THÔNG TIN CHUNG
Bộ sách giáo khoa Tin học 11 Cánh Diều được phát hành bởi Nhà xuất bản Đại học Sư phạm, hợp tác cùng Công ty Cổ phần Đầu tư Xuất bản – Thiết bị Giáo dục Việt Nam (VEPIC).
Định hướng nghề nghiệp ở cấp THPT trong môn Tin học được chia thành hai hướng chính: Tin học ứng dụng (ICT) và Khoa học máy tính (CS) Học sinh có thể lựa chọn một trong hai định hướng này để theo học Ở lớp 11, bộ sách gồm 4 quyển: Tin học 11 − Tin học ứng dụng, Tin học 11 − Khoa học máy tính và hai quyển Chuyên đề học tập tương ứng với từng định hướng.
Bộ sách giáo khoa Tin học 11 Cánh Diều đi kèm với sách giáo viên (SGV) và sách bài tập (SBT) giúp giáo viên và học sinh có thêm tài liệu hữu ích để triển khai dạy học và tham khảo.
Sách được biên soạn bởi 12 giảng viên từ các trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội và Đại học Điện lực.
Bộ sách Tin học Cánh Diều, được biên soạn bởi tập thể tác giả là những nhà giáo và chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục tin học, cung cấp kiến thức từ lớp 3 đến lớp 12 với nhiều đóng góp tiêu biểu trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập môn Tin học.
− Toàn bộ thành viên của Ban phát triển Chương trình môn Tin học 2018 là Tổng Chủ biên, Chủ biên và tác giả
Xây dựng chương trình bồi dưỡng giáo viên Tin học cho bậc cử nhân Sư phạm Tin học, đồng thời thực hiện đào tạo và nâng cao năng lực cho giáo viên thông qua các vai trò như Chủ biên, tác giả và giảng viên tập huấn.
Chúng tôi xây dựng và trực tiếp đào tạo chương trình thạc sĩ, tiến sĩ chuyên ngành Lí luận và Phương pháp dạy học, đảm nhận vai trò Chủ biên, tác giả và giảng viên.
Chúng tôi chuyên biên soạn tài liệu liên quan đến chương trình giáo dục, sách giáo khoa, phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá Với vai trò là Chủ biên, tác giả và giảng viên tập huấn, chúng tôi cam kết cung cấp nội dung chất lượng cao, hỗ trợ hiệu quả cho quá trình giảng dạy và học tập.
Chủ biên và tác giả của các bộ sách giáo khoa (SGK), sách giáo viên (SGV), và sách bài tập (SBT) thuộc Chương trình 2006 dành cho cấp trung học phổ thông (THPT) cùng với các sách giáo khoa theo mô hình VNEN ở cấp trung học cơ sở (THCS) đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nội dung giáo dục.
− Chủ biên và tác giả Chương trình và Tài liệu giáo khoa chuyên Tin học Chương trình 2006
− Tham gia trực tiếp bồi dưỡng HS giỏi Tin học cấp Quốc gia và đội tuyển Tin học Việt Nam tham gia Olympic Quốc tế
− Một số GV đã từng trực tiếp dạy học ở cấp THPT
MỤC ĐÍCH VÀ ĐỊNH HƯỚNG BIÊN SOẠN
Đáp ứng yêu cầu của Chương trình môn Tin học 2018 và Tiêu chí SGK phổ thông theo Thông tư 33 của Bộ Giáo dục và Đào tạo
1 Yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi chung
Môn Tin học đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực chung, phù hợp với từng cấp học theo quy định của Chương trình tổng thể.
2 Yêu cầu cần đạt về năng lực đặc thù
HS phát triển năng lực tin học thông qua năm thành phần, trong đó NLa là khả năng sử dụng và quản lý các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông.
– NLb: Ứng xử phù hợp trong môi trường số
– NLc: Giải quyết vấn đề với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông
– NLd: Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong học và tự học
– NLe: Hợp tác trong môi trường số
Bộ sách Tin học 11 Cánh Diều giới thiệu ba mạch kiến thức quan trọng: Học vấn số hoá phổ thông (DL), Công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), và Khoa học máy tính (CS), được trình bày qua các chủ đề xuyên suốt, giúp học sinh nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết trong thời đại số.
SGK Tin học 11 Cánh Diều được thiết kế theo hướng phát triển năng lực, giúp học sinh đạt yêu cầu cốt lõi trong Chương trình Tin học lớp 10 năm 2018 Bộ sách này được biên soạn với những định hướng chính nhằm tối ưu hóa quá trình dạy và học.
Học sinh lớp 11 sẽ kế thừa kiến thức và kỹ năng tin học đã học từ cấp tiểu học và trung học cơ sở, đồng thời tận dụng những trải nghiệm thực tế trong cuộc sống để phát triển kiến thức mới và hình thành kỹ năng mới.
− Tất cả kiến thức đều được liên hệ với ứng dụng trong thực tế, yêu cầu HS giải quyết vấn đề trong bối cảnh thực tiễn nhất định
− Coi trọng phương pháp dạy học trực quan, chuyển dần từ tư duy cụ thể sang tư duy tổng quát hoá và tư duy trừu tượng hoá
− Hỗ trợ cho GV về ý tưởng sư phạm thông qua các hoạt động có tính chất kiến tạo kiến thức mới cho HS
− Chú ý bồi dưỡng ý thức tự học và khuyến khích HS tự khám phá, tự đánh giá
4 Đổi mới vai trò GV
Hỗ trợ giáo viên trong việc áp dụng cách tiếp cận mới từ nội dung bài học giúp hình thành ý tưởng cho các đề tài thực tiễn, từ đó khuyến khích học sinh thực hiện các dự án.
Tạo điều kiện cho giáo viên trở thành người hướng dẫn và cố vấn cho học sinh trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc bổ sung kiến thức, rèn luyện kỹ năng đến thực hiện dự án và đánh giá kết quả sản phẩm.
− GV không còn là người cầm tay chỉ việc, không còn tình trạng GV đọc SGK để HS ghi chép lại
− GV có cơ sở và điều kiện đánh giá kết quả học tập của HS thông qua chất lượng sản phẩm
GV cung cấp nhiều cơ hội rèn luyện và phát triển cho học sinh, không chỉ về năng lực tin học mà còn về năm phẩm chất chủ yếu và ba năng lực cốt lõi trong Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể 2018.
Tạo cơ hội cho học sinh khám phá các vấn đề thực tiễn, khuyến khích sự sáng tạo và linh hoạt trong việc giải quyết vấn đề, đồng thời bộc lộ và phát huy tiềm năng cá nhân của từng em.
Phát triển khả năng khai thác phần mềm cho học sinh là rất quan trọng, giúp các em rèn luyện kỹ năng sử dụng hệ thống phần mềm soạn thảo văn bản, phần mềm trình chiếu và bảng tính điện tử Qua đó, học sinh có thể tạo ra những sản phẩm hoàn chỉnh, hữu ích cho bản thân và cộng đồng.
− Phát triển ở HS kĩ năng thu thập và xử lí thông tin, một kĩ năng cần thiết cho mọi đối tượng trong xã hội hiện đại
− Tạo cơ hội để HS rèn luyện và phát triển kĩ năng làm việc nhóm, giao tiếp và hợp tác, phát triển kĩ năng tranh biện
− Phát triển cho HS khả năng tự học, tự mở rộng kiến thức khi có nhu cầu phát sinh trong giải quyết vấn đề.
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI SỬ DỤNG
Cấp THPT là giai đoạn giáo dục hướng nghiệp với sự phân hoá sâu, do đó, môn Tin học được chia thành hai định hướng chính: Tin học ứng dụng (ICT) và Khoa học máy tính (CS) Nội dung của môn học bao gồm cả kiến thức cốt lõi và các chuyên đề học tập phù hợp với từng định hướng này.
Định hướng Tin học ứng dụng nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng máy tính như công cụ của công nghệ kỹ thuật số trong cuộc sống, học tập và làm việc, từ đó tạo ra sự thích ứng và khả năng phát triển dịch vụ trong xã hội số.
Định hướng Khoa học máy tính nhằm mục đích giúp người học hiểu rõ nguyên lý hoạt động của hệ thống máy tính, phát triển tư duy máy tính và khả năng khám phá các hệ thống tin học, đồng thời tạo điều kiện cho việc phát triển ứng dụng trên nền tảng máy tính.
Học sinh muốn theo đuổi các ngành nghề trong lĩnh vực CNTT hoặc các ngành nghề yêu cầu ứng dụng cao về CNTT nên chọn định hướng Khoa học máy tính Các lĩnh vực như Khoa học tự nhiên, Công nghệ, Xây dựng, Kiến trúc, Giao thông và Khoa học Quân sự đòi hỏi kiến thức và kỹ năng tin học ở mức cao Trong khi đó, định hướng Tin học ứng dụng phù hợp với học sinh hướng tới các ngành nghề trong lĩnh vực xã hội nhân văn, du lịch, văn hóa và nghệ thuật.
Bộ sách Tin học 11 Cánh Diều phục vụ cho các đối tượng sau đây:
Sách là tài liệu chính cho học sinh lớp 11, được sử dụng dưới sự hướng dẫn của giáo viên để giúp học sinh chiếm lĩnh và vận dụng tri thức theo yêu cầu của Chương trình môn Tin học lớp 11 năm 2018.
Đối với giáo viên, sách đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn phân tích và lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thức, phương tiện dạy học, cũng như công cụ kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học sinh.
(3) Phụ huynh HS có thể dùng làm tài liệu tham khảo để hỗ trợ, hướng dẫn con em mình tự học ở nhà
(4) Các cán bộ quản lí chuyên môn của các cơ sở giáo dục có thể tham khảo để giám sát chất lượng dạy và học Tin học 11
Bộ sách Tin học 11 Cánh Diều được biên soạn nhằm đáp ứng yêu cầu chuẩn quốc gia, phục vụ cho tất cả đối tượng học sinh trên toàn quốc.
TỔ CHỨC NỘI DUNG BỘ SÁCH
1 SGK Tin học 11 – Khoa học máy tính
Chương trình môn Tin học 11 năm 2018, theo các YCCĐ, bao gồm nội dung giáo dục và phân bổ thời gian cho các chủ đề chung A, C, D, F, G với tổng cộng 34 tiết Riêng chủ đề F CS dành cho định hướng CS có 30 tiết, được sắp xếp nối tiếp sau các chủ đề chung Nội dung và thời gian cụ thể được phân bổ như sau:
Nội dung Số tiết dự kiến
CHỦ ĐỀ A MÁY TÍNH VÀ XÃ HỘI TRI THỨC
THẾ GIỚI THIẾT BỊ SỐ − HỆ ĐIỀU HÀNH VÀ PHẦN MỀM ỨNG DỤNG 10 tiết
Bài 1 Bên trong máy tính
Bài 2 Khám phá thế giới thiết bị số thông minh
Bài 3 Khái quát về hệ điều hành
Bài 4 Thực hành với các thiết bị số
Bài 5 Phần mềm ứng dụng và dịch vụ phần mềm
CHỦ ĐỀ C TỔ CHỨC LƯU TRỮ, TÌM KIẾM VÀ TRAO ĐỔI THÔNG TIN
TÌM KIẾM VÀ TRAO ĐỔI THÔNG TIN TRÊN MẠNG 5 tiết
Bài 1 Lưu trữ trực tuyến 2 tiết
Bài 2 Thực hành một số tính năng hữu ích của máy tìm kiếm 1 tiết/1 bài Bài 3 Thực hành một số tính năng nâng cao của mạng xã hội
Bài 4 Thực hành một số tính năng hữu ích của dịch vụ thư điện tử
CHỦ ĐỀ D ĐẠO ĐỨC, PHÁP LUẬT VÀ VĂN HOÁ TRONG
MÔI TRƯỜNG SỐ ỨNG XỬ VĂN HOÁ VÀ AN TOÀN TRÊN MẠNG
Phòng tránh lừa đảo và ứng xử văn hoá trên mạng 2 tiết
CHỦ ĐỀ F GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VỚI SỰ TRỢ GIÚP CỦA MÁY TÍNH
GIỚI THIỆU CÁC HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU 15 tiết
Bài 1 Bài toán quản lí và cơ sở dữ liệu
Bài 2 Bảng và khoá chính trong cơ sở dữ liệu quan hệ
Bài 3 Quan hệ giữa các bảng và khoá ngoài trong cơ sở dữ liệu quan hệ
Bài 4 Các biểu mẫu cho xem và cập nhập dữ liệu
Bài 5 Truy vấn trong cơ sở dữ liệu quan hệ
Bài 6 Truy vấn trong cơ sở dữ liệu quan hệ (tiếp theo)
Bài 7 Các loại kiến trúc của hệ cơ sở dữ liệu
Bài 8 Bảo vệ sự an toàn của hệ cơ sở dữ liệu và bảo mật thông tin trong cơ sở dữ liệu 1 tiết
CHỦ ĐỀ G HƯỚNG NGHIỆP VỚI TIN HỌC
GIỚI THIỆU NGHỀ QUẢN TRỊ CSDL 2 tiết
Nghề quản trị CSDL 2 tiết
CHỦ ĐỀ F CS GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VỚI SỰ TRỢ GIÚP CỦA MÁY TÍNH
KĨ THUẬT LẬP TRÌNH 30 tiết
Bài 1 Kiểu mảng và cấu trúc mảng
Bài 3 Thực hành về tệp, mảng và danh sách
Bài 4 Làm mịn dần từng bước – Từ thuật toán đến chương trình máy tính
Bài 5 Đánh giá thuật toán
Bài 6 Kiểm thử và sửa lỗi chương trình
Bài 7 Lập trình giải bài toán tìm kiếm
Bài 8 Lập trình một số thuật toán sắp xếp
Bài 9 Lập trình thuật toán sắp xếp nhanh
Bài 10 Thiết kế chương trình từ trên xuống và phương pháp mô đun hoá
Bài 11 Thực hành thiết kế và lập trình theo mô đun
Bài 12 Thực hành thiết kế và lập trình theo mô đun (tiếp theo)
Bài 13 Thực hành thiết kế và lập trình theo mô đun (tiếp theo)
Bài 14 Thực hành về thư viện các hàm tự định nghĩa
Bài 15 Cấu trúc dữ liệu danh sách liên kết và ứng dụng Ôn tập và kiểm tra đánh giá 6 tiết
2 Sách chuyên đề học tập Khoa học máy tính
Sách Chuyên đề học tập Tin học 11 − Khoa học máy tính gồm ba chuyên đề với phân bổ thời lượng dự kiến như dưới đây:
Nội dung Số tiết dự kiến CHUYÊN ĐỀ 1 THỰC HÀNH THIẾT KẾ THUẬT TOÁN THEO KĨ
Bài 1 Khái niệm đệ quy và ví dụ
Bài 2 Thuật toán đệ quy
Bài 3 Thực hành thiết kế thuật toán đệ quy
Bài 4 Thực hành tổng hợp thiết kế thuật toán đệ quy
CHUYÊN ĐỀ 2 THỰC HÀNH THIẾT KẾ THUẬT TOÁN THEO
KĨ THUẬT CHIA ĐỂ TRỊ 10 tiết
Bài 1 Ý tưởng chia để trị
Bài 2 Kĩ thuật đệ quy trong chia để trị
Bài 3 Thực hành ứng dụng thuật toán tìm kiếm nhị phân bằng đệ quy
Bài 4 Kĩ thuật chia để trị trong thuật toán sắp xếp trộn
Bài 5 Thực hành tổng hợp ứng dụng chia để trị
CHUYÊN ĐỀ 3 THỰC HÀNH THIẾT KẾ THUẬT TOÁN THEO
Bài 2 Kĩ thuật quay lui
Bài 3 Thực hành kĩ thuật quay lui
Bài 4 Thực hành tổng hợp kĩ thuật duyệt
Bài 5 Thực hành kĩ thuật quay lui giải bài toán xếp hậu
Dự án: Xây dựng chương trình sử dụng kĩ thuật duyệt 3 tiết Ôn tập, kiểm tra định kì 4
Cuốn sách bắt đầu với biểu tượng các chủ đề và ký hiệu, kèm theo bảng giải thích thuật ngữ Ở phần cuối, mục lục được cung cấp để người dùng dễ dàng tra cứu thông tin nhanh chóng.
Trong mỗi chủ đề, các bài học được đánh số thứ tự bắt đầu từ 1 Điều này tạo thuận lợi để
GV có thể lựa chọn linh hoạt sắp xếp trình tự giảng dạy các chủ đề, miễn là đảm bảo logic hợp lí về kiến thức cần có trước
Hầu hết các bài học lý thuyết và thực hành đều được thiết kế với thời lượng dài hơn 1 tiết, ngoại trừ một số bài học cụ thể như Bài 2, 3, 4 thuộc Chủ đề C và Bài 8 thuộc Chủ đề F.
Cuối một số bài học, có phần "Bài tìm hiểu thêm" nhằm cung cấp nội dung mở rộng, tạo hứng thú cho học sinh khá giỏi và hỗ trợ giáo viên trong việc dạy học phân hóa.
Có hai loại bài học khác nhau dựa trên cấu trúc Những bài học chủ yếu tập trung vào kiến thức lý thuyết không có tên bắt đầu bằng hai chữ "THỰC HÀNH" Ngược lại, các bài học chú trọng vào thực hành sẽ có tên bài bắt đầu bằng "THỰC HÀNH…".
Các bài học có nội dung lí thuyết nhiều hơn được cấu trúc phù hợp với quá trình nhận thức của HS, gồm các mục sau đây:
– Mục tiêu: nhằm gợi động cơ hướng đích và căn cứ cho việc tự kiểm tra của HS
Khởi động bài học cần nêu rõ vấn đề, tạo hứng thú và dẫn dắt học sinh một cách tự nhiên Các mục kiến thức nên được thiết kế với các hoạt động nhằm kiến tạo và cung cấp kiến thức mới Toàn bộ văn bản đã cung cấp đầy đủ thông tin để hình thành kiến thức mới cho bài học, trong khi các hoạt động sư phạm giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách chủ động, dễ dàng và sâu sắc hơn.
Luyện tập là quá trình củng cố và rèn luyện kiến thức, kỹ năng mới đã được hình thành, trong khi vận dụng giúp học sinh chuyển hóa những kiến thức và kỹ năng đó thành của riêng mình thông qua việc giải quyết các vấn đề thực tiễn trong học tập và cuộc sống.
– Câu hỏi tự kiểm tra: bồi dưỡng khả năng tự học cho HS, khơi lên sự tự tin và chủ động trong học tập
Bài học được tóm tắt nhằm giúp học sinh ghi nhớ các nội dung chính Các bài học thực hành có cấu trúc rõ ràng với các mục như sau: Nhiệm vụ, trong đó mỗi bài thực hành gồm nhiều nhiệm vụ được đánh số từ 1 trở đi Phần đầu của mỗi nhiệm vụ sẽ giới thiệu ngắn gọn vấn đề cần giải quyết.
– Yêu cầu: gồm các nhiệm vụ cụ thể mà HS cần hoàn thành
Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ sẽ được trình bày tùy chọn, nhằm cung cấp các chỉ dẫn cần thiết cho học sinh Nếu các bài lý thuyết trước đó đã cung cấp đủ kiến thức, không cần thiết phải hướng dẫn thêm để tránh lặp lại thông tin.
Dạy học sinh sử dụng các phần mềm ứng dụng phổ biến là nhiệm vụ quan trọng trong môn Tin học, với các bài học này được tích hợp trong phần cốt lõi của chương trình học, góp phần vào việc phát triển kiến thức nền tảng cho học sinh.
DL là kỹ năng quan trọng trong việc sử dụng các thiết bị số phổ biến trong thời đại số hóa, đóng vai trò chủ chốt trong định hướng ICT.
Nội dung Luyện tập bao gồm các nhiệm vụ thực hành nhỏ nhằm củng cố kiến thức cơ sở và thực hành các thao tác vừa học Trong các bài học sử dụng phần mềm ứng dụng, mục này sẽ được gọi là Thực hành thay vì Luyện tập.
Mục tiêu bài học được trình bày ngay sau tiêu đề, trong phần “Học xong bài này, em sẽ”, giúp giáo viên, học sinh và phụ huynh nhận biết được những điều cần đạt được Điều này thể hiện rõ YCCĐ của bài học, từ đó xác định được đích đến cụ thể của quá trình học tập.
Phần kiến thức mới được chia thành nhiều mục, mỗi mục cung cấp cho học sinh một đơn vị kiến thức nhỏ trong bài học Để xây dựng kiến thức cho từng mục, có thể áp dụng các hoạt động phù hợp.
Giáo viên có thể tổ chức 10 hoạt động cho học sinh thực hiện, và hoàn toàn có thể điều chỉnh các hoạt động này sao cho phù hợp hơn với đối tượng học sinh của mình.
MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA BỘ SÁCH
1 Đổi mới cách tiếp cận
SGK Tin học Cánh Diều không chỉ bổ sung nội dung mới và cập nhật hơn so với sách giáo khoa trước (theo chương trình 2006), mà còn có nhiều cải tiến trong cách tiếp cận và trình bày nội dung.
SGK Tin học 11 được xây dựng theo phương châm "Mang cuộc sống vào bài học – Đưa bài học vào cuộc sống" của bộ sách Cánh Diều, thể hiện rõ tinh thần đổi mới của chương trình giáo dục 2018 Sách không chỉ tập trung vào việc cung cấp kiến thức mà còn chú trọng đến việc hình thành và phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực của học sinh.
HS HS được phát triển năng lực từng bước thông qua các hoạt động dạy và học
Nội dung cần bảo đảm tính cơ bản, khoa học và thiết thực, phù hợp với thực tiễn Việt Nam Bài viết nên được trình bày một cách dễ hiểu, tránh sử dụng ngôn ngữ hàn lâm, đồng thời áp dụng phương pháp sư phạm bằng cách sử dụng các ví dụ trực quan và cụ thể để minh họa cho các khái niệm khái quát và trừu tượng.
– HS là trung tâm trong các hoạt động giáo dục; các câu hỏi gợi mở giúp HS chủ động khám phá tri thức, nắm chắc kiến thức lí thuyết
Trong các bài thực hành sử dụng phần mềm, học sinh được hướng dẫn khám phá và thao tác trước khi thực hiện nhiệm vụ, nhằm tạo ra kết quả cụ thể.
– Bố cục các chủ đề, các bài học và cách trình bày phù hợp đối tượng HS phổ thông và đảm bảo tính hệ thống
– Với mỗi chủ đề, sau khi phân tích các YCCĐ của CT 2018 theo cách xuyên suốt, biết lớp
Trong bài viết này, các tác giả đã đề cập đến nội dung kiến thức và kỹ năng cần thiết mà học sinh lớp 10 và các lớp dưới đã học, đồng thời nêu rõ những gì lớp 12 sẽ tiếp tục học Các kiến thức này được phân bổ một cách hợp lý vào các bài học theo chủ đề, giúp học sinh có cái nhìn tổng quan và hệ thống về chương trình học.
– Nội dung mỗi bài học được tổ chức phù hợp với quá trình nhận thức của HS
1.1 Tiếp cận phát triển phẩm chất, năng lực
Khác với sách giáo khoa theo chương trình 2006, sách giáo khoa Cánh Diều được biên soạn dựa trên tiếp cận phát triển phẩm chất và năng lực Mục tiêu của sách là giúp học sinh áp dụng kiến thức vào giải quyết vấn đề thực tiễn, phục vụ cho việc học tập hiện tại và cuộc sống tương lai.
Theo cách tiếp cận phát triển năng lực tin học, các quyển sách trong bộ sách Tin học 11 Cánh Diều được biên soạn theo nguyên tắc:
− Tất cả kiến thức đều được liên hệ với ứng dụng trong thực tế Mỗi bài học đều yêu cầu
HS giải quyết các vấn đề phù hợp với khả năng của mình trong bối cảnh thực tiễn, giúp các em áp dụng hiệu quả kiến thức đã học và khuyến khích sự sáng tạo tiềm ẩn.
Hệ thống bài học và mục tiêu học tập được xây dựng theo YCCĐ và nội dung giáo dục cốt lõi lớp 11 trong Chương trình môn Tin học 2018 Các tham chiếu này phù hợp với động từ mô tả mức độ cần đạt, tình huống sư phạm và nhiệm vụ cụ thể cho học sinh Nội dung kiến thức, câu hỏi, hoạt động, luyện tập và câu hỏi tự kiểm tra đều được lựa chọn cẩn thận để đảm bảo đáp ứng đầy đủ các YCCĐ và mức độ cần đạt Sách được thiết kế để đảm bảo rằng khi mỗi bài học hoàn thành mục tiêu đề ra, học sinh sẽ đạt được YCCĐ của từng chủ đề con, từ đó đạt được mục tiêu chung của toàn bộ chương trình.
Các bài học trong SGK Tin học 11 Cánh Diều thể hiện sự tích hợp và phân hóa trong dạy học, nhằm phát triển năng lực cho mọi học sinh Thông tin được trình bày dưới nhiều hình thức khác nhau, với bài tập được chia thành các mức độ luyện tập và vận dụng, bao gồm bài đơn giản, dễ và khó hơn Ngoài ra, một số bài tìm hiểu thêm khuyến khích học sinh khá giỏi tự khám phá những vấn đề mở rộng.
Các bài học tích hợp nội môn và liên thông giữa các chủ đề trong lớp học giúp học sinh vận dụng tổng hợp kiến thức từ các môn học khác nhau Phần Vận dụng cung cấp nhiều tình huống thực tế, nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh.
Thông qua các hoạt động tích cực, học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn chuyển hóa nó thành hiểu biết sâu sắc, từ đó áp dụng hiệu quả vào thực tiễn.
Mỗi bài học đều bao gồm các hoạt động giúp học sinh kích thích tư duy và vận dụng kiến thức, cũng như kinh nghiệm sống của mình để giải quyết các tình huống mới.
Các hoạt động và vận dụng giúp học sinh bộc lộ quan niệm riêng, tự phát hiện mối liên hệ giữa các kiến thức, từ đó tiếp nhận và hoàn chỉnh kiến thức mới một cách dễ dàng.
Quá trình giải quyết vấn đề vừa sức mang lại cho học sinh trải nghiệm tự khám phá và phát hiện quy luật, giúp các em nhận diện thông tin mới Từ đó, học sinh dễ dàng chiếm lĩnh tri thức mới hơn.
Với GV, các hoạt động được thiết kế với mục đích:
Hỗ trợ giáo viên trong việc phát triển ý tưởng sư phạm nhằm tạo ra kiến thức mới cho học sinh, giúp dẫn dắt các em tiếp thu kiến thức và kỹ năng mới một cách tự nhiên và dễ dàng hơn.
SGK TIN HỌC 11 - KHOA HỌC MÁY TÍNH
CHỦ ĐỀ A MÁY TÍNH VÀ XÃ HỘI TRI THỨC
THẾ GIỚI THIẾT BỊ SỐ – HỆ ĐIỀU HÀNH VÀ PHẦN MỀM ỨNG DỤNG
Để hiểu rõ về máy tính, cần nhận diện hình dạng và chức năng của các bộ phận chính như CPU, RAM và thiết bị lưu trữ CPU, được đo bằng đơn vị GHz, là bộ não của máy tính, xử lý các tác vụ RAM, đo bằng GB, là bộ nhớ tạm thời giúp lưu trữ dữ liệu trong quá trình hoạt động Các thiết bị lưu trữ, như ổ cứng hoặc SSD, cũng có vai trò quan trọng trong việc lưu giữ thông tin lâu dài.
Nhận diện sơ đồ của các mạch logic AND, OR, NOT và hiểu rõ vai trò của chúng trong các phép toán nhị phân Tùy chỉnh các chức năng cơ bản của máy tính và các thiết bị vào-ra phổ biến để đáp ứng nhu cầu sử dụng và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Đọc hiểu các điểm chính trong tài liệu hướng dẫn về thiết bị số phổ biến, bao gồm khả năng thực hiện các chỉ dẫn cụ thể Nắm bắt và giải thích các thông số cơ bản như kích thước màn hình, CPU, RAM, dung lượng lưu trữ và độ phân giải camera của các thiết bị như PC, máy tính bảng, điện thoại thông minh và TV có khả năng kết nối Internet.
✓ Biết được cách kết nối các bộ phận thân máy, bàn phím, chuột, màn hình của máy tính với nhau
✓ Biết được cách kết nối PC với các thiết bị số thông dụng như: máy in, điện thoại thông minh, máy ảnh số,…
Hệ điều hành cho PC đã trải qua một quá trình phát triển đáng kể, bao gồm hai loại chính: hệ điều hành phần mềm thương mại và hệ điều hành phần mềm nguồn mở Hệ điều hành thương mại thường được phát triển bởi các công ty lớn với các tính năng và hỗ trợ kỹ thuật chuyên nghiệp, trong khi hệ điều hành nguồn mở cho phép người dùng tự do tùy chỉnh và phát triển Người dùng có thể sử dụng một số chức năng cơ bản của một trong hai hệ điều hành này, như quản lý tệp, cài đặt phần mềm và cấu hình hệ thống, để tối ưu hóa trải nghiệm sử dụng máy tính.
Hệ điều hành Android là một trong những hệ điều hành phổ biến nhất cho thiết bị di động, cung cấp nhiều tính năng và tiện ích hữu ích cho người dùng Với giao diện thân thiện và khả năng tùy biến cao, Android cho phép người dùng dễ dàng truy cập các ứng dụng, trò chơi và dịch vụ trực tuyến Ngoài ra, hệ điều hành này còn hỗ trợ nhiều công cụ cơ bản như quản lý tệp, trình duyệt web và các ứng dụng văn phòng, giúp người dùng tối ưu hóa trải nghiệm sử dụng thiết bị.
Mối quan hệ giữa phần cứng, hệ điều hành và phần mềm ứng dụng là rất chặt chẽ, mỗi thành phần đóng vai trò quan trọng trong hoạt động chung của hệ thống Phần cứng cung cấp nền tảng vật lý cho các hoạt động tính toán, trong khi hệ điều hành quản lý tài nguyên và tạo điều kiện cho phần mềm ứng dụng hoạt động hiệu quả Phần mềm ứng dụng thực hiện các tác vụ cụ thể, phục vụ nhu cầu người dùng Sự tương tác giữa ba thành phần này đảm bảo hệ thống hoạt động mượt mà và hiệu quả.
Phần mềm nguồn mở (FOSS) là một khái niệm quan trọng trong lĩnh vực công nghệ thông tin, bao gồm các khái niệm như bản quyền phần mềm, giấy phép công cộng và phần mềm miễn phí So với phần mềm thương mại (nguồn đóng), phần mềm nguồn mở cho phép người dùng truy cập, sửa đổi và phân phối mã nguồn, mang lại tính linh hoạt và sự sáng tạo Vai trò của phần mềm nguồn mở ngày càng gia tăng, đóng góp vào sự phát triển bền vững của cộng đồng công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nhiều lĩnh vực.
NHỮNG VẤN ĐỀ CỤ THỂ
18 mềm thương mại đối với sự phát triển của ICT
Một số phần mềm soạn thảo văn bản, bảng tính và trình chiếu nguồn mở nổi bật bao gồm Writer, Calc và Impress trong bộ OpenOffice.
✓ Sử dụng được một số tiện ích có sẵn của hệ điều hành để nâng cao hiệu suất sử dụng máy tính
Kích hoạt và sử dụng các chức năng cơ bản của phần mềm soạn thảo văn bản, bảng tính và trình chiếu trực tuyến, chẳng hạn như các ứng dụng trong gói Google Docs.
1 Giới thiệu chung về chủ đề
Chủ đề A lớp 11 “Thế giới thiết bị số - Hệ điều hành và phần mềm ứng dụng” bao gồm nhiều nội dung liên quan đến phần cứng máy tính và phần mềm Nội dung này giúp học sinh hiểu rõ hơn về các thành phần thiết yếu trong công nghệ số, từ hệ điều hành đến các ứng dụng phần mềm, nhằm nâng cao kiến thức và kỹ năng sử dụng thiết bị số trong học tập và cuộc sống hàng ngày.
CT 2018, SGK đã sắp xếp lại, đưa chủ đề con về Thế giới thiết bị số lên trước chủ đề con về
Hệ điều hành và phần mềm ứng dụng là chủ đề quan trọng trong chương trình học, kế thừa và phát triển kiến thức từ cấp THCS Ở lớp 7, Chủ đề A mang tên “Sơ lược về các thành phần của máy tính & Khái niệm hệ điều hành và phần mềm ứng dụng”, nhằm đáp ứng yêu cầu học tập cơ bản cho học sinh Nội dung trong sách giáo khoa lớp 7 chủ yếu dựa trên quan sát trực quan các minh họa cụ thể, giúp học sinh dễ dàng tiếp cận và hiểu biết về các khái niệm này Bài học không chỉ cập nhật những vấn đề thời sự mà còn hướng đến ứng dụng thực tiễn trong cuộc sống.
Các bài học về thiết bị vào – ra cung cấp hình ảnh trực quan và hướng dẫn sử dụng, đồng thời trình bày tổng quan về sự phát triển của các loại thiết bị vào – ra đa dạng hơn, nhằm hỗ trợ con người hiệu quả trong các hoạt động thông tin.
Hệ điều hành là một loại phần mềm đặc biệt, khác biệt với các phần mềm ứng dụng thông thường Nội dung trong SGK lớp 7 đã trình bày những chức năng đơn giản của hệ điều hành, giúp học sinh dễ dàng nhận biết và hiểu rõ hơn về khái niệm này.
Phần thực hành về thiết bị phần cứng chỉ cần thao tác với các thiết bị đầu vào và đầu ra cơ bản như bàn phím, chuột và màn hình máy tính Trong khi đó, phần thực hành về hệ điều hành tập trung vào chức năng quản lý tệp và thư mục, một kỹ năng quan trọng và quen thuộc với người dùng máy tính.
Chủ đề A ở lớp 11 mở rộng phạm vi và nâng cao mức độ, tập trung vào các vấn đề mới và ứng dụng thực tiễn rõ ràng Nội dung bao gồm các thành phần phần cứng trong máy tính, thông số kỹ thuật quan trọng của CPU và RAM, lịch sử hệ điều hành, cũng như mối quan hệ giữa phần cứng, hệ điều hành và phần mềm ứng dụng Bên cạnh đó, bài học cũng đề cập đến các khái niệm phần mềm thương mại, phần mềm nguồn mở và phần mềm chạy trên Internet Phần thực hành yêu cầu học sinh kết nối PC với các thiết bị số phổ biến như máy in, điện thoại thông minh và máy ảnh số.
