Ôn luyện kỹ năng viết

ÔN TẬP KỸ NĂNG VIẾT : VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TRONG ĐỜI SỐNG... Đặc điểm của bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống1.. Trong đó, người viết đưa ra ý kiến của mình về

ÔN TẬP KỸ NĂNG VIẾT : VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

VỀ MỘT VẤN ĐỀ TRONG ĐỜI SỐNG

1 Đặc điểm của bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống

1 Khái niệm

- Bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống thuộc thể nghị luận xã hội Trong đó, người viết đưa ra ý kiến của mình về một vấn đề gợi ra từ các

hiện tượng, sự việc trong đời sống, hoặc một vấn đề thuộc lĩnh vực tư

tưởng, đạo đức, lối sống của con người.

I NHẮC LẠI LÍ THUYẾT

- Nêu được vấn đề cần bàn luận.

- Trình bày được ý kiến tán thành, phản đối của người viết đối với vấn đề cần bàn luận

- Đưa ra lí lẽ rõ ràng, bằng chứng xác thực, đa dạng để làm sáng tỏ cho ý kiến

2 Yêu cầu đối với bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống

- Bố cục bài viết cần đảm bảo:

+ MB: Giới thiệu được vấn đề cần bàn luận và thể hiện ý kiến rõ ràng của người viết về vấn đề ấy

+TB: Giải thích vấn đề cần bàn luận; đưa ra được ít nhất hai lí lẽ cụ thể

để lí giải cho ý kiến của người viết; sắp xếp các lí lẽ, dẫn chứng theo trình tự hợp lí; đưa ra được bằng chứng đa dạng, cụ thể, tiêu biểu, xác thực để làm sáng tỏ lí lẽ; xem xét vấn đề từ nhiều phía để nội dung bài viết được toàn diện

+ KB: Khẳng định lại ý kiến và đưa ra bài học nhận thức và phương

hướng hành động

- MB:

+ Giới thiệu vấn đề cần bàn luận

+ Nêu ý kiến của người viết về vấn đề cần bàn luận

-TB:

+ Giải thích:

++ Từ ngữ, khái niệm:

++ Ý nghĩa cả câu (nếu bàn về danh ngôn, tục ngữ):

3 Dàn ý chung của bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống

II THỰC HÀNH VIẾT

Đề bài: Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ

của em về một câu tục ngữ hoặc danh ngôn bàn về một vấn đề trong đời sống

- Xác định mục đích viết: Thuyết phục người viết về vấn đề mình quan tâm.

- Người đọc: cô và các bạn

- Xác định đề tài:

+ Hiện tượng đời sống

+ Vấn đề về lối sống, tư tưởng

+ Những danh ngôn, tục ngữ có ý nghĩa với lối sống của con người

(Xem cụ thể trong sản phẩm của HS)

1 Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết

- Thu thập tài liệu:

+ Tìm các nguồn tư liệu liên quan đến vấn đề mà em muốn viết như bài báo, bài nghiên cứu, cuốn sách hoặcc ác trang web uy tín,

+ Trong khi thu thập tư liệu, hãy lập bảng thống kê tư liệu và ghi lại

những lí lẽ, bằng chứng có thể sử dụng theo mẫu:

STT Tên tư liệu (tác

giả)

Lí lẽ, bằng chứng tiêu biểu

Ý kiến của tôi(tán thành/phản đối về nội dung

tư liệu

- HS tìm ý dựa vào sơ đồ trong sgk (tr.21)

Vấn đề cần bàn luận

Một số dàn ý tham khảo:

Đề 01: Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ của

em về câu nói: “Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng” (Lỗ Tấn)

1 Mở bài

Dẫn dắt và nêu vấn đề cần bàn luận (ý nghĩa của việc theo đuổi ước mơ)

Ví dụ: Ước mơ là ngọn đèn soi sáng cho mỗi người trên đường đi đến

thành công Do đó, theo đuổi ước mơ có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi người

Dàn ý

b Bàn luận:

- Biểu hiện của người không lười biếng:

+ Luôn biết tự học tập, rèn luyện để hoàn thiện bản thân hơn mà không

- Ý kiến: Đây là một ý kiến đúng đắn; người luôn chăm chỉ, nỗ lực cố gắng thì sẽ có được thành công

+ Lí lẽ 1: Ý nghĩa của sự nỗ lực, cố gắng đối với bản thân:

++ Người biết nỗ lực trong cuộc sống, cần cù, chăm chỉ sẽ sớm có được thành công, đạt được những điều tốt đẹp xứng đáng với thành quả với cố gắng của mình

++ Sẽ rèn luyện được cho bản thân nhiều đức tính tốt đẹp hơn như kiên trì, nhẫn nại, biết hoạch định kế hoạch để phát triển bản thân

++Việc chúng ta nỗ lực hết mình sẽ giúp công việc được hoàn thành tốt đẹp nhất và sẽ được mọi người yêu quý, tin tưởng, tín nhiệm

+ Lí lẽ 2: Ý nghĩa sự nỗ lực đối với mọi người: Giảm gáng nặng cho xã hội, nâng cao hiệu quả lao động, đóng góp cho sự phát triển của xã hội, tạo ra một xã hội lành mạnh, tốt đẹp hơn.

+ Bằng chứng: Nguyễn Hiền vị trạng nguyên đầu tiên và nhỏ tuổi nhất trong lịch sử, An-be Anh-xtanh – nhà khoa học vĩ đại

c Lật lại vấn đề

Trong cuộc sống vẫn còn có nhiều người có thói lười biếng, dựa dẫm, ỷ lại vào người khác mà không nỗ lực vươn lên Lại có những người gặp chút khó khăn, thất bại đã vội nản chí, bỏ cuộc,

…

- Khái quát lại vấn đề nghị luận: câu nói Trên đường thành công không có vết chân của người lười biếng.

- Bài học nhận thức: Là người học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, chúng ta cần phải nỗ lực học tập, rèn luyện bản thân, sống có kế hoạch, mục tiêu, lí tưởng và có trách nhiệm với chính mình cũng như với những người xung quanh.

3 Kết bài

Đề 02: Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ của

a Giải thích câu tục ngữ:

 “chí”: ý chí, nghị lực của con người

 “nên”: làm nên, ở đây là thành công mà con người đạt được trong cuộc sống

=> Câu tục ngữ khuyên nhủ con người cần phải biết giữ vững ý chí,

sự quyết tâm và lòng kiên trì để thực hiện mục tiêu đã đặt ra

2 Thân bài

b Bàn luận

- Ý kiến: Câu tục ngữ nêu lên tầm quan trong của ý chí trên con đường thành công của mỗi người

+ Lí lẽ 1: Tại sao nói “Có chí thì nên”?

 Có động lực vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong quá trình tiến

bước tới thành công

 Biết tìm tòi, khám phá và biết vạch rõ con đường để tới được mục tiêu của mình

 Kiên trì, quyết tâm và nỗ lực tới cùng để thực hiện mơ ước của mình

+ Lí lẽ 2: Làm thế nào để thực hiện câu tục ngữ “Có chí thì nên”?

 Xây dựng cho mình một mục tiêu phấn đấu Có lý tưởng, có mơ ước

thì mới bắt tay thực hiện giấc mơ của mình được

 Lập ra những kế hoạch nhỏ, những công việc nhỏ làm bước tiến dần tới mục tiêu lớn hơn cũng như tiến dần tới mơ ước của mình

 Luôn luôn tự mình nỗ lực trước mọi khó khăn sóng gió và thử thách, luôn kiên trì, quyết tâm thì sẽ thành công

+ Bằng chứng

 Trên thế giới: Nhà bác học Edison, Abraham Lincoln

 Ở Việt Nam: Mạc Đĩnh Chi, Cao Bá Quát, Hồ Chí Minh

c Phản đề

Phê phán những con người không có ý chí gặp khó khăn, thử thách là chùn bước, ỷ lại vào người khác, những người đó không bao giờ có thành công

- Khẳng định lại vấn đề

- Bài học nhận thức: Cần phải biết phấn đấu trong sự nghiệp học hành

để lớn lên giúp ích cho xã hội

3 Kết bài