1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA BẢO HIỂM BÀI TẬP LỚN MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC Đề tài Phân tích về tình cảnh người công nhân ở thế kỷ 19 trong cuốn sách “Tình cảnh giai cấp Công nhân Anh” c[.]
Trang 11
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA BẢO HIỂM
BÀI TẬP LỚN MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
Đề tài: Phân tích về tình cảnh người công nhân ở thế kỷ 19 trong
cuốn sách “Tình cảnh giai cấp Công nhân Anh” của Ăngghen Nêu suy nghĩ của anh chị về học thuyết Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân của Mác và ý nghĩa của nó ngày nay
Họ và tên: Phạm Ngọc Quỳnh
Mã sinh viên: 11217739 Lớp học phần: CNXHKH_21
Hà Nội_2022
Trang 2những quan hệ hiện có”
Soi chứng tình cảnh khốn khổ của công nhân Anh thời kì đó qua tác phẩm
“Tình cảnh giai cấp công nhân Anh” vào với “Học thuyết sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân” của Mác, chúng ta càng thấy được giá trị lịch sử vĩ đại và Các- Mác
đã để lại Kể từ khi ra đời, các học thuyết của chủ nghĩa Mác - Lênin nói chung và học thuyết sứ mệnh lịch sử giai cấp công nhân nói riêng trở thành ngọn đuốc dẫn đường cho phong trào đấu tranh của nhân dân thế giới vì mục tiêu giải phóng con người, giải phóng xã hội, đem lại cuộc sống ấm no, tự do và hạnh phúc cho tất cả mọi người nhất là giai cấp vô sản Nội dung của sứ mệnh lịch sử giai cấp công nhân
là một quá trình cách mạng toàn diện để xây dựng một hình thái kinh tế - xã hội mới trên các phương diện kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa, tư tưởng Nó làm xuất hiện hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn đầu là chủ nghĩa xã hội Lần đầu tiên trong lịch sử, có “một cuộc cách mạng của đại đa số mưu lợi ích cho tuyệt đại đa số”, nhờ việc hướng tới xây dựng một xã hội trên cơ sở công hữu những tư liệu sản xuất chủ yếu Thời đại ngày nay trải qua các cuộc cách mạng công nghiệp, đặc biệt là cách mạng công nghiệp 4.0 đều tác động mạnh mẽ, sâu sắc đến giai cấp công nhân và việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Nhưng với tư cách là sản phẩm và là chủ thể của cách mạng công nghiệp, giai cấp công nhân trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0 vẫn sẽ là lực lượng tiên phong trong sản xuất vật chất và là đại biểu cho xu thế tiến bộ, văn minh mà nhân loại hướng tới, vì vậy học thuyết vẫn giữ nguyên giá trị Đối với Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo học thuyết vào thực tiễn đất nước và đã giải quyết
Trang 33
thành công nhiệm vụ giải phóng dân tộc ở Việt Nam và đã bổ sung, phát triển lý luận về cách mạng xã hội chủ nghĩa Trong quá trình xây dựng và đổi mới đất nước, Đảng và Nhà nước ta cũng đã vận dụng những quan điểm của chủ nghĩa Mác
- Lênin về những đặc trưng xã hội xã hội chủ nghĩa vào điều kiện cụ thể nước ta, phù hợp với xu thế của thời đại
Vì những giá trị trên và vì tính cấp thiết việc áp dụng các giá trị đó vào thực tiễn ngày nay, việc nghiên cứu đề tài: “Phân tích về tình cảnh người công nhân ở thế kỷ 19 trong cuốn sách “Tình cảnh giai cấp Công nhân Anh” của Ăngghen Từ
đó, nêu suy nghĩ về học thuyết Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân của Mác và
ý nghĩa của nó ngày nay” là vô cùng quan trọng và cần thiết
MỤC LỤC
Phần 1: Tình cảnh người công nhân ở thế kỷ 19 trong cuốn sách “Tình cảnh
giai cấp Công nhân Anh” của Ăngghen 4
1.1 Lịch sử ra đời giai cấp công nhân Anh 4
1.2 Tình cảnh của giai cấp công nhân Anh 8
1.3 Cạnh tranh sinh ra vô sản 12
1.4 Sự suy giảm về sức khỏe và tinh thần của công nhân Anh 13
1.5 Thái độ của giai cấp tư sản đối với giai cấp vô sản 15
Phần 2: Học thuyết Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân của Mác và ý nghĩa của nó ngày nay 17
2.1 Học thuyết Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân của Mác 17
2.2 Ý nghĩa của học thuyết sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân ngày nay 21
2.3 Ý nghĩa của học thuyết đối với Việt Nam 22
DANH MỤC THAM KHẢO 24
Trang 44
NỘI DUNG
Phần 1: Tình cảnh người công nhân ở thế kỷ 19 trong cuốn sách
“Tình cảnh giai cấp Công nhân Anh” của Ăngghen
1.1 Lịch sử ra đời giai cấp công nhân Anh
Trước hết về “giai cấp công nhân”, đó là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình phát triển nền công nghiệp hiện đại với nhịp
độ phát triển của lực lượng sản xuất họ lao động với phương thức công nghiệp ngành càng hiện đại và gắn liền với quá trình sản xuất vật chất mang tính hoạt động
là đại biểu cho phương thức sản xuất mang tính xã hội hóa ngày càng cao Họ là người làm thuê do không có nguyên liệu sản xuất, buộc bán sức lao động để sống
và bị giai cấp tư sản bóc lột giá trị thặng dư vì vậy lợi ích cơ bản của họ đối lập với lợi ích của giai cấp tư sản bao gồm cả công nhân công xưởng, vô sản thợ mỏ và vô sản nông nghiệp Ở trong tác phẩm này, tác giả dùng từ working men (người lao động hoặc công nhân),và người vô sản, giai cấp công nhân, giai cấp không có của, giai cấp vô sản như những từ đồng nghĩa Về khái niệm của cụm từ “Tình cảnh giai cấp công nhân”, ngay từ đoạn đầu của lời tựa, Ăngghen đã viết rằng: “Tình cảnh giai cấp công nhân là cơ sở thực tế và là xuất phát điểm của mọi phong trào xã hội hiện tại, bởi vì nó là đỉnh cao gay gắt và rõ rệt nhất của những tai họa xã hội ở thời chúng ta” Để có một cơ sở vững chắc, những dẫn chứng thuyết phục cho những lý luận xã hội chủ nghĩa và kiến giải về sự tồn tại của những lý luận ấy, để chấm dứt
sự bịa đặt, ảo tưởng của giai cấp tư sản, thì việc nghiên cứu điều kiện sinh sống của giai cấp vô sản là điều hoàn toàn cần thiết Giải thích cho việc tại sao lại chọn nước Anh để nghiên cứu trong khi tình cảnh ấy xảy ra ở tất cả mọi nơi trên thế giới, ta có thể thấy rằng, trong thế kỉ 19, nước Anh là nước phát triển công nghiệp mạnh nhất trên thế giới và là nơi giai cấp vô sản ra đời sớm nhất trên thế giới, vì vậy “chỉ ở Đại Britain và ở chính tại nước Anh, những điều kiện sinh sống của giai cấp vô sản mới có được hình thức điển hình toàn vẹn của nó; và đồng thời cũng chỉ có ở nước
Trang 5những người công nhân, những người vô sản – là những người lao động sống một cuộc sống dễ chịu và ấm cúng, có nhà, có đất, có tài sản đủ để nuôi sống một gia đình nhỏ, một cuộc đời ngay thẳng và yên bình và có đời sống tinh thần phong phú Cách mạng công nghiệp đã dẫn đến những kết cục tất yếu, cướp nốt những thứ ít ỏi
đó của họ và cuốn họ vào cơn lốc lịch sử, khiến họ phải quan tâm đến lợi ích chính trị, những điều mà từ trước đến giờ họ chưa từng nghĩ đến
Phát minh đầu tiên làm thay đổi sâu sắc tình cảnh của người lao động Anh là máy Jenny của anh thợ dệt James Hargreaves ở Stanhill, gần Blackburn, Bắc
Lancashire (năm 1764) Chiếc máy đầu tiên đã giúp kéo được nhiều sợi hơn, tiết kiệm được chi phí sản xuất và giá vải giảm xuống, từ đó tiền kiếm được từ dệt vải tăng lên Khi đó, như một lẽ tự nhiên, người dân bắt đầu từ bỏ cuộc sống dân cày như trước, hoàn toàn trở thành người sống hoàn toàn bằng tiền công, không có tài sản, không có tư liệu sản xuất, và như vậy họ đã trở thành người vô sản Sự phân công lao động, bắt đầu với việc kéo sợi và việc dệt vải, từ đây đã được phát triển đến vô tận trong công nghiệp Cái máy đầu tiên còn chưa hoàn hảo ấy không những
đã làm cho giai cấp vô sản công nghiệp phát triển mà còn thúc đẩy giai cấp vô sản nông nghiệp ra đời Khi những người dân bỏ đất để đi làm thuê dệt vải, một giai cấp mới gồm những tá điền lớn (tenants-at-will), đến lập nghiệp trên những ruộng đất ấy biết cách canh tác hợp lí hơn nên sản phẩm tốt hơn và bán rẻ hơn Khi đó
Trang 66
yeoman, những người nông dân chỉ biết canh tác theo kinh nghiệm cha ông, lạc hậu, không cạnh tranh được đã phải bán mảnh đất của mình và lại đi làm thuê cho các tá điền đó và như thế họ cũng là người đi làm thuê, không có tư liệu sản xuất tức là họ đã gia nhập vào đội ngũ những người vô sản
Nhưng sự phát triển của công nghiệp mới chỉ bắt đầu, chưa đạt được đến mức cao nhất, máy hơi nước do James Watt phát minh năm 1764 và được áp dụng
từ 1785 để chạy máy sợi, đã khiến những máy móc trở thành quan trọng bội phần
và nó đã thay thế được phần lớn lao động chân tay ở nước Anh Kết quả là một mặt những hàng hóa công xưởng giảm giá nhanh chóng, thương nghiệp và công nghiệp phồn thịnh, hầu hết các thị trường nước ngoài không có quan thuế bảo hộ bị chiếm đoạt, tư bản và tài sản quốc dân tăng lên nhanh chóng; mặt khác, giai cấp vô sản tăng lên còn nhanh hơn nhiều về số lượng, giai cấp công nhân mất mọi tài sản, mất mọi niềm tin vào công ăn việc làm, phong tục đồi bại, chính trị rối ren
Sự phát triển của công nghiệp Anh đã tiếp tục phát triển mạnh mẽ đạt đến đỉnh cao trong tất cả mọi ngành nghề và đồng thời cũng mở rộng thêm nhiều ngành nghề mới nhờ sự sáng tạo cải tiến máy móc Bắt đầu từ ngành công nghiệp bông, ngành công nghiệp truyền thống của nước Anh, nhờ một loạt phát minh rực rỡ đã
mở rộng nhu cầu và sức tiêu thụ hàng hóa của ngành này làm cho nó và những ngành công nghiệp liên quan đạt đến mức thịnh vượng chưa từng thấy Trong nghề làm len, cũng có hoạt động tương tự; trước kia đó là ngành chủ yếu của công
nghiệp Anh, nhưng sản phẩm của những năm đầu thật không đáng kể, tuy nhiên vào năm 1831 đã thu hút tới 25% dân số theo ngành này Mặt khác, cuộc cách mạng công nghiệp đã mở thêm một số ngành nghề mới là ngành chế tạo máy móc
và khai thác khoáng sản đặc biệt là sắt Điều đó đòi hỏi đông đảo công nhân và các ngành công nghiệp phải tăng cường hoạt động lên gấp đôi Và từ ngành khai thác
và sản xuất sắt, dẫn đến sự phát triển trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng như đường sắt, đường giao thông, cầu sắt hay xây dựng kênh đào giúp rút ngắn thời gian vận
Trang 77
chuyển, di chuyển, giao thương được thuận lợi Lịch sử công nghiệp Anh là một thiên lịch sử chưa từng thấy, từ một nước như mọi nước khác, với những thành phố nhỏ bé, công nghiệp ít ỏi và kém phát triển, dân cư thưa thớt mà chủ yếu là nhân khẩu nông nghiệp, Anh đã trở thành nước có một không hai, với thủ đô gồm hai triệu rưỡi dân, với nhiều thành phố công xưởng khổng lồ, với một nền công nghiệp cung cấp hàng hoá cho toàn thế giới, và chế tạo hầu hết mọi thứ bằng những máy móc phức tạp nhất; với những người dân cần cù yêu lao động, thông minh và ở rất tập trung, trong số này, nhân khẩu công nghiệp chiếm đến 2/3, và bao gồm các giai cấp khác hẳn, hơn thế nữa lại là một dân tộc khác hẳn, có những phong tục khác trước
Nhưng sau tất cả thì sản phẩm quan trọng nhất của cuộc cách mạng công nghiệp ấy là giai cấp vô sản Anh, nó ra đời hoàn toàn theo một lẽ khách quan, là một hệ quả của việc sử dụng máy móc mà giai cấp tư sản không ngờ đến Công nghiệp mở rộng thì tất yếu cần nhiều đến bàn tay công nhân, tiền lương tăng lên, và những người dân nhận thấy cơ hội việc làm đó tốt hơn là làm công việc truyền thống ở nông thôn, nên đã lũ lượt kéo ra thành thị, họ bán đi tài sản của mình và sống phụ thuộc hoàn toàn vào đồng tiền lương tư bản trả Số lượng những người công nhân đã tăng lên một cách nhanh chóng chiếm đến ¾ dân số trong các công xưởng và thương nghiệp Và những máy móc tưởng như bình thường mà có thể gây
ra sự biến đổi lớn trong xã hội, mà như Ăngghen viết trong tác phẩm: “Tình cảnh giai cấp công nhân” là “nền công nghiệp mới ra đời có thể lớn mạnh nhanh chóng như vậy, chỉ là vì nó đã thay công cụ bằng máy móc, thay xưởng thợ thủ công bằng nhà máy, và do đó đã biến những người lao động trong giai cấp trung gian thành giai cấp vô sản lao động và bọn lái buôn lớn trước kia thành chủ xưởng; nó đã loại trừ giai cấp tiểu tư sản và khiến cho trong dân cư chỉ còn sự đối lập giữa công nhân
và nhà tư bản” Quần chúng lao động nảy sinh hết sức tự nhiên và tràn ngập đông
Trang 8và chính đảng dẫn đường Trên đây là toàn bộ lịch sử ra đời của giai cấp vô sản, đánh dấu một bước ngoặt mang tính lịch sử trong trang sử chung của nhân loại
1.2 Tình cảnh của giai cấp công nhân Anh
Tất cả những sự vĩ đại của nước Anh đều phải trả giá bằng sự hi sinh của những con người lao động, họ là lực lượng đóng góp to lớn nhất cho của cải xã hội nhưng họ lại là kẻ yếu thế trong xã hội Những nhà tư bản, kẻ mạnh, chà đạp những con người yếu thế đó đến mức khốn khổ, chúng chiếm lấy tất cả thành tựu đó về mình, chỉ chừa lại những gì xấu nhất, tồi tệ nhất cho những người nghèo Ở mọi ngóc ngách của đất nước này, trên mọi thành phố lớn từ London hay Manchester, Birmingham, đâu đâu cũng một bên là sự lãnh đạm dã man, sự ích kỷ tàn nhẫn, một bên là sự nghèo khổ khó hình dung nổi, một bên là sự bóc lột và thờ ơ vô cảm, một bên là những con người sống tiều tụy không biết ngày may còn sống nổi không, chết dần chết mòn Những con người đóng góp nhiều nhất đã được đền bù không chỉ không tương xứng với sự hi sinh của họ mà nó còn ít ỏi đến thảm hại Số tiền
họ được tư bản trả công còn không đủ cho họ có một căn nhà hẳn hoi, không đủ quần áo để mặc và không có thức ăn sạch sẽ để ăn, đó là những yêu cầu cơ bản và tối thiểu nhất của một con người, nhưng họ bị tư bản trà đạp đến mức không còn được sống như con người
Trang 99
Nơi sinh sống của họ là chen chúc trong những khu nhà ổ chuột (bất kể thành phố lớn nào cũng có và nhìn chung đều giống hệt nhau) đấy là khu nhà tồi tàn nhất trong tồi tàn của thành phố Ăngghen đã miêu tả những khu nhà ấy như sau:
“thường là những dãy nhà gạch một hai tầng, hầu hết được xếp đặt lộn xộn, phần lớn đều có nhà hầm để ở”, “là một đống lộn xộn gồm những ngôi nhà cao ba bốn tầng; phố xá chật hẹp, quanh co, bẩn thỉu” và “Đấy là nơi ăn chốn ở của những người nghèo nhất trong những người nghèo, những người lao động ít lương nhất,
họ sống lẫn lộn với kẻ cắp, với bọn bịp bợm, với những nạn nhân của tệ bán dâm” Thông qua miêu tả chân thực đó, có thể thấy được những căn nhà còn không được gọi là nhà hẳn hoi, một bầu không khí hôi thối, luộm thuộm và bẩn thỉu, một môi trưởng thật nghèo đói và ghê tởm Hàng nghìn người sống chen chúc trong 1400 căn nhà như vậy mà không gian chứa cong không đầy 400 yard (1200 foot) vuông
Cả đại gia đình bốn đến sáu người chen chúc sinh hoạt ăn ngủ nghỉ trong 1 căn phòng từ 10 đến 12 foot vuông Những căn nhà còn không ra nhà ấy vậy mà vẫn phải trả tiền để thuê với 2000 bảng 1 năm cho chủ nhà.Những kẻ nghèo đói tưởng chừng đã đến đường cùng rồi ấy vậy mà vẫn bị giai cấp có của bóc lột dưới sự bao che của luật pháp Điều đó còn đáng ghê tởm hơn cả cái căn nhà của những con người khốn khổ đó Ở Liverpool, hơn 1/5 dân số, tức là hơn 45.000 người, sống trong những căn nhà hầm tối tăm, chật chội, ẩm thấp, bí hơi, trong thành phố có tới
7862 căn nhà như vậy Hàng nghìn những gia đình hướng thiện và cần cù, đáng kính hơn tất cả những con người giàu có, đang ở trong hoàn cảnh tồi tàn như vậy, tất cả những con người vô sản, những người đóng góp cho của cải nước Anh đều chung số phận như vậy Nhưng vẫn còn có những người khốn khổ hơn thế, họ còn không có nổi một căn nhà như thế để trú chân, hàng năm chục người mỗi đêm ngủ vào hang hốc, gầm cầu nhờ vào cây cối Giữa một nước Anh giàu có giàu sang, những con người ấy sống như cư dân thời nguyên thủy, phó mặc cho số phận, cho đói khổ Những khu phố bẩn thỉu và tồi tàn nhất, những nỗi nghèo khổ cùng cực
Trang 1010
nhất lại ở ngay bên cạnh sự giàu sang, “một niềm vui thú chế giễu một cách vô tình nhưng tàn khốc nỗi đau khổ của những người đang rên xiết ở bên dưới”, “các ngài quý tộc tài chính giàu có ấy vẫn có thể đi qua tất cả các khu phố lao động, để tới văn phòng ở trung tâm thành phố bằng con đường gần nhất, mà không hề nhận thấy
sự nghèo cùng đang sinh sôi nảy nở trong cảnh bẩn thỉu nhất ở ngay gần đấy, ở cả hai bên đường” Hai bức tranh đầy đối lập một bên là một thành phố rực rỡ, thành phố công xưởng hàng đầu của thế giới, một bên là sự giã cỗi của những con người
bị xã hội vùi dập và ruồng bỏ trong cuộc đời đói khát, bệnh tật và bẩn thỉu Tóm lại, những căn nhà của người lao động ở nước Anh lúc bấy giờ không thể có sự sạch sẽ, không có bất kì một tiện ích nào, tồi tàn và ẩm thấp, ẩn chứa tất cả những mầm bệnh lây nhiễm, những con người sống trụy lạc, bẩn thỉu và phóng khoáng
Đó là về vấn đề ở và nó cũng là thước đo đối với các nhu cầu khác, ở trong môi trường như vậy thì vấn đề mặc cũng vô cung tồi tệ, có thể giả định rằng đó là những con người rách rưới và đói khát Đại đa số người lao động ăn mặc tồi tệ như không gian ở của họ Quần áo của họ được làm từ vải sợi bông từ áo khoác đến quần của cả đàn ông và phụ nữ, thậm chí vải nhung sợi bông đã trở thành đặc trưng của họ khác biệt với vải len dạ để chỉ tư sản Mũ đi kèm của họ nếu không có thì phải tự làm bằng giấy Với toàn bộ y phục đó của người vô sản, dù có tốt đi nữa, thì cũng khó chống chọi với thời tiết khắc nghiệt của nước Anh, ẩm ướt và thay đổi thất thường Họ không có nổi một chiếc áo len và quần áo của họ chẳng khác gì giẻ rách, vá chằng chịt ở mọi chỗ đến mức không thể đặt miếng vá nữa Còn về giày dép thì họ không có, tất cả các thành phố công xưởng, đàn bà và trẻ con đều đi chân đất Có thể thấy, họ còn mặc tồi tàn hơn cả những con người ở hàng thế kỉ trước, những con người trước dệt vải để có quần áo cho hàng trăm người thì giờ lại không
có quần áo mà mặc
Miếng ăn của họ cúng không khá khẩm hơn là bao, những gì họ kiếm được
để ăn đều là thứ tồi tàn nhất, chỉ để chống chọi với cái đói và duy trì ít ỏi cái cuộc
Trang 1111
sống bần cùng ấy Giữa thành phố xa hoa rực rỡ ấy không thiếu một thứ của ngon vật lạ nào, nhưng những thứ mà người lao động mua được đều là thứ kém và tồi nhất Họ không đủ tiền để mua những thức khá hơn và muốn cũng không thể mua
vì bọn tư sản đã lấy hết những thứ ngon lành nhất rồi “Khoai tây họ mua thường thuộc loại tồi, rau héo, pho-mát để lâu và phẩm chất kém, mỡ lợn ôi, thịt không béo, dai, của súc vật gầy, già, thường là của súc vật ốm hoặc chết, nhiều khi đã gần thối hỏng” Thế mà họ vẫn phải ăn những thứ đó, thức ăn của giai cấp nghèo khổ nhất Nhưng điều đó vẫn chưa phải là điều khốn khổ nhất, người ta vẫn còn có thể lừa lọc những con người phải ăn đồ ôi thiu đó Báo "Manchester Guardian" đã viết rằng “ngày 3 tháng Bảy đăng tin, ở Heywood đã tịch thu một con lợn 200 pound, người bán thịt tìm thấy khi nó đã chết và đang trương phình lên, nhưng vẫn xẻ thịt
ra bán; số báo ngày 31 tháng Bảy, hai hàng thịt ở Wigan bị xử 2 và 4 Bảng tiền phạt vì đã bán thịt không thể ăn được, trong đó một người đã từng mắc tội này; cuối cùng, số báo ngày 10 tháng Tám, một quầy bán lẻ ở Bolton bị tịch thu 26 cái dăm-bông không thể ăn được, đem đốt trước công chúng, và bị phạt 20 shilling” Bọn thương nhân bất lương đến tận cùng khi coi rẻ tính mạng của những con người
sử dụng thực phẩm giả và bẩn mà bọn chúng bán ra, của những người lao động phải chịu hậu quả tai hại của những trò lừa lọc chúng bày ra Những người lao động với số tiền ít ỏi của mình chỉ có thể ăn những thực phẩm bẩn nhất, độc hại nhất, để
có thể tồn tại và nuôi sống gia đình
Tóm lại, cư dân của thành phố công nghiệp chủ yếu là công nhân, và ¼ số đó
là những người vô sản, hoàn toàn không có của cải gì, sống chủ yếu bằng đồng lương vô cùng ít ỏi Họ là những người dưới đáy của xã hội, nghèo khổ nhất, bần cùng nhất và bị xã hội ruồng bỏ, không một quan tâm Nhà cửa xây dựng tạm bợ,
ẩm thấp, bẩn thỉu, không có cả những tiện ích sinh hoạt cần thiết, quần áo tạm bợ như giẻ rách, cái ăn ôi thiu, không thể ăn được và thiếu cả về số lượng Từ đó có thể hình dung tình cảnh của người công nhân hết sức bấp bênh, nghèo khổ
Trang 1212
1.3 Cạnh tranh sinh ra vô sản
Từ lịch sử ra đời của giai cấp vô sản, ta có thể thấy rằng cạnh tranh đã sinh ra
vô sản Khi tiền công dệt vải tăng lên, những người nông dân đã cạnh tranh nhau để kiếm được nhiều tiền hơn, họ loại trừ tiểu nông và bị vô sản hóa, cạnh tranh dẫn đến tập trung và tích tụ tư bản, cạnh tranh đã tạo ra và tăng cường giai cấp vô sản Cạnh tranh được biểu hiện rõ ràng nhất trong hệ thống tư bản chủ nghĩa, cạnh tranh giữa những người công nhân với nhau, cạnh tranh giữa tư bản với nhau Và đối với
tư bản thì cạnh tranh chính là vũ khí sắc bén nhất để chống lại giai cấp tư sản Giai cấp vô sản muốn giành được vị trí trong xã hội thì phải chống được sự cạnh tranh
đó, liên kết với nhau thành một khối vững chắc nhất Nhưng điều đó không hề dễ dàng một chút nào khi giai cấp tư sản đã lũng đoạn mọi tư liệu sản xuất mà lại được đặt dưới sự bảo hộ của pháp luật, chúng bóc lột, chà đạp người lao động nhưng lại khoe khoang rằng đó là trao đổi với người lao động một cách tự do, không ép buộc
và bình đẳng nhất Hơn nữa, những con người nghèo khổ ấy hiện tại không mong muốn gì hơn là được ăn no, mặc ấm, đủ sống, họ thà chịu ngu xuẩn như thế còn hơn là chết đói Nhu cầu để sinh tồn của mỗi người công nhân là khác nhau, có những người đã có cuộc sống ổn định với mức lương tối thiểu, nhưng cũng có người phải nuôi cả gia đình nên sống trong bần cùng, đó là cuộc cạnh tranh giữa những người vô sản Có thể thấy, cả về mặt pháp luật và thực tế, công nhân là nô lệ của giai cấp có của, không chỉ sản phẩm họ tạo ra mà cả sức lao động của họ cũng như hàng hóa để trao đổi, lúc tư bản cần thì giá của họ tăng lên, và khi tư bản
không cần nữa thì họ bị hạ giá, nếu sức lao động của họ không thể lợi dụng được nữa thì trở thành hàng “tồn kho”, không có việc làm, phải sống bần cùng Người lao động thời kì này chỉ khác với nô lệ ở thời kì trước ở cái “tự do” mà họ tự ảo tưởng ra, cái tự do bề ngoài mà tư sản luôn khẳng định như thế, và họ không phải
nô lệ của một chủ nô cụ thể mà là nô lệ của toàn bộ giai cấp có của Cạnh tranh của giai cấp vô sản chỉ làm giàu cho giai cấp tư sản và phát triển thị trường nhưng lại là thứ đẩy họ ra khỏi thị trường