Skkn Đã Sửa) (2).Doc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Một số kinh nghiệm tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh, xây dựng mô hình “Trường học cuộc sống” 1 Nội dung sáng kiến Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu[.]

Trang 1

1 Nội dung sáng kiến:

Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển và được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

Chính vì vậy, Hội nghị Trung ương 8 khóa XI, Đảng ta đã đề ra Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo với mục tiêu là: Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả

Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; có

cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hoá, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực

Để thực hiện được mục tiêu trên thì hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục, trong đó, dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo dục, từng cá nhân học sinh được tham gia trực tiếp vào các hoạt động thực tiễn khác nhau của đời sống gia đình, nhà trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là chủ thể của hoạt động, qua đó phát triển năng lực thực tiễn, phẩm chất nhân cách và phát huy tiềm năng sáng tạo của

cá nhân mình Trải nghiệm sáng tạo là hoạt động được coi trọng trong từng môn học; đồng thời trong kế hoạch giáo dục cũng bố trí các hoạt động trải nghiệm sáng tạo riêng, mỗi hoạt động này mang tính tổng hợp của nhiều lĩnh vực giáo dục, kiến thức, kỹ năng khác nhau

Trong thời gian trước đây trường THCS Gia Lâm cũng như nhiều trường trong huyện Nho Quan đã tổ chức chương trình trải nghiệm sáng tạo Nhưng phần lớn những hoạt động này mới được thực hiện qua hoạt động hướng nghiệp, hoạt đông giáo dục ngoài giờ lên lớp, các hoạt động ngoại khóa và chỉ dừng lại ở mức độ các hoạt động giúp học sinh bước đầu bước vào thực tiễn cuộc sống, tuy nhiên hoạt động trải nghiệm sáng tạo cao hơn rất nhiều Đơn giản hoạt động trải nghiệm sáng tạo giúp cho học sinh đem những kiến thức, kĩ năng thái độ đã học được để vận dụng vào thực tế cuộc sống từ

đó phát triển năng lực, phẩm chất của bản thân, thích ứng với cuộc sống Giáo viên cũng chưa hiểu hết được mục đích, ý nghĩa của hoạt động này nên việc tổ chức chưa được thường xuyên, liên tục Nếu có thực hiện chỉ mang tính hình thức, rời rạc chưa tích hợp được kiến thức liên môn để phát huy hết hiệu quả của hoạt động

Chính vì vậy tôi thực hiện sáng kiến: “Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường ”.

1.1 Giải pháp cũ thường làm:

1.1.1 Nội dung giải pháp

Trang 2

Trường THCS Gia Lâm những năm học trước đã thực hiện hoạt động trải nghiệm sáng tạo Tuy đã góp phần nào bổ trợ cho hoạt động giáo dục trong nhà trường nhưng mới chỉ dừng ở hoạt động ngoài giờ lên lớp và hoạt động ngoại khóa và hoạt động giảng dạy môn Công nghệ cùng một số môn học khác Hoạt động này chưa được thực hiện phổ biến rộng rãi, đại trà ở các môn học nên chưa có nhiều tác dụng hỗ trợ tích cực để

học sinh được phát triển toàn diện cả về kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và kĩ năng sống

Đối với hoạt động ngoài giờ lên lớp và hoạt động ngoại khóa giáo viên phụ trách giảng dạy đã tiến hành hoạt động trải nghiệm sáng tạo thông qua hình thức giáo viên đưa ra chủ đề trải nghiệm, học sinh tự tiến hành trải nghiệm và hoàn thành sản phẩm trải nghiệm trong một thời gian nhất định Nộp sản phẩm lên giáo viên nhận xét, đánh giá

Đối với môn Công nghệ cũng như các môn học khác giáo viên đã tiến hành tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo cũng trên hình thức chính là học sinh tự trải nghiệm hoặc giáo viên hướng dẫn trải nghiệm trên lí thuyết trong sách vở hoặc trên Internet Có giáo viên tổ chức cho học sinh trải nghiệm thực tế tại trường bằng cách thực hành như nấu ăn,cắm hoa… nhưng chưa xây dựng được kế hoạch cụ thể và chưa xác định được rõ ràng mục đích của hoạt động trải nghiệm cũng như cần rèn luyện cho học sinh những kĩ năng gì, hình thành những phẩm chất gì qua hoạt động trải nghiệm Hoạt động trải nghiệm đối với giáo viên chỉ mang tích chất bột phát còn với học sinh đến thực tế làm cho vui và có điều kiện đề vui chơi

Ví dụ: Trong quá trình giảng dạy công nghệ về sắp xếp đồ đạc trong gia đình thì chỉ cho học sinh làm bằng hình thức cho học sinh tự tìm hiểu, tự nghiên cứu, tự trải nghiệm qua sách vở và xắp xếp đồ đạc trên giấy để tìm ra những đặc điểm, cách thức làm sắp xếp đồ đạc Kết quả sản phẩm theo một khuôn mẫu thiếu sáng tạo, thiếu sự phong phú, thiếu sự thực tế

Phương pháp chính trong hoạt động trải nghiệm sáng tạo là vấn đáp, thuyết trình trên lớp Hình thức trải nghiệm tự tìm hiểu, tự trải nghiệm hoặc sử dụng hình thức trải nghiệm qua phim ảnh, trò chơi Địa điểm trải nghiệm ở trường, trên phòng máy tính ở

trường hoặc ở nhà Chưa mở rộng tổ chức phong phú các hình thức, chưa biết tích hợp

kiến thức liên môn để xây dựng nội dung hoạt động, phương pháp dạy học trên lớp và còn hạn chế trong hoạt động trải nghiệm thực tế

Qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo của trường trong những năm học trước mới hình thành được cho học sinh những kĩ năng nghe, lĩnh hội kiến thức lí thuyết một cách thụ động thiếu thực tế, học chưa biết vận dụng vào thực hành Học sinh chưa phát huy được tính tự giác, chủ động sáng tạo trong học tập, chưa rèn luyện được kĩ năng sống cho học sinh Chính vì vậy khi nghe đến thực hiện hoạt động trải nghiệm học sinh không hứng thú, không mặt mà, đôi khi còn gò ép một cách hình thức

1.1.2 Nhược điểm của giải pháp cũ

Đội ngũ giáo viên chưa nhận thức được về vai trò, vị trí của Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong quá trình phát triển toàn diện cho học sinh Nên các giáo viên trong nhà trường chưa mạnh dạn nghiên cứu vấn đề và tổ chức hướng dẫn học sinh thực hiện hoạt động này song song với hoạt động dạy học Nếu có tổ chức thực hiện hoạt

Trang 3

động trải nghiệm chỉ mới mang tình hình thức, làm cho có chưa phát huy được hiệu quả của hoạt động này

Đơn vị là một trường nhỏ nằm ở một huyện xa, thuộc vùng nông thôn nên đa số học sinh trong trường còn nhút nhát, còn hạn chế trong kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng lắng nghe và phản hồi tích cực, kĩ năng ghi chép, thu thập xử lí thông tin, kĩ năng ra quyết định Nên chưa mạnh dạn, tự tin tích cực tham gia hoạt động trải nghiệm sáng tạo

và các em cũng chưa được rèn luyện để tham gia hoạt động này một cách đúng vai trò,

ý nghĩa của nó

Giáo viên giảng dạy hoạt động ngoài giờ lên lớp và hoạt động ngoại khóa thì còn nhiều lúng túng trong việc lựa chọn chủ đề, nội dung cho hoạt động trải nghiệm sáng tạo do các hoạt động đó (gọi chung là hoạt động ngoài giờ lên lớp) mà hiện nay chúng

ta đang tiến hành trong trường phổ thông chủ yếu được tổ chức dựa trên các chủ đề đã được quy định trong chương trình với các hình thức còn chưa phong phú và học sinh thường được chỉ định, phân công tham gia một cách bị động, thiếu tính thực tế và không phù hợp với môi trường sống hiện tại của các em ở địa phương Giáo viên chưa biết tích hợp kiến thức liên môn để xây dựng nội dung hoạt động nên nội dung hoạt động chỉ mang tính đơn môn còn nghèo nàn chưa phong phú

Các giáo viên bộ môn tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo còn chưa nghiên cứu kĩ về cách thức tổ chức, mục đích của hoạt động trải nghiệm và không rõ hoạt động

đó sẽ hướng tới hình thành những năng lực gì cho học sinh Học sinh tham gia hoạt động trải nghiệm như người “cưỡi ngựa xem hoa” không được thực hành nên không đọng lại cho học sinh ấn tưởng gì về cả kiến thức lẫn kĩ năng Điều đó không phù hợp với một chương trình định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, cần phải thay đổi

Trong qúa trình tổ chức hoạt động trải nghiệm đa số giáo viên làm thay học sinh

ở hầu hết các khâu: từ lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch, đến khâu chuẩn bị, thực hiện… chỉ một số ít Học sinh trong lớp được chỉ tham gia thực hiện hoạt động Với yêu cầu tất cả học sinh đều được tham gia đầy đủ các bước khi tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo là nhiệm vụ mới mẻ, khó khăn nên giáo viên còn rất lúng túng trong khâu xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện

Trong hoạt động trải nghiệm sáng tạo mới chỉ dừng lại ở một số hình thức như trò chơi, trải nghiệm qua phim ảnh, có trải nghiệm thực tế ở làng nghề nhưng chưa được thực hành khi đến đó Chưa đa dạng hình thức tổ chức nên không tạo được sự thu hút và gây hứng thú cho học sinh ở hoạt động này

Điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường còn hạn chế nhưng chưa biết huy động

sự tham gia của cộng đồng như chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và phụ huynh học sinh vào công tác giáo dục, chăm sóc học sinh, nâng cao cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học phù hợp với nhiệm vụ, yêu cầu của công tác tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo Nên khi kế hoạch hoạt động trải nghiệm có khi được xây dựng nhưng vì kinh phí hoạt động, cơ sở vật chất của nhà trường còn hạn chế dẫn đấn việc kế hoạch không được thực hiện

1.2 Giải pháp mới cải tiến

Trang 4

Trong năm học 2017-2018 sau khi được tham gia chuyên đề cả trường về chủ đề

“Hoạt động trải nghiệm sáng tạo” do nhà trường tổ chức Tôi đã hiểu rõ được vai trò

của hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong hoạt động giáo dục của nhà trường nói chung

và môn Công nghệ nói riêng Hiệu trưởng nhà trường đã chỉ đạo cho Phó hiệu trưởng trực tiếp xây dựng kế hoạch bổ sung cho hoạt động giáo dục thế là Tổ Tự nhiên đặc biệt

là môn Sinh, Hóa, Công nghệ đồng bộ bắt tay vào tiến hành thực hiện hoạt động trải nghiệm một cách hệ thống logic dưới góc độ khoa học để định hướng năng lực một cách xuyên suốt cho học trò Sau một thời gian thực hiện nhà trường đã gặt hái được những thành công nhất định là nhờ tổ chức hoạt động này theo một số giải pháp sau:

1.2.1 Thay đổi nhận thức về hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học

Ngay từ đầu tháng 9/2017 sau kế hoạch hoạt động giáo dục bổ sung của Phó hiệu trưởng được Hiệu trưởng phê duyệt, các tổ chuyên môn đã tiến hành công tác tập huấn

để truyền đạt cho giáo viên toàn trường những nội dung cơ bản về hoạt động trải nghiệm sáng tạo với nội dung cụ thể theo tài liệu đã được tập huấn ở Sở giáo dục cung cấp cụ thể giúp giáo viên nắm được một số nội dung cơ bản sau:

- Khái niệm hoạt động trải nghiệm sáng tạo là gì?

- Hoạt động trải nghiệm sáng tạo nằm ở đâu?

- Khái niệm giáo dục (nghĩa rộng, nghĩa hẹp)của hoạt động trải nghiệm sáng tạo

- Đặc điểm của hoạt động trải nghiệm sáng tạo

- So sánh môn học và hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong chương trình mới

- Vai trò của hoạt động trải nghiệm sáng tạo

- Vị trí hoạt động trải nghiệm trong chương trình sách giáo khoa

- Phương pháp hoạt động trải nghiệm sáng tạo

- Xác định nội dung cho hoạt động trải nghiệm sáng tạo Trong đó có một số gợi

ý cụ thể cho phù hợp với từng môn học hoặc tích hợp liên môn

Với nội dung tập huấn trên đã căn bản giúp giáo viên của trường hiểu hoạt động trải nghiệm sáng tạo từ cơ sở lí luận đến thực tiễn tức là từ khái niệm đến việc tiến hành

tổ chức hoạt động Việc làm này là cần thiết và là khâu cốt lõi của vấn đề vì nó vừa giúp học sinh thay đổi nhận thức và vừa giúp giáo viên không còn lúng túng từ khâu chọn chủ đề hoạt động đến khâu xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện cũng như việc xác định mục đích thực hiện Điều này có vai trò quyết định không nhỏ vào việc tổ chức thành công hoạt động trải nghiệm sáng tạo tại đơn vị

1.2.2 Xây dựng những kĩ năng cần thiết cho học sinh trước khi tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

Ngay từ đầu năm học, ngoài việc hướng dẫn học sinh xây dựng nội quy của lớp, của trường, các kỹ năng cơ bản: tổ chức, làm việc nhóm, ghi chép Vì khi tham gia hoạt động trải nghiệm sáng tạo đòi hỏi học sinh phải huy động kiến thức, kĩ năng, các phẩm chất năng lực tổng hợp để giải quyết nhiệm vụ thực tiễn Có nhiệm vụ của cá nhân, có nhiệm vụ đòi hỏi phải có sự hợp sức của cả nhóm Các em phải bàn bạc, trao đổi, thống nhất, ra quyết định Do vậy, giáo viên hướng dẫn thêm cho các em các kĩ năng như: kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng lắng nghe và phản hồi tích cực, kĩ năng ghi chép, thu thập

xử lí thông tin, kĩ năng ra quyết định

Trang 5

Nhằm xây dựng niềm tin đối với học sinh.Vì chỉ có thể tin tưởng các em thì mới

có thể giao việc cụ thể cho các em Và ngược lại, học sinh chỉ có tin yêu giáo viên, tin yêu bạn của mình mới có thể tự tin chia sẻ với chính giáo viên và bạn bè trong lớp những suy nghĩ của mình Ví dụ như khi tôi tổ chức thực hành chế biến món ăn tự chọn các em đã tự tin làm món ăn mà các em thích các em biết làm (Phụ lục …)

Thông qua việc tham gia vào các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, học sinh được phát huy vai trò chủ thể, tính tích cực, chủ động, tự giác và sáng tạo của bản thân Giáo viên còn cần giới thiệu, hướng dẫn cho học sinh hiểu về mục đích, các hình thức, cách

tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo Thông qua đó, học sinh cả lớp biết lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp với nội dung nắm được các bước cơ bản cần thực hiện, trách nhiệm của từng cá nhân khi tham gia hoạt động trải nghiệm sáng tạo

1.2.3 Xây dựng nội dung và hình thức tổ chức của hoạt động trải nghiệm

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo có nội dung rất đa dạng và mang tính tích hợp, tổng hợp kiến thức, kĩ năng của nhiều môn học, nhiều lĩnh vực học tập và giáo dục như: giáo dục đạo đức, giáo dục trí tuệ, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục giá trị sống, giáo dục nghệ thuật, thẩm mĩ, giáo dục thể chất, giáo dục lao động, giáo dục an toàn giao thông, giáo dục môi trường, giáo dục phòng chống ma túy, giáo dục phòng chống HIV/AIDS

và tệ nạn xã hội Vậy nên cần lựa chọn nội dung giáo dục của hoạt động trải nghiệm sáng tạo phải thiết thực và gần gũi với cuộc sống thực tế, đáp ứng được nhu cầu hoạt động của học sinh, giúp các em vận dụng những hiểu biết của mình vào trong thực tiễn cuộc sống một cách dễ dàng, thuận lợi

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo có thể tổ chức theo các quy mô khác nhau như: theo nhóm, theo lớp, theo khối lớp, theo trường hoặc liên trường Tuy nhiên, tổ chức theo quy mô nhóm và quy mô khối lớp có ưu thế hơn về nhiều mặt như đơn giản, không tốn kém, mất ít thời gian, học sinh tham gia được nhiều hơn và có nhiều khả năng hình thành, phát triển các năng lực cho học sinh hơn.Để phát huy được ưu thế trên giáo viên cũng phải lựa chọn nội dung trải nghiệm cho phù hợp với hình thức, quy mô tổ chức

Ví dụ như:Khi tiến hành bài học Cắm hoa trang trí ,bài học này diễn ra trong dịp chào mừng 20-11 nên tôi kết hợp luôn cuộc thi cắm hoa của tất cả học sinh trong trường vì học sinh khối 7,8,9 cũng đã được học.Cuộc thi tạo cho các em hứng thú tự tin vận dụng kiến thức đã học vào cuộc thi đồng thời tạo một không khí thi đua sôi nổi chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam (Phụ lục….)

Chúng tôi đã tổ chức HĐTNST nhằm phát huy vai trò chủ động sáng tạo của học sinh, thu hút sự tham gia, phối hợp, liên kết nhiều lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường như: giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn của nhiều môn học, cán bộ Đoàn, tổng phụ trách Đội, ban giám hiệu nhà trường, cha mẹ học sinh, chính quyền địa phương, Hội Khuyến học, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Cựu chiến binh, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp ở địa phương, các nhà hoạt động xã hội, những nghệ nhân, những người lao động tiêu biểu ở địa phương,…Càng thu hút được sự tham gia tích cực của nhiều lực lượng trong xã hội thì tinh hiệu quả và tính ảnh hưởng của hoạt động trải nghiệm sáng tạo càng cao

1.2.4 Xác định rõ mục đích hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong việc hình thành năng lực cho học sinh.

Trang 6

Trong quá trình tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo giáo viên đã xác định rõ mục tiêu giáo dục là hướng đến việc hình thành cho học sinh những phẩm chất và năng lực chung và thúc đẩy hình thành ở người học các năng lực đặc thù sau:

- Hình thành cho học sinh những phẩm chất như sống yêu thương, sống tự chủ, sống trách nhiệm

- Về năng lực chung:

+ Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo;

+ Năng lực quan hệ xã hội như hợp tác giao tiếp;

+ Năng lực công cụ như tính toán, lập công thức

- Về năng lực đặc thù:

+ Năng lực hoạt động và tổ chức hoạt động;

+ Năng lực tích cực hóa và tự nhận thức;

+ Năng lực tổ chức và quản lý cuộc sống;

+ Năng lực khám phá và sáng tạo;

+ Năng lực định hướng nghề nghiệp

Nhìn chung hoạt động trải nghiệm sáng tạo cũng là hoạt động giáo dục, trong đó dưới sự hướng dẫn của nhà giáo dục, từng cá nhân học sinh được tham gia trực tiếp vào các hoạt động khác nhau của đời sống nhà trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là chủ thể của hoạt động, qua đó phát triển năng lực thực tiễn, phẩm chất nhân cách và phát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân mình Giáo viên hiểu rõ và vận dụng xác định phẩm chất, và năng lực phù hợp với hoạt động trải nghiệm của mình để hoạt động tạo được hiệu quả cao hơn

1.2.5 Tạo điều kiện cho học sinh tích cực, chủ động tham gia hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

Thông qua việc tham gia vào các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, học sinh được phát huy vai trò chủ thể, tính tích cực, chủ động, tự giác và sáng tạo của bản thân Các

em được chủ động tham gia vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động: từ thiết kế hoạt động đến chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả hoạt động phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và khả năng của bản thân Các em được trải nghiệm, được bày tỏ quan điểm, ý tưởng, được đánh giá và lựa chọn ý tưởng hoạt động, được thể hiện, tự khẳng định bản thân, được tự đánh giá và đánh giá kết quả hoạt động của bản thân, của nhóm mình và của bạn bè,…

Từ đó, hình thành và phát triển cho các em những giá trị sống và các năng lực cần thiết Hoạt động trải nghiệm sáng tạo về cơ bản mang tính chất của hoạt động tập thể trên tinh thần tự chủ, với sự nỗ lực giáo dục nhằm phát triển khả năng sáng tạo và cá tính riêng của mỗi cá nhân trong tập thể, hình thành những năng lực, kỹ năng sống, phẩm chất tốt đẹp của học sinh Chính vì thế, để tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo mỗi giáo viên phải giúp đỡ, hỗ trợ các em thực hiện đầy đủ các bước cơ bản sau:

Bước 1 Xây dựng ý tưởng;

Bước 2 Xây dựng kế hoạch;

Bước 3 Công tác chuẩn bị thực hiện;

Bước 4 Tổ chức thực hiện;

Bước 5 Đánh giá kết quả thực hiện.

Trang 7

Việc các em được tham gia đầy đủ vào từng bước sẽ giúp hình thành và rèn luyện các phẩm chất năng lực cần thiết: năng lực tổ chức, năng lực giao tiếp, tự giải quyết vấn đề

Ví dụ khi tổ chức cho học sinh chế biến món ăn thì các em đã biết được quy trình làm,cách lựa chọn thực phẩm và gia vị phù hợp, học sinh trong các nhóm biết kết hợp với nhau để hoàn thành sản phẩm của nhóm (Phụ lục … )

1.2.6 Đa dạng hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo có thể được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau và mỗi hình thức hoạt động trên đều mang ý nghĩa giáo dục nhất định cụ thể chia hình thức tổ chức theo các nhóm như sau:

- Hình thức có tính khám phá như: Thực địa, thực tế; tham quan, cắm trại; trò chơi (lớn)

- Hình thức có tính thể nghiệm: Diễn đàn; giao lưu; hội thảo/xemina; sân khấu hóa

- Hình thức có tính tham gia lâu dài: Dự án và nghiên cứu khoa học; câu lạc bộ

- Hình thức có tính cống hiến xã hội: Thực hành lao động việc nhà việc trường; các hoạt động xã hội, tình nguyện.Ví dụ như chăm sóc đài tưởng niệm ở xã

Nhờ các hình thức tổ chức đa dạng, phong phú mà việc giáo dục hoạc sinh được thực hiện một cách tự nhiên, sinh động, nhẹ nhàng, hấp dẫn, không gò bó và khô cứng, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý cũng như nhu cầu, nguyện vọng của học sinh Trong quá trình thiết kế, tổ chức, đánh giá các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, cả giáo viên lẫn học sinh đều có cơ hội thể hiên sự sáng tạo, chủ động, linh hoạt của mình, làm tăng thêm tính hấp dẫn, độc đáo của các hình thức tổ chức hoạt động Sự đa dạng của hình thức trải nghiệm cũng tạo cơ hội thực hiện giáo dục phân hóa

1.2.7 Làm tốt công tác phối hợp các lực lượng cho việc tổ chức HĐTNST

Một trong những yếu tố quan trọng góp phần quyết định sự thành công của việc

tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo là cơ sở vật chất cụ thể như: Muốn tổ chức cho học sinh hoạt động trải nghiệm với hình thức đơn giản ít kinh phí nhất như trò chơi thì phải có sân chơi, phông bạt, loa đài, giải thưởng Hình thức tổ như tham quan, thực địa vừa thì lại phải còn có sự kết hợp của mọi nguồn lực xã hội từ khâu kinh phí đến khâu bảo đảm an toàn, sức khỏe, sinh hoạt của học sinh chính vì vậy nhiều trường có xây dựng được kế hoạch, ý tưởng hay nhưng khi đưa ra để thực hiện thì không thể thực hiện được Trường THCS Gia Lâm đã khắc phục được những hạn chế trên với giải pháp như:

Cha mẹ học sinh là một lực lượng gắn bó mật thiết với nhà trường trong việc phối kết hợp giáo dục học sinh Họ là người hàng ngày chuẩn bị điều kiện cho con tới trường, nắm bắt kết quả học tập và rèn luyện của con em sau mỗi ngày đến lớp Nên họ

là nguồn lực cần được huy động cùng phối hợp với nhà trường trong công tác xây dựng

cơ sở vật chất, đến kinh phí cho hoạt động giáo dục nói chung và hoạt động trải nghiệm sáng tạo nói riêng Sau khi lên kế hoạch cho hoạt động trải nghiệm sáng tạo nhà trường thông báo cụ thể kế hoạch cho Hội cha mẹ học sinh toàn trường và gửi thư thông báo đến ban đại diện cha mẹ học sinh xin ý kiến phụ huynh học sinh những lớp và khối lớp tham gia hoạt động trải nghiệm Nếu có phụ huynh nào chưa hiểu rõ mục tiêu giáo dục qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo thì giáo viên chủ nhiệm kết hợp với giáo viên phụ

Trang 8

trách hoạt động cùng tổng phụ trách sẽ giảng giải để tạo sự đồng thuận phối hợp thực hiện cho có hiệu quả tốt nhất

Ngoài ra Ban giám hiệu nhà trường còn vận động sự tham gia hoạt động trải nghiệm sáng tạo của chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể như Hội Khuyến học, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Cựu chiến binh, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp ở địa phương, các nhà hoạt động xã hội, những nghệ nhân, những người lao động tiêu biểu ở địa phương,…để huy động sự giúp đỡ về cả cơ sở vật chất, kinh phí hoạt động đến tinh thần để tạo sự đồng thuận và thắt chặt mối quan hệ giữa nhà trường với xã hội Điều này đem lại hiệu quả cao trong hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Trong dịp chào mừng 20/11 năm học 2017 - 2018 chúng tôi đã tổ chức cho HS một số hoạt động trải nghiệm như: “Sân khấu hóa”, “Câu lạc bộ Hóa - sinh - kĩ”, “ Thi cắm hoa”, giúp học sinh hứng thú trong học tập, học sinh được trải nghiệm bằng nhiều hình thức, tạo điều kiện cho các em tiếp thu bài học có hiệu quả Trong năm học

2018-2019 chúng tôi tổ chức trải nghiệm gói bánh trưng, làm Gốm tại xã Gia Sơn(Phụ lục 2)

2 Khả năng áp dụng của sáng kiến

Sáng kiến này đã được áp dụng thành công ở trường THCS Gia Lâm năm học 2016-2017 và học kì I năm học 2017-2018 trong dịp chào mừng ngày 20-11-2017.Học kì I năm học 2018-2019

Trong quá trình thực hiện tôi nhận thấy sáng kiến này có thể áp dụng rộng rãi ở tất cả các trường THCS ở huyện Nho Quan nói riêng và tỉnh Ninh Bình nói chung ngoài

ra còn có thể áp dụng không chỉ THCS mà cả THPT; có thể áp dụng ở các môn học trong các nhà trường

Nhằm thực hiện có hiệu quả chủ trương của Bộ GD&ĐT, hướng dẫn của Sở GD&ĐT Ninh Bình, Phòng GD&ĐT Nho Quan về việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong các trường phổ thông giúp đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục Sáng kiến này đã phần nào đáp ứng được mục đích trên nên nó có khả năng áp dụng rộng rãi ra các trường bạn trong toàn huyện

V CÁC ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT ĐỂ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

Điều kiện để sáng kiến này được áp dụng rộng rãi là:

Ban giám hiệu các trường tiếp tuc quan tâm, chỉ đạo tạo điều kiện để các bộ môn phối hợp thực hiện việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo song song với hoạt động giáo dục

Bên cạnh đó cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội Các

tổ chức, đoàn thể trong nhà trường, hội cha mẹ học sinh…, cần quan tâm và hỗ trợ tích cực về cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện, điều kiện phục vụ cho việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tao

Tất cả các đồng chí giáo viên phải thực sự nhiệt tình, mạnh dạn trong việc đổi mới phương pháp dạy học, linh hoạt trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, đa dạng hóa các hình thức dạy học, xây dựng kế hoạch hoạt động kiến nghị với BGH nhà trường

về kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo để được nhà trường chuẩn bị kinh phí kêu gọi nguồn kinh phí thông qua xã hộ hóa

Trang 9

Học sinh thông qua việc tham gia vào các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, học sinh được phát huy vai trò chủ thể, tính tích cực, chủ động, tự giác và sáng tạo của bản thân Các em được chủ động tham gia vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động: từ thiết kế hoạt động đến chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả hoạt động phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và khả năng của bản thân Các em được trải nghiệm, được bày tỏ quan điểm, ý tưởng, được đánh giá và lựa chọn ý tưởng hoạt động, được thể hiện, tự khẳng định bản thân, được tự đánh giá và đánh giá kết quả hoạt động của bản thân, của nhóm mình và của bạn bè,…

Phụ huynh HS hiểu được vai trò, tầm quan trọng của mình trong việc phối hợp tổ chức các hoạt động giáo dục HS Phụ huynh phải chung tay với giáo viên bộ môn, với nhà trường vào từng hoạt động giáo dục nói chung và hoạt động trải nghiệm sáng tạo nói riêng

VI HIỆU QUẢ KINH TẾ VÀ XÃ HỘI DỰ KIẾN ĐẠT ĐƯỢC

Sau khi áp dụng các biện pháp trên, với sự cố gắng nỗ lực của tập thể giáo viên, các em học sinh, sự vào cuộc của cha mẹ HS, việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho HS, ở trường THCS Gia Lâm đã gặt hái được rất nhiều thành quả đáng khích lệ, làm thay đổi cách nhìn nhận của mọi người về một miền quê nghèo Nhận thức của cha mẹ HS cũng thay đổi, cha mẹ HS hiểu được vai trò, tầm quan trọng của mình trong việc phối hợp tổ chức các hoạt động giáo dục HS Cha mẹ học sinh thấu hiểu, chung tay với giáo viên bộ môn, với nhà trường vào từng hoạt động giáo dục nói chung

và hoạt động trải nghiệm sáng tạo nói riêng

Đối với hoạt động trải nghiệm sáng tạo: “ Cắm hoa chào mừng ngày 20-11 ”

được tổ chức trong 18/11/2018

+ Giáo viên: Nhận thức rõ vai trò, vị trí của mình trong việc giáo dục học sinh, đăc biệt môn mình phụ trách Các hoạt động tổ chức, giáo viên đều cố gắng để khẳng định mình nâng cao uy tín của bản thân, tạo mối quan hệ thân thiện với học sinh

+ Học sinh:Học sinh các lớp đã họp thống nhất với nhau và phân công công việc rất cụ thể cho từng học sinh như: chuản bị nguyên liệu hoa lá,bình hoa, lẵng hoa,dao ,kéo Và hoạt động trải nghiệm diễn ra theo đúng kế hoạch lịch trình, các em học sinh tham gia rất hào hứng, các em nào được thử sức và khả năng,năng lực của mình trong việc Cắm hoa, thuyết trình sản phẩm các em đã được tham gia vào tất cả các hoạt động trải nghiệm em nào cũng được đóng vai trò chủ động, được phát huy tính sáng tạo của riêng mình

Chúng tôi đã tiến hành khảo sát mức độ yêu thích của học sinh trước và sau khi tiến hành hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Kết quả trước khi thực hiện hoạt động trải nghiệm sáng tạo nhiều em chưa biết nguyên tắc cắm hoa

Trang 10

9(Tổng số 59 HS) 8 11 40

Kết quả sau khi thực hiện hoạt động trải nghiệm sang tạo :Đa số các em đã nắm được nguyên tắc cắm hoa và nhiều em có ý tưởng sáng tạo

Như vậy trước khi thực hiện hoạt động TNST số học sinh rất thích chỉ có 50/291HS rất thích, 76/291 HS thích học bộ môn Sau khi thực hiện 100% các em thích

và rất thích với hoạt động này

Qua đó cho thấy hoạt động trải nghiệm sáng tạo làm cho các em hứng thú học giúp các em được phát huy vai trò chủ thể, tính tích cực, chủ động, tự giác và sáng tạo của bản thân,ứng dụng trong cuộc sống

Còn với các đồng chí giáo viên có điều kiện để đổi mới phương pháp giảng dạy Tăng cường khả năng tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo: như kĩ năng tổ chức, xây dựng kế hoạch, tổ chức quản lí lớp…Góp phần đổi mới đa dạng hóa hình thức dạy học, kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực của học sinh Thay vì lối truyền thụ kiến thức lí thuyết một chiều tẻ nhạt không thực tế khiến các em ngại học

VI KIẾN NGHỊ

Đối với BGH cần quan tâm tạo điều kiện hơn nữa để tất cả các đồng chí giáo viên

có thể thuận lợi áp dụng được nhiều tiết hơn trong việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Đối với các đồng chí giáo viên cần mạnh dạn hơn nữa trong việc vận dụng linh hoạt cá phương pháp dạy học mới, đa dạng hóa các hoạt động dạy học, đặc biệt là tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Phụ huynh học sinh quan tâm nhiều hơn nữa đến việc học tập của con em mình, giúp đỡ tạo điều kiện về thời gian, vật chất để các em được học tập trải nghiệm sáng tạo, được tiếp cận với kiến thức thực tế

Gia Lâm, tháng 04 năm 2019

NHÓM TÁC GIẢ

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	140,5 KB

Tiêu đề	Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường
Trường học	Trường THCS Gia Lâm
Thể loại	Sáng kiến kinh nghiệm
Thành phố	Nho Quan