Chuong 6 triet hoc chinh tri

Các quan điểm về chính trị trong lịch sử triết học Quan điểm của Nho giáo về chính trị + Người cầm quyền, tham gia chính sự phải thường xuyên tu thân để nêu gương cho dân chúng + Tuyệt

Chương 6TRIẾT HỌC CHÍNH TRỊ

1 Các quan điểm về chính trị trong lịch sử triết học

 Quan điểm của triết học ngoài mácxit về

chính trị

+ Hy Lạp cổ đại: chính trị có nghĩa là nghệ thuật cai trị và quản lý của một nhà lãnh đạo lỗi lạc, xuất chúng, hoặc là khoa học giành và nắm giữ vương quyền trong thiên hạ

1 Các quan điểm về chính trị trong lịch sử triết học

 Quan điểm của triết học ngoài mácxit về chính

trị

+ Phật Giáo cho rằng khi lãnh đạo chính phủ tham nhũng và bất công, thì xứ sở trở nên tham nhũng, băng hoại và đau khổ, vì vậy để chống lại sự tham nhũng, chính phủ phải biết quản trị dựa trên các nguyên tắc nhân ái

+ Phật Giáo đã nêu quan điểm kết hợp cả pháp trị

và đức trị trong quản lý đất nước, đó là tư tưởng chính trị nhân ái.

1 Các quan điểm về chính trị trong lịch sử triết học

 Quan điểm của Nho giáo về chính trị

+ Người cầm quyền, tham gia chính sự phải thường xuyên tu thân để nêu gương cho dân chúng

+ Tuyệt đối hoá vai trò của đạo đức đối với xã hội

+ Phải đi từ tề gia đến trị quốc

+ Coi trọng vấn đề dưỡng dân và giáo dân

1 Các quan điểm về chính trị trong lịch sử triết học

 Quan điểm của Thomas D’aquinas

(1225-1274, triết gia và nhà thần học người Italia)

Phương Tây

Lốccơ: quyền con người là tự nhiên không bị tước đoạt; nhà nước lập nên để bảo vệ các quyền con người, bảo vệ pháp luật

 Ở đâu không có pháp luật thì ở đó không có tự do; pháp luật là công cụ cơ bản quyết định việc giữ gìn và

mở rộng tự do cá nhân, đảm bảo cho cá nhân tránh sự tùy tiện và độc đoán của người khác

 Sự xâm phạm của lực của nhà nước đối với quyền con người bắt nguồn tự đặc quyền của người cầm quyền

 Điều hành đất nước phải dựa trên các đạo luật đã công bố

1 Các quan điểm về chính trị trong lịch sử triết học

 Quan điểm của Thomas D’aquinas

(1225-1274, triết gia và nhà thần học người Italia)về chính trị

+ Thượng Đế là nhà lập pháp tối thượng, sáng tạo mọi quy luật, cả siêu nhiên lẫn tự nhiên

+ Trật tự xã hội theo khuôn mẫu mà Thượng Đế

đã định sẵn

2 Các quan điểm của triết học đương đại về

chính trị

 Hiện nay, trên thế giới đã hình thành 4 quan

niệm khác nhau về chính trị

- Chính trị là nghệ thuật của phép cai trị

- Chính trị là những công việc của chung

- Chính trị là sự thỏa hiệp và đồng thuận

- Chính trị là quyền lực và cách phân phối tài

nguyên hay lợi ích

2 Các quan điểm của triết học đương đại về

chính trị

Chính trị có thể hiểu theo hai nghĩa:

+ Nghĩa hẹp, đó là những vấn đề điều hành bộ máy Nhà nước, hoặc những hoạt động của giai cấp, chính đảng nhằm giành, hoặc duy trì quyền điều hành Nhà nước: chế độ chính trị, tình hình chính trị, hoạt động chính trị

+ Nghĩa rộng, chính trị là những hiểu biết về mục đích, đường lối và nhiệm vụ đấu tranh của các chính đảng cũng như đông đảo quần chúng, công tác chính trị, giáo dục ý thức chính trị

2 Các quan điểm của triết học đương đại về

chính trị

Chính trị học ( hay khoa học chính trị ) là ngành khoa học nghiên cứu về chế độ chính trị, hành

vi chính trị; miêu tả và phân tích các hệ thống chính trị và các ứng xử chính trị; nghiên cứu về việc giành quyền lực và sử dụng quyền lực

3 Quan điểm của triết học Mác – Lênin về chính trị

- Theo Mác, Chính trị là vấn đề giai cấp, quan

hệ giai cấp, đấu tranh giai cấp và đỉnh cao của cuộc đấu tranh này là giành quyền lực cho một giai cấp nhất định

- Chính trị là vấn đề quyền lực, biểu hiện trực tiếp là quyền lực Nhà nước và, tính hiện thực của quyền lực, lại là lợi ích, mà trước hết là lợi ích kinh tế

3 Quan điểm của triết học Mác – Lênin về chính trị

- Theo Lênin, “chính trị là mối quan hệ giữa các giai cấp, tầng lớp người trong xã hội, và là cuộc đấu tranh để giành, giữ và thực thi quyền lực”

- Kinh tế là nguồn gốc của chính trị, là nhân tố quyết định chính trị

- “Chính trị không thể không chiếm vị trí hàng đầu so với kinh tế”

3 Quan điểm của triết học Mác – Lênin về chính trị

- Theo Lênin, “chính trị là mối quan hệ giữa các giai cấp, tầng lớp người trong xã hội, và là cuộc đấu tranh để giành, giữ và thực thi quyền lực”

- Kinh tế là nguồn gốc của chính trị, là nhân tố quyết định chính trị

- “Chính trị không thể không chiếm vị trí hàng đầu so với kinh tế”

Các đặc trưng cơ bản của chính trị

 Bản chất của chính trị

 Quyền lực chính trị, là sự thể hiện của bản

chất chính trị

 Ph.Ănghen: “Quyền lực chính trị, theo đúng

nghĩa của nó, là bạo lực có tổ chức của một giai cấp để trấn áp một giai cấp khác”

Các đặc trưng cơ bản của chính trị

 Sự tha hóa của quyền lực chính trị

+ Sự lạm quyền (lực tự cho mình thêm quyền)

+ Sự lộng quyền (sử dụng quyền lực quá mức) + Sự lợi dụng quyền lực

+ Sự tiếm quyền

+ Sự quan liêu

+ Sự độc đoán, chuyên quyền

+ Sự phân tán quyền lực

Quan niệm của chủ nghĩa Mác – Lênin

về chuyên chính vô sản

 Chuyên chính vô sản là việc giai cấp công

nhân nắm quyền lực Nhà nước, và sử dụng quyền lực Nhà nước trấn áp giai cấp tư sản, để tiến hành xây dựng một xã hội không giai cấp

Hệ thống chính trị

 Hệ thống chính trị là một cơ chế chính trị của

một chế độ xã hội, bao gồm các tổ chức, các thiết chế chính trị - xã hội có những mối liên hệ lẫn nhau, bảo đảm thực hiện có kết quả quyền lực chính trị của giai cấp thống trị trong quan hệ với các giai cấp, tầng lớp và nhóm xã hội khác, nhằm tác động vào quá trình kinh tế - xã hội để duy trì và phát triển xã hội đương thời

Vấn đề giai cấp

 Định nghĩa về giai cấp

 Đặc điểm:

+ Các giai cấp có quan hệ khác nhau đối với việc

sở hữu tư liệu sản xuất

+ Các giai cấp có vai trò khác nhau trong tổ chức lao động và quản lý sản xuất

+ Các giai cấp có phương thức và quy mô khác nhau trong thu nhập của cải xã hội

Vấn đề đấu tranh giai cấp

 Tính tất yếu của đấu tranh giai cấp

 Nội dung của đấu tranh giai cấp

 Vai trò của đấu tranh giai cấp trong xã hội có

giai cấp đối kháng

 Đấu tranh giai cấp trong điều kiện hiện nay

Vấn đề dân tộc và quan hệ giai cấp – dân tộc – nhân loại

- Dân tộc - hình thức cộng đồng người cao nhất và phổ biến nhất trong lịch sử

 Quan hệ giai cấp – dân tộc – nhân loại

 Đặc thù của vấn đề dân tộc Việt Nam

Nhà nước – tổ chức đặc biệt của quyền lực chính trị

Các quan điểm triết học ngoài mácxit về Nhà nước

+ Thuyết khế ước xã hội của Thomas Hobbes (người

Anh,1588 -1679)

Nhà nước ra đời là kết quả của một thỏa thuận xã hội (khế ước), giữa những con người sống trong

trạng thái tự nhiên của xã hội (vốn có các quyền

được sống, tự do, bình đẳng, sở hữu tài sản, ) với

tổ chức được giao quyền lực công

Nhà nước – tổ chức đặc biệt của quyền lực chính trị

Các quan điểm triết học ngoài mácxit về Nhà nước

+ Thuyết khế ước xã hội của Thomas Hobbes (người

Anh,1588 -1679)

Nếu Nhà nước không thực hiện được vai trò của mình, các quyền tự nhiên của con người bị xâm phạm, thì khế ước sẽ mất hiệu lực, và nhân dân có quyền lật đổ Nhà nước này và ký kết khế ước mới, một Nhà nước mới sẽ ra đời, thay thế

Các quan điểm triết học ngoài mácxit về Nhà nước

Các quan điểm triết học ngoài mácxit về Nhà nước

Giăng Giắc Rútxô (Pháp 1712 – 1778)

Nhà nước là sản phẩm của chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất và những bất công trong xã hội Sự bất công sẽ dẫn đến đối lập quyền lợi, đàn áp lẫn nhau,

đó là cội nguồn của áp bức

Quan điểm của triết học Mác- Lênin

về Nhà nước

 Nguồn gốc và bản chất Nhà nước

 Về bản chất của Nhà nước

 Đặc trưng của Nhà nước

 Chức năng của Nhà nước

Vấn đề đổi mới chính trị

ở Việt Nam hiện nay

 Vấn đề phát huy dân chủ ở Việt Nam hiện nay

 Vấn đề xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt

Nam hiện nay