Kiến thức Thảo luận, đề xuất, chọn phương án và thực hiện nhiệm vụ cần tìm hiểu: - Tác động của việc sử dụng năng lượng hiện nay đối với môi trường, kinh tế và khí hậuViệt Nam.. - Nêu đư
Trang 1Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết …:
Chủ đề 3: VẬT LÍ VỚI GIÁO DỤC VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Bài 2: SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
Thảo luận, đề xuất, chọn phương án và thực hiện nhiệm vụ cần tìm hiểu:
- Tác động của việc sử dụng năng lượng hiện nay đối với môi trường, kinh tế và khí hậuViệt Nam
- Sơ lược về các chất ô nhiễm trong nhiên liệu hóa thạch, mưa acid, năng lượng hạt nhân, sựsuy giảm tầng ozone, sự biến đổi khí hậu
2 Năng lực
a Năng lực chung
- Năng lực tự học và nghiên cứu tài liệu
- Năng lực trình bày và trao đổi thông tin
- Năng lực nêu và giải quyết vấn đề
- Năng lực dự đoán, suy luận lí thuyết, phân tích và khái quát rút ra kết luận khoa học
- Năng lực hoạt động nhóm
b Năng lực đặc thù môn học
- Nêu được nhu cầu sử dụng năng lượng ngày càng lớn
- Phân tích được những ưu điểm và nhược điểm khi sử dụng nhiên liệu hóa thạch, nănglượng hạt nhân
- Phân tích được những ưu điểm và nhược điểm của tia cực tím
- Hiểu được khái niệm tầng ozone, nêu được những nguyên nhân làm suy giảm tầng ozon vànhững hậu quả của việc suy giảm tầng ozone
- Phân biệt được khí hậu và thời tiết Nêu những nguyên nhân của biến đổi khí hậu và tácđộng của biến đổi khí hậu?
- Nêu được những biện pháp nào nhằm sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, đảm bảo
an ninh năng lượng, khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, bảo vệ tầng ozone và giảmthiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu
3 Phẩm chất
- Có thái độ hứng thú trong học tập môn Vật lý
- Có sự yêu thích tìm hiểu và liên hệ các hiện tượng thực tế liên quan
- Có tác phong làm việc của nhà khoa học
- Có thái độ khách quan trung thực, nghiêm túc học tập
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Giáo viên
- Các video
- Phiếu học tập
Trang 2PHIẾU HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN NHÓM 2
NHÓM: …… Lớp: …
I. PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
T
T
PHIẾU HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN NHÓM 1
NHÓM: …… Lớp: …
PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN
Nhiệm vụ 1: Thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1: Nêu một số dạng năng lượng hóa thạch? Nhiên liệu này được hình thành do đâu? Nhiệm vụ 2: Chuẩn bị nội dung thuyết trình chủ đề 1 dựa theo những gợi ý sau:
Chủ đề 1: Sử dụng năng lượng hóa thạch – Ưu điểm và nhược điểm của quá trình sử dụng.
Câu 2: Lập bảng so sánh những ưu điểm và nhược điểm khi sử dụng than đá, dầu mỏ, khí
thiên nhiên
Câu 3: Trong những ngày trời lạnh, sưởi bằng bếp than trong phòng kín có nguy cơ gây
ngạt thở, thậm chí tử vong Bạn hãy tìm hiểu nguyên nhân tại sao
Câu 4: Bạn hãy tìm hiểu thêm về cách thu hồi dầu loang: sử dụng phao quấy dầu, dùng
vật liệu hấp thụ dầu và đốt tại chỗ Phân tích sự vận dụng của các tính chất, quy luật vật lítrong các cách này
Câu 5: Tình trạng ô nhiễm do sử dụng năng lượng hóa thạch quá mức ở địa phương bạn
như thế nào?
Nhiệm vụ 3: Sản phẩm học tập truyền thông của nhóm là: ( Nhóm tự thảo luận lựa chọn
và lên kế hoạch thực hiện)
+ Hình thức truyền thông:………
+ Nội dung truyền thông:………
Trang 31 Nhóm trưởng Quản lí, tổ chức chung, tổng kiểm duyệt
2 Thư ký Ghi chép và lưu giữ hồ sơ học tập, ghi
điểm, ghi nhận tiến độ công việc và tráchnhiệm của từng thành viên, ghi lại cáchoạt động thiết kế, các vấn đề gặp phải,nguyên nhân và cách giải quyết
3 Thành viên Ban nội dung
4 Thành viên Ban nội dung
5 Thành viên Ban thiết kế
6 Thành viên Đại sứ truyền thông
II HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN
Nhiệm vụ 1: Thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1: Nêu một số dạng năng lượng hóa thạch? Nhiên liệu này được hình thành do đâu? Nhiệm vụ 2: Chuẩn bị nội dung thuyết trình chủ đề 1 dựa theo những gợi ý sau:
Chủ đề 2: Sử dụng năng lượng hóa thạch – Mưa acid – Tác động đến đời sống con người.
Câu 1: Nêu một số dạng năng lượng hóa thạch? Nhiên liệu này được hình thành do đâu? Câu 2: Theo quy định của Chính phủ, phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đối với hành vi sử
dụng diêm, bật lửa, điện thoại di động ở những nơi có quy định cấp như ở trạm xăng Vì sao không được dùng điện thoại di động ở trạm xăng
Câu 3: Phân tích những tác động của việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch hiện nay đối với
môi trường, kinh tế và khí hậu
Câu 4: Mưa acid là gì? Vẽ lại sơ đồ mô tả quá trình hình thành mưa acid Mưa acid đem
lại những hậu quả tiêu cực như thế nào với đời sống con người
Nhiệm vụ 3: Sản phẩm học tập truyền thông của nhóm là: ( Nhóm tự thảo luận lựa chọn
và lên kế hoạch thực hiện)
+ Hình thức truyền thông:………
+ Nội dung truyền thông:………
PHIẾU HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN NHÓM 3
NHÓM: …… Lớp: …
I. PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
T
T
1 Nhóm trưởng Quản lí, tổ chức chung, tổng kiểm duyệt
2 Thư ký Ghi chép và lưu giữ hồ sơ học tập, ghi
điểm, ghi nhận tiến độ công việc và tráchnhiệm của từng thành viên, ghi lại cáchoạt động thiết kế, các vấn đề gặp phải,nguyên nhân và cách giải quyết
3 Thành viên Ban nội dung
4 Thành viên Ban nội dung
5 Thành viên Ban thiết kế
6 Thành viên Đại sứ truyền thông
Trang 4II HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN
Nhiệm vụ 1: Thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1: Năng lượng phản ứng hạt nhân là gì?
Nhiệm vụ 2: Chuẩn bị nội dung thuyết trình chủ đề 4 dựa theo những gợi ý sau:
Chủ đề 3: Sử dụng năng lượng hạt nhân
Câu 2: Những ưu điểm và nhược điểm khi sử dụng năng lượng phản ứng hạt nhân?
Câu 3: Ô nhiễm phóng xạ là gì? Ô nhiễm phóng xạ ảnh hưởng đến con người như thế
nào?
Nhiệm vụ 3: Sản phẩm học tập truyền thông của nhóm là: ( Nhóm tự thảo luận lựa chọn
và lên kế hoạch thực hiện)
+ Hình thức truyền thông:………
+ Nội dung truyền thông:………
PHIẾU HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN NHÓM 4
NHÓM: …… Lớp: …
PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN
Nhiệm vụ 1: Thảo luận và trả lời câu hỏi sau:
Câu 1: Tầng ozone là gì? Nêu những nguyên nhân làm suy giảm tầng ozone?
Nhiệm vụ 2: Chuẩn bị nội dung thuyết trình chủ đề 6 dựa theo những gợi ý sau:
Chủ đề 4: Suy giảm tầng ozone – Những biện pháp khắc phục
Câu 2: Hãy tìm hiểu thêm về quá trình sinh ra và phân rã ozone trong tự nhiên.
Câu 3: “Lỗ thủng” ozone được hiểu như thế nào?
Câu 4: Tia cực tím là gì? Những ưu điểm và nhược điểm của tia cực tím?
Câu 5: Hiện nay có những biện pháp nào nhằm sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu
quả, đảm bảo an ninh năng lượng, khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, bảo vệ tầngozone và giảm thiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu?
Nhiệm vụ 3: Sản phẩm học tập truyền thông của nhóm là: ( Nhóm tự thảo luận lựa chọn
và lên kế hoạch thực hiện)
+ Hình thức truyền thông:………
+ Nội dung truyền thông:………
Trang 5PHIẾU HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN NHÓM 6
Quản lí, tổ chức chung, tổng kiểm duyệt
2 Thư ký Ghi chép và lưu giữ hồ sơ học tập, ghi
điểm, ghi nhận tiến độ công việc và tráchnhiệm của từng thành viên, ghi lại cáchoạt động thiết kế, các vấn đề gặp phải,nguyên nhân và cách giải quyết
3 Thành viên Ban nội dung
4 Thành viên Ban nội dung
PHIẾU HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN NHÓM 5
NHÓM: …… Lớp: …
I PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
II HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN
Nhiệm vụ 1: Thảo luận và trả lời câu hỏi sau:
Câu 1: Tia cực tím là gì? Tia cực tím được phân ra thành những loại nào?
Nhiệm vụ 2: Chuẩn bị nội dung thuyết trình chủ đề 6 dựa theo những gợi ý sau:
Chủ đề 5: Tia cực tím – Những ưu điểm và nhược điểm của tia cực tím?
Câu 2: Những ưu điểm và nhược điểm của tia cực tím?
Câu 3: Để ngăn chặn sự suy giảm tầng ozone, các quốc gia trên thế giới đã làm gì?
Câu 4: Quan sát hình 2.10 và mô tả khả năng hấp thụ của các bức xạ cực tím A,
UV-B, UV-C của tầng ozone
Nhiệm vụ 3: Sản phẩm học tập truyền thông của nhóm là: ( Nhóm tự thảo luận lựa chọn
và lên kế hoạch thực hiện)
+ Hình thức truyền thông:………
+ Nội dung truyền thông:………
Trang 65 Thành viên Ban thiết kế
6 Thành viên Đại sứ truyền thông
II HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN
Nhiệm vụ 1: Thảo luận và trả lời câu hỏi sau:
Câu 1: Phân biệt giữa khí hậu và thời tiết
Nhiệm vụ 2: Chuẩn bị nội dung thuyết trình chủ đề 6 dựa theo những gợi ý sau:
Chủ đề 6: Biến đổi khí hậu
Câu 2: Biến đổi khí hậu là gì? Những biểu hiện của biến đổi khí hậu?
Câu 3: Nêu những nguyên nhân của biến đổi khí hậu và tác động của biến đổi khí hậu? Câu 4: Khí nhà kính nào phát thải nhiều nhất từ hoạt động của con người?
Câu 5: Lấy ví dụ về hiện tường thời tiết cực đoan ở Việt Nam mà bạn biết trong vài năm
gần đây?
Nhiệm vụ 3: Sản phẩm học tập truyền thông của nhóm là: ( Nhóm tự thảo luận lựa chọn
và lên kế hoạch thực hiện)
Phương án đánh giá
HS thực hiệntheo nhóm
Đánh giá báocáo của từngnhóm họcsinh
+ Phương pháplàm việc nhóm
- Đánh giáhoạt động quabảng nhóm
- Trình bàycủa nhóm
Trang 7Chủ đề 4: Suy giảm tầng ozone –Những biện pháp khắc phục
NHÓM 5
Chủ đề 5: Tia cực tím – Những ưuđiểm và nhược điểm của tia cực tím?
NHÓM 6
Chủ đề 6: Biến đổi khí hậu+ Mỗi nhóm chọn 1 loại sản phẩm họctập báo cáo thuyết trình: bài trìnhchiếu PPT, poster truyền thông về môitrường, sách ảnh truyền thông, videohoặc phim hoạt hình tự làm để truyềnthông
+ HS thảo luận nhóm trình bày sảnphẩm
- GV và HS thống nhất về tiêu chíđánh giá sản phẩm học tập của nhóm
Hoạt động
[ 3]
Luyện tập
Hs hoàn thành và thuyết trình về sảnphẩm học tập của nhóm
Thuyết giảng hỏi trả lời
-Đánh giá kếtquả
Hoạt động [4].
Vận dụng
- HS tự đánh giá chéo sản phẩm họctập của các nhóm khác
- GV chốt kiến thức và đánh giá hoạtđộng của nhóm qua chuyên đề
Làm việcnhóm
Đánh giá quabài báo cáothuyết trình
Hoạt động 1: Mở đầu: Tạo tình huống học tập
a Mục tiêu:
- HS nhận thấy được sự cần thiết phải sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
b Nội dung: GV khởi động: Cho HS chơi trò chơi ô chữ
c Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d Tổ chức thực hiện:
Bước thực
hiện
Nội dung các bước
Bước 1 Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ: phổ biến luật chơi cho các nhóm
Các câu hỏi trong trò chơi khởi động:
Câu 1 (3 chữ cái): … axít ảnh hưởng nghiêm trọng đến rừng, nguồn nước,
đât
Câu 2 (8 chữ cái): Một lượng các loại khí tự nhiên và các tạp chất bao bọc
xung quanh bề mặt trái đất gọi là gì?
Câu 3 (8 chữ cái): Môi trường bị ô nhiễm sẽ ảnh hưởng xấu đến của
con người
Câu 4 (7 chữ cái): Săn bắt…… … quý hiếm là vi phạm pháp luật.
Câu 5 (7 chữ cái): Các chất thải ra từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh,
dịch vụ, sinh hoạt,…gọi là gì?
Trang 8Câu 6 (4 chữ cái): Hành vi xả rác thải, nước thải vào sông, suối, ao, hồ sẽ
gây ô nhiễm nguồn…
Câu 7 (7 chữ cái): Môi trường ô nhiễm ảnh hưởng đến đời sống, sức khỏe
của …………
Câu 8 (7 chữ cái): Nếu không có ý thức sử dụng tiết kiệm thì nhiều tài
nguyên thiên nhiên sẽ bị
Câu 9 (4 chữ cái): Loại tài nguyên được coi là lá phổi xanh của Trái Đất Bước 2 Học sinh thực hiện nhiệm vụ theo nhóm, trả lời câu hỏi theo nhóm
Bước 3 Báo cáo kết quả
- Câu trả lời dự kiến:
Bước 4 - Giáo viên tổng kết đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học
sinh
- GV đặt vấn đề: Dầu khí hiện nay đang là nguồn năng lượng chính để vận
hành nền kinh tế Đốt cháy nhiên liệu hóa thạch
• Sinh ra các chất động hại
• Phát thải quá mức khí nhà kính
• Làm Trái đất nóng lên
• Gây ra biến đổi khí hậu trên quy mô toàn cầu.
Và trong bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau giải thích câu hỏi tại sao chúng ta cần sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả và làm cách nào để
sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
Bài 2: SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về nhu cầu sử dụng năng lượng, chia nhóm và thống nhất tiêu chí
đánh giá hoạt động nhóm
a Mục tiêu:
- Nêu được nhu cầu sử dụng năng lượng ngày càng lớn
- GV chia nhóm HS và thống nhất về tiến độ dự án, tiêu chí đánh giá sản phẩm nhóm
b Nội dung:
- Học sinh thực hiện nhiệm vụ theo nhóm hoàn thành yêu cầu dựa trên gợi ý của giáo viên
- Học sinh thảo luận và lực chọn sản phẩm học tập để báo cáo
c Sản phẩm:
Trang 9- Bảng phân công công việc của các thành viên trong nhóm.
T
T
1 Nhóm trưởng Quản lí, tổ chức chung, tổng kiểm duyệt
2 Thư ký Ghi chép và lưu giữ hồ sơ học tập, ghi
điểm, ghi nhận tiến độ công việc và tráchnhiệm của từng thành viên, ghi lại cáchoạt động thiết kế, các vấn đề gặp phải,nguyên nhân và cách giải quyết
3 Thành viên Ban nội dung
4 Thành viên Ban nội dung
5 Thành viên Ban thiết kế
6 Thành viên Đại sứ truyền thông
- Bảng tiêu chí đánh giá sản phẩm hoạt động nhóm
Hoạt động T
T
Yêu cầu
Điể m tối đa
Điểm đạt được
N1
N2
N3
N4
N5
N6
hiểu kiến
thức nền
2 Chính xác các kiến thức yêu cầu 2
3 Báo cáo kiến thức 2
4 Hoàn thành sơ đồ tư duy tóm tắtkiến thức nền
2
2 Báo cáo
sản phẩm
1 Sản phẩm có nội dung chính xác,khoa học
2
2 Báo cáo lưu loát, thuyết trình tốt 2
3 Tính thẩm mỹ và khả năng truyềnthông tốt
Trang 10lượng ở Việt Nam trong ba năm 2016 – 2018 Từ đó đưa ra nhận xét?
Câu 2: Những loại năng lượng nào sẽ dần bị cạn kiệt theo thời gian?
a Năng lượng từ khí thiên nhiên b Năng lượng gió
c Năng lượng từ dầu mỏ d Năng lượng tù than đá Câu 3: Tại sao cần sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả?
- Sau đó GV chia HS làm 6 nhóm: Cùng thống nhất tiến độ dự án và tiêu chíđánh giá sản phẩm của nhóm
Bước 2 - Tiến độ dự án dự kiến: Chuyên đề : Sử dụng năng lượng tiết kiệm và
hiệu quả.
+ Tiết 1: Tìm hiểu nhu cầu sử dụng năng lượng Chia nhóm HS; HS nắm
được các đầu công việc phải hoàn thành và phân chia công việc cho cácthành viên trong nhóm
+ Tiết 2: HS thảo luận kiến thức nền và hoàn thiện sản phẩm học tập của
nhómSản phẩm học tập bao gồm: 1 sơ đồ tư duy tóm tắt kiến thức nền, thực trạng
và giải pháp của vấn đề môi trường hiện nay và vai trò của cá nhân và cộngđồng trong bảo vệ môi trường + 1 sản phẩm truyền thông PPT, video, sáchảnh ( tùy nhóm lựa chọn)
Chú ý: HS có thể lựa chọn theo phân công 1 số chủ đề sau:
1. Ô nhiễm ánh sáng ảnh hưởng đến đời sống con người như thế nào?
2. Ô nhiễm tiếng ồn ảnh hưởng đến đời sống con người như thế nào?
3. Hiệu ứng nhà kính và sự nóng lên toàn cầu
4. Làm thế nào con người có thể phát triển bền vững trong thời đại 4.0?
+ Tiết 3; 4: HS báo cáo sản phẩm.
Bước 3 - HS hoàn thành nhiệm vụ trả lời câu hỏi:
Câu 1:
Trang 11Nhận xét: Nhu cầu sử dụng năng lượng ngày càng lớn Câu 2: Những loại năng lượng nào sẽ dần bị cạn kiệt theo thời gian?
a Năng lượng từ khí thiên nhiên
c Năng lượng từ dầu mỏ
d Năng lượng từ than đá Câu 3: Nếu tiết kiệm năng lượng, bạn không chỉ tiết kiệm tiền mà còn:
✔ Góp phần giảm nhu cầu sử dụng đối với các nguồn nhiên liệu hóa thạch như than đá, dầu mỏ và khí thiên nhên.
✔ Đốt ít nhiên liệu hóa thạch đồng nghĩa với việc giảm một lượng lớn khí thải CO2, hạn chế sự nóng lên toàn cầu và các hiện tượng do biến đổi khí hậu.
- Sau đó học sinh thảo luận: lựa chọn sản phẩm học tập của nhóm và phâncông công việc của các thành viên trong nhóm
Bước 4 Giáo viên tổng kết, cùng thống nhất với học sinh về tiêu chí đánh giá sản
- Phân tích được những ưu điểm và nhược điểm khi sử dụng nhiên liệu hóa thạch
b Nội dung: Học sinh thực hiện nhiệm vụ theo nhóm theo định hướng của giáo viên
c Sản phẩm:
- Nội dung kiến thức:
II Sử dụng năng lượng hóa thạch
Trang 12• Thời gian hình thành là hàng triệu năm.
• Sinh ra những khí thải độc hại tạo ra hiệu ứng nhà kính
• Gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe con người
• Nguồn tài nguyên đang ngày một cạn kiệt dần
- Sơ đồ tư duy tìm hiểu kiến thức nền (có thực trạng và đề xuất giải pháp tại Việt Nam)
- Sản phẩm học tập để truyền thông (Bài trình chiếu, video, poster tuyên truyền…)
Dự trù đáp án các phiếu học tập PHIẾU HƯỚNG DẪN THẢO LUẬN NHÓM 1
NHÓM: …… Lớp: …
Nhiệm vụ 1: Thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1: Nêu một số dạng năng lượng hóa thạch? Nhiên liệu này được hình thành do đâu?
Hướng dẫn: một số dạng năng lượng hóa thạch: Than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên …
Được hình thành nhờ sự phân hủy xác động vật, thực vật và quá trình biến đổi của địa chất trong hàng triệu năm
Nhiệm vụ 2: Chuẩn bị nội dung thuyết trình chủ đề 1 dựa theo những gợi ý sau:
Chủ đề 1: Sử dụng năng lượng hóa thạch – Ưu điểm và nhược điểm của quá trình sử dụng.
Câu 2: Lập bảng so sánh những ưu điểm và nhược điểm khi sử dụng than đá, dầu mỏ, khí
thiên nhiên
Than
đá
Nguồn năng lượng chủ yếu
trong các ngành nhiệt điện, xi
măng, luyện kim và phân bón
Tao ra lượng lớn bụi than, khí thải, gây ônhiễm đất, nước; gây hại cho phổi tim và
hệ thần kinh của con người
Dầu
mỏ
Nguồn nhiên liệu chủ yếu cho
vận tải và sản xuất điện
Thải khí độc và bụi mị ra môi trườngPhát thải chất phóng xạ
Hư hại nghiêm trọng hệ sinh thái tự nhiên
Câu 3: Trong những ngày trời lạnh, sưởi bằng bếp than trong phòng kín có nguy cơ gây
ngạt thở, thậm chí tử vong Bạn hãy tìm hiểu nguyên nhân tại sao
Hướng dẫn:
� Khi đốt than, chúng ta có nguy cơ bị ngộ độc khí CO, CO 2, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của con người nhất là người già, phụ nữ và trẻ em.