Biện pháp nâng cao chất lượng môn tin học lớp 6 (bộ sách cánh diều)

Như vậy phương pháp giảng dạy trong quá trình lên lớp của người giáo viên có tầm ảnh hưởng quan trọng đến kết quả lĩnh hội kiến thức của các em học sinh.. Cơ sở lý luận của vấn đề Để dạ

PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO … TRƯỜNG TRUNG HỌC ………

- – ² ˜ -

ĐỀ TÀI:

BIỆN PHÁP PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, CHỦ ĐỘNG, SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH QUA CÁC HOẠT

ĐỘNG NHÓM ĐỐI VỚI MÔN TIN HỌC 6

(Sách Cánh diều)

Lĩnh vực: …

Họ và tên tác giả: ….

Đơn vị: ….

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Năm học: 20….- 20…

MỤC LỤC

1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Lý do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu 3

1.5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 3

2 NỘI DUNG 3

2.1 Cơ sở lý luận của vấn đề 3

2.2 Thực trạng của vấn đề 4

2.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 6

Ví dụ 1 (Chia nhóm nhỏ để thảo luận): 10

Ví dụ 2 (Chia nhóm theo tổ để thảo luận): 11

Ví dụ 3 (chia nhóm đánh giá): 12

Ví dụ 4 (chia nhóm theo sở thích): 14

Ví dụ 5 (chia nhóm hoạt động theo cặp 2 học sinh – “ giảng – viết - thảo luận”): 15

2.4 Kết quả đạt được 17

3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 19

3.1 Kết luận 19

3.2 Kiến nghị 20

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài

Trong giáo dục hiện nay tỉ lệ học sinh yếu kém vẫn còn chiếm tỉ lệ cao, có nhiều nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân do “Phương pháp giảng dạy chưa tốt” mà chúng ta cần phải đề cập tới Trong Nghị quyết Đại hội XI của Đảng cũng luôn nhấn mạnh: Cần phải đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo Thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội Xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu

về chất lượng Và đến Đại hội XII của Đảng, Đảng ta khẳng định: Cần phải đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo theo hướng mở, hội nhập, xây dựng

xã hội học tập, phát triển toàn diện năng lực, thể chất, nhân cách, đạo đức, lối sống, ý thức tôn trọng pháp luật và trách nhiệm công dân Đổi mới khung chương trình, quan tâm hơn đến yêu cầu tăng cường kỹ năng sống, giảm tải nội dung trong các bậc học phổ thông; nâng cao kiến thức chuyên sâu và tác phong công nghiệp trong đào tạo nghề; phát huy tư duy sáng tạo, năng lực tự nghiên cứu ở bậc đại học

Chính vì vậy mà Bộ giáo dục luôn chú trọng đến việc mở các lớp bồi dưỡng, tập huấn cho cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy Nhằm bồi dưỡng các phương pháp giảng dạy mới đã hoàn chỉnh từ cấp cơ sở đến trung học phổ thông Trong các phương pháp đó, đáng chú ý với tôi nhất là phương pháp hoạt động nhóm (Thảo luận nhóm) trong lớp học

Như vậy phương pháp giảng dạy trong quá trình lên lớp của người giáo viên có tầm ảnh hưởng quan trọng đến kết quả lĩnh hội kiến thức của các em học sinh Cho dù người giáo viên có chuẩn bị nội dung bài dạy chu đáo và phong phú tới đâu đi chăng nữa mà sử dụng không đúng phương pháp thì chắc chắn sẽ làm

cho khả năng tiếp thu kiến thức của học trò bị hạn chế và kết quả sẽ không đạt được như mong muốn

Đối với bộ môn Tin học, Bộ giáo dục mới chỉ đưa vào là một trong những môn học tự chọn trong cấp học THCS nên bước đầu nó còn rất mới mẻ và nhiều

bỡ ngỡ với các em học sinh Bên cạnh đó nội dung và kiến thức của bộ môn có nhiều bài khó và trừu tượng, lại đòi hỏi các em phải có kĩ năng vận dụng thực hành thao tác được trên máy tính, trong khi đó số máy tính để các em thực hành lại rất khiêm tốn (4 học sinh/1 máy tính) Như vậy câu hỏi đặt ra cho người giáo viên là: Tổ chức các hoạt động dạy và học như thế nào? Vận dụng phương pháp nào? Cách thức hoạt động ra sao? mà người giáo viên nào cũng đều nghĩ tới và

đi tìm câu trả lời Để góp phần nào giải quyết những khó khăn trên, tôi xin trình

bày đề tài: “Biện pháp phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh

qua các hoạt động nhóm đối với môn tin học 6” theo bộ sách Cánh Diều

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Giúp các em học sinh biết nêu và giải quyết vấn đề về khoa học, biết phân tích, đánh giá, nhận xét những nhận định của người khác và bảo vệ những ý kiến của mình Tạo tâm lý học tập thoải mái cho các em học sinh

- Làm tăng khả năng về tư duy logic, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo cho các em học sinh

- Hình thành và phát triển kĩ năng giao tiếp, tổ chức lãnh đạo, tinh thần hợp tác, trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập (kĩ năng sống) của các em học sinh để các em lĩnh hội kiến thức một cách tốt nhất, có đủ tự tin khi thực hành các thao tác trên máy tính trong các giờ thực hành Giúp các em có cái nhìn trực quan sinh động hơn đối với môn Tin học, yêu thích môn học hơn

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Nội dung chương trình môn tin học lớp 6 (Tin học dành cho trung học cơ

sở quyển 1) theo bộ sách Cánh Diều

- Học sinh khối 6, lớp 6A, 6B, 6C trường THCS … năm học ……

Tôi xin trình bày kinh nghiệm, phương pháp của mình thông qua một vài

ví dụ ở các bài học trong trong chương trình môn tin học lớp 6

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Thông qua việc nghiên cứu các quy định, thông tư, hướng dẫn, quyết định, của Bộ giáo dục và đào; tài liệu tập huấn về đổi mới phương pháp dạy học của Sở giáo dục, và Phòng giáo dục; các modun của tài liệu bồi dưỡng thường xuyên khối THCS

- Phương pháp kiểm tra thực tiễn như: Lập biểu thống kê, so sánh, đối chiếu, đánh giá quá trình học tập của các em học sinh thông qua các bài kiểm tra thường xuyên, định kì, học kì, đánh giá kĩ năng thực hành của các em qua các giờ thực hành

1.5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Đề tài nghiên cứu vận dụng phương pháp dạy học theo hoạt động nhóm vào bộ môn tin học 6 tại trường THCS … cho các em học sinh khối 6, lớp 6A, 6B, 6C năm học ……

- Đề tài áp dụng với mong muốn giúp các em học sinh lớp 6A, 6B, 6C sẽ phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo Hình thành và phát triển kĩ năng giao tiếp, tổ chức lãnh đạo, tinh thần hợp tác, trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập Hi vọng đề tài này được áp dụng rộng rãi, phù hợp với nhiều môn học, nhiều đối tượng học sinh

2 NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lý luận của vấn đề

Để dạy và học đạt được kết quả cao, thì việc giáo viên áp dụng một phương pháp dạy học vào từng tiết học, nội dung bài học là một trong những yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến kết quả

- Phương pháp dạy học là những hình thức thống nhất hoạt động của giáo viên và học sinh nhằm đạt mục đích dạy học nhất định

- Cách thức tổ chức hoạt động dạy và học là hình thức hoạt động trong đó giáo viên đóng vai trò điều khiển, tổ chức, hướng dẫn, học sinh là người chủ động

Ví dụ 1 (Chia nhóm nhỏ để thảo luận):

Trong bài “Khái niệm và lợi ích của mạng máy tính” (trang 21 Tin học bộ sách Cánh Diều), giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm:

- Giáo viên chia nhóm nhỏ cùng thảo luận (chia theo vị trí chỗ ngồi 2 bàn gần nhau quay lại với nhau thành một nhóm để thảo luận), dự kiến thời gian thảo luận 7 phút

- Các nhóm cùng thảo luận nội dung: Liệt kê những công việc mà mạng máy tính có thể làm việc? Lấy ví dụ minh hoạ cho mỗi công việc đó?

- Các nhóm tiến hành thảo luận theo nhóm, giáo viên quan sát và giám sát các hoạt động của từng nhóm

- Kết thúc thời gian thảo luận, giáo viên chỉ định bất kỳ nhóm trình bày kết quả của mình, những nhóm sau nhận xét và bổ sung thêm ý kiến (các ý kiến của nhóm sau không được lặp lại ý kiến của nhóm trước đã trình bày) Sau đó giáo viên nhận xét và kết luận

(Ảnh các em hoạt động nhóm 2 bàn ngồi cạnh nhau)

Ví dụ 2 (Chia nhóm theo tổ để thảo luận):

Trong bài “Các thành phần của mạng máy tính” (trang 24 Tin học 6 bộ sách Cánh Diều) giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm:

- Giáo viên chia lớp học thành 2 nhóm để thảo luận (mỗi tổ thành một nhóm), mỗi nhóm yêu cầu thực hiện một nhiệm vụ

+ Nhóm 1 : Tìm hiểu ba thành phần của mạng máy tính

+ Nhóm 2 : Tìm hiểu về thiết bị mạng

- Các nhóm hoạt động độc lập với nhau, giáo viên sẽ ấn định thời gian thảo luận (khoảng từ 3-5 phút), hết thời gian thảo luận các nhóm sẽ đổi chéo nội dung thảo luận cho nhau, làm như vậy để mỗi nhóm đều được nghiên cứu thảo luận 2 nội dung trên

- Các nhóm tiến hành nộp các bản báo cáo kết quả thảo luận, cuối cùng giáo viên sẽ so sánh kết quả của các nhóm theo từng nội dung một rồi rút ra nhận xét, kết luận

(Ảnh các em hoạt động nhóm theo tổ)

Ví dụ 3 (chia nhóm đánh giá):

Trong bài “Mặt trái của Internet” (trang 49 Tin học 6 bộ sách Cánh Diều) giáo viên hướng dẫn học sinh khai thác nội dung đồng thời ở mục 1, 2 và

mục 3

- Giáo viên chia lớp thành 3 nhóm, giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm, thời gian thảo luận cho mỗi nội dung là 15 phút

+ Nhóm 1 tìm hiểu nội dung 1: Virus máy tính

Sau đó giáo viên cho các em tự lựa chọn nhóm cho mình, tiến hành về vị trí của nhóm mình theo sự hướng dẫn của giáo viên Kết thúc thời gian thảo luận giáo viên yêu cầu đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận, giáo viên nhận xét, kết luận

(Ảnh các hoạt động nhóm lựa chọn theo sở thích)

Ví dụ 5 (chia nhóm hoạt động theo cặp 2 học sinh – “ giảng – viết - thảo luận”):

Với cách này thường áp dụng sau khi thực hiện xong một nội dung (một mục) của bài học hay kết thúc bài học

Trong bài 6 “Thực hành sử dụng thư điện tử” (trang 47 Tin học 6 bộ sách Cánh Diều), sau khi học xong bài học giáo viên có thể củng cố nội dung của bài

học bằng phiếu học tập, đồng thời qua kết quả của phiếu học tập giáo viên có thể biết được mức độ hiểu bài của các em học sinh

- Giáo viên chia nhóm học sinh: 2 em học sinh ngồi cùng một bàn thành 1 nhóm sau đó phát phiếu học tập yêu cầu các em thảo luận và trả lời vào phiếu học tập

Phiếu học tập:

Hãy lựa chọn đáp án đúng và giải thích tại sao em lựa chọn đáp án đó?

Câu 1: Em muốn gửi email cho cô giáo chủ nhiệm báo cáo kết quả kiểm tra giữa học kì I ở tất cả các môn học của em Trước tiên em phải làm gì?

A Tạo 1 tài khoản email

B Mở trình duyệt Web và nhập nội dung điểm kiểm tra của em

C Mở chương trình diệt virus

D Mở trình duyệt Web, sau đó tạo một tài khoản email

Câu 2: Địa chỉ thư điện tử có dạng:

A Tên đường phố # Viết tắt của tên quốc gia

B Tên đăng nhập @ Địa chỉ máy chủ thư điện tử

C Tên đường phố @ Viết tắt của tên quốc gia

D Tên người sử dụng & Tên máy chủ của thư điện tử

Họ tên học sinh 1:

Họ tên học sinh 2:

- Kết thúc thảo luận giáo viên thu lại phiếu học tập của học sinh, có thể nhận xét và chấm điểm nhanh một số phiếu học tập của các nhóm, số còn lại giáo viên có thể nhận xét và thông báo kết quả vào buổi học sau

(Ảnh hoạt động nhóm 2 em một cặp)

* Đối với các giờ thực hành do điều kiện phòng máy hạn chế về số lượng, giáo viên chia lớp thành các nhóm nhỏ để hoạt động thực hành, giáo viên chỉ định các nhóm (3 đến 4 em học sinh một nhóm), giám sát quá trình thực hành của các

em, hỗ trợ giúp đỡ các em trong quá trình thực hành

(Một số hình ảnh các em hoạt động nhóm trong giờ thực hành)

2.4 Kết quả đạt được

* So sánh kết quả:

- Trước khi áp dụng :