Buổi 8 ôn tập viết

ÔN TẬP VIẾTVIẾT BÀI VĂN KỂ LẠI SỰ VIỆC CÓ THẬT LIÊN QUAN ĐẾN MỘT NHÂN VẬT LỊCH SỬ... Khái niệm - Bài văn kể lại sự việc có thật liên quan đến một nhân vật lịch sử là kiểu văn bản thuậ

ÔN TẬP VIẾTVIẾT BÀI VĂN KỂ LẠI SỰ VIỆC CÓ THẬT LIÊN QUAN ĐẾN MỘT NHÂN VẬT LỊCH SỬ

A ÔN TẬP LÍ THUYẾT

1 Khái niệm

- Bài văn kể lại sự việc có thật liên quan đến một nhân vật lịch sử là

kiểu văn bản thuật lại một sự việc có thật nhằm giúp người đọc hiểu về sự việc, qua đó hiểu về nhân vật lịch sử có liên quan

2 Yêu cầu đối với bài văn kể lại sự việc có thật liên quan đến một nhân vật lịch sử

- Giới thiệu được nhân vật và sự việc có thật liên quan đến nhân vật đó

- Kể được sự việc theo một trình tự hợp lí, có sử dụng ccacs yếu tố miêu

tả trong khi kể

- Nêu được ý nghĩa của sự việc

- Nêu được suy nghĩ, ấn tượng của người viết về sự việc được kể

3 Dàn ý chung của bài văn kể lại sự việc có thật liên quan đến một nhân vật lịch sử

A Mở bài: Giới thiệu đôi nét về nhân vật và sự việc có liên quan đến

nhân vật

B Thân bài:

- Kể diễn biến của sự việc, chỉ ra mối liên quan giữa sự việc với nhân vật lịch sử; kết hợp kể chuyện với miêu tả

- Nêu ý nghĩa của sự việc

C Kết bài: Nêu suy nghĩ và ấn tượng của người viết về sự việc

+ Xác định sự việc có thật mà mình sẽ viết phù hợp với yêu cầu đề bài:

có thể là một sự việc có thật liên quan đến nhân vật lịch sử chống ngoại xâm hoặc mở mang bờ cõi, đất nước

B LUYỆN ĐỀ

Đề bài 1: Viết bài văn kể lại sự việc có thật liên quan đến một nhân vật lịch sử mà em có dịp tìm hiểu

*GỢI Ý DÀN BÀI ĐỀ 1:

Ví dụ: Đến thăm đền thờ Tiến sĩ Doãn Khuê, xã Nghĩa Thành, huyện

Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định (là người có học vấn, đỗ đạt cao, có công khai hoang mở đất)

- Thu thập tài liệu:

+ Cần tìm những thông tin từ tài liệu hoặc thực tế: trực tiếp quan sát (hình ảnh, hiện vật, lời kể của người dân) và các tài liệu lưu trữ có liên quan

2 Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý

*Tìm ý:

- Không gian, thời gian diễn ra sự việc:

+ Không gian: đền thờ tiến sĩ Doãn Khuê

+ Thời gian: Dịp 26/3 ->Trường tổ chức hoạt động cho HS khối 7 đi trải nghiệm hướng về các di tích lịch sử ở địa phương

- Diễn biến sự việc:

+ Thăm quang cảnh, cấu trúc đền thờ

+ Nghe lời kể của người cao tuổi về thân thế, sự nghiệp của Tiến sĩ Doãn Khuê

- Các nhân vật, dẫn liệu có thể trích dẫn.

*Lập dàn ý: bằng cách dựa vào các ý đã tìm được, sắp xếp lại theo ba

phần lớn của đoạn văn, gồm:

A Mở bài:

- Giới thiệu chuyến đi trải nghiệm nhà trường tổ chức cho HS khối 7 vào dịp 26/3 đến một di tích lịch sử địa phương với đạo lí “Uống nước nhớ nguồn” Nhà trường tổ chức cho HS đến thăm đền thờ Tiến sĩ Doãn Khuê

- Nêu lí do chọn đền Tiến sĩ Doãn Khuê: người học vấn cao, người có công khai hoang, mở đất tại địa phương

B Thân bài:

1 Gợi lại bối cảnh, câu chuyện, dấu tích liên quan đến nhân vật:

Tiến sĩ Doãn Khuê tên tự là Bảo Quang, sinh ngày 15 tháng 10 năm

1813 trong một gia đình có truyền thống hiếu học Thân phụ ông vốn là người thanh liêm, cương trực nên mặc dù học giỏi nhưng cụ vẫn không đi thi mà ở nhà dạy học

Năm Doãn Khuê 11-12 tuổi thì cha mẹ lần lượt qua đời Trước mất mát lớn lao ấy ông vẫn không sao nhãng việc học hành vì vậy khoa thi năm Mậu Tuất (1838) ông là một trong 8 người đỗ Tam giáp đồng Tiến sĩ

Sau khi đỗ đạt ông được bổ chức: Hàn lâm viện biên tu Ngay năm sau ông được thăng Tri phủ Ứng Hòa, tỉnh Hà Đông Cuối năm 1842 ông được bổ chức Giáo thụ Xuân Trường Nhậm chức chưa được bao lâu ông lấy cớ bệnh tật cáo quan về nhà dạy học

Năm 1854, Doãn Khuê được Hoàng giáp Tam Đăng Phạm Văn Nghị cắt tặng cho vùng đất phía đông tại Sĩ Lâm thuộc bãi sa bồi bờ biển Đại An (còn gọi là ấp Một) Ông đã cùng con trai chiêu tập dân nghèo về đây khai hoang mở đất, xin miễn thuế cho dân rồi cho lập kho "nghĩa thương" giúp người nghèo đói.

Sau gần 20 năm vật lộn với thiên nhiên cải tạo đồng ruộng, đến năm

1872 cả một vùng đất trù phú như: Chí Thiện, Thư Điền, Tây Thành đã được hình thành Công lao ấy trước tiên thuộc về Tiến sĩ Doãn Khuê, người khởi xướng và trực tiếp giúp dân khai hoang lấn biển, tạo dựng làng xã

Ngày 1 tháng 9 năm 1858 khi tiếng súng xâm lược của thực dân Pháp

nổ trên bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng) thì ý tưởng cứu nước giúp dân của ông đã trở thành hành động cụ thể Ông không ủng hộ việc triều đình nghị hòa với Pháp mà đứng hẳn về phe chủ chiến Cũng trong thời gian này ông đã thay Hoàng giáp Tam Đăng Phạm Văn Nghị giữ chức Đốc học Nam Định Đối với Tiến sĩ Doãn Khuê giữ chức Đốc học lúc này không chỉ góp phần đào tạo nhân tài mà ông còn đi khắp các huyện trong tỉnh cũng như một số tỉnh lân cận kêu gọi các sĩ phu yêu nước làm sớ tấu lên triều đình chém đầu 2 tên phản quốc đã ký hiệp định bán các tỉnh Nam Kỳ cho Pháp và xin đem quân tham gia chống Pháp giành lại các tỉnh này

Với 40 năm làm quan, Tiến sĩ Doãn Khuê đã chứng kiến gần trọn 4 đời vua đầu nhà Nguyễn, chứng kiến cả những ngày nóng bỏng của đất nước Trước sự xâm lăng của thực dân Pháp, hơn ai hết ông hiểu sâu sắc bản chất của chế độ phong kiến đương thời Bởi vậy yêu nước thương dân bao nhiêu, ông căm ghét bọn quan lại nhu nhược tàn bạo bấy nhiêu và ý chí quyết tâm đánh giặc cứu nước đã trở thành điều mà

cả cuộc đời ông trăn trở lo toan và hành động

Chính vì những công lao ấy, sau khi ông mất người dân thôn Thư Điền xã Nghĩa Thành đã lập đền thờ để các thế hệ sau mãi mãi tri ân

2 Cấu trúc, dấu tích còn lại của ngôi đền:

Ngôi đền nằm phía bắc thôn Thư Điền, xung quanh là cánh đồng lúa, bên cạnh là con đường giao thông rộng rãi nên việc đi lại hết sức thuận tiện Hệ thống nghi môn đều có bốn cột đồng trụ được tạo gờ chỉ, giữa có câu đối đắp nổi ca ngợi công lao của Tiến sĩ Doãn Khuê:

Đánh Pháp trừ gian, yêu nước trung tâm ngời sử sách

Dựng điền lập ấp, thương dân nghĩa khí sáng làng thôn.

Qua cổng vào đến một sân gạch rộng, bên phải là nhà giải vũ gồm 5 gian làm bằng gỗ chạm khắc đơn giản mái lợp ngói nam, đằng sau và hai đầu hồi xây bít đốc

Đền thờ Tiến sĩ Doãn Khuê gồm 3 tòa xây liền nhau theo kết cấu

"trùng thiềm" Tòa tiền đường 5 gian, hệ thống cột vuông xây bằng gạch gánh đỡ toàn bộ vì kèo, xung quanh có tường bao với 5 cửa ra vào phía trước xây cuốn để thông với ngoài hiên

Tòa trung đường và chính tẩm cũng xây tường chịu lực như tiền đường, trần xây cuốn vòm Các cột trụ được xây nhô ra để đỡ hệ thống mái, mặt ngoài đắp nổi câu đối chữ Hán

3 Ý nghĩa, tác động của sự việc đối với đời sống hoặc đối với nhận thức về nhân vật lịch sử.

Tại đây hàng năm còn diễn ra những lễ hội truyền thống và sinh hoạt văn hóa dân gian Ngoài hội xuân được tổ chức trọng thể quy mô lớn, vào những ngày sinh 15 tháng 10 cũng như ngày mất 2 tháng 10 của Tiến sĩ Doãn Khuê cũng được nhân dân tổ chức tế lễ trọng thể

Khi làng tổ chức lễ xuống đồng hay lễ lên đồng vào dịp đầu năm và giữa năm cũng được diễn ra tại đền Đây là một lễ hội truyền thống của

cư dân nông nghiệp ở khu vực ven biển tỉnh Nam Định

C Kết bài:

- Khẳng định ý nghĩa của sự việc hoặc nêu cảm nhận của người viết: người dân biết ơn, coi ông là tấm gương sáng về học vấn uyên thâm, biết ơn vì công lao khai hoang, mở đất Từ đó, mỗi người dân đều có ý thức hướng về cội nguồn và cố gắng để xây dựng quê hương giàu mạnh hơn

3 Bước 3: Viết

Dựa vào dàn ý, viết một bài văn hoàn chỉnh Khi viết, cần đảm bảo yêu cầu đối với bài văn viết về sự việc có thật liên quan đến nhân vật/

sự kiện lịch sử

4 Bước 4: Đọc lại và sửa chữa

- Sửa chữa theo phiếu gợi ý trong SGK tr.48

Đề bài 2: Viết bài văn kể về sự việc có thật liên quan đến một nhân vật lịch sử mà em biết.

- Ví dụ: Đến thăm đền thờ Phạm Văn Nghị, xã Nghĩa Lâm, huyện

Nghĩa Hưng, Nam Định.

*Thu thập tài liệu:

+ Cần tìm những thông tin từ tài liệu hoặc thực tế: trực tiếp quan sát (hình ảnh, hiện vật, lời kể của người dân) và các tài liệu lưu trữ có liên quan

2 Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý

*Tìm ý: Đến thăm đền thờ Phạm Văn Nghị, xã Nghĩa Lâm, huyện Nghĩa Hưng, Nam Định

- Không gian, thời gian diễn ra sự việc:

+ Không gian: đền thờ Phạm Văn Nghị

+ Thời gian: Rằm tháng giêng năm 2022 -> Trường tổ chức hoạt động cho

HS khối 6 đi trải nghiệm “Hướng về cội nguồn”

- Diễn biến sự việc:

+ Thăm quang cảnh, cấu trúc đền thờ

+ Nghe lời kể của người cao tuổi về thân thế, sự nghiệp của Phạm Văn Nghị

- Các dấu tích, hiện vật liên quan đến nhân vật: tượng thờ, kiến trúc, hiện vật liên quan đến công lao khai hoang, mở đất vùng hạ Nghĩa Hưng

- Các nhân vật, dẫn liệu có thể trích dẫn.

*Lập dàn ý: bằng cách dựa vào các ý đã tìm được, sắp xếp lại theo ba

phần lớn của bài văn, gồm:

B Thân bài:

- Gợi lại bối cảnh, câu chuyện, dấu tích liên quan đến nhân vật, sự kiện:+ Câu chuyện, huyền thoại liên quan

+ Dấu tích liên quan

- Thuật lại nội dung/diễn biến của sự việc có thật liên quan đến nhân vật lịch sử

+ Bắt đầu – diễn biến- kết thúc

+ Sử dụng được một số bằng chứng (tư liệu, trích dẫn,…); kết hợp kể chuyện với miêu tả

- Ý nghĩa, tác động của sự việc đối với đời sống hoặc đối với nhận thức

về nhân vật/sự kiện lịch sử

4 Bước 4: Đọc lại và sửa chữa

- Sửa chữa theo phiếu gợi ý trong SGK tr.48

Bài viết tham khảo Thăm đền thờ Phạm Văn Nghị, Nghĩa Hưng, Nam Định

Trong một chuyến trải nghiệm “Hướng về cội nguồn” của trường THCS…dành cho HS khối 6, lớp chúng tôi có dịp đến vùng miền hạ huyện Nghĩa Hưng, tới thăm ngôi từ đường của nhiều dòng họ, của nhiều làng xóm, đó là đền thờ Hoàng giáp Tam Đăng Phạm Văn Nghị Chúng tôi đến vào dịp tết Nguyên tiêu (rằm tháng giêng), thời điểm diễn ra hội làng – là thời điểm dân làng có dip vui chơi, giao lưu sau một năm làm việc cực nhọc, đồng thời tưởng nhớ người có công lớn trong công cuộc khẩn hoang lấn biển để tạo dựng làng quê mới – Tiến

sĩ Phạm Văn Nghị

Nhắc đến Phạm Văn Nghị người ta thường hay nghĩ ngay đến cuộc Nam tiến đầu tiên do ông khởi xướng Năm 1858 thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm bán đảo Sơn Trà mở đầu giai đoạn xâm lược vũ trang nước ta Mùa thu năm 1859, Phạm Văn Nghị gửi một tờ tấu mà người đương thời gọi là Trà Sơn kháng sớ lên vua Tự Đức trình bày rõ quan điểm quyết chiến, kế hoạch chống giặc và xin tổ chức một đội quân tình nguyện vào Đà Nẵng đánh giặc Ngày 29-2-1860, đoàn quân nghĩa dũng gồm 365 người, trong đó có 5 Cử nhân, 8 Tú tài làm lễ xuất phát ở Nha học chính Nam Định Đây là đoàn quân Nam tiến đầu tiên của đồng bào miền Bắc, của nhân dân Nam Định vào tiếp sức, chia lửa với đồng bào miền Nam chống Pháp

Trước đó tám năm, vào năm 1852, Phạm Văn Nghị cùng người anh là Phạm Vãn Thạnh với 14 sĩ phu của các tỉnh Nam Định, Ninh Bình, Hưng Yên đứng ra chiêu mộ dân nghèo các nơi về đây khai hoang lập ấp Từ một trại Sĩ Lâm ban đầu, sau đã trở thành một làng Sĩ Lâm để phát triển thành một tổng Sĩ Lâm rồi cả một miền hạ Nghĩa Hưng với hàng chục xã được thành lập Trong vòng 20 năm từ 1852 đến 1872 cả một vùng đất rộng lớn bao gồm phía bắc giáp sứ Giáo Phòng (Nghĩa Hồng hiện nay), phía đông và tây kéo dài tới lưu vực sông Đáy rồi đến tận bờ sông Ninh

Cơ, còn phía nam thì nối liền với biển Đông do Phạm Văn Nghị sáng lập

đã hình thành Chính vì công lao to lớn ấy, nhiều xã ở miền hạ huyện Nghĩa Hưng đã lập đền thờ Hoàng giáp Tam Đăng Phạm Văn Nghị Nhân dân xã Nghĩa Lâm lập đền thờ ông ngay lúc ông còn sống để tỏ lòng kính trọng và biết ơn

Ngôi đền nằm ở đầu làng Sĩ Lâm Đông, ngay bên con đường liên xã trải

đá rộng rãi ở bên cạnh chợ Quỹ Nhất, một chợ phiên đứng đầu hàng huyện Đây chính là vùng đất trại Sĩ Lâm xưa Ban đầu ngôi đền chỉ tạo dựng bằng tranh tre nứa lá vì dân tứ xứ về đây lập trại còn nghèo Ngôi đền dần dần được xây dựng khang trang, trên một khu đất rộng với nhiều bóng cây cổ thụ tỏa bóng mát và in hình trên dòng sông Sĩ Lâm nước chảy hiền hòa ngay đằng trước đền Cổng đền gồm hai lớp mái, với những đầu đao uốn cong như những vân mây đang tụ trên các góc, làm cho toàn bộ công trình được nâng lên thanh thoát nhẹ nhàng

Qua cổng là một sân gạch với nhiều bồn hoa và cây lưu niên trồng xen kẽ Nhà tiền đường gồm năm gian khung gỗ lim, lợp ngói nam Hai gian đầu hồi không có cửa ra vào, thay vào đó là hai cửa sổ lớn trang trí hình chữ triện, phía trên cũng tạo thành hai lớp mái như phía ngoài cổng đền Có ba cửa ra vào ở giữa Toàn bộ phần nề ở đây đã thể hiện được trình độ và kỹ thuật cao của những người thợ địa phương Từ những gò chỉ đến các hoa lá cách điệu, các cuốn thư, các hình hoa văn phối hợp với nhau một cách hài hòa cân đối.

Tòa chính tẩm nguyên trước có ba gian nhỏ, tạo với nhà tiền đường thành hai lớp Lần tu sửa sau này, địa phương muốn cho nơi thờ tự thêm tôn nghiêm đã xây thêm một hậu lâu phía trong cùng, có chiều cao vượt hẳn nhà tiền tế đằng trước, bao gồm ba gian dọc đã tạo cho toàn bộ kiến trúc được bố cục theo dạng tiền nhất hậu đinh bề thế, cao rộng.

Đến thăm đền hôm nay, rực rỡ màu vàng son trên các câu đối cổ, ta còn gặp lại bao lời ca ngợi những con người tâm huyết cho một vùng đất mới:

Nhất ấp quy mô giang hải đại

Đa công ăn trạch đẩu sơn cao

(Quy mô của một ấp lớn như sông biển

Công ơn của các ông cao như núi như sao bắc đẩu)

Thử địa lưu truyền huynh đệ ấp

Tân từ quang diệu ức thiên thu

(Đất này lưu truyền là ấp của hai anh em

Đền mới tỏa sáng mãi ngàn thu).

Tại tòa chính tẩm của đền có ba pho tượng bằng gỗ tạc khá đẹp Pho tượng gỗ giữa là Tổng đốc Nam Định Nguyễn Điển người đã cho phép

để mở đầu cho công cuộc khẩn hoang lấn biển ở đây Pho tượng bên tả

là ông Phạm Văn Thạnh, còn pho bên hữu là tượng Hoàng giáp Tam Đăng Phạm Văn Nghị

Ngoài ra, những người có công lớn trong việc chiêu mộ dân nghèo các nơi về đây, chiến đấu với sình lầy, bão tố để dựng trại lập làng đều được thờ tại chính tẩm

Mười sáu vị có mặt đầu tiên trong sự nghiệp lấn biển khai hoang vùng ven biển Nghĩa Hưng đều đã thành đạt trên con đường học vấn, đỗ cao là Tiến sĩ rồi đến Cử nhân, Tú tài Dân chúng trên một trăm năm qua vẫn nối tiếp nhau hương khói phụng thờ là để tỏ cái nghĩa với những người khởi dựng và nể vì cái dũng khí của lớp cha ông Các nhà nho với sức vóc phỏng được bao nhiêu nhưng đã quyết tâm họp quần nhau lại, góp tiền, góp sức để tấn công vào thiên nhiên đầy khó khăn gian khổ Mới trên một trăm năm, mảnh đất này đã biết bao thay đổi Thuở ấy nơi đây còn là vùng sình lầy, nơi giao tiếp giữa trời và nước thì ngày nay đã là cánh đồng thẳng cánh cò bay, mùa nối mùa lúa vàng trĩu bông, xóm làng trù phú, cây cối mượt mà xanh tươi bốn mùa.

Công lao sâu nặng trước hết thuộc về Phạm Văn Nghị Hoàng giáp Tam Đăng vốn sinh ra ở một vùng đồng chiêm trũng thuộc làng Tam Đăng tổng An Trung huyện Đại An nay là xã Yên Thắng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định nên là người hiểu rất rõ giá trị của mỗi thước đất màu mỡ

ở vùng này Nhà nghèo, 16 tuổi đã phải đi dạy học nuôi thân và ngoài 30 tuổi mới đỗ Hoàng giáp để ra giúp đời Dăm năm tham gia công việc khẩn hoang ở đây so với cuộc đời 76 tuổi lận đận nhưng giàu lòng yêu nước của ông chỉ là một thoáng trôi nhanh trên những trang lịch sử Nhưng công ấy đối với đất này quả là to lớn