Bài 4 văn bản 1

Khái niệmlà loại văn xuôi ngắn gọn, hàm súc có cách thể hiện đa dạng trữ tình, tự sự, nghị luận, miêu tả,..., nhưng nhìn chung đều mang tính chất chấm phá, bộc lộ trực tiếp suy nghĩ, c

CHÀO MỪNG CÁC EM

ĐÃ ĐẾN VỚI BÀI HỌC

HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG

• Dựa vào nhan đề, em hãy

dự đoán nội dung của văn bản.

Em đã từng ăn cốm chưa? Hãy

chia sẻ cảm nhận của em về mùi

vị của cốm.

CỐM VÒNG

TIẾT… - VĂN BẢN 1

- Vũ Bằng -

CỐM VÒNG

Tên bài học gọi cho em suy nghĩ gì? Theo

em, thiên nhiên ban tặng cho con người

những món quà gì?

• Quà tặng từ thiên nhiên đang được gửi đến

chúng ta mỗi ngày: Mặt trời cho ánh nắng,

cây xanh tặng hoa trái và oxi…

• Bài học giúp chúng ta hiểu và trân trọng, yếu quý những món quà từ thiên nhiên

ban tặng Từ đó có ý thức bảo vệ thiên nhiên, môi trường sống quanh mình

NỘI DUNG BÀI HỌC

I Tìm hiểu chung

II Tìm hiểu chi tiết

1 Giới thiệu về đặc sản cốm Vòng và truyền thống làm cốm của người làng Vòng

2 Nguyên liệu và các công đoạn chế biến công phu

để ra được sản phẩm cốm Vòng

III Tổng Kết

I Tìm hiểu chung

1 Tản văn và tùy bút

Khái niệm

là loại văn xuôi ngắn gọn, hàm súc có cách thể hiện đa dạng (trữ tình, tự sự, nghị luận, miêu tả, ), nhưng nhìn chung đều mang tính chất chấm phá, bộc lộ trực tiếp suy nghĩ, cảm xúc của người viết qua các hiện tượng đời sống thường nhật, giàu ý nghĩa xã hội.

Tản văn

Tùy bút

là một thể trong kí, dùng để ghi chép, miêu tả những hình ảnh,

sự việc mà người viết quan sát, chứng kiến; đồng thời chú trọng thể hiện cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của tác giả trước các hiện tượng và vấn đề của đời sống.

Cái tôi

Đặc điểm

trong tản văn, tuỳ bút là yếu tố được tạo từ vẻ đẹp của cảm xúc, suy nghĩ,

vẻ đẹp của thiên nhiên tạo nên để tạo nên rung động thẩm mĩ cho người đọc.

Ngôn ngữ tản văn, tuỳ bút thường tinh tế, sống động, mang hơi thở đời sống, giàu

hình ảnh và chất trữ tình.

2 Tác giả, tác phẩm

a Tác giả

- Vũ Bằng (03/06/1913-07/04/1984), tên đầy đủ là

Vũ Đăng Bằng Sinh tại Hà Nội

- Quê quán: làng Lương Ngọc, huyện Bình Giang,

tỉnh Hải Dương

- Gia đình: cha mất sớm, Vũ Bằng ở với mẹ là chủ

một tiệm bán sách ở phố Hàng Gai (Hà Nội) nên không bị thiếu thốn

2 Tác giả, tác phẩm

a Tác giả

- Phong cách sáng tác: trữ tình, giàu chất thơ, hướng vào biểu

hi n n i tâm, hướng về phong cảnh thiên nhiên bốn mùa xứ sở; ội tâm, hướng về phong cảnh thiên nhiên bốn mùa xứ sở; văn phong tràn đầy cảm xúc, cảm giác tinh tế.

- Các tác phẩm tiêu biểu: Lọ Văn (t p văn trào phúng, 1931), ập văn trào phúng, 1931),

Miếng ngon Hà N i (bút kí, 1960), Miếng lạ miền Nam (bút kí, ội tâm, hướng về phong cảnh thiên nhiên bốn mùa xứ sở; 1969), Thương nhớ mười hai (bút kí, 1972)

b Tác phẩm

- Thuộc chương 8 trong Miếng ngon Hà Nội (1952)

- Vài nét về tác phẩm Miếng ngon Hà Nội:

Là một tác phẩm bút ký tập trung giới thiệu mười lăm món ăn đặc sản của Hà Nội cũng như cảm nhận, tâm tình và kỷ niệm của tác giả với Hà Nội thông qua các món ăn

3 Đọc văn bản

Cốm đầu nia: Là những mầm nếp

mỏng dính như lá me, bé tí bay ra khi đang sàng cốm sau đợt giã cuối

3 Đọc văn bản

Thần Nông cũng là người có đầu giống

đầu bò, sừng nhọn, trán đồng, đầu sắt, đuôi

bọ cạp, chân rết.

Là nhân vật trong thần thoại và truyền thuyết

đã dạy loài người trồng trọt và cày cấy.

3 Đọc văn bản

Lúa đòng đòng: là thuật ngữ mà nhiều người hay gọi để chỉ bông lúa mới trổ bông còn nằm

trọn trong bẹ lá Hiểu đơn giản, đòng chính là bông lúa non khi mới hình thành.

- Bố cục:

• Phần 1: từ đầu đến "sản xuất được cốm quý":

Giới thi u về đ c sản cốm Vòng và truyền thống làm cốm của người ặc sản cốm Vòng và truyền thống làm cốm của người làng Vòng.

3 phần

• Phần 3: còn lại:

Những suy tư, cảm nh n của tác giả về cốm, từ đó nhấn mạnh sự ập văn trào phúng, 1931), trân trọng, nâng niu cốm chính là trân trọng nâng niu công sức của đất trời, của con người.

• Phần 2: tiếp đến "tinh khiết và thơm tho lạ lùng":

Mô tả nguyên li u và các công đoạn chế biến công phu để ra được sản phẩm cốm Vòng

• Mở đầu văn bản, tác giả đã nhắc đến hình

ảnh nào?

• Câu văn mở đầu đã gợi mở tình cảm của tác

giả với cốm và hồng như thế nào?

II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1 Giới thi u về đ c sản cốm Vòng và truyền thống làm cốm của người làng

Vòng

II Tìm hiểu chi tiết

1 Giới thi u về đ c sản cốm Vòng và truyền thống làm cốm của người làng

Vòng

• Tác giả khẳng định:

Cốm và hồng là sản phẩm biểu dương được tinh thần của những cuộc nhân duyên

- Cốm : giản dị mà thanh khiết

- Hồng: chói lọi mà vương giả tưởng tương

xung mà thắm đượm với nhau

• Mùi vị: vị ngọt lừ của hồng – mùi thơm của

cốm nâng đỡ, hòa quyện như trai gái

xứng đôi, vừa đôi

Cách ví von hồng và cốm như tình cảm đôi trai gái gợi cho em điều gì?

Hai thức quà hòa quyện, sánh đôi cùng nhau

như tình cảm đôi lứa, chẳng thể tách rời

Hai thức quà hòa quyện, sánh đôi cùng nhau

như tình cảm đôi lứa, chẳng thể tách rời

Sự hài hòa giữa việc thể hiện vẻ đẹp thiên nhiên

và cảm xúc chân thực của con người

Sự hài hòa giữa việc thể hiện vẻ đẹp thiên nhiên

và cảm xúc chân thực của con người

Đọc đoạn văn: “Có ai, một buổi sang mùa thu…cốm quý”

Qua lời văn, em hình dung thế nào về hình ảnh cô gái làng Vòng được tác giả miêu

tả trong đoạn này?

 Những cô gái làng Vòng: mộc mạc, ưa nhìn, gánh cốm từ sáng sớm tinh mơ

2 Nguyên li u và các công đoạn chế biến công phu để ra được sản

phẩm cốm Vòng

Đọc đoạn văn: “Người ta lấy mạ… thơm tho lạ lùng”.

Để làm ra sản phẩm cốm, cần bao nhiêu công đoạn?

• Em nhận xét gì về cách thức làm ra cốm?

 Tác giả đã bộc lộ trực tiếp, sinh động, như hòa quyện với hương vị thơm mát thanh khiết của tự nhiên, với nét đẹp mộc mạc mà nên thơ của đất trời, tạo cho cho người đọc

ấn tượng khó quên

 Sự cầu kì, tinh tế, tỉ mỉ để làm ra cốm

• Tác giả thể hiện tình cảm, cảm xúc gì qua đoạn văn này?

Các em hãy tìm trong văn bản những chi tiết tác giả cho thấy cốm là một món quà trang nhã, không chấp nhận được những gì phàm tục?

- Cách ăn cốm: ăn cho ra miếng cốm, thanh lịch, cao quý, phải biết tiếc từng hạt rơi, hạt vãi, phải ăn từng chút một, lấy ngón tay nhón lấy từng chút một… nhai nhỏ nhẹ, ngẫm nghĩ… nuốt cả hương thơm của những cánh đồng quê của ông cha ta vào lòng…

- Cách gói cốm: gói bằng lá

sen mới, buộc bằng sợi rơm

tươi trang nhã, hòa quyện

cùng thiên nhiên

Hãy chỉ ra những từ ngữ, hình ảnh thể hiện cảm xúc của tác giả trong đoạn văn:

Vì thế, ăn miếng cốm cho ra miếng cốm, người ta cũng cần phải tỏ ra một chút gì thanh lịch,

cao quý; phải biết tiếc từng hạt rơi, hạt vãi và nhất là phải ăn từng chút một, lấy ngón tay

nhón lấy từng chút một, chứ không được phũ phàng Ta vừa nhai nhỏ nhẹ, vừa ngẫm nghĩ

đến tính chất thơm của cốm thoang thoảng mùi lúa đòng đòng, tính chất ngọt của cốm phiêu

phiêu như khí trời trong sạch và ta sẽ thấy rằng ăn một miếng cốm vào miệng là ta nuốt cả

hương thơm của những cánh đồng quê của cha ông ta vào lòng Dịu dàng biết chừng nào!

Mà cảm khái nhường bao!

 Tình cảm yêu mến, quý trọng, trìu mến của tác giả dành cho cốm.

Tình cảm yêu quý, trân trọng của tác giả đối với cốm và đối với văn hóa của dân tộc cũng như cách sống đẹp, giàu văn hóa của người Hà

Nội.

CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN:

- Qua văn bản, ta thấy tâm hồn của nhà thơ Vũ Bằng là một tâm hồn tinh tế, bay bổng, thiết tha, ông có một tình yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước sâu sắc, sự trân trọng và nâng niu món ăn dân

dã, bình dị của người dân Việt Nam.

NỘI DUNG

III Tổng kết

LUYỆN TẬP

Em hãy chỉ ra một số đặc điểm của tùy bút thể hiện qua

văn bản bằng cách thực hiện phiếu học tập sau:

Đặc điểm của tuỳ bút Thể hiện trong văn bản Cốm Vòng

Chất trữ tình

Cái tôi của người viết

Ngôn ngữ

Đặc điểm của tùy bút Thể hiện trong văn bản Cốm Vòng

Tùy bút hiện ra rõ nét qua tình cảm, thái độ, suy nghĩ

của tác giả.

Giản dị, sống động, mang hơi thở đời sống, giàu hình ảnh

và chất trữ tình.

VẬN DỤNG

“Ờ mà thật vậy, sao cứ phải là lá sen mới gói được cốm? Mà sao cứ phải là

rơm tươi của cây lúa mới đem buộc được gói cốm?”

Hãy viết từ 3 đến 5 câu trình bày cách lí giải của em về câu hỏi trên

Ôn lại nội dung

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý

LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!