Buổi 3 ôn tập tiếng việt

HOẠT ĐỘNG 1: HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦUNhiệm vụ: Chia sẻ những điều em đã biết, mong muốn biết về mở rộng thành phần chính của câu bằng cách điền vào bảng KWL vị ngữ của câuW Những điều học được

ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

HOẠT ĐỘNG 1: HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU

Nhiệm vụ: Chia sẻ những điều em đã biết, mong muốn biết về mở rộng

thành phần chính của câu bằng cách điền vào bảng KWL

vị ngữ của câu(W)

Những điều học được trong buổi ôn tập về dùng cụm chủ vị mở rộng chủ ngữ, vị ngữ của câu

(L)

HOẠT ĐỘNG 2 ÔN TẬP KIẾN THỨC NGỮ VĂN

Nhắc lại các cách mở rộng thành phần chính của câu (chủ ngữ, vị ngữ) bằng cụm chủ vị? Cho ví dụ.

Dự kiến sản phẩm

KIẾN THỨC NGỮ VĂN

- Việc mở rộng thành phần chính của câu (chủ ngữ, vị ngữ) bằng cụm chủ vị thường được thực hiện bằng một trong hai cách:

+ Dùng cụm chủ vị bổ sung cho từ làm chủ ngữ hoặc vị ngữ

+ Dùng cụm chủ vị trực tiếp cấu tạo chủ ngữ hoặc vị ngữ

Ví dụ:

Em sợ những con chim chìa vôi non bị chết đói mất( Nguyễn Quang Thiều)+ Lịch sử ta có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta

HOẠT ĐỘNG 3 LUYỆN ĐỌC HIỂU

Câu 1 Các thành phần nào có thể dùng cụm chủ vị để mở rộng câu?

A Chủ ngữ

B Vị ngữ

C Phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ

D Cả ba ý trên

Câu 2 Cụm chủ vị là cơ sở xây dựng câu đơn có cấu tạo thành

phần chủ ngữ, vị ngữ?

A.một B.hai C.ba D.nhiều

Câu 3 Khái niệm cụm chủ vị có đồng nhất với chủ ngữ, vị ngữ của câu không?

A.Có B.Không

Câu 4 Trong các câu sau, câu nào không dùng cụm chủ vị để làm thành

phần câu hoặc thành phần cụm từ?

A Mẹ về là một tin vui

B Mẹ tôi luôn dậy sớm

C Chúng tôi đã làm xong bài tập thầy giáo ra

D Tôi luôn nghĩ rằng bạn ấy rất tốt

Câu 5 Cụm chủ vị in đậm trong câu “Con được bố tha thứ” làm thành

Câu 6 Trong câu “Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn” có thành

phần nào của câu được mở rộng bằng một cụm chủ vị?

A Chủ ngữ được mở rộng bằng cụm chủ vị

B Không có thành phần nào được mở rộng bằng cụm chủ vị

C Vị ngữ được mở rộng bằng cụm chủ vị

D Cả chủ ngữ và vị ngữ đều được mở rộng

Câu 7 Trong câu “Nhà văn Hoài Thanh khẳng định: Cái đẹp là cái có

ích” có thành phần nào của câu được mở rộng bằng một cụm chủ vị?

A Chủ ngữ được mở rộng bằng cụm chủ vị

B Vị ngữ được mở rộng bằng cụm chủ vị

C Phụ ngữ được mở rộng bằng cụm chủ vị

D Cả chủ ngữ và vị ngữ đều được mở rộng

Câu 8 Trong câu “Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”, “giác

ngộ”, “Bên kia sông Đuống”,… ra đời đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu

ở khắp mọi miền đất nước.” có thành nào của câu được mở rộng bằng một cụm chủ vị?

A Chủ ngữ được mở rộng bằng cụm chủ vị

B Vị ngữ được mở rộng bằng cụm chủ vị

C Phụ ngữ được mở rộng bằng cụm chủ vị

D Cả chủ ngữ và vị ngữ đều được mở rộng

Câu 9 Trong các câu dưới đây câu nào KHÔNG có vị ngữ được mở

Câu 10 “Gió thổi mạnh làm đổ lọ hoa” có thành phần nào được

ĐỀ 2 (Thực hiện cặp đôi)

Chủ ngữ hoặc phụ ngữ của các câu sau là một cụm từ Hãy thử rút gọn

các cụm từ này và nhận xét về sự thay đổi nghĩa của các câu được rút gọn

Nhận xét sự thay đổi nghĩa của

câu sau khi đã rút gọn

- Rút gọn cụm từ “mà rất tự nhiên” và “trong sa mạc”

- Câu văn không lồng ghép được cách nhìn nhận của người viết về

sự xuất hiện của hoàng tử bé (sự xuất hiện bất ngờ và tự nhiên) khi ở sa mạc

Câu văn chưa rút

gọn Câu 2

Chú lính chì bé nhỏ

yêu quý đã khiến tôi

nhớ tới chàng Rô- mê-

ô trẻ trung và ông lão

tơ Hê- ming- uây

Nhận xét sự thay đổi nghĩa của câu sau khi đã rút gọn

- Bớt cụm từ “bé nhỏ yêu quý”

- Câu văn không lồng ghép được thái độ, tình cảm của người viết về chú lính chì (chú lính chì bé nhỏ, yêu quý

Câu văn khi đã rút

rút gọn

Rút gọn cụm từ của chủ ngữ; bỏ cụm từ “một tiếng”Câu văn súc tích, ngắn gọn nhưng nội dung không rõ

về nghĩa (không gian tĩnh lặng)

Câu văn khi đã rút

gọn

Phút yên tĩnh dần biến đi

Câu văn chưa rút

đã rút gọn

Rút gọn cụm từ của chủ ngữ: Bỏ cụm từ “của rừng ban mai”

Câu văn súc tích, ngắn gọn nhưng nội dung không rõ về nghĩa của câu (địa điểm của không gian yên tĩnh)

Câu văn khi đã rút

gọn

Con gầm ghì đang tranh nhau với bầy vẹt

mỏ đỏ, giành mổ những quả chín trên cây bồ đề

Câu văn chưa rút

gọn Câu 5.

Mấy con gầm ghì sắc

lông màu xanh đang

tranh nhau với bầy

Câu văn súc tích, ngắn gọn nhưng nội dung không rõ về nghĩa của câu về số lượng, màu sắc của con gầm ghì

Câu văn khi đã

rút gọn

Sự tồn tại của chiếc

lá làm cho tâm trạng nhân vật Giôn-xi được hồi sinh

Câu văn chưa

được hồi sinh

Nhận xét sự thay đổi nghĩa của câu sau khi đã rút gọn

Rút gọn cụm từ làm phụ ngữ của cụm động từ: bỏ cụm từ

“bất hạnh và có phần đáng trách”

Câu văn súc tích, ngắn gọn nhưng nội dung không rõ về đặc điểm nhân vật Giôn- xi

Câu văn khi đã

rút gọn

Đó cũng chính là

ý đồ nghệ thuật của người sáng tạo mà người đọc cảm nhận được

Câu văn chưa rút

gọn Câu 7.

Nhận xét sự thay đổi nghĩa của

câu sau khi đã rút gọn

Rút gọn cụm từ làm phụ ngữ của cụm danh từ: Bỏ cụm từ “mà người đọc cảm nhận được qua sự

mô tả cách nhìn, thái độ, trạng thái tinh thần cụ Bơ men”

Câu văn súc tích, ngắn gọn nhưng nội dung không rõ về cách mọi người nhận ra sự sáng tạo, ý đồ nghệ thuật

ĐỀ 3 Vị ngữ trong các câu sau là một cụm từ Hãy thử rút gọn các cụm từ

này và nhận xét về sự thay đổi nghĩa của câu sau khi vị ngữ được rút gọn

a Con Luốc chạy tung tăng sục sạo trong các bụi cây

b Rừng cây im lặng quá

c Ở xứ Tây Âu, tổ ong lại lợp, bện bằng rơm đủ kiểu, hình thù khác nhau

d Đó cũng chính là ý đồ nghệ thuật của người sáng tạo mà người đọc cảm nhận được qua sự mô tả cách nhìn, thái độ, trạng thái tinh thần cụ Bơ-men

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Câu văn khi chưa rút gọn Câu văn khi đã

rút gọn

Nhận xét sự thay đổi nghĩa của câu khi chưa rút gọn.

a Con Luốc chạy tung tăng

sục sạo trong các bụi cây

Con Luốc chạy. Nhận xét sự thay đổi câu

khi rút gọn: Câu văn ngắn gọn, nhưng nội dung không

rõ ràng, cụ thể như khi chưa rút gọn

b Rừng cây im lặng quá Rừng cây im lặng.

c Ở xứ Tây Âu, tổ ong lại

lợp, bện bằng rơm đủ kiểu,

hình thù khác nhau

Ở xứ Tây Âu, tổ

ong lại hợp, bện bằng rơm.

ĐỀ 4

Các câu sau, nhà văn Đoàn Giỏi đã sử dụng các câu mở rộng thành phần vị ngữ bằng cụm từ để miêu tả cảnh vật ở rừng U Minh Hãy chỉ rõ tác dụng của việc sử dụng thành phần vị ngữ

“Chim hót líu lo Nắng bốc hương hoa tràm thơm ngây ngất Gió đưa mùi hương ngọt lan ra, phảng phất khắp rừng Mấy con kì nhông nằm vươn mình phơi lưng trên gốc cây mục, sắc da lưng luôn luôn biến đổi từ xanh hóa vàng, từ vàng hóa đỏ, từ đỏ hóa tím xanh.”

DỰ KIẾN TRẢ LỜI

Nhận xét: Mở rộng thành phần vị ngữ làm cho thông tin của câu trở nên

chi tiết, rõ ràng hơn

ĐỀ 5 Các câu sau có thành phần chính là một từ Hãy mở rộng thành phần

(“Trăng ơi… từ đâu đến?”- Trần Đăng Khoa)

+ Cảm nhận hình ảnh nhân hóa “Trăng ơi”, so sánh “trăng hồng như quả chín”, từ láy lửng lơ, câu hỏi tu từ.

+ Sự ngộ nghĩnh, hồn nhiên, trí tưởng tượng phong phú của tác giả

+ Sử dụng ít nhất một vị ngữ và một chủ ngữ được mở rộng bằng cụm chủ vị

2 Tìm ý, lập dàn ý.

* Tìm ý: Trả lời các câu hỏi

Nêu cảm nhận khái quát về

khổ thơ (nội dung, nghệ thuật) Đoạn thơ năm chữ giản dị thể hiện cảm nhận ngộ nghĩnh đáng yêu về vẻ

đẹp vầng trăng quê hương

- So sánh “Trăng hồng như quả chín” gợi vẻ đẹp của trăng,

từ láy

“lửng lơ” gợi nét mềm mại của vầng trăng đang lên

Tác dụng của các biện pháp

nghệ thuật

- Gợi tả được cảm nhận tinh tế, ngộ nghĩnh của tác giả và nét đẹp của vầng trăng

Cảm nhận về tâm hồn, trí tưởng

tượng của tác giả Tâm hồn tinh tế, yêu thiên nhiên.

Đánh giá khái quát khổ thơ và

liên hệ bản thân Khổ thơ thể hiện rất ấn tượng đẹp vầng trăng trong ánh mắt trẻ

thơ

Gợi nét hồn nhiên, ngộ nghĩnh đáng yêu của tâm hồn trẻ thơ

Truyền đến bạn đọc tình yêu thiên nhiên…

Đoạn thơ năm chữ giản dị, gợi cảm đã thể hiện cảm nhận tinh tế

vẻ đẹp của vầng trăng quê hương trong ánh mắt trẻ thơ Ngay câu đầu tác giả đã nhân hóa trăng như một người bạn tâm tình và cất tiếng gọi “Trăng ơi” khiến trăng thật gần gũi Cùng đó câu hỏi tu từ

“Trăng ơi… từ đâu đến?” gợi cảm xúc bâng khuâng trong lòng trẻ thơ về trăng Và câu hỏi tu từ đó đã được tự lí giải “Hay từ cánh đồng xa”, gợi ta nghĩ về không gian mênh mông, bao la của đồng quê, khoảng không gian quen thuộc với những đứa trẻ nơi thôn dã Trí tưởng tượng, sự ngộ nghĩnh đáng yêu của tác giả đã thắp sáng cho lời thơ những diệu kì bay bổng

Đoạn văn tham khảo

c Viết đoạn văn

Trần Đăng Khoa đã cảm nhận trăng bằng tình yêu trăng, yêu thiên nhiên của một tâm hồn trẻ thơ rất hồn nhiên, trong sáng tinh tế, tưởng tượng bay bổng “Trăng hồng như quả chín/ Lửng lơ lên trước nhà” Nghệ thuật so sánh ví trăng “hồng” với “quả chín” lủng lẳng trên cành giữa vườn quê vừa biểu hiện được màu sắc trăng mới mọc vừa đem đến cho bạn đọc cảm giác ngọt mát trước vẻ đẹp của ánh trăng Cùng với đó từ láy “lơ lửng” diễn tả sự sinh động đáng yêu của vầng trăng quê hương nhè nhẹ đang từ từ “bay lên” cao trước hiên nhà mà thật gần gũi thân thương Lời thơ của Trần Đăng Khoa đã đem đến cho bạn đọc những rung động và tình yêu thiết tha với vẻ đẹp của vầng trăng quê hương.

* HS chỉ rõ câu văn có chủ ngữ vị ngữ được mở rộng trong đoạn trích

Chia sẻ những điều em đã biết, mong muốn biết về mở rộng thành

phần chính của câu bằng cách điền vào bảng KWL

(W)

Những điều học được trong buổi ôn tập về dùng cụm chủ vị mở rộng chủ ngữ, vị ngữ của câu

(L)

- Hướng dẫn học bài:

+ Ôn tập lại kiến thức về mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm chủ vị

+ Hoàn thiện đoạn văn

- Chuẩn bị bài: Ôn tập đọc hiểu văn bản nghị luận văn học

về tác phẩm truyện khoa học viễn tưởng

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC