Kiến thức Củng cố khắc sâu kiến thức về biện pháp tu từ, dấu ngoặc kép, đại từ mà các em đã được học thông qua các hệ thống câu hỏi và các phiếu học tập để ôn luyện… Năng lực Năng lực chung: Năng lực tự chủ và tự học: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát tranh ảnh để hiểu về văn bản đã học Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác giải quyết vấn đề để hiểu về văn bản đã học. Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Năng lực trình bày và trao đổi thông tin trước lớp. Năng lực đặc thù: Năng lực nhận diện và phân tích các biện pháp tu từ ẩn dụ, điệp ngữ. Phân tích được công dụng của dấu ngoặc kép, đại từ nhân xưng.
Trang 1Thực hành Tiếng Việt:
Ẩn dụ - Dấu câu - Đại từ
Ms Nguyệt
Trang 2Mục tiêu bài học
Ghi nhớ
Khái niệm biện pháp tu từ
ẩn dụ, dấu hiệu, đặc điểm của đại từ
01
Hiểu
Tác dụng của dấu câu, đại từ,
ẩn dụ
02
Vận dụng
Giải bài tập
03 Vận dụng caoViết câu/đoạn có sử dụng
kiến thức Tiếng Việt
04
Trang 3Ẩn dụ
01
Thế nào là ẩn dụ?
Trang 4a Xét ví dụ
Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng
(Nguyễn Khoa Điềm) Từ mặt trời ở câu thơ nào dùng với nghĩa thông thường?
Vậy, từ mặt trời trong “mặt trời của mẹ” nghĩa là gì? Tác dụng của cách diễn đạt này?
- Từ mặt trời trong dòng thơ “Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng” dùng để chỉ em bé
b Nhận xét
=> Tác dụng: Ví von em bé như mặt trời, đem lại ánh sáng, là nguồn sống của mẹ.
Trang 5c Khái niệm ẩn dụ
Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng
(Nguyễn Khoa Điềm)
Ẩn dụ
là biện pháp tu từ gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên sự vật
hiện tượng khác (Gọi A bằng B)
Cơ sở: Sự tương đồng giữa hai sự vật Tác dụng: Tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt
Trang 6c Khái niệm ẩn dụ
Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng Em như mặt trời nằm trên lưng mẹ
A như B
B Tìm A?
Trang 7d Bài tập thực hành
Bài 1 (SGK)
- Hình ảnh ẩn dụ: mây, sóng
=> Thiên nhiên tươi đẹp, thế giới xa xôi huyền bí
=> Lời mời gọi hấp dẫn => Cám dỗ ở đời
Trang 8d Bài tập thực hành
Bài 2 (SGK)
- Bình minh vàng:
=> mở ra một không gian ngập tràn ánh sáng mặt trời rực rỡ, lấp lánh; ánh sáng chan hòa khắp không trung dát vàng vạn vật, qua đó gợi ý nghĩa về sự quý giá của mỗi khoảnh khắc thời gian
- Vầng trăng bạc:
=> Biện pháp tu từ ẩn dụ đã mĩ lệ hóa vẻ đẹp của vầng trăng; đồng thời gợi ra ánh sáng lung linh huyền ảo
Trang 9d Bài tập thực hành
Bài 2 (SGK)
- Bình minh vàng:
- Vầng trăng bạc:
=> Những hình ảnh ẩn dụ mở ra không gian thiên nhiên rực rỡ, lấp lánh ánh sáng, sắc màu vô cùng quyến rũ, khơi dậy tình yêu thiên nhiên và sự trân trọng mỗi khoảnh khắc quý giá của cuộc sống
Trang 10d Bài tập thực hành
Bài 3 (SGK)
- Con là sóng và mẹ sẽ là bến bờ kì lạ
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ
=> Điệp ngữ lăn vừa có ý nghĩa tả thực hành động em bé sà vào lòng mẹ hết lần này đến lần khác, vừa gợi hình tượng những con sóng nối tiếp nhau, đuổi theo nhau lan
xa trên mặt đại dương bao la rôi vỗ vào bờ cát Từ đó gợi lên hình ảnh em bé hồn
nhiên vô tư, tinh nghịch vui chơi bên người mẹ hiền từ dịu dàng, âu yếm che chở cho con
Trang 11Dấu ngoặc kép 02
Tác dụng của dấu ngoặc kép?
Trang 12Bài tập 4 (SGK)
- Lời dẫn trực tiếp trong bài thơ Mây và sóng là lời của em bé, của những người trên “trên mây” và những người “trong sóng”
=> Dấu câu được dùng để đánh dấu lời dẫn trực tiếp là dấu ngoặc kép
Trang 13Đại từ
03
Thế nào là đại từ?
Trang 14Bài tập 5 (SGK)
- Đại từ nhân xưng ngôi thứ nhất số nhiều là từ Bọn tớ Đại từ này
dùng để chỉ những người ở “trên mây” và “trong sóng”
=> Đại từ nhân xưng: Đại từ dùng để xưng hô
Bài tập 6 (SGK)
- Trong tiếng Việt, ngoài "bọn tớ" còn một số đại từ nhân xưng khác cũng thuộc ngôi thứ nhất số nhiều như "chúng ta", "chúng tôi", "bọn mình", "chúng tớ" Dùng một từ từ "bọn tớ" trong bản dịch là hay và tinh tế nhất Nó thể hiện rõ đối
tượng, chủ thể trong mỗi cuộc trò chuyện với cậu bé là những người "trên mây"
và "trong sóng"