BÀI THU HOẠCH NHẬP MÔN KINH TẾ LUẬT Bài số 1 Ngày nộp 17/8/ 2023 Mã môn học 23C1LAW51109502 Họ và tên SV Lưu Tiểu Linh Số thứ tự trong danh sách lớp 19 MSSV 31211027471 Email UEH linhluu 31211027471@s[.]
Trang 1BÀI THU HOẠCH NHẬP MÔN KINH TẾ LUẬT
Bài số: 1 Ngày nộp: 17/8/ 2023
Mã môn học: 23C1LAW51109502
Họ và tên SV: Lưu Tiểu Linh
Số thứ tự trong danh sách lớp: 19
MSSV: 31211027471
Email UEH: linhluu.31211027471@st.ueh.edu.vn
Mobile (không bắt buộc): 0945223725
Số lượng từ (không kể footnote và danh mục tài liệu tham khảo): 1620 từ
NỘI DUNG BÀI THU HOẠCH
Kinh tế học pháp luật là gì ?
Theo định nghĩa của từ điển “Black’s Law”, “kinh tế học pháp luật là bộ môn khoa học chủ trương phân tích pháp luật dưới góc độ kinh tế” Cụ thể hơn, các quy tắc pháp lý sẽ được đưa lên bàn cân để đong đếm các lợi ích, chi phí để xem liệu sự thay đổi pháp luật từ trạng thái này sang trạng thái kia hay một luật
ra đời sẽ gây ra biến động như thế nào lên lợi ích kinh tế chung của toàn xã hội
Ví dụ như việc đưa ra mức phạt hợp lý cho hành vi uống rượu, bia khi tham gia giao thông; thuế kinh doanh; giới hạn vận tốc lưu thông trên đường cao tốc… Kinh tế học pháp luật chính là câu trả lời làm sao để có thể xác định những mức phí, đồng thời, kinh tế học pháp luật cũng cân nhắc mức độ hiệu quả khi thực thi điều luật và sự chênh lệch trong chi phí bỏ ra và lợi ích thu được Từ
đó có thể đưa ra những lý luận, cở sở khoa học phát triển pháp luật để phân bổ nguồn lực hiệu quả, nâng cao lợi ích cộng đồng
Mối quan hệ giữa luật và kinh tế
Trong ngành kinh tế hiện nay, để xác định và cho ra đời được một sản phẩm kinh tế mang lại lợi nhuận cao thì cần tìm hiểu thị hiếu của công chúng với sản phẩm, cần thăm dò thị trường và bắt kịp nhu cầu con người Một dạng
Trang 2tương tự như thế, trong kinh tế học pháp luật, pháp luật như một sản phẩm trong thị trường pháp lý, để có thể tối đa hóa lợi ích của một “sản phẩm” thì cũng cần nghiên cứu thị trường, nghiên cứu nhu cầu xã hội và tình hình kinh tế Mối quan hệ giữa kinh tế học và luật học có sự phụ thuộc lẫn nhau, cả hai điều có những điểm riêng để điều phối lẫn nhau Các nhà làm luật có thể học được rất nhiều điều từ những nhà kinh tế, xem xét và tham khảo lý luận kinh tế
xã hội để đưa ra được những qui định mang tính công bằng và hiệu quả cao trên thực tế Ngược lại, các nhà kinh tế có thể dựa vào các luận điểm, nghiên cứu, cân nhắc tình hình kinh tế để có thể thúc đẩy nền kinh tế phát triển thông qua việc kiến nghị sửa đổi các qui định pháp luật
Quy trình làm luật (đánh giá tác động chính sách trong quá trình làm luật) Đánh giá tác động của chính sách là việc phân tích, dự báo tác động của chính sách đối với các nhóm đối tượng nhằm lựa chọn giải pháp tối ưu, gồm:
- Tác động về kinh tế
- Tác động về xã hội
- Tác động về giới của chính sách (nếu có)
- Tác động của thủ tục hành chính (nếu có)
- Tác động đối với hệ thống pháp luật
Mặc dù Việt Nam có quy định cụ thể về đánh giá tác động chính sách trong quá trình làm luật tuy nhiên việc thực thi còn nhiều bất cập Chẳng hạn như đánh giá tác động của chính sách khi xây dựng các luật trình Quốc hội, Báo cáo số 1182 - BC/BCSĐCP ngày 13/11/2019 của Ban Cán sự Đảng Chính phủ về Tổng kết Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm
2010, định hướng đến năm 2020 (trang 31) nêu: việc đánh giá tác động kinh tế
- xã hội trước khi ban hành luật chưa được chú trọng đúng mức Nhiều đạo luật vẫn còn chậm được ban hành hoặc được ban hành nhưng khó đi vào cuộc sống do thiếu các điều kiện bảo đảm, thiếu cơ chế kiểm tra, theo dõi, việc đánh giá tác động kinh tế - xã hội của đạo luật sau khi đã có hiệu lực thi hành Việc xác định một VBQPPL cần được sửa đổi, bổ sung trong một số trường hợp
Trang 3chưa được đánh giá đầy đủ, khách quan, khoa học, nhất là đánh giá tác động kinh tế, xã hội của chính văn bản đó 1
Vì sao nên học kinh tế học pháp luật ?
Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, khi kết hợp hai lĩnh vực kinh tế học
và luật học, chúng ta sẽ thấy được những khái niệm mới mẻ, hiểu được cách vận hành của hệ thống pháp luật, hiểu được cách lập pháp khác nhau ở mỗi hình thái xã hội có thị trường kinh tế khác nhau Bằng cách ứng dụng các công trình nghiên cứu kinh tế, ứng dụng vào trong pháp luật sẽ xây dựng được cơ sở khoa học, nền tảng vững chắc cho hoạt động lập pháp
Trong xã hội thực tiễn, hiểu được kinh tế học pháp luật giúp cho con người
có quyết định và suy nghĩ hợp lý hơn Am hiểu và sử dụng pháp luật để tối đa hóa lợi ích và chất lượng cuộc sống Ngoài ra việc phổ rộng kiến thức kinh tế học pháp luật cũng để xây dựng được đội ngũ nhân lực hoạt động trong lĩnh vực pháp luật mà am hiểu kinh tế thị trường Việc đầu tư kiến thức trong ngành học này giúp không chỉ cải thiện, xây dựng tốt hơn hệ thống pháp luật mà còn tạo tiền đề phát triển sâu rộng hơn cho mỗi cá nhân
Nội dung chính của các trường phái Kinh tế học tân cổ điển, Mác xít và kinh tế học hành vi
1 Trường phái kinh tế học tân cổ điển
Kinh tế học tân cổ điển là một trường phái kinh tế học có trọng tâm nghiên cứu là cơ chế quyết định giá cả, sản lượng, phân phối thu nhập thông qua nguyên lý cung – cầu dựa trên các giả định về hành vi tối đa hóa nhu cầu của người tiêu dùng trong điều kiện một ngân sách giới hạn hay tối đa hóa lợi nhuận của nhà sản xuất trong điều kiện chi phí bị giới hạn
2 Trường phái kinh tế học Mác xít
Kinh tế học của C.Mác nghiên cứu về hệ thống các quan hệ giữa người với người trong sản xuất và trao đổi, các quan hệ trong mỗi khâu và giữa các khâu
1 Lê Tuấn Phong (2020) Đánh giá tác động của chính sách trong xây dựng pháp luật hiện nay Tạp chí Nghiên cứu lập pháp điện tử số, 145, 2008.
Trang 4của quá trình tái sản xuất xã hội (sản xuất, phân phối, trao đổi, tiêu dùng) Một
số nội dung chính của trường phái kinh tế học Mác xít như
Giá trị lao động của hàng hóa không chỉ bao gồm lao động hiện tại liên quan đến sản xuất thực tế hoặc sản xuất cuối cùng, mà còn bao gồm tất cả các chi tiêu cho lao động trước đây trong việc sản xuất các nguyên liệu thô ban đầu, máy móc và công cụ,…
Giá trị chính của một công nhân là sức lao động của họ và nó có giá trị trao đổi nhất định Cụ thể, giá trị đó là lượng thời gian lao động cần thiết về để tạo ra sức lao động đó Những chi phí về mặt sinh hoạt (như mua thực phẩm, quần áo, tiền thuê nhà, ) của người lao động, hay còn gọi là chi phí "gia đình",
có thể được xem là chi phí cần thiết cho việc tái sản xuất sức lao động đó Phần giá trị thặng dư là do người công nhân làm thuê tạo ra thêm ngoài giá trị sức lao động (được hiểu là kết quả lao động không công) và giá trị này sẽ bị nhà tư bản chiếm đoạt
3 Trường phái kinh tế học hành vi
Kinh tế học hành vi sử dụng sự hiểu biết về tâm lý con người để giải thích tại sao mọi người lại đi chệch hướng khỏi hành động hợp lý khi họ đưa ra quyết định, khám phá lý do tại sao con người đôi khi đưa ra những quyết định phi lý trí, và tại sao và hành vi của họ không tuân theo những dự đoán của các
mô hình kinh tế Tại một thời điểm nào đó trong cuộc sống, con người sẽ phải
có những câu hỏi cần đưa ra sự lựa chọn như có nên mua món đồ này không,
có nên đi đến nơi này không hay giữa đi làm và đi học nên chọn cái nào Kinh
tế học hành vi tìm cách giải thích lý do tại sao một cá nhân quyết định chọn lựa chọn A, thay vì lựa chọn B
Đa số con người thường là những sinh vật cảm xúc và dễ bị phân tâm, đôi khi chúng ta đưa ra những lựa chọn không có lợi cho bản thân hoặc trái với dự định ban đầu Chẳng hạn như ban đầu anh A có dự định mua một chiếc điện thoại 64GB màu đen với tầm giá 16.000.000, sau khi đến cửa hàng thì anh A phát hiện cửa hàng mới về thêm phiên bản màu trắng của chiếc điện thoại đó với giá 16.780.000 Sau một lúc phân vân anh A đã quyết định bỏ thêm
Trang 5780.000 để mua chiếc điện thoại màu trắng Quyết định của anh A đã đi lệch với dự tính ban đầu và anh A phải chi thêm tiền để thỏa mãn sở thích của mình
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Dương Thị Thanh Mai - Nguyễn Văn Cương (2012) Về trường phái kinh tế
học pháp luật, NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật Hà Nội
Lê Nết (2006) Kinh tế luật, NXB Tri thức TP Hồ Chí Minh
Lê Tuấn Phong (2020) Đánh giá tác động của chính sách trong xây dựng pháp
luật hiện nay, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp điện tử số, 145, 2008 tại
http://lapphap.vn/Pages/tintuc/tinchitiet.aspx?tintucid=210557
Nguyễn Văn Cương (2013) Hoạt động xây dựng luật nhìn từ góc độ kinh tế
học pháp luật, Cổng thông tin điện tử Bộ Tư Pháp tại
https://moj.gov.vn/qt/tintuc/Pages/nghien-cuu-trao-doi.aspx?ItemID=1646