văn hoấ - xã hội
V Thực dân Pháp thi hành chính sách ngu dân, lập nhà tù nhiềuhơn trường học; đầu độc thanh niên bằng rượu cồn, thuốcphiện; mị dân, tuyên truyền xuyên tạc lịch sử, văn hoá ViệtNam; bring bít ngăn cản văn hoá tiến bộ trên thế giới du nhậpvào Việt Nam, gây tâm lý tự ti dân tộc ; tuyền truyền văn
Trang 8hóa thực dân vong bản nhằm thủ tiêu tinh thần yêu nước vànền văn hóa dân tộc của ta.
V Việt Nam từ xã hội phong kiến độc lập đã thành xã hội thuộcđịa, nửa phong kiến Dân tộc Việt Nam bị mất độc lập tự do,kinh tế không phát triển, đời sống vô cùng cực khổ
• Dưới ách thông trị của thực dân Phấp, tình hình giai cấp - xã hội Việt Nam biên đổi sâu sắc
Ngoài hai giai cấp cũ là giai cấp địa chủ phong kiến và nôngdân, xã hội Việt Nam xuất hiện các giai cấp mới: giai cấp côngnhân, giai cấp tiểu tư sản và tư sản
V Giai cấp địa chủ phong kiêh một thời đã từng thống trị dântộc, nay để mất nước Bộ phận phản động nhất làm tay sai chothực dân Pháp Số còn lại phân hóa sâu sắc, trong đó cónhững bộ phận có thể tham gia khá tích cực vào phong tràodân tộc (phong kiêh vừa, nhỏ, trí thức phong kiến)
V Giai cấp nông dân: bị bần cùng hoá vì chính sách bóc lột tànbạo của đế quốc, phong kiến, họ khaó khát độc lập và ruộngđất, là lực lượng chủ lực của phong trào giải phóng dân tộc
V Giai cấp công nhân: mới ra đời, số lượng ít nhưng nhanh
Trang 9chóng trưởng thành Do những ưu thế đặc biệt nên sẽ là lực lượnglãnh đạo cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.
V Giai cấp tiểu tư sản: mới xuất hiện, ngày càng đông đảo, bị đếquốc, phong kiến bóc lột chèn ép Họ rất nhạy cảm (đặc biệt làlớp trí thức), có tinh thần dân tộc, yêu nước
V Tư sản mại bản: gắn liền với lợi ích tư bản Pháp, tham gia vàođời sống chính trị, kinh tế của thực dân Pháp
z Tư sản dân tộc: mâu thuẫn với tư bản Pháp và địa chủ phongkiến, có tinh thần dân tộc, dân chủ, nhưng thế lực kinh tế yếu
ớt, phụ thuộc, do đó khuynh hướng chính trị là cải lương
2 Dưới xã hội thuộc địa nửa phong kiên, Việt Nam có hai mầu thuẫn cơ bẳn phâigiải quyết
• Mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với đế quốc, tay sai (đây
là mâu thuẫn chủ yếu); mâu thuẫn giữa nhân dân Việt Nam(nông dân) với địa chủ phong kiến Hai mâu thuẫn này có quan
hệ mật thiết và quy định lẫn nhau Giải quyết đúng đắn hai mâuthuẫn này sẽ tạo điều kiện cho cách mạng Việt Nam phát triển
• Hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam:
>/ Nhiệm vụ dân tộc: chống đế quốc và phong kiến tay sai, giànhđộc lập dân tộc
V Nhiệm vụ dân chủ: chống phong kiến phản động, đòi quyềndân chủ và ruộng đất
Hai nhiệm vụ có quan hệ biện chứng, quy định, tác động lẫnnhau; trong đó, nhiệm vụ hàng đầu là chông đế quốc và tay sai,giành độc lập dân tộc
Việc nhận thức và giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa hainhiệm vụ dân tộc - dân chủ có ý nghĩa quyết định đến toàn bộcuộc vận động cách mạng ở Việt Nam đương thời
Nêu tóm lược các phong trào yêu nước tiêu biểu cuối thê' kỷ XIX
Trang 10đẩu thế kỷ XX? Giải thích vì sao các phong trào đó thất bại và yêu cẩu đặt ra với cách mạng Việt Nam lúc đó?
1 Nêu tóm lược các phong trào yêu nước
Trước cuộc xâm lược của thực dân Pháp và sự bạc nhược, yếuhèn của triều đình nhà Nguyễn, cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, xãhội Việt Nam đã dấy lên nhiều phong trào yêu nước với haikhuynh hướng tư tưởng chủ yếu là: tư tưởng phong kiên và tưtưởng tư sản
• Cấc ph ong trào yêu n ước theo hệ tư tưởng phong kiên
V Phong trào cần Vương Ngày 13-07-1885, vua Hàm Nghixuống chiếu "Cần Vương" Phong trào "Cần Vương" phát triểnnhanh chóng khắp ba miền Bắc, Trung, Nam và kéo dài đếnkhi cuộc khởi nghĩa Phan Đình Phùng thất bại (1896)
z Cuộc khởi nghĩa nông dân tiêu biêu nhất của nông dân ViệtNam thời kỳ này là cuộc khỏi nghĩa Yên Thế do Hoàng HoaThám lãnh đạo kéo dài 30 năm (1883-1913)
• Các phong trào yêu nước theo hệ tư tưởng tư sản
V Phong trào Đông Du (1906-1908), do nhà yêu nước Phan BộiChâu lãnh đạo mở đầu cuộc vận động giải phóng dân tộc theokhuynh hướng dân chủ tư sản Phong trào
Trang 11này đã đưa một số thanh niên yêu nước sang du học ở Nhật,dựa vào Nhật để đánh Pháp, dùng thơ văn yêu nước để thứctỉnh nhân dân.
V Phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục (1907), do Lương Văn Can,Nguyễn Quyền lãnh đạo diễn ra khá sôi nổi dưới các hìnhthức như tuyên truyền cải cách, cổ vũ lòng yêu nước của nhândân
V Phong trào Duy Tân (1906-1908), do Phan Chu Trinh, TrầnQuý Cáp, Huỳnh Thúc Kháng lãnh đạo, nhằm vận động cảicách văn hoá xã hội, động viên lòng yêu nước, đả kích bọnvua quan phong kiến thối nát, khẩu hiệu là: "ỷ Pháp, đảPháp"
V Tổ chức Việt Nam Quang Phục hội (1912) nhằm "đánh đuổigiặc Pháp, khôi phục việt Nam"
Phong trào tư sản đấu tranh chống các thế lực tư bản nướcngoài, đòi cải cách dân chủ, chống độc quyền xuất khẩu ở cảngSài Gòn năm 1923
z Phong trào yêu nước của các tầng lớp tiểu tư sản thành thị pháttriển mạnh như phong trào đấu tranh đòi trả tự do cho cụPhan Bội Châu (1925), tổ chức đám tang và truy điệu cụ PhanChu Trinh (1926)
Z Sự ra đời và hoạt động của Việt Nam Quốc dân đảng (từ 1927)
và cuộc khởi nghĩa Yên Bái (1930)
2 Các phong frào yêu nước đó là các cuộc biêu dương tinh thần yêu nước, bất khuấi của dân tộc Việt Nam, nhưng hầu hết đã thất bại, vì:
• Trên thực tế, các phong trào cứu nước từ các lập trườngphong kiến, tư sản, tiểu tư sản, qua khảo nghiệm lịch sử đã thấtbại Thất bại của phong trào cần Vương là do không có đường lôiđúng, vì giai cấp phong kiến, địa chủ đã không còn khả năng dẫndắt dân tộc đến thắng lợi
Trang 12• Cuộc khơi nghĩa Yên Thế dưới sự lãnh đạo của cụ Hoàng
Hoa Thám cũng chứng tỏ đó không phảỉ là con đường cứu nước,giải phóng dân tộc đúng đắn
• Các phong trào yêu nước theo khuynh hướng tư sản do
đường lôi chính trị không rõ ràng, nhất là không biết dựa vàoquần chúng nhân dân mà chủ yếu dựa vào uy tín cá nhân nênkhông tạo ra được sức mạnh tổng hợp, không tạo ra được sựthống nhất cao trong những người khởi xướng phong trào Vìvậy, khi những người lãnh đạo bị bắt thì phong trào cũng tan rãtheo
Thất bại của các phong trào yêu nước theo khuynh hướng tưsản đã nói lên một sự thật: con đường dân chủ tư sản cuối cùngđều rơi vào tình trạng bế tắc, không thể là con đường cứu nước
Xã hội Việt Nam lâm vào cuộc khủng hoảng trầm trọng cả vềđường lốì cứu nước và giai cấp lãnh đạo cách mạng
Thực tế đó đòi hỏi phải có một đường lối cách mạng đúngđắn và một tổ chức cách mạng có khả năng đưa phong trào yêunước đi đến thắng lợi
<^cầu3^> Cuộc đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc? Vì sao đây là sự lựa
chọn đúng đắn cửa lịch sử dân tộc?
ỉ Sự lựa chọn con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc
• Giữa lúc dân tộc ta đang khủng hoảng về đường lối cứu
nước thì năm 1911, người thanh niên trẻ tuổi Nguyễn Ái Quốc đã
ra đi tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc, trên cơ sở nhậnthức sâu sắc những hạn chế trong chủ trương cứu nước củanhững người đi trước
• Người đã tới rất nhiều nước ở châu Á, châu Âu, châu Phi,
châu Mỹ, từ đó rút ra những nhận thức đúng đắn về thù, bạn,nhung chưa tìm thấy con đường cứu nước
Trang 13• Tháng 6-1919, sau Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, các
nước đế quốc mở hội nghị chia lại thuộc địa ở Vécxây, Người đãgửi tới Hội nghị bản yêu sách tám điểm đòi các quyền tự do, dânchủ, bình đẳng cho nhân dân Việt Nam và đã gây được tiếngvang lớn
Năm 1917, Cách mạng Tháng Mười Nga thành công đã ảnhhưởng rất lớn đến xu hướng hoạt động của Người
• Tháng 7-1920, Người đọc bản Sơ thảo luận cương về vấn đề
dân tộc và thuộc địa của V I Lênin và đã lựa chọn dứt khoát: kếthợp cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp vôsản Tháng 12-1920, tại Đại hội Đảng Xã hội Pháp họp ở Tua,Nguyễn Ái Quốc đã bỏ phiếu tán thành Quốc tế thứ ba và thamgia thành lập Đảng Cộng sản Pháp Người trở thành chiến sỹcộng sản đầu tiên của dân tộc Việt Nam
Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt từ chủ nghĩa yêu nước đếnchủ nghĩa cộng sản trong con người Nguyễn Âi Quốc, đã mỏđường giải quyết sự khủng hoảng về đường lối cứu nước ở ViệtNam
2 Trong số bao nhiêu người Việt Nam đi tìm đường cứu nước, chỉ
có Nguyễn Ái Quốc ỉà người duy nhất tìm thấy con đường đúng đẳn
i
• Trong suốt cuối thế kỷ XIX, đầu XX, lớp lớp người Việt
Nam dấn thân tìm đường, lần lượt thử nghiệm các con đường,phương sách cứu nước, nhưng tất cả đều thất bại, do hạn chế củalịch sử và của bản thân các nhà yêu nước Nguyễn Ái Quốc làngười Việt Nam duy nhất tìm thấy con đường cứu nước đúngđắn vì:
Trang 14và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại!
V Thất bại của lớp người trước đã chứng minh một khả năng bấtthành, về khách quan đã giúp cho thế hệ sau không phải làmlại cuộc tìm đường
• Về chủ quan
V Nguyễn Ái Quốc hội đủ những phẩm chất đặc biệt củạ mộtlãnh tụ chính trị thiên tài
V Người cỏ lòng yêu nước, thương dân sâu sắc, nồng nhiệt Đây
là điểm xuất phát và cũng là tiền đề cơ bản để Người đi tìmđường, để kiểm nghiệm sự đúng đắn của các con đường cứunước
V Nguyễn Ái Quốc được trang bị nền tảng vẫn hóa vững chắccủa dân tộc và của phương Đông, phương Tầy Đây là cơ sởthuận lợi để tiếp nhận một cách tự nhiên các tư tưởng tiên tiếncủa thời đại, vì bản thân các tư tưởng này là đỉnh cao văn hóa
V Người có trí tuệ thiên tài:
* Từ rất sớm, Nguyễn Ái Quốc đã quan sát với óc phê phánthiên tài các con đường cứu nước của các cụ Phan Bội Châu,Phan Chu Trinh, Hoàng Hoa Thám, để’rất kính phục các
cụ, nhưng không đi theo con đường đỏ
* Người chọn hướng đi độc đáo: sang phương Tây, nơi đang
là trung tâm văn minh của nhân loại, nơi tập trung nhữngxung đột ý thức hệ lớn từ đó mới có cơ hội tiếp thu chủnghĩa Mác-Lênin và tiếp xúc với các cuộc cách mạng vô sản
* Cách đi độc đáo: vừa làm, vừa học, vừa hoạt động thực tiễn,vừa tìm hiểu, nghiên cứu, kiểm nghiệm lý luận, nên nhữngkết luận chính trị rút ra rất chính xác
3 Con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc ỉà duy nhất đúng đắn vì:
* Đây là kết luận của chính lịch sử Việt Nam Tất cả các conđường cứu nước do các lãnh tụ của các phong trào yêu nước tìm
Trang 15kiếm, thử nghiệm đều không thành Con đường dân tộc phongkiến đã thất bại Con đường dân tộc tư sản còn có thể đi đếnthắng lợi ở một số nước thuộc địa, nhưng ở Việt Nam, giai cấp tưsản dân tộc yếu ớt về kinh tế, què quặt về chính trị, lại sinh saugiai cấp vô sản đã lớn mạnh, nên không thể đủ sức hướng đấtnước theo con đường của họ, như thất bại của cuộc khởi nghĩaYên Bái đã chứng minh Cứu nước, giải phóng dân tộc theo conđường cách
mạng vô sản là tất yếu, sau khi tất cả các con đường khác đã thấtbại
• Trong lịch sử, dân tộc ta từng chiến thắng những kẻ địch
mạnh hơn, nhưng nay lại thất bại trước thực dân Pháp, vì kẻ thùmới hơn ta một trình độ phát triển, về vật chất, kỹ thuật Chỉriêng lực lượng dân tộc và kho vũ khí truyền thống không đủ sứcchiến thắng Đặt cuộc giải phóng dân tộc vào cùng quỹ đạo cáchmạng vô sản, sẽ có sức mạnh tổng hợp của dân tộc - trùyền thốhg
và giai cấp, quôc tế và thời đại để chiến thắng thực dân Pháp
• Con đường cứu nước mới là kết luận cuối cùng sau quá
trình khảo cứu khoa học, công phu của nhà yêu nước chân chính
và lãnh tụ thiên tài Nguyễn Ái Quốc
• Thực tế lịch sử Việt Nam đã kiểm chứng, sự ra đời của
Đảng cộng sản Việt Nam với cương lĩnh cứu nước đúng đắn đãchấm dứt cuộc khủng hoảng con đường cứu nước, mở ra bướcngoặt thắng lợi của cách mạng Việt Nam
Từ khi trở thành người cộng sản, Nguyễn Ái Quốc tích cựcchuẩn bị về chính trị, tư tưởng, tổ chức cho việc thành lập ĐảngCộng sản Việt Nam Đây là sự chuẩn bị công phu, đồng thời, đặcbiệt có ý nghĩa đối với sự thắng lợi của cách mạng Việt Nam
Sự chuẩn bị cho việc thành lập Đảng của Nguyễn Ái Quốc?
1 Chuẩn bị vế mặt tư tưởng, chính trị
Trang 16• Người viết sách, báo {Người cùng khổ, Bẳn ấn chê'độ thực dân
Phấp) tập trung lên án chủ nghĩa thực dân và thực dân Pháp,
vạch trần bản chất xâm lược, phản động, bóc lột, đàn áp tàn bạocủa chúng, thức tỉnh lòng yêu nước, ý chí phản kháng của các dântộc thuộc địa
• Trong những năm ở Pháp, Nga và Trung Quốc, Người vừa
họat động tích cực trong phòng trào công nhân và phong trào giảiphóng dân tộc, vừa nghiên cứu lý luận học hỏi kinh nghiệm cáchmạng các nước, kinh nghiệm của cuộc Cách mạng Tháng MườiNga, và dần hình thành tư tưởng về con đường cứu nước, giảiphóng dân tộc Lý luận Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh sẽtrở thành nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hoạt động củaĐảng và là cơ sở cho hoạch định đường lối của Đảng về sau
• Phác thảo đường lối cứu nước (thể hiện tập trung trong tác
phẩm Đường cấch mệnh, năm 1927) Nội dung cơ bản của tác
phẩm:
z Đi sâu vạch rõ bẳn chất phản động của chủ nghĩa thực dân Chủ
nghĩa thực dân là kẻ thù chung của các dân tộc thuộc địa, củagiai cấp công nhân và nhân dân lao động trên thế giới, là kẻthù trực tiếp và nguy hại nhất của nhân dân các nước thuộcđịa
Z Con đường đi lên của cách mạng Việt Nam là làm cuộc cách mạng
giải phóng dân tộc, hướng lên chủ nghĩa xã hội Hai giai đoạncách mạng này có quan hệ mật thiết, tác dộng qua lại lẫnnhau
V Mối quan hệ giữa cách mạng chính quổc và each mạng thuộc địa.
Cách mạng chính quốc và cách mạng thuộc địa có môì quan
hệ khăng khít với nhau Phải thực hiện sự liên minh chiến đấugiữa các lực lượng cách mạng ở thuộc địa và chính quốc Đặcbiệt Người chỉ rõ, cách mạng thuộc địa có tính chủ động, độclập, có thể giành thắng lợi trước cách mạng chính quốc, gópphần đẩy mạnh cách mạng ở chính quốc
Trang 17V Về lực lượng each mạng: công nông là chủ, là gốc của cách
mạng; cốn người học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ là bầubạn của công nông Cách mạng là việc chung của dân chúngchứ không phải là việc của một hai người
V Mục tiêu each mạng: quyền lực thuộc về nhân dân.
V Về đoàn kết quốc tế: đặt cách mạng Việt Nam là một bộ phận
của cách mạng thế giới; phải thực hiện sự liên minh, đoàn kếtvới các lực lượng cách mạng thế giới
V Về Đảng, tác phẩm nhấn mạnh: cách mạng muốn thắng lợi
trước hết phải có Đảng Cộng sản lãnh đạo Đảng đó phải lấychủ nghĩa Mác-Lênin làm hệ tư tưởng và vận dụng học thuyết
đó vào Việt Nam
• Tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc được truyền bá vào ViệtNam đầu thế kỷ XX, hướng cho các phong trào giải phóng dân tộctheo cách mạng vô sản, dẫn đên sự ra đời của Đảng Cộng sản ViệtNam
2 Chuẩn bị vê mặt tố chức
Năm 1921, Nguyễn Ái Quốc cùng một số nhà cách mạng ởcác nước thuộc địa Pháp lập ra Hội liên hiệp các dân tộc thuộcđịa, nhằm tập hợp lực lượng chống chủ nghĩh thực dân
Năm 1924, Nguyễn Ái Quốc tới Quảng Châu - Trung Quốc.Người đã cùng những nhà lãnh đạo cách mạng Trung
Trang 18Quốc, Triều Tiên, Ân Độ, Thái Lan, Inđônêxia thành lập Hội liênhiệp các dân tộc bị áp bức ỏ Á Đông.
Tháng 6 năm 1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Namcách mạng thanh niên (nòng cốt là Cộng sản Đoàn) để huấh luyệncán bộ, trực tiếp truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào phong* tràocông nhân, phong trào yêu nước ở Việt Nam Đây là tổ chức tiềnthân của Đảng
Hội Việt Nam cách mạng thanh niên và tác phẩm Đường cách
mệnh đã trực tiếp chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho
việc thành lập chính đảng vô sản ở Việt Nam, dẫn đến sự ra đờicủa các tổ chức cộng sản: Đông Dương cộng sản Đảng (6-1929),
An Nam cộng sản Đảng (7-1929), Đông * Dương cộng sản liênđoàn (1-1930) Nguyễn Ái Quốc đã chủ động triệu tập và chủ trìHội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản ở cửu Long - Hương cảng
- Trung Quốc, thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày
3-2-1930 Hội nghị thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt,Điều lệ vắn tắt của Đảng và Lời kêu gọi của Nguyễn Ái Quốcnhân dịp thành lập Đảng
3 Ý nghĩa sự ra đời của Đảng
• Đảng ra đời đánh dấu bước ngoặt vĩ đại của lịch sử cách
mạng nước ta, chấm dứt thời kỳ khủng hoảng về đường lôi cứunước và giai cấp lãnh đạo cách mạng đầu thế kỷ XX ở Việt Nam
Nó chứng tỏ rằng giai cấp công nhân Việt Nam đã hoàn toàntrưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng
• Đảng ra đời là một sự kiện có ý nghĩa quyết định đối với
toàn bộ quá trình phát triển của cách mạng Việt Nam
Đây chính là điều kiện cơ bản quyết định mọi thắng lợi của cáchmạng Việt Nam
Trang 19• Đảng ra đời mở ra một thời kỳ mới cho sự phát triển của
dân tộc - thời kỳ độc lập dân tộc, dân chủ, gắn liền với chủ nghĩa
xã hội Đảng ra đời trở thành ngọn cờ đoàn kết các yếu tô giai cấp,dân tộc, quóc tế tạo thành sức mạnh tổng hợp cho cách mạngthắng lợi
Nêu đặc điểm của giai cấp công nhân và phong trào công nhân Việt Nam trước khi Đảng Cộng sản thành lập?
1 Những đặc điểm cơ bẩn của giai cap cồng nhân Việt Nam
• Từ trước Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, giai cấp công
nhân nước ta đã dần dần hình thành, chiếm khoảng 1% dấn số.Giai cấp công nhân ra đời và phát triển cùng với cuộc khai thácthuộc địa của thực dân Pháp
• Công nhân Việt Nam có những phẩm chất chung của giai
cấp vô sản quốc tế:
V Là giai cấp đại diện cho lực lượng sản xuất tiên tiên nhất
V Là lực lượng cách mạng có tính tổ chức, kỷ luật cao nhất và cótác phong công nghiệp, có tính quốc tế
V Có lý luận cách mạng tiên tiến soi đường - lý luận Mác- Lênin
• Do sinh ra ở nựớc thuộc địa, nửa phong kiến, công nhân
Việt Nam còn có những đặc điểm riêng:
z Ra đời trước giai cấp tư sản dân tộc, phân bố đều khắp trên cảnước nhưng rất tập trung, lại chịu ảnh hưởng to lớn của
Trang 20Cách mạng Tháng Mười Nga nên có ưu thế hơn hẳn giai cấp
tư sản trong việc giành quyền lãnh đạo cách mạng
>/ Không có tầng lớp công nhân quý tộc nên không có cơ sỏ chínhtrị - xã hội cho chủ nghĩa cải lương
V Phần lớn xuất thân từ nông dân; còn duy trì mối liên hệthường xuyên, gần gũi với giai cấp nông dân, thuận lợi choliên minh công - nông (Tuy nhiên việc thiếu công nhân kỹthuật và chưa có công nhân lâu đời sẽ gây những hạn chếnhất định cho giai cấp công nhân, nhất là trong việc tổ chứcxây dựng chế độ mới)
V Vừa bị áp bức về mặt giai cấp, vừa bị áp bức về mặt dân tộcnên có khả năng kết hợp sức mạnh của phong trào công nhân
và phong trào yêu nước
Z Trong các giai cấp hiện có ở Việt Nam, công nhân là giai cấpduy nhất có đủ khả năng và điều kiện để giương cao ngọn cờgiải phóng, dẫn dắt toàn dân tộc đi đến thắng lợi
2 Sự phát triển của phong trào cồng nhân
• Ngay từ khi mới ra đời, công nhân đã tiến hành đấu tranh
chống thực dân Pháp áp bức, bóc lột, nhưng chủ yếu là đẩu tranhkinh tế Các hình thức đấủ tranh là bãi công, bỏ việc, đập phá máymóc Bãi công - hình thức đấu tranh riêng biệt của giai cấp côngnhân đã xuất hiện trong những năm 1906-1908, báo hiệu sự ra đờicủa một lực lượng chính trị mới
• Ban đầu, công nhân còn chiến đấu "dưới lá cờ của người
khác", tham gia tích cực vào các hpạt động, phong trào yêu nướctheo tư tưởng phong kiến, tư sản
• Sau Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, do Pháp đẩy mạnh
khai thác thuộc địa, giai cấp công nhân tăng lên mạnh mẽ Phong
Trang 21trào công nhân có tổ chức hơn, những yêu sách về kinh tế đã gắnkết với khẩu hiệu chính trị mà sự thành lập Công hội Đỏ ở Bắc Kỳ(1919), cuộc bãi công của công nhân Ba Son (1925) là những dấuhiệu nổi bật.
• Do hoạt động tích cực của Nguyễn Ái Quốc và Hội Việt
Nam cách mạng thanh niên, của phong trào "Vô sản hoá", do ảnhhưởng của Cách mạng Tháng Mười Nga, lý luận cách mạng ngàycàng được truyền bá sâu rộng vào phong trào công nhân vàphong trào yêu nước, đưa hai phong trào xích lại gần nhau,phong trào công nhân ngày càng phát triển đến tự giác
• Sự phát triển của phong trào công nhân và phong trào yêu
nước ở nước ta những năm đầu thế kỷ XX đã tạo tiền đề tích cựccho sự ra đời các tổ chức cộng sản đầu tiên ở Việt Nam
Câu o> Trình bày tính tất yếu của sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam?
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đầu năm 1930 là kết quả tấtyếu của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp ởViệt Nam, là sản phẩm của sự kết hợp giữa lý luận cách mạng vớiphong trào công nhân và phong trào yêu nước sục sôi ỏ Việt Namnhững năm đầu thế kỷ XX
• Lý luận cách mạng (chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng HồChí Minh) đóng vai trò là nền tảng tư tưởng và vũ khí tinh thầncủa Đảng Từ khi có lý luận cách mạng, các phong
Trang 22trào công nhân và phong trào yêu nước phát triển một cách có tổchức và tự giác.
• Giai cấp công nhân là lực lượng xã hội, là sức mạnh vật
chất của Đảng Chỉ qua hoạt động của giai cấp công nhân, lý luậntiên tiến mới biến thành hiện thực sinh động Được soi sáng bằng
lý luận Mác-Lênin, phong trào công nhân mới có khả năng đấutranh chính trị và giành được thắng lợi
• Hoạt động truyền bá lý luận Mác-Lênin vào trong nước, sự
phát triển bồng bột của phong trào công nhân đã vượt quá khảnăng lãnh đạo của Hội thanh niên - một hình thức tổ chức quá độ
Từ sự phân hóa của Hội thanh niên, đã ra đời hai tổ chức cộngsản: Đông Dương cộng sản Đảng (6- 1929) và An Nam cộng sảnĐảng (7-1929)
• Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập là sản phẩm của
sự kết hợp chủ nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân vàphong trào yêu nước của nhân dân ta
Chính khát vọng giải phóng dân tộc và sự thất bại của cácphong trào yêu nước trước năm 1930 đã đặt ra yêu cầu phải cólãnh tụ chính trị mới
• Từ lực lượng yêu nước, các thành phần tiên tiến, xuất sắc
tích cực tham gia vào tổ chức Đảng Cộng sản
• Xét về phía công nhân, sự tham gia của phong trào công
nhân cũng chính là sự tham gia của phong trào yêu nước vào việcthành lập Đảng, vì bản thân phong trào công nhân cũng là phongtrào yêu nước Điển hình cho sự chuyển hóa từ phong trào yêunước thành phong trào cộng sản là tổ chức Tân Việt dẫn đến sựhình thành Đông Dương cộng sản Liên đoàn (cuối 1929 - đầu1930) Bản thân Hội thanh niên ban đầu cũng là một tổ chức yêunước
Sự tác động giữa các yếu tố đã thúc đẩy lẫn nhau, đưa phong
Trang 23trào cách mạng Việt Nam không ngừng phát triển, dẫn đến điềukiện cho sự ra đời của Đảng đã chín muồi.
Nghiên cứu tính tất yếu của sự ra đời của Đảng và các yếu tô'tạo thành Đảng sẽ hình dung rõ hơn cội nguồn sức mạnh củaĐảng và những phương hướng tác động để xây dựng Đảng vữngmạnh
<^Cau7^> Trình bày nhữhg nội dung cơ bản của đường lối cách mạng Việt Nam
qua Cương lĩnh cách mạng đẩụ tiên và Luận cương chính trị của Đảng, từ đó rút ra nhận xét?
Hội nghị hợp nhất thành lập Đảng thông qua Chính cươngvắn tắt, Sách lược vắn tắt, Điều lệ vắn tắt và Lời kêu gọi của đồngchí Nguyễn Ái Quốc Đây là Cương lĩnh cách mạng đầu tiên củaĐảng ta Cương lĩnh có những nội dung cơ bản sau:
• Về phương hướng Vã mục tiêu cấch mạng Việt Nam: Đảng
"chủ trương làm tư sản dần quyền cách mạng và thổ địa cáchmạng để đi tới xã hội cộng sản”
• Nhiệm vụ của cách mạng tư sẩn dân quyền: đánh đổ chủ nghĩa
đế quốc Pháp và bọn phong kiến, làm cho nước Việt Nam đượchoàn toàn độc lập Dựng ra chính phủ công - nông - binh, thâu hếtsản nghiệp lớn (như công nghiệp, vận tải, ngân hàng ) của tư bảnđê' quốc chủ nghĩa Pháp để giao
Trang 24cho chính phủ công - nông - binh quản lý; tịch thu ruộng đất củabọn đế quốc phong kiến làm của công và chia cho dân cày nghèo.
• Về lực lượng each mạng: Đảng chủ trương đoàn kết tất cả các
giai cấp, các tầng lớp, các lực lượng tiến bộ, các cá nhân yêu nước,trước hết là công nông Đảng phải thu phục cho được công nông
và làm cho giai cấp công nhân đủ sức lãnh đạo cách mạng, đồngthời phải tranh thủ liên lạc với các tầng lớp: tiểu tư sản, trí thức,trung nông để kéo họ về phía vô sản giai cấp Lợi dụng bộ phậnphú nông, trung, tiểu địa chủ và tư bản Việt Nam chưa rõ mặtphản động Bộ phận nào rõ mặt phản động phải đánh đổ Trongkhi thực hiện sự liên lạc tạm thời với các giai cấp, tầng lớp kháckhông được thoả hiệp giai cấp
• Về đoàn kết quốc tế: Cương lĩnh khẳng định, cách mạng Việt
Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới; phải liên kết vớinhững dân tộc bị áp bức và quần chúng vô sản thế giới
• Về Đảng: Cương lĩnh khẳng định sự lãnh đạo của Đảng
Cộng sản là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng
Những nội dung trong Cương lĩnh đầu tiên của Đảng đã đặt
ra và giải quyết những vâh đề cơ bản, cấp bách và định hướngchiến lược đúng đắn cho tiến trình phát triển cách mạng ViệtNam Tinh thần cơ bản của nó là đoàn kết toàn dân, chống đếquốc Pháp thống trị, giành độc lập, hướng tới xã hội cộng sản.Tuy nhiên sự phát triển ngày càng cao của cách mạng đòi hỏiĐảng phải có một cương lĩnh đầy đủ, toàn diện hơn
Tháng 10-1930, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảnglần thứ nhất tại Hương cảng (Trung Quốc) đã họp và thông quabản ’’Luận cương chính trị" do đồng chí Trần Phú khởi thảo vớinhững nội dung chính:
• Xác định mâu thuẫn: ở Đông Dương, mâu thuẫn giữa một
bên là thợ thuyền, dân cày, các phần tử lao khổ với một bên là địachủ, phong kiến và tư bản đế quốc
• Tính chất cách mạng Đông Dương: lúc đầu là một cuộc cách
Trang 25mạng tư sản dân quyền, sau đó bỏ qua thời kì tư bản chủ nghĩachuyển sang thời kì cách mạng xã hội chủ nghĩa.
• Nhiệm vụ cách mạng tư sản dân quyền: đánh đổ
phong kiến và chủ nghĩa đế quốc Hai nhiệm vụ đó có mối quan
hệ mật thiết, trong đó vấn đề thổ địa là cái cốt của cách mạng tư
• VỂ lực lượng each mạng: giai cấp vô sản và giai cấp nông
dân là hai động lực chính, trong đó, giai cấp vô sản lãnh đạo cáchmạng
• Về phương phấp cấch mạng: Luận cương chỉ rõ phải sử dụng
bạo lực cách mạng, khởi nghĩa vũ trang để giành chính quyền
• Về đoàn kết quốc tế: Luận cương nhân mạnh, phải liên lạc
mật thiết với vô sản thế giới, nhất là vô sản Pháp
• Về Đẳng: sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là điều kiện cốt
yếu đảm bảo cho sự thắng lợi của cách mạng Đảng đó phải lấychủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng, có đường lối chỉnh trị đúng,
có kỷ luật tập trung, mật thiết liên lạc với quần chúng, trưởngthành từ trong thực tiễn đấu tranh
Trang 26Qua nội dung trên, Luận cương đã có những đóng góp quantrọng về đường lối chiến lược, sách lược cách mạng Tuy vậy, sovới Cương lĩnh cách mạng đầu tiên của Đảng, Luận cương chínhtrị có một số hạn chế, đó là: xác định không đúng mâu thuẫn chủyếu của xã hội thuộc địa, do đó không đặt nhiệm vụ giải phóngdân tộc lên hàng đầu Trong khi nhấn mạnh vai trò của công -nông, chưa chú ý đếh vị trí, vai trò và khả năng cách mạng củagiai cấp, tầng lớp khác và sự cần thiết của việc đoàn kết dân tộc,chống đế quốc.
Những hạn chế này đã được Đảng từng bước khắc phục ở cáchội nghị Ban Chấp hành Trung ương tiếp theo
Nêu tóm lược cao trào cách mạng 1930-1931?
• Hoàn cảnh lịch sử và diễn biến của cạo trào
V Trong những năm 1929-1933, chủ nghĩa tư bần thế giới bịkhủng hoảng kinh tế nặng nề
V ơ Đông Dương, thực dân Pháp thực hiện chương trình khaithác thuộc địa lần hai (1919-1929) Chúng tăng cường vơ véttài nguyên và bóc lột nhân dân ta, công nhân bị sa thải, thấtnghiệp, nông dân bị bần cùng, nạn đói diễn ra trầm trọng, thợthủ công bị phá sản, nhà buôn đóng cửa, công chức bị mấtviệc, nhiều nhà tư sản dân tộc và địa chủ nhỏ cũng bị sa sút,phá sản , không khí xã hội căng thảng, ngột ngạt Mâu thuẫngiữa nhân dân ta với đế quốc Pháp ngày càng thêm gay gắt
V Ngày 3-2-1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đảm nhận sứmệnh lãnh đạo cách mạng của đất nước Đường lối cách mạngcủa Đảng phản ánh đúng nguyện vọng của quần chúng, đượcquần chung đón nhận sôi nổi rộng khắp
z Phong trào đấu tranh của quần chúng đã bùng lên mạnh mẽ từ
Trang 27đầu năm 1930 Phong trào mở đầu bằng những cuộc bãi côngcủa 5000 công nhân đồn điền Phú Riềng, của 4000 công nhânNhà máy sợi Nam Định, của 400 công nhân Nhà máy diêm,Nhà máy cưa Bên Th ủy-Vinh Đến tháng 9-1930, các phongtrào này đã trở thành cao trào cách mạng mạnh mẽ, đỉnh caocủa cao trào là sự ra đời của Xôviết Nghệ-Tỉhh Từ tháng 9-
1930 đến đầu năm 1931, tại hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh,Xôviết là một hình thức chính quyền cách mạng đã tồn tại vàphát huy quyền làm chu nông thôn của quần chúng, điềuhành mọi mặt đời sống xã hội Hoảng sợ trước khí thế và sứcmạnh của Xô viết Nghệ-Tĩnh, thực dân Pháp và bọn phongkiên tay sai điên cuồng khủng bố trắng, dìm các "làng đỏ"trong máu lửa
• Kêí quả, ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm
V Cao trào cách mạng 1930-1931 khăng định đường lối cách mạng
Việt Nam do Đảng ta đề ra trong Cương lĩnh đầu tiên củaĐảng là đứng đắn, qua đó hình thành trong thực tế khối liênminh công - nông, khẳng định trên thực tế bản chất cáchmạng và năng lực lãnh đạo của Đảng Đảng đã xác lập đượcquyền lãnh đạo cách mạng Việt Nam - đây là thành quả to lớnnhất của cao trào 1930- 1931 và Xôviết Nghệ - Tĩnh Quầnchúng được giác ngộ cách mạng, nâng cao trình độ chính trị,nhân dân thấy được con đường cứu nước duy nhất ở ViệtNam là con
đường cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin do Đảng ta lãnhđạo
Cao trào cách mạng 1930-1931 là cuộc chuẩn bị đầu tiên củaĐảng và nhân dân ta cho khởi nghĩa giành chính quyền
Cao trào cách mạng 1930-1931 đã rèn luyện đội ngũ cán bộ,đảng viên Đảng rút được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu
Trang 28về xác định nhiệm vụ, mục tiêu trước mắt của cách mạng, về
sử dụng những hình thức và phương pháp cách mạng thíchhợp để vận động quần chúng đấu tranh khi chưa có tình thếcách mạrig trực tiếp, bài học về xây dựng Đảng, về xây dựng,củng cố khối liên minh công - nông
Tại sao Đảng Cộng sản Đông Dương và phong trào cách mạng của quần chúng nhanh chóng phục hổi trong những nãm 1932-1935? Nêu tóm lược nội dung Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ I của Đảng (3-1935)?
1 Đảng Cộng sẩn Đông Dương và phong trảo cách mạng của quần chúng nhanh chóng phục hổi trong những nấm 1932-1935
9
Sau cao trào cách mạng 1930, thực dân Pháp thi hành chínhsách khủng bố trắng tàn bạo, dữ dội, kêl hợp thủ đoạn mị dân, lợidụng tôn giáo hòng tiêu diệt cách mạng Đảng bị tổn thất nặng
nề Phong trào cách mạng tạm thời bị lắng xuốhg, nhưng chỉtrong thời gian ngắn lại được phục hồi, vì:
• Tháng 6-1932, Trung ương lâm thời chấp ủy của Đảng công
bố "Chương trình hành động" của Đảng Cộng sản Đông
Dương Bản chương trình hành động đã cụ thể hoá cương lĩnhcách mạng của Đảng trong thời kỳ thoái trào, đề ra những yêucầu chính trị trước mắt, những biện pháp tổ chức và đấu tranh.Việc Đảng sớm khắng định đường lối đã tạo cơ sở cho đảng viênhoạt động, ngăn ngừa nguy cơ phân liệt, chia rẽ về đường lốì
Trang 29học cách mạng", các chi bộ nhà tù bí mật tổ chức huấn luyện, bồidưỡng lý luận Mác-Lênin, đường lối cách mạng, kinh nghiệm vậnđộng quần chúng, học văn hoá, ngoại ngữ
• Cấc đảng viên bên ngoài không dao động, tích cực chủđộng bắt liên lạc công tác, gây dựng lại phong trào
• Quốc tế Cộng sản và các đảng cộng sản anh em tích cựcgiúp đỡ: phát động phong trào đấu tranh chống khủng bô' trắng,phong trào "cứu tế đỏ", bảo vệ, giúp đỡ những người cộng sảnĐông Dương, cử cán bộ tăng cường cho Đảng, giúp Đảng khôiphục tổ chức, tạo địa bàn và điều kiện thuận lợi cho Đảng hoạtđộng
• Đầu năm 1934, hệ thống tổ chức Đảng được khôi phục ồ cả Bắc, Trung, Nam và Lào ở Campuchia, một số cơ sở Đảng được
xây dựng Đặc biệt dưới sự giúp đỡ của Quốc tế Cộng sản và cácđảng cộng sản anh em, Ban chỉ huy ở ngoài của Đảng Công sảnĐông Dương được thành lập Cán bộ, đảng viên của Đảng còn sửdụng báo chí công khai, bí mật góp phần tuyên truyền đường lối,chủ trương và kinh nghiệm của Đảng nhằm giữ vững quan điểm,lập trường giai cấp công nhân và phong trào cách mạng
2 Đãi hội Đại biểu toàn quốc lẩn thứI của Đảng
Đại hội được triệu tập vào tháng 3-1935 tại Ma Cao - TrungQuốc Dự Đại hội có 13 đại biểu thay mặt cho gần 600 đảng viên
Sau khi phân tích, đánh giá tình hình, Đại hội nêu ra ba
Trang 30nhiệm vụ chủ yếu, trước mắt của Đảng:
z củng cố và phát triển Đảng làm cho tổ chức Đảng thật sự vữngmạnh
Z Đẩy mạnh cuộc vận động thu phục quần chúng, trong đó quantâm chú ý đến phụ nữ, dân tộc ít người, binh lính; dìu dắt
quần chúng đấu tranh đòi quyền lợi hàng ngày, củng cố và
phát triển các tổ chức quần chúng; phải đưa quần chúng vàomặt trận dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng
z MỞ rộng tuyên truyền, chống đế quốc, chống chiến tranh, ủng
hộ Liên Xô, ủng hộ cách mạng Trung Quốc
• Đại hội bầu ra Ban Chấp hành Trung ương gồm 13 đồngchí do đồng chí Lê Hồng Phong làm Tổng Bí thư
z Thành công: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ I của Đảng đánh
dấu sự thắng lợi của cuộc đấủ tranh khôi phục hệ thống tổchức cơ sở Đảng và các phong trào cách mạng của quầnchúng trong cả nước; bước đầu tổng kết sự lãnh đạo củaĐảng Đại hội đem lại niềm tín cho đảng viên và quần chúngnhân dân, chuẩn bị điều kiện cho Đảng bước vào thời kỳđấu tranh mới
V Hạn chế: Đại hội chưa tổng kết phân tích, đánh giá sâu sắc
được những kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng từ khi thànhlập; chưa nhận rõ được nguy cơ của chủ nghĩa phátxít vàchiến tranh đế quốc; chưa thấy được khả năng mới để đấutranh chống chủ nghĩa phátxít và chống thực dân Vì vậy,Đảng chưa có được có sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược
và sách lược thích hợp
<^Cau Nêu nội dung chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng của Đảng
trong Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng tháng 7-1936?
7 Hoàn cânh lịch sử
Trang 310 Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1933 đã đẩy .
những mâu thuẫn vốn có của chủ nghĩa tư bản lên cao và ngàycàng sâu sắc Chủ nghĩa phát xít ra đời vầ thống trị ở Đức, Ý,Nhật Đó là nền chuyên chính tư sản độc tài, tàn bạo, dã man vàhiếu chiến nhất Nó xoá bồ mọi quyền tự do, dân chủ, tiến hànhkhủng bố, khơi ngòi chiến tranh thế giới hòng chia lại thị trường.Chủ nghĩa phát xít trở thành nguy cơ lớn nhất đe dọa nhân loại •
V Nhiệm vụ trước mắt của giai cấp công nhân quốc tế là đấutranh chống chủ nghĩa phátxít và chiến tranh đế quốc, giànhdân chủ và hoà bình, bảo vệ Liên Xô
V Đe thực hiện nhiệm vụ trên, giai cấp công nhân quốc tế phảithống nhất hành động; phải thành lập mặt trận nhân dân rộngrãi chống chủ nghĩa phátxít
V Đôi với các nước thuộc địa và nửa thuộc địa, vấn đề mặt trậndân tộc thống nhất chống đế quốc có tầm quan trọng đặc biệt
Sự chuyển hướng chiến lược của Quốc tế Cộng sản có vai tròrất quan trọng, có ý nghĩa chỉ đạo đối với phong trào cộng sản vàphong trào giải phóng ỏ các xứ thuộc địa
• ơ Pháp, tháng 5-1935, Mặt trận nhân dân Pháp được thành
lập Tháng 6-1936, Chính phủ Mặt trận nhân dân Pháp ra đời, chủtrương thi hành một số chính sách dân chủ ở chính quốc và cácthuộc địa ơ Đông Dương, bọn thực dân Pháp phân hóa Một bộ
Trang 32phận nhỏ chịu thi hành các chính sách của chính quốc, bộ phậnphản động thuộc địa tăng cường áp bức, bóc lột, ngoan cố bámgiữ lập trường thực dân Đời sống của mọi giai cấp, tầng lớp, kể
cả giai cấp tư sản, địa chủ vừa và nhỏ rất khó khăn Nguyện vọngthiết tha của nhân dân là đòi được quyền sống, quyền tự do, dânchủ, cơm áo, hoà bình
• Đảng Cộng sản Đông Dương và phong trào cách mạng đãđược hồi phục để bước vào cuộc đấủ tranh mới
2 Sự chuyên hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng của Đẳng
• Những bỉến đổi của tình hình quốc tế và trong nước đặtĐảng Cộng sản Đông Dương trước yêu cầu mới Tháng 7-1936,Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp tại Thượng Hải -Trung Quốc do đồng chí Lê Hồng Phong chủ trì
Căn cứ vào tình hình thế giới, trong nước và nắm vững tưtưỏng chỉ đạo của Quốc tế Cộng sản, Hội nghị đã kịp thời chuyểnhướng chỉ đạo chiến lược
z Về nhiệm vụ chính trị, Hội nghị khăng định: chống đế quốc,chống phong kiến, giành độc lập dân tộc và ruộng đất chodân cày là mục tiêu không thay đổi Song mục tiêu, nhiệm vụtrực tiếp trước mắt là đấu tranh chống bọn phản động thuộcđịa, chống phátxít và chiến tranh, đòi tự do, dân chủ, cơm áo,hoà bình
z Về hình thức tổ chức, Hội nghị quyết định thành lập Mặt trậnnhân dân phản đê Đông Dương (năm 1938 đổi thành Mặt trậndân chủ Đông Dương) bao gồm các giai cấp, các lực lượngcách mạng, các đảng phái, các xu hướng chính trị và tínngưỡng tôn giáo khác nhau đấu tranh đòi những điều dânchủ đơn sơ
z Hội nghị chủ trương thay đổi hình thức tổ chức và phương
Trang 33pháp đấu tranh, tận dụng điềi^kiện hợp pháp, công khai, nửahợp pháp, nửa công khai để tổ chức và hoạt động Bên cạnh
đó vẫn duy trì hoạt động bí mật, tăng cường công tác xây
dựng, củng cố hàng ngũ của Đảng.
• Hội nghị đánh dấu bước trưởng thành mới cua Đảng ta,giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa mục tiêu chiến lược vớimục tiêu cụ thể, trước mắt; mối quan hệ giữa củng cố khôi liênminh công nông và mở rộng mặt trận; giữa cách mạng ĐôngDương và cách mạng thế giới
• Thực hiện chủ trương, chính sách mới, Đảng đã nhanhchóng phát động được một cao trào cách mạng sôi hổi, thu đượcnhiều thắng lợi có ý nghĩa to lớn Nếu trong thời kỳ 1930-1931,Đảng mới xây dựng được khối liên minh công nông thì trong thời
kỳ này, trên cơ sở khối quần chúng cơ bản, Đảng đã tập hợp đượchàng triệu quần chúng trong các giai tầng trung gian hết sức đôngđảo, hình thành nên đội quân chính trị quần chúng Đội quân nàybước đầu làm quen với trường học tổ chức, đấu tranh, tiến dần từđấu tranh kinh tế lên đấu tranh chính trị
• Đảng trưởng thành vượt bậc, thu được những kinh nghiệmthành công về nghệ thuật lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng
<^âulì^> Trình bày hoàn cảnh lịch sử, nội dung và ý nghĩa của sự chuyển hướng
chỉ đạo chiến lược của Đảng giai đoạn ' 1939-1941?
• Chiến tranh thế giới thứ hai ảnh hưởng trực tiếp và sâu
Trang 34sắc đến nước ta Thực dân Pháp tham chiến, ở Đông Dương,chúng thực hiện chính sách thời chiến, tăng cường vơ vét bóclột, thủ tiêu mọi quyền tự do dân chủ, điên cuồng tân côngĐảng Cộng sản Đông Dương và các đoàn thể quần chúng củaĐảng.
Mùa thu 1940, phát xít Nhật tràn vào Đông Dương Thựcdân Pháp từng bước đầu hàng, dâng Đông Dương cho Nhật
Đế quốc Pháp và phát xít Nhật câu kết với nhau, bóc lột nhândân Đông Đương đến tận xương tủy Đời sống nhân dân khốncùng, mâu thuẫn giữa các dân tộc Đông Dương với Pháp - Nhậtcăng thẳng và sâu sắc hơn bao giờ hết
2 Nội dung chuyên hướng
Ngay khi Chiến tranh thế giới lần thứ hai sắp nổ ra, Đảng
đã rút vào hoạt động bí mật, chuyển trọng tâm công tác vềnông thôn
Khi chiến tranh nổ ra, Đảng ra thông cáo, trong đó nhậnđịnh: hoàn cảnh Đông Dương sẽ tiến bước đêh vấn đề giải .phóng dân tộc, vì lúc này, quyền lợi của tất cả các giai cấp đều bịcướp giật, vận mệnh dân tộc nguy vong không lúc nào bằng Vìvậy, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ VI (tháng11-1939) và Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứVIII (tháng 5-1941) đã chủ trương điều
chỉnh chiên lược "cách mạng tư sản dân quyền" Nội dung chủyếu của chủ trương điều chỉnh chiến lược cách mạng như sau:
• Xác định tính chất của cách mạng Đông Dương lúc này làdân tộc giải phóng
• Tập trung giải quyết nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng
là đánh đổ đế quốc và tay sai, giành độc lập dân tộc, vì chiếntranh đã thúc đẩy các mâu thuẫn vốn có của xã hội thuộc địa
Trang 35nửa phong kiến lên đỉnh điểm, đòi hỏi phải được giải quyết Kẻthù cụ thể, nguy hiểm nhất của cách mạng Đông Dương lúc này
là bọn đế quốc và bọn tay sai phản bội dân tộc Nhiệm vụ giảiphóng dân tộc, độc lập cho đất nước là một nhiệm vụ trước tiêncủa Đảng ta "Trong lúc này, nếu không giải quyết được vấn đềdân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thểdân tộc thì chẳng những toàn thẻ quốc gia, dân tộc còn phảichịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận giai cấp đếnvạn năm cũng không đòi lại được"
Nhiệm vụ dân chủ - ruộng đất tạm gác lại, chỉ giải quyết cómức độ để tập trung vào nhiệm vụ giải phóng dân tộc
• Thống nhất lực lượng cách mạng, không phân biệt thợthuyền, dân cày, phú nông, tiểu tư sản, tư sản bản xứ, trung -tiểu địa chủ, ai có lòng yêu nước thương nòi đều tổ chức vàomặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi nhằm giải phóng dân tộc,cứu Tổ quốc Muốn vậy, phải lập ra một mặt trận mà tên gọicủa nó có sức hiệu triệu mạnh mẽ chí khí cách mạng, tinh thầnyêu nước trong mọi tầng lớp nhân dân Đảng quyết định thaythế Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương, thànhlập "Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh" gọi tắt là ViệtMinh, các tổ chức quần chúng của mặt trận đều lấy tên là Cứuquốc
• Chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổtừng nước Đông Dương Mỗi dân tộc ở Đông Dương sẽ phải tựgiành lấy độc lập, tự do và trên cơ sở đã độc lập, tự do mà tựquyết vấh đề ở lại, hay tách ra khỏi liên bang Đông Dương, ơ Làothành lập "Mặt trận Ai Lao độc lập đồng minh", ở Campuchiathành lập "Cao Miên độc lập đồng minh” để lãnh đạo cuộc giải
phóng dân tộc ở mỗi nước Sau đó lập ra "Đông Dương độc lập
đồng minh"
Trang 36• Về thể chế chính trị, sau khi giành độc lập sẽ thành lậpchính phủ nhân dân của nước Việt Naứi dân chủ cộng hoà, quyđịnh quốc kỳ, quốc ca.
• Chuyển hướng hình thức tổ chức, hình thức đấủ tranh: từđấu tranh chính trị công khai sang đấu tranh bí mật, bất hợppháp; ra sức chuẩn bị lực lượng cách mạng; chuẩn bị khởi nghĩa
vũ trang giành chính quyền là nhiệm vụ hàng ngày của toànĐảng, toàn dân trong giai đoạn cách mạng hiện tại
• Hội nghị dự báo thời cơ khởi nghĩa Phải đi từ khởi nghĩatừng phần, giành chính quyền ở từng địa phương, tiến lên tổngkhởỉ nghĩa giành chính quyền trong cả nước
3 Ý nghĩa của sự chuyên hướng
• Sự điều chỉnh chiến lược trên đây của Ban Chấp hànhTrung ương phản ánh sự lãnh đạo, chỉ đạo sáng suốt, nhạy béncủa Đảng, đáp ứng nguyện vọng của toàn thể nhân dân và cácdân tộc Đông Dương, có khả năng phát huy cao độ tiềm năng, sứcmạnh tổng hợp của toàn dân tộc trong sự nghiệp đánh Pháp, đuổiNhật, giành độc lập tự do
• Đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc của Đảng về nghệthuật hoạch định đường lối chính trị, trong đó mốỉ quan hệ phứctạp nhưng cơ bản nhất lúc này là quan hệ giữa hai nhiệm vụ dântộc, dân chủ đã được nhận thức và giải quyết hoàn toàn thỏađáng
• Đây là sự khẳng định, kế thừa, phát triển lên một bước mới
tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường giải phóng dân tộc Tưtưởng Hồ Chí Minh cũng đã được xác lập và trỏ thành ngọn cờ tưtưởng của Đảng, của cách mạng Việt Nam
• Sự điều chỉnh chiến lược cách mạng đủng đắn của Đảng có
ý nghĩa quyết định chiều hướng vận động của phong trào dân
Trang 37tộc, trực tiếp quyết định thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám.
Vấn để thời cơ trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945?
Một trong những kinh nghiệm thành công của Cách mạngTháng Tám năm 1945 là Đảng ta đã chọn thời cơ chính xác
• Đảng ta nhận thức rằng: thời cơ là sự kết hợp hàng loạtnhân tố chủ quan và khách quan khi đã đến độ chín muồi, thời cơkhông phải tự nó đến mà phần lớn do ta chuẩn bị và thúc đẩy nó
Do vậy, Đảng đã bền bỉ và công phu xây dựng, chuẩn bị mọi mặtchu đáo trong suốt mười lăm năm
• Sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, Đảng đã cónhững dự đoán về thời cơ khởi nghĩa: Chiến tranh thế giới lần thứhai nổ ra, hoàn cảnh Đông Dương sẽ tiến bước đến
Trang 38Vấn đề dân tộc giải phóng Hội nghị Ban Chấp hành Trung ươnglần thứ VIII (tháng 5-1941) nêu rõ: "Liên Xô thắng trận, quânTrung Quốc phản công Tất cả các điều kiện ấy sẽ giúp cho cáccuộc vận động của Đảng tạ mau phát triển và rồi đây, lực lượng
sẽ lan rộng ra toàn quốc để gây một cuộc khởi nghĩa rộng lớn".Ngày 9-3-1945, Nhật đảo chính Pháp Ngày 12-3-1945,Thường vụ Trung ương Đảng ra Chỉ thị "Nhật - Pháp bắn nhau
và hành động của chúng ta" Đảng ta phân tích cuộc đảo chính đãlàm cho cuộc khủng hoảng chính trị thêm sâu sắc Đảng dự kiếnthời cơ khởi nghĩa càng cụ thể chính xác: cách mạng Nhật bùng
nổ, Nhật mất nước, quân Đồng minh vào Đông Dương, Đảng gấprút chuẩn bị lực lượng, tiến hành các hình thức đấu tranh từ thấpđến cao và dự kiến khởi nghĩa khi có điều kiện
• Thời cơ khởi nghĩa là khách quan, nhưng cũng được tạothành từ nỗ lực chủ quan Đảng luôn nhắc nhở: Dù sao cũng phảiluôn nêu cao tinh thần tích cực, chủ động, không được ỷ lại vàongười để tự bó tay mình khi tình thế biến chuyển thuận lợi Việctăng cường lực lượng cách mạng phầt triển phong trào đấu tranhcũng là một nhân tố góp phần tạo nên thời cơ, gây áp lực buộc kẻđịch khốn quẫn hơn nữa, thúc đẩy thời cơ mau chín muồi
• Thời cơ có thể xuất hiện tiên cả nước, cũng có thể chínmuồi ở từng thời điểm, địa phương do quy luật phát triển rấtkhông đều của cách mạng Nếu chờ thời cơ toàn cục mới khởinghĩa, sẽ lỡ thời cơ cục bộ Nếu chỉ căn cứ vào tình hình địaphương mà hành động sẽ bị địch đàn áp, như kinh nghiệm củacác cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kỳ, Đô Lương Vì thế Hồ ChíMinh đã hoãn khởi nghĩa Cao Bằng, ơ Hội nghị Trung ương VIIINgười đã chủ trương từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởinghĩa
• Khi Nhật đầu hàng đồng minh, quân Nhật và tay sai ở
Trang 39Đông Dương hoang mang, rệu rã, Đảng kiên quyết kịp thời phátđộng toàn dân nổi dậy, giành chính quyền trong cả nước.
• Kết hợp và phát huy tôì đa nỗ lực chủ quan và những điềukiện khách quan thuận lợi là một thành cổng và kinh nghiệm lớncủa Đảng ta trong Cách mạng Tháng Tám
Sự chuẩn bị của Đảng và Hổ Chí Minh cho Cách mạng Tháng Tám?
• Tăng cường công tác Xây dựng Đảng về tư tưởng chính trị
và tổ chức, bảo đảm cho Đảng đủ sức tổ chức, lãnh đạo cuộc khởinghĩa Chuẩn bị về đường lối chính trị, hoàn chỉnh chủ trươngchuyển hướng chiến lược cách mạng tư sản dân quyền
• Xây dựng lực lượng:
z Lực lượng chính trị: Từ xây dựng khối liên minh công - nông(thời kỳ 1930-1931), đội quân chính trị (thời kỳ 1936-1939) đếnMặt trận dân tộc thống nhất đại đoàn kết toàn dân (thời kỳ1939-1945) Lực lượng chính trị và đấủ tranh chính trị là một
bộ phận hợp thành bạo lực cách mạng của Đảng, có vai tròquyết định chủ yếu trong khởi nghĩa tháng Tám
Trang 40V Lực lượng vũ trang và đấu tranh vũ trang là mũi nhọn của bạo
lực cách mạng, được hình thành, phát hiển trên nền tảng củalực lượng chính trị và đấu tranh chính trị Từ các đội du kíchBắc Sơn, đội Tự vệ cứu quốc ở Cao Bằng dần phát triển thànhViệt Nạm tuyên truyền giải phóng quân, rồi Việt Nam giảiphóng quân Nó có ảnh hưởng và thanh thế rất lớn, bẫo vệ,thúc đẩy đấu trạnh chính trị Lực lượng vũ trang có vai tròquan trọng trong khởi nghĩa tháng Tám
z Xây dựng căn cứ địa ỏ những nơi có địa hình, địa vật thuận lợi,đặc biệt là có cơ sở cách mạng vững chắc Căn cứ địa tậptrung ở miền Bắc Sự ra đời của vùng giải phóng Việt Bắc -hình ảnh thu nhỏ của nước Việt Nam mới có sức cổ vũ, hiệutriệu rất lớn với phong trào cả nước
Các An toàn khu của Đảng được xây dựng sát ở Hà Nội để
"bắt mạch thời cuộc" là hình thức độc đáo trong nghệ thuật xâydựng căn cứ địa của Đảng
• Đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng - văn hoá, chống âm mưu
và hoạt động lợi dụng văn hoá để nô dịch, ngu dân của Pháp Nhật, biến văn hoá thành một Mặt trận cứu quốc Đảng ra bản Đềcương vãn hoá (1943), nêu phương châm xây dựng nền văn hoámới dân tộc, khoa học, đại chúng Hội văn hoá cứu quốc đượcthành lập
-• Chuẩn bị thời cơ khởi nghĩa (xem cầu 12)
• Từng bước rèn luyện cán bộ, đảng viên và quần chúng cáchmạng tiến lên giành chính quyền, qua các cao trào 1930-1931,1936-1939,1939-1945
Đến khoảng giữa năm 1945 lực lượng cách mạng đã hoàntoàn sẵn sàng, chỉ chờ thời cơ thuận lợi là Tổng khải nghĩa giànhchính quyền