Hiện nay, Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á đã vận dụng các nguyên tắc hoạt động của tổ chức ASEAN như thế nào trong bảo vệ hòa bình và an ninh ở biển Đông?. 4.0 điểm Cuộc cách mạng k
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TỈNH LÀO CAI
-
ĐỀ CHÍNH THỨC
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH THCS
NĂM HỌC 2019 - 2020
Môn thi: LỊCH SỬ
Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 03- 6 - 2020
(Đề thi gồm có 6 câu – 01 trang)
Câu 1 (2.0 điểm)
Hành trình cứu nước của Nguyễn Tất Thành có điểm gì khác biệt so với các bậc tiền bối đi trước (Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh)?
Câu 2 (4.0 điểm)
Phân tích điều kiện bùng nổ của cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm
1945 ở Việt Nam Xác định điều kiện quyết định thắng lợi của Cách mạng tháng Tám
Câu 3 (5.0 điểm)
Hãy phát biểu ý kiến của anh (chị) về nhận định: Tình hình nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngay sau khi thành lập ở vào tình thế “ ngàn cân treo sợi tóc”
Câu 4 (3.0 điểm)
Trình bày những thắng lợi quân sự của quân dân hai miền Nam - Bắc trực tiếp đưa đến việc triệu tập Hội nghị và kí kết Hiệp định Pari năm 1973 về chấm dứt chiến tranh, lập lại hoà bình ở Việt Nam
Câu 5 (2.0 điểm)
Phân tích nguyên nhân ra đời tổ chức ASEAN Hiện nay, Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á đã vận dụng các nguyên tắc hoạt động của tổ chức ASEAN như thế nào trong bảo vệ hòa bình và an ninh ở biển Đông?
Câu 6 (4.0 điểm)
Cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật lần hai (diễn ra từ những năm 40 của thế kỷ XX đến nay) đã đạt được những thành tựu quan trọng nào? Giải thích vì sao ngày nay, khoa học đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp
HẾT
- Học sinh không được sử dụng tài liệu
- Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TỈNH LÀO CAI
-
ĐỀ CHÍNH THỨC
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH THCS
NĂM HỌC 2019 - 2020 Môn: LỊCH SỬ HƯỚNG DẪN CHẤM
(Hướng dẫn chấm gồm có 06 câu – 05 trang)
Yêu cầu: Thang điểm toàn bài là 20.0 điểm, cho điểm lẻ tới 0.25 điểm, cho điểm tối đa khi bài
làm của thí sinh chính xác về mặt kiến thức, không sai xót về chính tả, ngữ pháp Thí sinh làm theo cách riêng, nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu của câu hỏi thì vẫn cho điểm
điểm
Câu 1
2.0
điểm
Các bậc tiền bối (Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh)
Nguyễn Tất Thành
Hướng đi
và cách tiếp cận chân lý
Hướng về các nước Phương Đông (Trung Quốc, Nhật Bản)
Nguyễn Tất Thành chủ trương hướng sang Phương Tây, đến chính các nước đế quốc đang thống trị các dân tộc thuộc địa, trong đó có đế quốc Pháp đang thống trị dân tộc Việt Nam để tìm hiểu thực tế
Đối tượng gặp gỡ, tiếp cận chủ yếu là các chính khách (Nhật Bản, Pháp,…), những người thuộc tầng lớp trí thức,…
Kiếm sống, học tập và tự rèn luyện mình trong phong trào của quần chúng lao động và giai cấp công nhân để tìm con đường cứu nước đúng đắn
Mục đích, khuynh hướng chính trị
Đánh đuổi thực dân Pháp, giành độc lập dân tộc; thiết lập chế độ chính trị tiến bộ
vì dân (quân chủ lập hiến hoặc chế độ cộng hòa, )
Giải phóng dân tộc, giải phóng nhân dân lao động
Khuynh hướng dân chủ tư sản
Khuynh hướng vô sản
0.5
0,5
0,5
0,5
Câu 2
4.0
điểm
2.1 Phân
tích điều
kiện chủ
quan,
khách
quan…
* Điều kiện chủ quan
- Đảng đã có sự chuẩn bị đầy đủ về đường lối và phương pháp cách mạng Nhờ có đường lối đúng đắn đó nên các lực lượng cách mạng đã được chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền toàn quốc
0,5
- Lực lượng cách mạng, bao gồm lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang được Đảng ta chuẩn bị chu đáo trong suốt 15 năm (kể từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời năm 1930), được rèn luyện qua cao trào cách mạng 1930 - 1931,1936 - 1939 và nhất là cuộc tập dượt vĩ đại trong cao trào kháng Nhật cứu nước (từ ngày 9-3-1945 đến giữa tháng 8-1945)
0,5
Trang 3- Quần chúng nhân dân mâu thuẫn sâu sắc với phát xít Nhật và tay sai,
đã sẵn sàng đứng lên giành chính quyền khi có lệnh khởi nghĩa Tầng lớp trung gian, khi Nhật đảo chính Pháp (3/1945) mới chỉ hoang mang, dao động nay đã ngả hẳn về phía cách mạng
0,5
* Điều kiện khách quan thuận lợi, cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai
bước vào những ngày cuối cùng:
- Ở Châu Âu : 5-1945, phát xít Đức đầu hàng Đồng minh
0,25
- Ở Đông Dương: Ngày 15-8-1945, Nhật hoàng tuyên bố đầu hàng Đồng minh không điều kiện Quân Nhật ở Đông Dương rệu rã Chính phủ Trần Trọng Kim hoang mang, lo sợ đến cực điểm Quân Đồng minh chưa kéo vào giải giáp quân đội phát xít Đây là thời cơ « ngàn năm có
một » cho cách mạng nước ta
0,5
* Sự lãnh đạo của Đảng
- Ngay khi nghe tin Nhật Bản sắp đầu hàng, ngày 13-8-1945, Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh thành lập uỷ ban Khởi nghĩa toàn quốc và ban bố Quân lệnh số 1, kêu gọi toàn dân nổi dậy
0,25
- Từ ngày 14 đến ngày 15-8-1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào (Tuyên Quang), quyết định phát động Tổng khởi nghĩa trong
cả nước Tiếp đó, từ ngày 16 đến ngày 17-8-1945, Đại hội Quốc dân ở Tân Trào tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa của Đảng, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, cử ra uỷ ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam
do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch
0,5
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Mặt trận Việt Minh, trong những điều kiện chủ quan và khách quan thuận lợi, cả dân tộc ta đã nhất tề vùng dậy tiến hành tổng khởi nghĩa trong toàn quốc, làm tan rã bộ máy chính quyền của phát xít Nhật và tay sai, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
0,5
định điều
kiện quyết
định
thắng lợi
* Điều kiện quyết định thắng lợi Trong những điều kiện trên, thì những điều kiện chủ quan giữ vai trò quyết định Vì nếu không có sự chuẩn bị chu đáo của Đảng, thì cho
dù điều kiện khách quan có thuận lợi, cũng không thể nổ ra một cuộc tổng khởi nghĩa được Sự lãnh đạo của Đảng đã giữ vai trò quan trọng nhất
0,5
Câu 3
5.0
điểm
3.1
Khẳng
định nhận
định
* Khẳng định nhận định: Tình hình nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngay sau khi thành lập ở vào tình thế “ ngàn cân treo sợi tóc” là đúng 0.5
giải…
* Lý giải tình thế “ ngàn cân treo sợi tóc”:
Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà vừa ra đời đã phải đối mặt với nhiều khó khăn thử thách
- Thù trong giặc ngoài: Chỉ 10 ngày sau Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 thành công, quân đội của các nước trong phe Đồng minh, với danh nghĩa giải giáp quân đội Nhật, đã kéo vào nước ta, nền độc lập, tự
do của nước ta bị đe dọa nghiêm trọng:
0.5
+ Từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc, gần 20 Vạn quân Trung Hoa Dân quốc kéo vào Theo sau là bọn tay chân từ các tổ chức phản động như Việt Nam Quốc dân đảng (Việt Quốc), Việt Nam Cách mạng đồng minh hội (Việt Cách) với âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng, thành lập chính quyền tay sai
0.5
Trang 4+ Từ vĩ tuyến 16 trở vào Nam, hơn 1 vạn quân Anh kéo vào miền Nam, Anh tạo điều kiện cho thực dân Pháp trở lại xâm lược nước ta Ngày 2-9-1945, quân Pháp đã xả súng bắn vào đồng bào ta đang dự cuộc mít tinh ở Sài Gòn Ngày 23-9-1945, Pháp tiến công Sài Gòn - mở đầu cho cuộc xâm lược trở lại nước ta lần thứ hai
0.5
+ Ngoài ra còn trên 6 vạn quân Nhật đang chờ để giải giáp Một bộ phận theo lệnh đế quốc Anh đánh lại lực lượng vũ trang của ta, tạo điều kiện cho quân Pháp mở rộng chiếm đóng Nam Bộ
0.25
+ Lợi dụng tình hình trên, các lực lượng phản cách mạng như Đại Việt, Tờrốtkít, bọn phản động trong các giáo phái ngóc đầu dậy làm tay sai cho Pháp, ra sức chống phá cách mạng
0.25
- Chính qụyền cách mạng mới được thành lập, còn non trẻ chưa kịp củng cố, lực lượng vũ trang non yếu
0.5
- Khó khăn về kinh tế:
+ Nền kinh tế nông nghiệp nước ta vốn đã lạc hậu lại bị chiến tranh tàn phá nặng nề Nạn đói cuối năm 1944 - đầu năm 1945 vẫn chưa được khắc phục Nạn lụt lớn, làm vỡ đê ở 9 tỉnh Bắc Bộ, tiếp theo đó là nạn hạn hán kéo dài, dẫn tới nạn đói mới đe dọa nghiêm trọng đời sống nhân dân
0.5
+ Sản xuất công nghiệp đình đốn, hàng hoá khan hiếm, giá cả tăng vọt, đời sống nhân dân vô cùng khó khăn
0.5
- Khó khăn về tài chính: ngân sách Nhà nước lúc này hầu như trống rỗng Chính quyền cách mạng chưa kiểm soát được ngân hàng Đông Dương Thêm vào đó, quân Trung Hoa Dân quốc tung ra thị trường các loại tiền mất giá, càng làm cho nền tài chính nước ta thêm rối loạn
0.5
- Khó khăn về văn hoá: tàn dư văn hoá lạc hậu do chế độ thực dân phong kiến để lại hết sức nặng nề, hơn 90% dân số nước ta bị mù chữ, các tệ nạn xã hội cũ như mê tín dị đoan, rượu chè, cờ bạc, nghiện hút…tràn lan
0.5
Câu 4
3.0
điểm
4.1
Thắng lợi
trực tiếp
việc triệu
nghị Pa-ri
1973
4.1 Thắng lợi quân sự của quân dân hai miền Nam - Bắc trực tiếp
đưa đến việc triệu tập Hội nghị Pa –ri 1973 là: Cuộc Tổng tiến công
và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968
0.25
- Bước vào mùa xuân 1968, sau chiến thắng hai mùa khô (1965 - 1966
và 1966 - 1967), so sánh lực lượng giữa ta và địch thay đổi có lợi cho ta,
ta chủ trương mở cuộc Tổng tiến công và nổi dậy trên toàn miền Nam trong đêm 30 rạng 31-1-1968 mà trọng tâm là các đô thị nhằm tiêu diệt một bộ phận quân Mĩ, quân đồng minh, đánh đòn mạnh vào chính quyền Sài Gòn, giành chính quyền về tay nhân dân, buộc Mĩ đàm phán và rút quân về nước
0.5
- Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 có ý nghĩa to lớn, làm lung lay ý chí xâm lược của Mĩ, buộc Mĩ phải tuyên bố “phi Mĩ hóa” chiến tranh xâm lược (tức thừa nhận thất bại của chiến lược
“Chiến tranh cục bộ”)
0.5
- Mĩ phải chấm dứt không điều kiện chiến tranh phá hoại miền Bắc và chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán với Việt Nam tại Hội nghi Pari để bàn về chấm dứt chiến tranh xâm lược của Mĩ Mở ra bước ngoặt của cuộc kháng chiến chống Mĩ, cứu nước
0.5
Trang 5- Ngày 13-5-1968, cuộc đàm phán chính thức tại Pari bắt đầu giữa hai bên đại diện Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Chính phủ Hoa
Kỳ Đến ngày 25-1-1969, Hội nghị Pari với sự tham gia của 4 bên, gồm Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, Hoa Kỳ và chính quyền Sài Gòn để giải quyết vấn
đề chấm dứt chiến tranh xâm lược Việt Nam của Mĩ
0.25
4.2
Thắng lợi
của quân
dân ta đã
tác động
trực tiếp
Hiệp định
Pari 1973
4.2 Thắng lợi quân sự của quân dân ta đã tác động trực tiếp đến
việc kí kết Hiệp định Pari 1973 về Việt Nam là: Chiến thắng "Điện
Biên Phủ trên không" (1972)
0.25
- Từ ngày 18 đến ngày 29-12-1972, Mĩ mở cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B52 vào thủ đô Hà Nội, Hải Phòng Cuộc tập kích nhằm giành một thắng lợi quân sự quyết định, buộc ta kí một hiệp định có lợi cho Mĩ
0.25
- Qụân dân miền Bắc đã đập tan cuộc tập kích chiến lược đường không của Mĩ, làm nên trận “Điện Biên Phủ trên không” “Điện Biên Phủ trên không” là trận thắng quyết định của ta, đã buộc Mĩ phải tuyên bố ngừng hẳn các hoạt động chống phá miền Bắc (15 - 1 - 1973) và kí Hiệp định Pari về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam (27- 1-1973)
0.5
Câu 5
2.0
điểm
5.1 Phân
tích
nguyên
nhân
- Các nước Đông Nam Á đã giành được độc lập dân tộc hoàn toàn Sau khi giành độc lập, đất nước gặp nhiều khó khăn nên có nhu cầu hợp tác để cùng phát triển
0.25
- Tác động của cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật và xu hướng toàn cầu
hóa, trên thế giới xu hướng xuất hiện ngày càng nhiều các tổ chức liên kết khu vực và quốc tế (nhất là sự ra đời của Cộng đồng châu Âu EC) làm cho các nước Đông Nam Á có xu hướng liên kết về kinh tế và chính trị
0.25
- Các nước Đông Nam Á muốn hạn chế ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài đối với khu vực
0.25
- Ngày 8/8/1967, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á được thành lập tại Băng Cốc (Thái lan), với sự tham gia của 5 nước: In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Phi-lip-pin, Thái lan và Xigapo Hiện nay tổ chức này có 10 nước thành viên
0.25
5.2 Hiện
nay, Việt
các quốc
gia Đông
Nam Á đã
vận dụng
các
nguyên
tắc
- Căn cứ vào các nguyên tắc trong Hiệp ước Ba-li (2/1976): Tôn trọng quyền bình đẳng và quyền tự quyết của các dân tộc Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của tất cả các nước
0.25
- Căn cứ vào Công ước quốc tế về luật biển năm 1982 của Liên hợp quốc; Căn cứ vào Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC)
0.25
- Các nước Đông Nam Á dựa vào các nguyên tắc có tính chất pháp lý nói trên để đấu tranh bảo vệ nền độc lập dân tộc Kiên trì đấu tranh ngoại giao
và pháp lý, lên án mạnh mẽ mọi hành động xâm phạm chủ quyền, đặc biệt
là chủ quyền biển đảo, qua đó đấu tranh đòi được tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các nước, phù hợp pháp lý quốc tế
0.25
- Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á cần đoàn kết với nhau, thể hiện trách nhiệm chung trong bảo đảm hòa bình và an ninh ở biển Đông
0.25
Trang 6Câu 6
4.0
điểm
6.1 Thành
tựu quan
trọng của
cách mạng
KH-KT
6.1 Thành tựu quan trọng của cách mạng KH-KT:
- Trước hết, trong lĩnh vực khoa học cơ bản như Toán học, Vật lý, Hóa
học, Sinh học đạt được những phát minh to lớn…Đặc biệt (3/1997) các nhà khoa học đã tạo ra được con cừu Đô-li bằng phương pháp sinh sản
vô tính Tháng 6/2000 đã lập được “bản đồ gen người” và đến tháng 4/2003 đã giải mã hoàn chỉnh “Bản đồ gen người”, với thành tựu khoa học này trong tương lai gần người ta có thể chữa trị được các căn bệnh nan y
0.5
- Hai là, những phát minh lớn về những công cụ sản xuất mới (máy tính
điện tử, máy tự động và hệ thống máy tự động)
0.25
- Ba là, tìm ra những nguồn năng lượng mới hết sức phong phú và vô
tận để thay thế cho nguồn năng lượng thiên nhiên đang ngày càng cạn kiệt như: năng lượng nguyên tử, năng lượng mặt trời, năng lượng gió, thủy triều,…trong đó năng lượng nguyên tử dần dần được sử dụng phổ biến
0.5
- Bốn là, sáng chế những vật liệu mới thay thế cho các vật liệu tự nhiên
đang cạn kiệt dần như (chất dẻo tổng hợp pô-li-me, những vật liệu siêu sạch, siêu cứng, siêu bền, siêu dẫn, )
0.5
- Năm là, trong lĩnh vực công nghệ sinh học (công nghệ di truyền, công nghệ tế bào, công nghệ vi sinh, công nghệ enzim, dẫn tới cuộc “cách mạng xanh” trong nông nghiệp Nhờ cuộc “cách mạng xanh”, nhiều nước đã có thể khắc phục được nạn thiếu lương thực, đói ăn kéo dài
0.5
- Sáu là, những tiến bộ thần kì trong lĩnh vực giao thông vận tải và
thông tin liên lạc (chế tạo máy bay siêu âm khổng lồ, tàu hỏa tốc độ cao,
phát sóng vô tuyến hết sức hiện đại qua hệ thống vệ tinh nhân tạo, mạng thông tin toàn cầu Internet )
0.5
- Những thành tựu trong lĩnh vực chinh phục vũ trụ (phóng vệ tinh nhân tạo, du hành vũ trụ, )
0.25
6.2 Giải
thích
- Trong cuộc cách mạng khoa học-kỹ thuật hiện đại, mọi phát minh kỹ thuật đều bắt nguồn từ nghiên cứu khoa học
0.5
- Khoa học gắn liền với kỹ thuật, khoa học đi trước mở đường cho kỹ thuật, kỹ thuật mở đường cho sản xuất Khoa học đã tham gia trực tiếp vào sản xuất và trở thành nguồn gốc chính của những tiến bộ kỹ thuật và công nghệ
0.5
HẾT