De Cương Bai Giảng-Đã Chuyển Đổi.docx

ĐỀ CƢƠNG BÀI GIẢNG TỔCHỨCHOẠTĐỘNGTẠO HÌNH CHO TRẺMẦMNON THÁNG 10 NĂM 2020 3 ĐỀ CƢƠNG BÀI GIẢNG HỌC PHẦN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ MẦM NON Mục tiêu 1 Họcviên hiểu biết thêmvềmụcđích,vai trò củ[.]

ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG

TỔCHỨCHOẠTĐỘNGTẠO HÌNH CHO TRẺMẦMNON

THÁNG 10 NĂM 2020

2- HọcviêntiếpthukiếnthứcmớigắnvớithựctiễnnghiêncứuHĐTH,thựchiệntổchứcđánhgiáHĐTHcùngvớicácmặthoạtđộngkháccủatrẻ.

3- Cùngvớichương trình“Mỹthuật”và“Đồchơi” chương trìnhnàyđóngvai tròquan trọngtrongviệc hìnhthànhởhọcviên lòngyêutrẻ, yêunghề,tinh thầntrách nhiệmđốivới côngviệcgiáodụctrẻ,bồidưỡngởhọcviênnhữngphẩmchấtđạođức,tácphongcủanhàmôphạm

Chương 1 ĐẶC ĐIỂM SỰ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CỦA TRẺ

1.1 Nguồngốc,bảnchấthoạtđộngtạohìnhcủatrẻem

1.1.1Sựcầnthiếtphảinghiêncứuvềnguồngốcvàbảnchấthoạtđộngtạohìnhcủatrẻem

HĐTH,ảnhhưởngcủanótớisựpháttriểnnhâncáchcủa trẻ em,từ đótìmraconđường, nhữngbiệnpháptối ưu,nhằm địnhhướngchosựpháttriểnthẩmmĩ,sựpháttriển toàndiện nhân cáchcủatrẻ

* Giaiđoạn2:Tíchcựcthayđổitínhchấtcủađườngnét:tạonênnhữngđườngnétkhácnhauvàvạchkínbềmặttờgiấy–lúcđầuđitheomộthướng,rồithayđổitínhchấtgãykhúc,xoaytròn,uốnlượn,cắtchéo

*Giai đoạn3:Trẻ bắt đầuliênhệnhữngtổhợpngẫu nhiêncủacácđườngnét vớinhữngsựvậtquenthuộcxungquanh.Trẻliêntưởngvànhậnrahìnhảnh củasựvậtquen xungquanh,đồngthờicốgắngmôtảcácsựvậttronghìnhvẽ,phốihợpvớicáccửchỉ,âmthanhhoặcgọitênvậtđó.

- Đỉnhđiểmcủasựpháttriểnnàyởthờikìtiềntạohìnhlàsựxuấthiệnýđịnhlặplạicáchìnhthùdotrẻtìnhcờtạonên

tâmthểhiệnhìnhảnhnàonóchúý,thíchthú,cócảmtình.Hìnhvẽchưarõràng,cácnhàtâmlígọilà:giaiđoạncủanhững“hìnhvẽkhônghìnhthù”

ĐểpháttriểnkhảnăngHĐTHvàchuyểnsangthờikìtạohình,đứatrẻphảitrảiquamộtgiaiđoạnpháttriểncaohơn,phảicómộtbướctiếnnữanhằmhìnhthànhmộtcơsởđịnhhướngmớiđặctrưngchoHĐTH:đólàkhảnăngxâydựngcáchìnhảnhđồhoạtrongđầuđểtựđiềukhiểnquátrìnhtạohìnhbênngoài

1.2.2 Thờikìtạohình

Đây là thời kì miêu tả có chủ tâm, có ý định rõ rệt

* Giai đoạn sơ đồ (2 - 4 tuổi)

-Đặctrưngnổibật:tranhcủatrẻmangtínhsơđồ.Tranhvẽcủatrẻcóvẻsơsài,thiếuhấpdẫn.Nhưngnétđặctrưngnàycóýnghĩatolớnđốivớisựpháttriểntâmlí,pháttriểnkhảnăngnhậnthứccủatrẻ:cáchìnhảnhđồhoạđượcxâydựngnhờquátrìnhtổnghợp,kháiquáthoá.Chínhtínhsơđồ

làyếutốthúcđẩysựpháttriểnvàtừngbướchoànthiệnkhảnănglĩnhhộivàsửdụngchứcnăngkíhiệucủatrẻ

SựpháttriểncủaHĐTHphụthuộcvàođặcđiểmcủacácloạihìnhvẽsơđồvàcáchthứchìnhthànhchúng

Loại thứnhất:gồm các hìnhvẽ sơ đồđượctrẻ bắtchướcmộtcáchmáy mócvà

sửdụngnhưnhữngkíhiệuđơnthuầnmang tínhkhái quát

Loại thứ hai:hìnhvẽ sơ đồcónguồngốcbắtchước,song đượctrẻ độc lập

xâydựngtrongquátrìnhchúngquansátliênhệvớicáchìnhảnhcủacácsựvậtthật.Đâylàloạikíhiệumangtínhtạohìnhđượctạothànhtrêncơsởsựkếthợp:trigiác-cảmxúc-

tưởngtượngsángtạobanđầu.LoạisơđồnàylànềntảngvữngchắcchosựpháttriểncủatranhvẽcủaHĐTH

* Giai đoạn phân hoá

-Cáchìnhvẽsơđồđượcbiếnđổidần,banđầulàsốlượng,saulàchấtlượngcủahìnhvẽ.Cáchìnhvẽcủatrẻở

giaiđoạnnàybắtđầucóhìnhthứcgầngũivớivẻngoàichânthực,phongphú,đadạngcủacácsựvật,hiệntượngtrongcuộcsống.

- Bắtđầuxuấthiệncácyếutốsángtạonghệthuật:qualựachọnnộidungphongphú.Cáchsửdụngmộtsốkinhnghiệmvănhoátạohìnhđểthểhiệnnộidungtạohìnhmộtcáchtruyềncảmnhất

theokhảnăngcủatrẻ

- Cùngvớisựpháttriểnnhâncáchcủatrẻ,nộidungtranhvẽcủachúngngàymộtrõquanhệriêngcủađứatrẻvớithếgiớitựnhiênvàxãhộixungquanh,phảngphấttínhdântộc,tínhlịchsửcụthể

Tranhvẽcủa trẻemthểhiệnphầnnhiềulànhữnggìnónhìnthấy,nóbiết,nónghĩtheocáchcảmnhậncủa trẻthơ,chứchưahẳnlànhữnggìgiốngnhưcáimàchúngtanhìnthấy.Đâylàmộtnhược điểmcần

1.4.1 Đặcđiểm,khảnăngthểhiệnbằngđườngnét,hìnhdạng

Đốivớitrẻởlứatuổinhàtrẻ,mẫugiáo đườngnét, hình dạng đượcxemlàphươngtiện tạohìnhchủyếu

- Trẻthườngtạonênhìnhtượngcủamìnhtừcácchitiếtngẫunhiênnàođótừnhữngđườngnét,hìnhthù méo mó, lộnxộn, hoặcđãđược ghinhớ lạitrongtrínhớ.Tiếpđótrẻbổsungdầnvàlàmchohìnhtượngcủamìnhtrởnênđầyđủhơn,vàcónộidungrõhơnbằngcácphươngtiện“phitạohình”:âmthanh,lờinói,cáctêngọi,cửchỉ,điệubộ

(vídụ:trẻdịchchuyểnbứchìnhvẽôtôvànói:ôtôđangchạy)

- Đườngnétvàhìnhdángtrongtranhvẽcủatrẻbanđầuthườnggồmnhữngđườngnétrờirạc,khôngcósựliênkết

- Giaiđoạnmôtảbằngcácđườngnétvàhìnhthùkháiquátmangtínhsơđồsẽkéodàirấtlâu(thậmc

đượcsựtrợgiúpcủangườilớntrongviệctổchứcquátrìnhtrigiácđểmởrộngvốnbiểutượng,pháttriểnhìnhtượng

căncứvàosựtănglêncủachitiếtmàcònởchấtlượngcủanét,hìnhvẽ(Sựliênkếthợplí,tínhmềmmại,liêntụctạonêndángvẻhọcđộng )

Khảnăngtruyềncảmquađườngnét, hình dạngtrong tranhvẽcủa trẻđược pháttriểntheotừnglứatuổi:

+ Trẻ 3 - 4 tuổi

Khảnăngsửdụngđườngnét,hìnhdạngnhưnhữngphươngtiệntruyềncảm,thểhiệnchủyếuởmứcđộtíchcựcvàtươngđốichuẩnxáctrongviệcthểhiệncácsựvậtcódạnghìnhtròn,hìnhvuông,tamgiác,vàđặcbiệtlàởtínhtíchcực,linhhoạtvậndụngphươngthứcvẽcáchìnhhìnhhọccơbảnnày,đểthểhiệncácsựvậtđơngiảnmàtrẻquansátđượctrongmôitrườngxungquanh.Mặcdùcáchìnhvẽmàtrẻvẽởđộtuổinàytạonêncònthậtsơlược,khóhiểuđốivớingườilớn,nhưng

trongconmắtcủatrẻchúnglạirấtsốngđộngvà“nhưthật”.Đâylàmộtđặcđiểmmàngườilớncầnchúývàtậndụngđểpháttriểnhứngthú,tưduyvàtưởngtượngsángtạocủatrẻtrongtạohình

+ Trẻ 4 - 5 tuổi

Trẻđãbắtđầuhiểuđượcchứcnăngthẩmmĩcủacácđườngnét,cáchìnhdạng.ởlứatuổinày,trẻcókhảnăngphânbiệtvàbiếtđiềuchỉnhđườngnétđểvẽnhiềuloạihìnhhìnhhọccóquanhệgầngũivớinhaunhưhìnhtròn-hìnhôvan,hìnhvuông-hìnhchưnhật,cácdạnghìnhtamgiác,câynhà, ôtô,cácconvật tuynhiêncònmang nặng tínhlắprápvàcòn gầngũivớicác dạng hìnhhọccơbản

Trong HĐTH,trẻ4 - 5tuổi rấtdễtiếpthuvàhìnhthànhcác khuônmẫusơ đồ“đông cứng”hiện

kĩnăngvậnđộng,trẻđãcóthểcảmnhậnđượctínhnguyênthểcủacáchìnhảnhđốitượngmiêutảvàbiếtcáchdùngcácđườngnétliềnmạch,mềmmại,uyểnchuyển

Đặc biệttrẻ5 - 6tuổiđãkhálinh hoạttrongviệc biến đổi, phối hợp tínhchấtcủađườngnétvàhìnhđểthểhiệnvẻđẹpđộcđáo, rấtriêngcủa mỗihìnhtượngcụthể

1.4.2 Đặcđiểmkhảnăngthểhiệnbằngmàusắc

- Trongtranhvẽtrẻem,hìnhdạnglàdấuhiệuhàngđầuđểtạonênhìnhảnhsựvật.Màusắclàyếutốmanglạihiệuquảthẩmmĩchohìnhảnhvàgâytácđộngthẩmmĩmạnhnhất.

- Màusắctrẻphânbiệtnhanhhơnhìnhdạng,nhưngkhivẽchúngthườngítquantâmtớithểhiệnmàusắc

- Khảnăng miêutả,biểu cảmvềmàu sắcpháttriểnởcácđộtổicảtrẻ vớicácmứcđộkhácnhau.+ Trẻ dưới 3 tuổi

màuthậtcủasựvậtlàmộtviệccầnphảiđượcchúý,vàcânnhắc

biếtmàusắc,vàhiểunónhưmộtdấuhiệuđặctrưngchosựvật.Nhờđó,giúptrẻdễdàngthâmnhậpvàothếgiớixungquanh-nhậnbiết,hiểusựvậtbằnghìnhdángvàmàusắc

khiHĐTH.ởđộtuổimẫugiáolớn,mộtsốtrẻđãcóvốnhiểubiếtkháphongphúvềcảmgiácvềmàusắc,đãcókhảnăngđộc lậpquansátđểthấy đượcvẻlinh hoạttrongsựthayđổi màu sắc củacácsựvật,hiệntượng tronghiệnthực

Tínhtíchcựcquansát,nhận thứcchínhlàđiều kiệngiúptrẻbiếtsửdụngmàusắcmộtcáchhọcđộng

1.4.3 Đặcđiểmkhảnăngxâydựngbốcục

- Ngoàiđườngnét,hìnhdạng,màusắctrẻmẫugiáocònsửdụngtronghoạtđộngvẽmộtphươngtiệntruyềncảmkhácđólàsựsắpxếpvịtrícáchìnhảnhtrongkhônggiantranhhaycòngọilà bốcục

chomốiquanhệgiữanộidungvớihình thứccủatranhtrẻemtrởnênlỏng lẻo Bởivậy,bốcụctranhcủatrẻthườngcóvẻ“mấttrậttự”trongconmắtngườilớn

- Tuyvậy,khixemxétkĩtranhvẽcủatrẻchúngtacũngđãthấy“sựcómặtcủacácyếutốgâytruyềncảmbằngsựbốtrí,sắpxếphìnhảnh,đólàviệctạonhịpđiệuvàtạothếcânxứngcủacácthànhtốtrongbốcụ

làmầmmốngđểhìnhthànhkhảnăngsửdụngbốcụcnhưlàmộtphươngtiệntíchcựcthểhiệnýđịnhtưởngtượngsángtạo

- Khảnăngcảmnhậnnhịpđiệuvàthểhiệntínhnhịpđiệucùngthếcânbằngtrongcáchtổchứckhônggiantranhvẽđượcpháttriểntheocáclứatuổicùngvớikhảnăngnhậnthức(trigiác,tưduy,tưởngtượng)củatrẻ

+ Trẻ 2 - 3 tuổi

Ởlứatuổinàytrẻchưacókhảnăngthểhiệntranhvớibốcụcgợisựhìnhdungvềkhônggianbachiều,chúngcóthểđịnhhướngtrênkhônggianhaichiềucủamặtphẳngtranhvàlàmquenvớitínhnhịpđiệucủabốcục

+ Trẻ 3 - 4 tuổi

Trẻởlứatuổinàyđãcóthể“đọctranh”vàtậpđịnhhướngtrongkhônggiantranh.Khibốtrícáchìnhảnhtrongkhônggiantranh,trẻđãcókhảnăngthểhiệnnhịpđiệutrongsựsắpxếplặpđilặplạicácchitiết,cácsựvậtđơnlẻcùngloại,vềhìnhdạng,kíchthướctrênkhắpbềmặttờgiấy

+ Trẻ 4 - 5 tuổi

Trigiáckhônggianvàtưduykhônggianpháttriểngiúptrẻởtuổinàycóthểliênhệgiữakhônggianbachiềucủakhungcảnhhiệnthựcvớikhônggianhaichiềuởtờgiấyvẽ,trẻtậpsắpxếpcáchìnhảnhtrongđóphânbiệtcácđốitượngmiêutảchínhtrênnềncủacácthànhphầnthứyếu

Từsựthểhiệnnhịpđiệucủasựlặpđilặplạicácyếutốgiốngnhau,trẻbắtđầuquansátvàlàmquen

vớicáchsắpxếptheo nhịpxenkẽgiữacác yếutốkhác nhauTừxenkẽchínhxác,đều đặnkiểuhoavăntrangtrí tớisựxenkẽnhưngkhôngtheo trìnhtựchặt chẽ, gần gũi với hiện thựchọcđộng

+ Trẻ 5 - 6 tuổi

Ngoàikhảnăngtạonhịp điệu,trẻ mẫugiáolớnđãbiếttạo nênbốcụctranhvớithế cânbằngquacáccáchsắpxếpđốixứngvàkhôngđốixứng(cáchìnhảnhkhôngđồngđều:tonhỏ,caothấp).Đểtạomốiliênhệgiữanộidungvàhìnhthứccủatranh,nhiềutrẻđãbiếtdùngcáchsắpxếp

thểhiệnsựvật,hànhđộngvàcácmốiquanhệgiữacácsựvật,nhânvậtđểtạoramộtkhônggiancóchiềusâuvớinhiềutầngcảnh(theolớp,thứtự)

tranhphụthuộcrấtnhiềuvàokhảnăngtrigiáchìnhtượng,vàosựlựachọn,vàogócđộnhìnvàkhảnăngcảmnhậnvẻđẹpđadạng,họcđộngcủa thếgiớixungquanh,đồng thời phụ thuộcvàokhả năng tưởng tượngsángtạo,biếnđổihìnhtượngvàvàomứcđộphongphúsâusắccủacácxúccảm,tìnhcảmthẩmmĩcủatrẻ

Chương 2 MỤCĐÍCH,NHIỆMVỤVAITRÒCỦAVIỆCTỔCHỨCHOẠTĐỘNGTẠOHÌNHCH

HĐTH cho trẻ mầm non có những mục tiêu sau:

- Pháttriểnsựnhạy cảm,nhữngxúccảm, tình cảm thẩmmĩ,cónhu cầulàmracáiđẹp–lànhữngđiềurấtcầnchocuộcsốngcủatrẻtrongxãhội

2.2 CácnhiệmvụcơbảncủaviệctổchứcHĐTHchotrẻmầmnon

- Hìnhthànhởtrẻ khảnăngnhận thức thẩm mĩ, hìnhthànhtháiđộthẩmmĩtrướcvẻđẹpcủathếgiớixungquanh

- Giúptrẻcónhững điềukiện, nhữngcơhộibiểuthịtháiđộ, xúccảm, tìnhcảmcủamìnhđốivớinhữnggìđượcthểhiệntrongquátrìnhtạohình

- Hìnhthànhvàpháttriểnởtrẻtínhtíchcựcsángtạo:tập cho trẻbiết miêutả,biểu cảmtheoýđồ,sángkiếncủabảnthân,biếtgiảiquyếtcácvấnđềtạohìnhmộtcáchđộclậptrongsựhợp tác

2.3 VaitròcủaHĐTHtrongviệcgiáodụctoàndiệnchotrẻ

mẫugiáo,nógiúptrẻtìmhiểu,khámphávàthểhiệnmộtcáchhọcđộngnhữnggìchúngnhìnthấytrongthếgiớixungquanh, nhữnggìlàmtrẻdungđộngmạnhmẽvàgâychochúngnhữngxúccảm,tìnhcảmtíchcực

HĐTHlàmộthoạtđộngcóđầyđủđiềukiệnđểđảmbảosựtácđộngđồngbộlênmọimặtpháttriểncủatrẻemvềđạođức,trítuệ,thẩmmĩ,thểchấtvàhìnhthànhcácphẩmchất,kỹnăngban

đầucủaconngườinhưmộtthànhviêntrongxãhội,biếtlaođộngtíchcực,sángtạo

2.3.1 VaitròcủaHĐTHđốivớisựpháttriểntrítuệ,nhậnthức

HĐTH là một hoạt động nhận thức đặc biệt mang tính hình tượng:

-TrongHĐTHtrẻcónhiềucơhội tìm hiểu,nghiêncứu cácđốitượngmiêutảđểcóđược hiểubiết,từ đóxâydựngcácbiểutượng,hìnhtượng.Bởivậy,cóthểkhẳngđịnh, HĐTHlàmộttrong nhữngphươngtiệntíchcựcđểpháttriểnởtrẻcác hoạt động trí tuệ:ócquansát,trínhớ,tưduy, tưởng tượng.

- Quátrìnhvẽnặn,xếpdán,thiếtkếchắpghép(đặcbiệtlàhoạtđộngvớicácvậtliệuthiênnhiên), đòihỏi trẻphải luôntìmhiểu,khám phá,pháthiệnratính chấtcủacácvậtliệu cũngnhưkhảnăngtạohình,khảnăngtạorasứctruyềncảmcủachúng

- Trongquátrìnhtạohình,trẻđược lĩnhhộicáckĩnăngsửdụng cácloạidụngcụnhưnhữngcôngcụlaođộngcủaconngười

- HĐTHvớicácquátrìnhtìmhiểu,đánhgiáđốitượngmiêutảvàsảnphẩmtạohìnhsẽtạođiềukiệnởtrẻpháttriểnvốntừ,lờinóihìnhtượngtruyềncảmvà

2.3.2 VaitròcủaHĐTHđốivớiviệcgiáodụctìnhcảm,đạođức,kỹnănggiaotiếpxãhội

- HĐTHcóvaitròrấtlớntronggiáodụcđạođứcchotrẻ.Đólàsựbiểulộtháiđộ,tìnhcảmcủa trẻđối vớinhữnggìmàchúngthểhiện,tham giavàohoạt độngtạohình,trẻcóđiều kiệntiếpthucácchuẩnmựcthẩm mĩ,đạo đứctrongxãhội-đánhgiá các hànhvivăn hoáxãhộiquacáchìnhtượng,cácsựkiệnhiệntượngđượcmiêutả

- HĐTHcủa trẻcónguồngốcxãhộivàthểhiệnsựđịnh hướngxãhội chosựpháttriểnnhâncáchcủatrẻ

coisựthểhiệntrongHĐTHlàmộtphươngtiệngiaotiếp–luôn mong muốnngườikháctiếpnhận,hiểuđượcýnghĩacủanhữnghìnhảnhmàchúngthểhiện

SựđịnhhướngxãhộicủaHĐTHthểhiệnởnộidungmiêutảđólànhữnghiệntượnggần gũitrongthiên nhiênvàcuộc sống xungquanhlàm trẻ dungđộng,suynghĩ, gợicho trẻtình cảmyêu,ghét

củatrẻ(muốntạoramộtcáigìđóđẹpchomìnhhaychongườikhác)làđiềukiệnđểhìnhthànhởtrẻtínhchuđáo,ýthứccộngđồng,thóiquenchiasẻquantâmchămsóctớingườikhác

- QuátrìnhHĐTH:cóthểtổchứchoạtđộngnhómtạonênsảnphẩmchungsẽhìnhthànhởtrẻcácphẩmchấtđạođức:tínhkiêntrì,khảnăngvượtkhóđểđạtmụcđích,thóiquenbiếtnhườngnhịn,biếtgiúpđỡbạn,biếtcùngnhaulàmviệcvàbiếtđiềuhoàgiữalợiíchchungvàlợiíchriêng

- Cáchoạt động“thiếtkế”,“kiến tạo”,“chế tạo” cácsảnphẩmtạohìnhcủatrẻgiúpgiáoviêntổchứcthựchiệnnhiệmvụgiáodụclaođộngchotrẻ

2.3.3 VaitròcủaHĐTHđốivớiviệcgiáodụcthẩmmĩchotrẻ

- Vớitưcáchlàmộthoạt động nghệthuật,HĐTHtạo nênnhữngđiềukiệnthuậnlợinhấtchosựpháttriểncủacảmgiác,củatrigiácthẩmmĩ:quansát,tìmhiểucácsựvật,hiệntượnggiúptrẻnhậnracácđặcđiểmthẩmmĩ(hìnhdáng,tỷlệ,cấutrúc,màusắc,sựsắpxếpkhônggian)nhậnrađượcnhữngnétđộcđáotạonênsứchấpdẫncủađốitượngmiêutả

- Quátrìnhthểhiệncácsảnphẩmtạohình(vẽ,nặn,xếpdán )làđiềukiệnthuậnlợichotrẻvậndụngtíchcựcvốnbiểutượnghìnhtượngđãtíchluỹđượcđểxâydựnghìnhtượngmới

Sựthểhiệnnộidungtạohình bằngphươngtiệntruyềncảm mang tính trực quan(đường nét,hìnhdạng,màusắc )sẽlàm cho cảmxúcthẩmmĩcủa trẻngày càngtrở nên sâu sắchơn, trítưởngtượngcủa trẻngàycàng trở nênphongphúhơn

- KhithamgiaHĐTHtrẻđượclàmquenkhôngchỉvớicáiđẹptrongđờisốngmàcảtrongnghệthuật–sosánhđốichiếugiữa hiện thực đượcthểhiệntrongcáctácphẩmnghệthuậtsẽgiúptrẻnhậnragiátrịthẩmmĩcủacácsựvật, hiệntượngxungquanhvàmong muốnthểhiệncácvẻđẹpđómộtcáchsángtạonhất

- Sựphảnánhhiệnthựcvàbiểulộtìnhcảmquacácphươngtiệntạohìnhlàconđườnglĩnhhộicáckinhnghiệmvăn hoáthẩmmĩrất phù hợp với lứatuổicủa trẻ em,trêncơsở đómàhìnhthànhthịhiếuthẩmmĩ

2.3.4 VaitròcủaHĐTHđốivớisựpháttriểnthểchấtcủatrẻ

- HĐTHdườngnhưkhôngtácđộngtrựctiếptớisựpháttriểnthểlựccủatrẻ–

tuynhiênkhixemxétngườitathấyảnhhưởngcủanótớisứckhoẻtinhthầnvàsựpháttriểnvềthểchấtcủatrẻlàrấttolớn

- Nhữnggiờphúthoạtđộngtựdotrongmôitrườngthẩmmĩ,trongbầukhôngkhíthoảimáihọcđộngsẽtạo cho trẻniềmvuisướng–chínhsựvuivẻ, vuisướngnày tácđộng rất tíchcựctớihoạtđộngcủatimmạch,điềuhoàhoạtđộngcủahệthầnkinh,điềuchỉnhtoànbộhoạtđộngcủacơthể

- Quanhữngcôngtrìnhnghiêncứutâmlývàgiáodụchọcngàynay(Anh,Nga,

Mỹ )đãnhấnmạnhvaitròcủahoạtđộngnghệthuậtđặcbiệtlàHĐTHnhưnhữngbiệnpháptâmlýtrịliệu,rấtcóhiệuquảtrongviệcnângcaosứckhoẻvàđiềutrịchonhữngtrẻemkhuyếttật,nhữngtrẻemmắcmộtsốbệnhcónguồngốctinhthần

-Sự tự dothoảimáitrongquátrìnhthểhiện,biểulộcácxúccảm,tìnhcảmsẽgiúpngườibệnhđiềuhoàcácquátrìnhứcchếvàhưngphấn,lấylạithếcânbằngtrongcáchoạtđộngcủacơthể.CóthểcoiHĐTHnhư“mónăntinhthần”,nhưmộtloại“Vitamin”đặcbiệtchosựpháttriểntâmlý,họclýcủatrẻem.

- Việcbồidưỡngcáckỹnăngtạohình,đặcbiệtlàviệc rènluyệncáckỹnăngđồhoạtrêncácgiờvẽ,nặnsẽgiúppháttriểnởtrẻkhảnăngphốihợpđiềuchỉnhhoạtđộngcủamắtvàtay,rènluyệnsựkh

éo léo, linh hoạttrongvậnđộngcủatay,từ đógiúpchoviệchọcviết saunàyởtrườngphổthông

tậpởtrườngphổthông:lònghammuốnnhậnthức,thóiquenhọctậpcómụcđích,cótổchức

Chương 3 CÁCNGUYÊNTẮCVÀYÊUCẦUCƠBẢNCỦANỘIDUNGCHƯƠNGTRÌNHHOẠT

ĐỘNGTẠOHÌNHCỦATRẺMẦMNON

3.1 CácnguyêntắcxâydựngchươngtrìnhHĐTHchotrẻmầmnon

3.1.1 Tính khoahọc

Đâylàmộttrongnhữngnguyêntắcquantrọngnhấtmàmọichươngtrìnhgiáodục,dạyhọcphảiđảmbảo

NộidungHĐTHcầnmởranhữngcơhội

giúptrẻnắmdầncácchuẩncảmgiácmangtínhxãhội(hìnhdạng,màu,kíchthước )dầndầnhìnhthànhởchúngcácxúccảmthẩmmĩ,từđógiúptrẻcókhảnăngnhậnthức,cảmthụcáiđẹpvàpháttriểnthịhiếuthẩmmĩ

Cáctrithức,kỹnăngtạohìnhcungcấpbồidưỡngchotrẻphảilànhữngkinhnghiệmtừnềnvănhoátạohình,nhằmhoànthiệnkhảnănghoạtđộngthựctiễncủatrẻ,phảiphùhợpvớiđặcđiểmlứatuổivàđặcđiểmcánhântrẻ(vềtâm,họclý)

3.1.2 Tínhthốngnhấtgiữacácnhiệmvụgiáodụcvàpháttriển

Cùngvớiviệccungcấpchotrẻnhữngkiếnthức,bồidưỡngkỹnăng,kỹxảo,pháttriểnởtrẻtínhđộclậpvàsáng tạo, nội dungcủachương trìnhHĐTHởtrườngmầm non cầnnhằm giúptrẻnhận

trẻtrảinghiệmcáccảmxúcthẩmmĩphongphú,từđóhìnhthànhnhữnghiểubiết,nhữngtìnhcảmthẩmmĩđạođứcvàcác hànhvivănhoá

3.1.3 Tính vừasức

Nộidungcơbảnvàcáchsắpxếpcácnộidungtrong chương trìnhHĐTHphảiđượclựachọn,cân nhắctuỳtheo cácđặcđiểmlứatuổivàtrìnhđộnhằm hìnhthànhhệthống chươngtrìnhchămsócvàgiáodụctrẻ,khiđótrìnhđộpháttriển nănglựcHĐTHcủa trẻcũngđược thayđổiđượcnâng cao theo từng lứa tuổi

3.1.4 Tínhýnghĩa

Đểhoạt độngcủa trẻ trởnên tích cực,cóđộngcơ,cómụcđíchvàýthứcthìnộidungchươngtrìnhHĐTHphảiđảmbảocungcấpchotrẻcácbiệnpháphoạtđộngđộclập,tạođiềukiệnchotrẻtựtìmkiếm,thểhiệntìnhcảm,nănglựccủamìnhmộtcáchtựdosángtạo

-Thểhiệnởmối liên quan chặtchẽgiữacác loại hìnhcủaHĐTH(vẽ,nặn,xếpdán )sựphối hợplồngghépmộtcáchhợplý,hài hoàgiữa cácnộidungcủachương trìnhHĐTHvớinội dungcủacác hoạtđộng kháctrongtrườngmầm non(vuichơi,làmquenvớimôitrườngxungquanh,âmnhạc, ).

3.1.6 Tínhthốngnhấtgiữalýthuyếtvớithựctiễn

- Nộidungtạohìnhđượcđưavàohoạtđộngtrướctiênphảilànhữnggìgầngũi,quenthuộctrongcuộcsốngcủatrẻ,phùhợpvớikinhnghiệm,xúccảmtìnhcảmcủatrẻ

nêngiáođiều,khuânmẫu,nộidungchương trìnhHĐTH phảiđầy đủ,phongphú,họcđộngđểkíchthíchbồidưỡngcho trẻ khảnăngtổchức hoạt động thực tiễn,dùngphươngtiệntạohìnhđểtạoracái đẹp,làm đẹpthêmchochínhcuộcsốngthựcquanhtrẻ

3.1.7 Nguyên tắc giáo dục cá biệt

HĐTHlàmộthoạtđộngmangtínhsángtạonghệthuật,bởivậyhoạtđộngnàyđòihỏicaohơnvềnguyêntắcgiáodụccábiệt.Đểlựachọnnộidungphươngpháptổchứchoạtđộngphùhợp

vớitrẻ,nhàsưphạmcầnhiểurõvềđặcđiểmcácquátrìnhxúccảm,nhậnthức,tốcđộhoạtđộng,độnhạy bén,tínhtíchcựctưởng tượng,sángtạo củatừngcánhân nhằm giúp mỗi trẻ pháthuytốiđanhữngtiềmnăngsẵncóđểtựpháttriển

3.2 Cácnộidungcủahoạtđộngtạohìnhchotrẻmầmnon

3.2.1 NộidunggiáodụcvàpháttriểncủachươngtrìnhHĐTH

NộidunggiáodụcvàpháttriểncủaHĐTHtậptrungvàoviệc hìnhthành,bồidưỡngởtrẻnhữngkhíacạnhtâmlýsau:

* CácnănglựcchuyênbiệtchoHĐTH:Khảnăngnhậnbiết, phân biệt, đánh giábằngthịgiáccác hìnhdạng, tươngquantỷlệ vềkích thước của cácchitiếtởđốitượngmiêutả, khảnăngđịnh hướng khônggian,cáccảmxúcthẩmmĩnhưcảmxúcvềmàusắc, tính nhịp điệu, tínhcânbằng,vẻhàihoàcânđối

* Cáckiếnthứcchuyênbiệtchohoạt độngtạohình: Nhữnghiểu biếtsơđẳngvềcác kiếnthứctạohìnhcơbản(đườngnét, hìnhdạng, màu ) hiểubiếtvềcác chấtliệu,vậtliệutạohìnhvàkhảnăngtruyềncảmcủachúng,

* CáckỹnăngchuyênbiệtchoHĐTH:Khả năngđiều chỉnhhoạt độnggiữamắtvàtay,khảnăngvậnđộngcủatayđủđảmbảochoviệcthựchiệncáchànhđộngđồhoạởcácmứcđộkhácnhau;nắmvữngmộtsốkỹthuậtsửdụngcácloạicôngcụ,vậtliệutạohình

Đểhìnhthànhvàphát triểnkhảnăng nhận thức thẩmmĩ vàhoạt động thực tiễnchotrẻ,ngườitaphâncácnộidunggiáodụcvàpháttriểncủaHĐTH thànhbốnnhóm:

Nhóm1:Cáckiếnthức,kỹnăng,nănglực thểhiệnvật mẫu đơngiản (mộthoặcmộtnhómvậtmẫu)

Nhóm 2: Các kiến thức, kỹ năng , năng lực truyền đạt nội dung mạch lạc (chủ đề, cốttruyện )

Nhóm 3: Các kiến thức, kỹ năng , năng lực trang trí

Nhóm4:Cáckiếnthức,kỹnăngmangtínhkỹthuật.Nhóm

nội dung1:

Các kiến thức, kỹ năng, năng lực thể hiện sự vật đơn giản

Chúngtacầnsuytínhtớisựpháttriểnnhậnthức,nhâncáchcủatrẻmàquantâmtớiviệchướngchotrẻlĩnhhộidầndầncácphươngphápphảnánhhiệnthựcvừahọcđộng,vừagầngũivớisựthật,giúptrẻnhậnthức,hiểumộtcáchđúngđắnvềthếgiớithựcxungquanh

Nội dung bao gồm:

Quatừnggiaiđoạn pháttriển,trẻphải từng bướctậptruyềnđạthìnhthù

Ởlớp mẫugiáonhỡ,mẫugiáolớn mứcđộcủa khảnăng phân biệtvàmiêutảđòihỏiphứctạphơn:trẻphảithểhiệnđượcquanhệ,tỷlệkíchthướccủacácbộphậncóhìnhthù,màusắckhácnhautrongmộtvâtmẫuđểsaunàytrẻtậpthểhiệnsựtươngquanvềkích

thướccủacáchìnhảnhtrongmộtbứctranh

Cầncónhữngnộidungmiêutảđượclựachọn giúp trẻvậnđộngcủa đôi tay đồngthờipháttriểnkhảnăngướclượngbằng mắt,khảnăng điềukhiểnbằngmắtcác thaotác củatay

Sự luyện tập việc phân biệt và thể hiện hai vật mẫu có kích thước khác nhau

(quan hệ to, nhỏ ) cần được chú ý, bởi nó sẽ là nền tảng của sự truyền đạt kích thước ở mức độphức tạp hơn, khó hơn sau này

ỞLớpmẫugiáolớntrẻtậpướclượngbằngmắtvàxácđịnhxemmộtvậtnàylớnhơnvậtkia baonhiêulần

Giáo viêncầnbiếtlựachọn cácchủđềmiêutảphù hợpđể tổchứccho trẻ trigiác,nắmbắtcácquanhệkíchthướcvàhìnhthànhdầncáckỹnăngthểhiện các quanhệnày.

Trẻnhỏcầntậpxácđịnhvàthểhiệncácquanhệkhônggianhợplýgiữacácchitiếttrongcấutrúccủavậtmẫuđểlàmrõnộidungcủavậtmẫu

Đối với trẻ mẫu giáo việc xác định các mối quan hệ trên là điều rất phức tạp.nănglựcnàycầnđượcbồidưỡngdầndầnngaytừlớpbévàtrởthành

Đốivớitrẻmẫugiáobé,mẫugiáonhỡngườitađãbắtđầutậpchochúnghiểuvàmiêutảmàusắcnhưmộtđặcđiểmriêngcủamọivật,nhưmộtloạidấuhiệu,kýhiệuvềsựvậtđó

Trẻcũngcầnphảithấyđượcsựbiếnđổicủamàusắctuỳtheosựthayđổicủađiềukiện:thờigian,

khônggian,thờitiết,độchiếusáng

Cần phát triển cho trẻ tri giác thẩm mĩ, óc quan sát để trẻ dễ dàng cảm nhậnghinhớhìnhthànhbiểutượng vềsựthayđổicủamàusắctrongmôitrườngxungquanh.Cónhư vậythìnhữnghiểu biếtvềmàu sắc của trẻmớitrởnên phongphúvànhữngbiểutượngvềcácsựvật,hiệntượngxungquanhmàtrẻcóđượcsẽdầntrởnênhọcđộng,giúptrẻthểhiệnsángtạovàocácsảnphẩmtạohìnhcủamình

Nhóm nội dung 2:

* Cáckiếnthức,cáckỹnăng,nănglựcgiúptrẻ thểhiệnmột nộidungmạchlạctrongsựthểhiệntạohìnhcóthểlàmột chủ đề, cốttruyện màởđócác hìnhảnhsựvậtđơnlẻđược thay đổi,liênkếtvớinhautheocácmốiquanhệ,tinhthầnsựkiện,hànhđộngnàođó

Nộidungchương trìnhHĐTHcầnphảitậptrungbồidưỡngcho trẻ khảnăngtrigiácvà

+ Về cách thể hiện sự vận động:

Mộtsốvậnđộngđơngiảncủacơthểnhưgiơtaythẳnglênhaygiơsangngangthìchỉcó

mộtsốtrẻlớpmẫugiáonhỡ thểhiện được.Còn mộtsốđộngtácphứctạphơn như thayđổiphầnmìnhthìchỉcómộtsốíttrẻmẫugiáolớnmớithểhiệnđược.Đặcbiệtkhóđốivớitrẻmẫugiáolàsựthểhiệnvậnđộngcáckhớp

Vớicácbàitậpnặnthìtrẻthểhiệnđiềunàydễhơnnhờvàosựmềmdẻo,dễuốnnắncủađất,dễtháora,ghépvàocácbộphận

Đểgiúptrẻcóthểtự dosángtạo khi thểhiện cácbàitạo hìnhcónộidung mạch lạccầnchúýtớiviệcbồidưỡngchotrẻkhảnăngtìmhiểu,cảmnhậnvẻhọcđộng,sựvậnđộngcủamỗivậttrongthếgiớixungquanh.

Nhóm nội dung 3:

* Cáctrithức,kỹnăng,nănglựctrangtrí

+ Về sự sắp xếp vị trí không gian của bố cục trang trí:

Đểhiểu,cảm nhậnvàthực hiện đượcnhữnghìnhtrangtrí trẻphải biết nhìnbaoquátkhônggiancảtờgiấy,xácđịnhvịtrí, cácgóc,viền cạnh xungquanh,

trung tâm

Trẻ mẫugiáocầnlàmquenvà sửdụng tíchcựctính nhịp điệucủasựsắpxếpcáchìnhtrangtrí.Trướchếttrẻcầnlàmquenvớicáchsắpxếpbốcụchànglối(thànhdãy)rồibốcụcmạngvớicácloạibốcụcphứctạpdần:

màuđó

+ Về sự thể hiện màu sắc

Trẻ mẫu giáo bé bắt đầu tập sử dụng các màu cơ bản để thể hiện

Trẻ mẫugiáolớn tậpsửdụngkhôngchỉ màucơbảnmà cảcác sắctháiđadạng củacác

Trẻphải biếtcầm bútđúng bằngbangóntay:giữ bútbằng ngón cáivàngón trỏ, ngóngiữagiữởphíadưới;khivẽcánhtaycho tới bàntayphảiđặt nằmtrênbàn làmđiểmtìhoặchơinhíchcao hơn,dựa vàocây bút.

Trẻphảihọccáchnhấnbútmạnh, hoặcnhẹ vớicác mứcđộkhác nhautuỳtheoýmuốnđểtạonêncácsắctháiđườngnét,màu nhằmgây nên sứctruyềncảm chocác hìnhvẽ

*Nóichung,việcnắmvữngcáckỹnăng,rènluyệncáckỹxảocótính chấtkỹthuật đòihỏisựônluyệnbềnbỉ

vàcóhệthống

Nắm tốt phần kỹ thuật thì quá trình tạo hình đối với trẻ sẽ trở nên dễ dàng

Các bài tậpônluyệnvềkỹthuậtkhôngnêntáchrờimànênlồngghépngaytrongquátrình thựchiện

cácnhiệmvụtạohình trên từng giờhọc

3.2.2 Nộidungmiêutảcủachươngtrìnhhoạtđộngtạohình

Nộidung miêutảđượcxem nhưlàphươngtiện,làconđường thực hiện

cácnộidunggiáodụcvàpháttriểncủaHĐTH

Việc tìm kiếm nội dung miêu tả cần xuất phát từ một số nguồn cơ bản sau:

- Địnhhướngchochươngtrình HĐTH đượcquyđịnhtrong chương trình giáodụcmầm

đượcsắpxếptheohệthốngđểcóthểdễdàngsửdụng chúngtrongviệctổchứcgiáodụctheo hướng tích

hợp:vừanhằmbồidưỡngcho trẻnhữngkhảnăngchuyênbiệtcủaHĐTH,vừaphối hợp thực hiện

cácnhiệmvụcủacác lĩnhvựcgiáodụckháctrongtoànbộchương trìnhchămsóc-giáodụctrẻ

Tómlại:Nội dung miêutảcủaHĐTH đượclựachọntừchínhmong muốn,hiểu

biết,cảmhứngcủatrẻvàđượctrẻtiếpthu,trảinghiệmthôngquaconđườnghoạtđộngthíchhợp,sẽtạocho

trẻvốn hiểubiết,vốnkinhnghiệmphong phú,hình thànhởtrẻ khảnănghưởngứngtíchcực

vớicáiđẹptừcácsựvật, hiện tượng xungquanhvàkhảnăngđộclập,chủđộngtìmkiếmnhững

cáchthứcthểhiệnvẻđẹpcủathếgiớixungquanhmìnhmộtcáchsángtạonhất

Chương 4 CÁC PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH

Trước những yêucầu mớivềchấtlượng giáodục,dạy họchiệnnay, ngườitanhận thấynhững

phươngpháp được phân loại theocáchtruyềnthống,tứclàtheonguồncungcấpthôngtinđãtrở nên

hạnhẹp,đòi hỏiphảicósựphân loạihợplýhơn

Dựavào bảnchất HĐTH củatrẻ em, vào mụcđích, nhiệmvụgiáodụcvàpháttriểncủahoạtđộng,vào

đặcđiểm của nhậnthức,xúccảm–tìnhcảmvàkhảnăng hoạt độngcủa trẻ mầmnon,

ngàynayngườitaphân loại các nhómphương phápHĐTHnhưsau:

Nhóm 1: nhóm phương pháp thông tin- tiếp nhận

Nhóm 3: Nhóm phương pháp tìm tòi- sáng tạo

Tổ chức các hoạt động tìm kiếm, khám phá bồi dưỡng cho trẻ các kinh nghiệm hoạt độngsángtạo

Nhóm 4: Nhóm các biện pháp mang tính vui chơi ( các biện pháp trò chơi)

Là các biện pháp tổ chức các HĐTH có sử dụng các yếu tố chơi Đây là biện pháp phùhợp với lứa tuổi mâm non

4.2 CácphươngpháptổchứcHĐTH

4.2.1 Nhómphươngphápthôngtin–tiếpnhận

4.2.1.1 Ýnghĩa

Có ba phương pháp cơ bản : quan sát, chỉ dẫn trực quan, dùng lời.

chúnglạiđểtừđónắmbắthìnhảnh,biểutượngchungcủađốitượng,đồngthờipháthiệnranétđộcđáocủanó

- Mộtquátrìnhquansát,cầngiúptrẻbiếtbắtđầubằngquansátbaoquát,sauđótậptrungvàocácchitiếtrồitrởlạiquansátbaoquáttoànbộdiệnmạocủađốitượng

trẻluôntíchcựcsosánh,đốichiếu,tìmmốiquanhệgiữacáctínhchất,đặcđiểmcủasựvậtvớicácchuẩncảmgiácmàtrẻbiết

- Đểtránhhiện tượng nhiễuloạn,khó tậptrungkhi trẻquansátquánhiềusựvậttrongkhungcảnhrộng,giáoviênnênsắpxếpcôngviệcchuẩnbịnhưsau:

- Lựachọnđốitượng

- Lựachọnthờiđiểm,gócđộquansátlàmsaochotrẻthấyrõmọichitiếtđặctrưngnhất

- Cáccâuhỏiđểhướngsựchúýcủatrẻvàonhữngnétcơbảncủađốitượng,vàonhữngđặcđiểmcầnthiếtchoquátrìnhmiêutảcủatrẻsaunày

- Cácthaotáctổchứcquansatvàtrìnhtựquansátphảiđượcnghiêncứukỹphùhợpvớiđốitượngquansát,đểsaochokhikếtthúcquátrìnhquansát,trẻcóthểhiểuvàhìnhdungratrìnhtựcủaquátrìnhmiêutảvậnhànhcủaquátrìnhtạohìnhvàkếtquảcầnđạtđược

+Cùngvớiviệctổchức chỉ dẫn, giảithíchcầngiúp trẻ tích cựchuyđộng kinhnghiệmcủamình,tập chotrẻthóiquenkhitiếp thu mộtthôngtin mới, mộtbiệnpháp miêutảmới cầnbiếtđốichiếu,sosánhvớinhữnggìđãtiếpthu,tíchluỹđượctừtrước,tựxâydựngmốiliênquangiữacáimớivàcáiđãbiết.Cóthểchotrẻthamgiavàoquátrìnhchỉdẫn(trìnhbàylạibiệnpháptạohình

trảlời,nhữnglờiđàmthoại,traođổi,…vàcảthủpháp ngôn ngữ kíchthíchxúccảmnhưnhữngbàihát,bàithơ, câuđố,câuchuyện,…

- Tính chấtcủaphươngpháp dùnglờiphải đượcxácđịnhvà sửdụngphù hợp vớinộidungthôngtinvàngữcảnh.Phùhợpvớikhảnăngtiếpnhậncủatrẻ

- Việc kíchthíchvàpháttriểnlờinóicủa trẻtronghoạt động nhận thức thẩmmĩnhưHĐTHlàviệclàm rấtđángchúý:Đểcóthểhuyđộngtíchcực mọi khảnăngcủamình,trẻcầnđượctựdotrongthểhiện,cầnđượcđàmthoạitraođổivớinhaucáccảmxúc,suynghĩ,dùngngôn

4.2.2 Nhómphươngphápthựchành-ônluyện

4.2.2.1 Ýnghĩa

độngcủacảgiáoviênvàtrẻnhằmcủngcốtrithức,bồidưỡngcáckỹnăng,rènluyện,hìnhthànhcáckỹxảotrong HĐTH

4.2.2.2 Nộidung

Baogồmcáccáchthứchướngdẫn,cáchoạtđộng,cácbàitậptạohìnhnhằmtổchứccho trẻ vậndụng tíchcực những hiểubiết, nhữngthôngtin mớitiếpthu,tạođiều kiệncho trẻđượcrènluyệncácthaotác,cácphươngthứcHĐTHđểhìnhthànhcáckinhnghiệmhoạtđộngthựctiễn,tạorasảnphẩmtạohình

Việclặpđilặp lạicácnộidungtạohìnhrấtdễlàmchotrẻchán,bởivậycácđềtàiônluyệncần luôn đượcthayđổi.

Đểquátrìnhthựchành-ônluyệnmangtínhtíchcực,cầnhạnchếsựsaochép,hạnchếsựhìnhthành

khuônmẫu.Giáoviêncầnthườngxuyênđộngviên,khuyếnkhíchtrẻsuynghĩ, liên hệ;thayđổiphươngthứcvàthờigianchỉdẫn.Cóthểápdụngcácbiệnphápsau:

Tuỳtheolứatuổivàtrìnhđộcủa trẻmàyêucầu củasựtìmkiếm,tựgiảiquyếtvấnđề

sẽthayđổiởcácmứcđộkhácnhau

- Phươngpháp sángtạo

TrongphươngpháphướngdẫntrẻHĐTH,ngườitaxácđịnhmộtsốconđườngcơbảnđểkíchthíchquátrìnhhình tạo hìnhthànhquátrìnhtạohình,khuyếnkích hoạt động sángtạo của trẻnhư:

* Con đường thứ nhất

Giúptrẻ làmgiàuvốnhiểu biết,vốnbiểutượngphongphúvàxúccảm, tìnhcảmvềcácsựvật, các hiệntượng xungquanh.Đâylàcảmột quátrìnhđòi hỏiđượctổchức liên tục,cóhệthống,với mứcđộnâng dần,phongphúdần

Trongquátrìnhnày cần chúýchỉ cho trẻ thấyrõnhữngnétkhác biệtnổibật,đặctrưnggiữacácsựvậthiệntượng,tìmranhữngnét độcđáo,tìmrađặcđiểmtạohình thẩmmĩcủađốitượng

Cầnthiếtcho trẻ làmquenvớicáctácphẩm nghệthuậttạohìnhtruyềnthốngvàhiện đại nhằmgiáuptrẻ làmquenvớicácthủpháp miêutả,cácphươngánthểhiệnđộc đáo của hoạ sĩ

* Conđườngthứhai

cácbiểutượng,hìnhtượngđượclưugiữtrongtrínhớvàthểhiệnlạinhữnghìnhảnhmàchúngnhớđược,chúngtưởngtượngra.Cótạohìnhểnóiđẩylàquátrìnhtrẻbiếnướcmơcủamìnhthànhhiệnthực Chínhtrongquátrìnhnày,ýđịnhtạohìnhsẽđượctrẻnhận thức lại,bổsunglàm chophongphúhơn,hấpdẫnhơn.Nhiệmvụ sưphạmlàđộng viên kịp thời các sángkiến,giúptrẻtiếpthu,bổsung, chínhxác hoácáchiểubiết,làmphongphúcác biểutượng,hìnhtượng

* Conđườngthứba:

Hướngdẫn,dìudắttrẻ tớihoạt độngtìmkiếm,khámphá,đưavàsảnphẩmtạo hìnhnhữngnét mớilạ,nhữngsuy nghĩ“củariêng mình”

Trongtổchứchoạtđộngcầnhạnchếsựbắtchước,saochépmẫu,tậpchotrẻmiêutảtheonhiềuphươngánkhácnhau.Lúcđầucầncósựchỉdẫncủacôgiáo,dầndầntiếntớiđộngviên,tạođiệukiệnchotìmkiếmđộclập

* Conđườngthứ4:

Tổchứcvàtạomốiliênhệmậtthiếtgiữa HĐTHvớihoạtđộng thẩmmĩkhác:âmnhạc,thơ, văn,sânkhấu.Mụcđích:đểpháttriểntính sángtạo củatrẻ, giúptrẻhìnhthànhnhững biểu tượng hìnhtượngđậmnét,phát triểnóctưởng tượng nghệthuật.Cácđềtài củacáctácphẩmvănhọc,âmnhạc,…cáchìnhtượngnghệthuậtcầnđượctrẻtìmkiếm,lựachọnvàthểhiện vàotranhvẽ…vớinhữngsắctháikhác nhau bằng cácphươngtiệntạohình khácnhau

Tómlại:Đểpháttriểntính tíchcực độc lậpsángtạo cầngiúptrẻ chủ độngthựchiệntốtnhiệmvụtạohình đượcđặtravàđịnhhướngchohoạt độngtưởng tượngcủatrẻ

Trướcquátrìnhmiêutả,côgiáogiúptrẻhìnhthànhýđịnhtạohìnhcàngrõnétbaonhiêuthìtrongquátrìnhthểhiệntrẻcàngtựtin,càngtựlập,chủđộngtronghànhđộngbấynhiêu

4.2.4 Nhómcácbiệnphápmangtínhvuichơi

4.2.4.1 Ýnghĩa

ViệcsửdụngcácbiệnphápmangtínhvuichơitrongcáctiếtHĐTHsẽlàmtănghứngthú củatrẻ,tạo nêntâmtrạng phấn khởi, mong muốn đượcvẽ,nặn, cắtdánvàlàmtăng thiệuquảcủaviệchuyđộngtrílựctrongquátrìnhhoạtđộng

chocácphươngpháptổchứcHĐTH,bổtrợchochúng trongviệc thực hiện mục đíchcủaHĐTH

- Trẻ

cần

cónhữngxúccảm,tìnhcảmthíchhợpvớicáctìnhhuốngchơi-tạohình

- ĐộngcơchơitrongcactìnhhuốngchơiphảitươngứngvớicácđộngcơtạohìnhđểhuyđộnghoạtđộngtíchcựccủatrítưởngtượnghướngnóvàoquátrìnhsángtạotrongHĐTH.Phânloạic

Nhóm 3: Các biện pháp chơi ôn luyện

Nhóm 4: Các biện pháp “ trò chơi hoá” sản phẩm tạo hình

Thựchành:Phân tíchhệthống phươngpháp trongcácgiáoánvàtrong cáchthứcthực hiện mộtchương

trình

Chương V CÁC HÌNH THỨCTỔCHỨC HOẠTĐỘNGTẠO

HÌNHTRONG TRƯỜNGMẦMNON

5.1 Tổchứctạohìnhtrêntiếthọc

Tiếthọc(cóthểgọilàgiờhoạtđộng)làhìnhthứcdạyhọcđóngvaitròchủchốt,ởđótrẻcóthểtìmhiểuthếgiớixungquanhmộtcáchcótổchứcvàtiếpthucáctrithức,kỹnăng,kỹxảotheomộtchươngtrìnhcótínhhệthống

HĐTH có thể được tiến hành trên nhiều loại tiết học:

- Tổchức HĐTHởcáctiếthọc tạohình:ởcác tiết họcđóHĐTHlàhoạt độngchính,chiếmphầnlớnthờigian,nộidungtạohìnhlàcácnhiệmvụcơbảncủatiếthọc

- HĐTHcòncóthểđượcthựchiện trên các tiếthọccủa các lĩnhvựchoạt độngkhác:ởtiếthọcnàycóthểgiảiquyếtbổsungmộtsốnhiệmvụcủaHĐTH,bởivậytrongcáchoạtđộngcủanhữngtiếthọcđócóxenvàomộtsốyếutốcủahoạtđộngmangtínhtạohình

Căncứvào bảnchất,đặcđiểm,mụcđích,nộidung HĐTH trên tiết học,ngườitacóthểphânloạinhưsau:

5.1.1 Phânloạitheoloạihìnhcủahoạtđộngtạohình

Theocáchphân loạinàyngườitacũngcóthểdùng thuật ngữ“mônhọc”đểchỉ cáchình thứcHĐTHchuyênbiệtđượcphân loại theođặcđiểmvềphươngthứctạohình, biểucảm(theođặcđiểmkỹthuật,chấtliệu)nhómnàygồm các hình thứcsau:

- Hoạt độngvẽ:dùngđườngnét, hìnhmảng,màusắctạobốcục thểhiện trênmặtphẳnghaichiều

- Hoạtđộngxếp dántranh:sắpxếp, gánghépcáchình mảng rời,tạobốcụctrênmặtphẳnghaichiều

- Hoạt động nặn:thểhiện hìnhtượngởdạng hình khốitrongkhônggianbachiềuvớicác chấtliệumềm,dẻo

- Hoạt động chắpghép:sắpđặt, gắnghépcácmôhìnhtrongkhônggianbachiềutừcác hìnhkhối,cácchitiếtvớinhiềuchấtliệu

- HĐTH tổng hợp:thểhiện hình tượng nghệthuậtbằngcácphươngthứctạohìnhkhácnhau,phốihợpcáckỹthuật,chấtliệu,vậtliệukhácnhau-

- Hoạtđộngtạohìnhtheomẫu:

phântích,nhậnbiếtcácđặcđiểmvềhìnhthái,khảnăngcảmthụthẩmmĩ…

củacácsựvật,tíchluỹvốnbiểutượng.Hoạtđộngnàyphụthuộcphầnlớnvàosựpháttriểnkhảnăngtrigiácthẩmmĩcủatrẻ

- Hoạtđộngtạohìnhtheođềtàichosẵn:

Trẻphảithểhiện các hình tượngdựa vàonhữngđềtàicụthểmàgiáoviênnêu ra.Nộidungcủađềtàitừđơngiảnđếnphứctạp,từtáihiệnđơnthuầnđếntáitạotíchcực.Đểxâydựngcáchìnhtượngtheo cácđềtài trẻphải“làmsống lại” các biểu tượngtừtrí nhớvàphốihợpcácbiểutượngtạonênhìnhtượngmớinhờcácquátrìnhliêntưởng,tưởngtượngtáitạovàcácxúccảm,tìnhcảm

riêngmình hoặc cùng nhautoạ nên một“tácphẩm” chung.Tuynhiênkết quả củahoạt động theo

hìnhthứcnày vẫnđược đánh giátuỳtheokhảnăngcủatừng trẻ

- HĐTH chung của toàn lớp học:

Hình thức hoạt động này cho phép giáo viên dễ dàng đánh giá trình độ chung của cả lớp

- Hoạt động phối hợp cá nhân với các nhóm:

+HĐTH kết hợp với vui chơi.

+HĐTH ứng dụng vào học hoạt: lễ hội, trang trí môi trường,…

+HĐmang tínhtạohìnhtrongcác giờrảnh rỗi;giáoviên cungcấpthôngtinvềcác

+Hoạt độngtự docủa trẻởcác góc“tạohình”, trongcácgiờthamquan,dạochơi,HĐTHởgiađình,…

+Chơi – tạo hình tại các góc trong phòng lớp hoặc ngoài trời.

- Phốihợpcác hình thức hoạt động theo nhómvàcác nhấnẽtạođiều kiệngiúptrẻvừapháthuytínhđộclập,tíchcựccủamỗicánhânvừapháttriểnchotrẻkhảnănggiaotiếp,khảnăngtươngtác,hoànhậpvớicộngđồng

- Phốihợpcáchìnhthứchoạtđộngtronglớpvớihoạtđộngngoàithiênnhiênlàđiềukiệngắncuộcsống của trẻởtrườnglớp vớimôitrườngxungquanh;gắnnộidung giáodục–dạy họcvớithựctiễn,giúptrẻkhôngnhữngtiếpthunhữngkinhnghiệmngườilớntruyềnthụchomàcòncó

cơhộiđốimặt,tìmkiếm,khámphánhwngxđiềuchưabiếttừthếgiớixungquanh,biếtđộclậptổchứchoạtđộngnhậnthứctrongmọihoàncảnh,mọitìnhhuốngkhácnhau

5.3.2 CáchthứcphốihợpcáchìnhthứctổchứcHĐTH

- LàtổchứcquátrìnhgiáodụctrẻthôngquaHĐTHvớiquanđiểmlấytrẻlàmtrungtâm;là“giáodụchướngvàotrẻem”

- Khitổchứcmột bàihọc,xâydựngmộtchương trìnhhoạt động mang tínhtạohình, ngườigiáoviêncầnxuấtpháttừtrẻemvàcóthể lựachọn,xácđịnhvàphối hợp cvác hình thức hoạt độngtheothứtựnhóm hình thứcđãđược phân loại Chẳnghạnđểthực hiệnmột chủđiểm(mộtmạngchủđiểm),giáoviêncầnthựchiệnnhữngviệcsau:

+Xác định những nội dung cụ thể.

+Tìmkiếm,xãđịnhnhữngloại hìnhhoạtđộngvàkỹthuật,chất liệuphùhợpvớisựthểhiệntừngnộidungđó.

+Trêncơsởđócầnsắpxếpcáchìnhthứctạohìnhtheotínhchấtbiểutượng,hìnhtượngvàohệthốngnhằmtừngbướcpháttriểnkhảnăngsángtạocủatrẻ

+Đểgiúpmọi trẻpháthuytốttính tíchcựctronghoạt động cần phốihợpcác hình thức hoạt động

theoquymônhóm trẻ làm sao chocácnộidunggiáodục cầnđượcchuyểntải đến với mỗitrẻvàđềuđượctrẻtiếp thu, củngcố, vậndụngcóhiệu quả

+Cuối cùnggiáoviêncầnsuynghĩ,chuẩnbị,thiếtkế và tổchứcmôitrườnghoạt độngphù hợp

vớinhữnghình thức hoạt độngmàmìnhđãxácđịnh

Chương 6 TỔCHỨCCHOTRẺLÀMQUENVỚITÁCPHẨMNGHỆTHUẬTTẠOHÌNHVÀPHÁT

TRIỂNNĂNGLỰCCẢMTHỤTHẨMMĨ

6.1 Vaitròcủatácphẩmtạohìnhvàviệcpháttriểnnănglựccảmthụthẩmmĩchotrẻ

- Trongnềngiáodục mầmnon,giáodụcthẩmmĩđượccoi như mộtbộphậnvôcùngquantrọng,nghệthuậttạohình đóngvai trò như mộtphươngtiệnđểtiến hành côngtácgiáodục,pháttriểnconngười

- Việcgiáodụcbằng các tác phẩmvàhoạt động nghệthuậttạohìnhtạođiềukiện pháttriểnởtrẻ khảnăng cảmnhậncái đẹp,giáodụctìnhyêuđối vớicái đẹp,hìnhthànhvàbồidưỡngkhảnăngtạoracáiđẹpgópphầncảitạothếgiớixungquanh

- Thôngquanhững hình ảnh, hìnhtượng trongcáctácphẩm nghệthuậtgiúptrẻnhỏdễdàngmởrộngtầmhiểubiếtvềthếgiớixungquanh

Khitiếpxúcvới nghệthuậttạohình,trướcmặttrẻmởrasựphong phú,đadạngcủa màusắc,hìnhdạng,ánhsáng,khônggianvà sựvậnđộngcủachúng trongthếgiớixungquanh

- Các tácphẩm nghệthuậttạo hình,đặcbiệtlàcáctácphẩm nghệthuậttrangtrídângiangiúpviệcpháttriểntìnhcảm,ýthứcxãhộivànhâncáchcủatrẻ.Chínhtìnhcảmthẩmmĩ-đạođứcđượchìnhthànhởtrẻtrongquátrìnhtiếpxúcvớinghệthuậttạohìnhsẽlànguồndựtrữvôcùngdồidàochohoạtđộngsángtạonghệthuậtnóiriêngvàhoạtđộngsángtạonóichungcủatrẻsaunày

- Các sảnphẩmthủ côngmĩnghệ,tácphẩm trangtríứngdụng,cácđồdùng học hoạt

- Vềhìnhthức:

đốitượngmiêutảquahìnhdáng,màusắc,kích thước,vịtrítrongkhônggian…đểkhi xem trẻ cóthểdễhiểuđượchìnhtượngmiêutảtrongtácphẩmlàCáigì,làAi?Họđanglàmgì?Sựviệcxảyralúcnào?ởđâu?…trướckhitrẻthấyđượclànóđẹp

sựsốngxungquanhvànhờđó màpháttriểnởtrẻ thịhiếuthẩmmĩ

Cầnchúýtớitínhvừasứctrongsựnắmbắtcủatrẻvềcácphươngtiệntruyềncảmmang

tínhtạohình.VD:cácbứctranhpháchoạvớicácđườngnétđứtkhúc,bỏdởkhôngnênsửdụngvìchúngkhôngphùhợpvớikhảnăngtrigiáckhônggiancủatrẻ.Khôngnênchọnnhữngbứctranhcóbốcụcphứctạpvớinhiềuhìnhảnh,nhiềucảnhvớitưthếtrongcáchànhđộng

Yêu cầu rấtcơbản đối với tácphẩmđồhoạ, hội hoạdànhcho trẻemđó là sựphânbiệtrànhmạchquanhệgiữacáichínhvàcáithứyếu,giúptrẻkhiquansátbiếttậpchungvàocáicơbản,hấpdẫncủatácphẩm

Trẻ nhỏthíchmàusắc, song cần chọntranhphùhợpvới khảnăngtrigiáccủatrẻ,tránhcácloạitranhquánhiều mảngmàu hay màutối

củatrẻ,bởichúngcónhữnghìnhảnhngộnghĩng,màu sắc phùhợp với nộidung

6.3 Lựachọnvàsửdụngcácphươngphápchotrẻlàmquenvớicáctácphẩmnghệthuậttạohình

Khichotrẻtiếpxúcvớicáctácphẩmnghệthuậttạohìnhcầnlưuýtớisứctiếpthucủatrẻ,chỉnêngiớithiệumộtthểloại,chỉkhinàokinhnghiệmvàvốnhiểubiếtkhá,tamớitổchứccáctiếthọctổnghợpđểgiúptrẻtậpsosánh,cảmnhậncái đẹpđadạng phongphú củanhiềuthểloại tạo hình

Bồidưỡngcho trẻkỹnăngtrigiáccótổchức,trigiáctoàn diệncósựtham giatíchcựccủacácgiác quan:nghe,nhìn,sờ, mó, vậnđộng,nói…đâylàđiều kiệnthuậnlợichosựpháttriểntưduysáng tạo

Vềtrìnhtựlàmviệc,cần tìm mọicáchlôicuốn,tạoyếutốbấtngờđể gây sựchúý,tạohứngthú chotrẻvềtácphẩm

Cầnhướngsựchúýcủatrẻkhôngchỉtớinộidung,màcòncầnquantâmtớihìnhthứcthểhiệnhìnhtượng,thủphápmiêutảnhằmlàmtăngsứctruyềncảmcủaphươngtiệnthểhiện

Cần tạođiều kiệncho trẻtập nhận xét, đánh giávềcáiđẹp của tácphẩm bằng chínhsựhiểubiếtvàkhảnăng biểu cảmcủamình

Đốivớitrẻởtuổimầmnonkhitìmhiểuvềcáctácphẩmnghệthuậttạohìnhcầnkếthợpvớicáchìnhthứcchơi,sửdụngcáctìnhhuốngchơi:chơitròchơiđóngvai,sưdụngtròchơihọctập(thi đuaquansátchỉrachỗsai, phầnthiếu,haynhận biếtnhanhđặcđiểm,têngọicủacác hìnhảnh,…)

Khi cho trẻlàm quen với cáctácphẩm nghệthuậttạohình,cầnsửdụng tích cựccácphươngpháp,biệnphápcủanhómphươngphápthôngtin-tiếpnhậnphốihợplinhhoạtvớicácbiện

- Tranhvẽlàsựthểhiệnhìnhtượngtrongkhônggianhaichiều,bởivậykhixemtranhtrẻ

khóphânbiệt“thật–

giả”.Dovậycầndẫndắttrẻđitừphânbiệtnhậnbiếtcáchìnhảnhtrongtranhdầndầntớiviệcsosánhgiữahìnhtượngnghệthuậtvớihiệnthực

- Khảnăngđốichiếuhìnhtượngnghệthuậtvớithựctiễnlàmộttrong nhữngyếutốthúcđẩysựpháttriểncủaócquansát–

tìmranhữngnétgiốngnhau,khácnhau;tìmracáiđặctrưngđiển

hìnhvànétđặcthùrấtriêngtrongcáchìnhảnh

Mộtbiệnpháprấtcóhiệuquảđểgiúptrẻcảmthụtácphẩm,đólàchotrẻkểvềbứctranh,kếthợpvớiviệcđặtracáccâuhỏicóthứtựnhằmhệthống

hoá quá trình tri giác nhằm cho nó trở nên có mục đích rõ ràng

Vớitrẻmẫugiáolớncóthểkểmộtchútvềtêncáchoạsĩvàmộtsốsựkiệnhấpdẫntrongcuộcsốngvàhoạtđộngsángtạocủahọ

Nhữngtranhgiớithiệuchotrẻđượctrưngbàytronglớphọcmộtthờigian,chotrẻtựquansátnhiềulầnsẽ“thấm”dần

Trongnăm,nêntổchứctriểnlãmtrưngbày các bứctranhmàtrẻđượcxem 2-3 lầnvàcó thểbổsung

thêmvài tácphẩmmới

Chú ý về phương pháp cho trẻ xem tượng:

Tượnglàloạitácphẩmnghệthuậtthểhiệntrongkhônggianbachiều; chúngthườngkhôngcómàu(chỉcómàucủachấtliệu),chúngkhônggiốngnhauvềmàusắcvàkhônggiốngcácvậtthậtngoàiđời.Sovớitranhvẽ,tượnglàloạitácphẩm nghệthuậttạohìnhkhó trigiáchơn đối vớitrẻ;bởivậy,cầntăng cường phốihợp trigiácthịgiácvới trigiácxúcgiácvậnđộng.Nên tíchcựcsửdụngtượngcỡnhỏđểtrangtrínộithất,sân,vườn

Khôngnhấtthiếtphảicónhữnggiờhoạtđộngchuyênbiệtđểtổchứcxemtượngmàcóthểchotrẻquansát,kểchuyện,đàmthoạivềcácbứctượngkhiđidạotrongcácbuổichơi.

Chú ý phương pháp cho trẻ quan sát đồ chơi:

Đồchơicóchất lượngthẩmmĩcao cũnglàmộttrong nhữngthểloạicủa tácphẩm nghệ thuậttạohìnhmang tínhứng dụng

Đồchơichotrẻemvớitấtcảsựđadạngphongphúvàvẻđẹpđơngiản,côđọngsongcótính

nghệthuậtcaosẽ làmắt xích liênkếtnghệthuậtvớicuộcsống.vớiđồchơitrẻkhôngchỉlàngắm

độngvớichúng,điềunàygiúptrẻsửdụngtấtcảcácgiácquanđểnắmbắttấtcảcácphẩmchất,thuộctínhvậtthểcủachúng.Đâylàđiềukiệnvôcùngthuậnlợigiúptrẻtiếpcậnvớihoạtđộngnặncóhiệuquảhơn.Việcchotrẻlàmquenvàtìmhiểutínhthẩmmĩcủađồchơi,cần được thựchiện trongquátrình giáoviêncùngtrẻnghĩracáctròchơivà tổchức hoạt độngchơivớicácloạiđồchơi

Chú ý về phương pháp cho trẻ làm quen với nghệ thuật trang trí ứng dụng:Nghệthuậttrangtríứngdụngvôcùngphongphúvềchủngloại,vềhìnhthứcnghệthuật.Cóthểlựachọnnhữngtácphẩmđộcđáo,songkhôngquáphứctạpvềcấutrúcvàcácđặcđiểmbềmặt:sảnphẩmgốm,sứ,nhữngđồđanmâytre,đồchạmkhắctừsừng,xương,gỗ.Vớivẻđẹpmang

tínhtruyềnthống,nghệthuậttrangtrínàytácđộngrấtmạnhtớitìnhcảm,nhậnthứccủatrẻ

Khi cho trẻ làmquenvớicáctácphẩm nghệthuật trangtrí ứngdụng cầntạoracácmốiliênhệđadạng,gắncáctácphẩmvớicáctìnhhuốngtrongđờisốngvuichơicủatrẻđểtrẻvừacảmnhậnđượcgiátrịthẩmmĩ,đồngthờihiểuđượctínhcôngnăngcủachúngvàcóýthức,tháiđộtrântrọngđốivớicáctácphẩmnghệthuật,đốivớiconngườiđãlàmnêncáctácphẩmđó

Đểđưa trẻ đến vớihoạtđộngvẽ vàlấyđólàm conđường nhậnthức, ngườitađềracácnộidunggiáodụcvàpháttriểntrẻ nhưsau:

7.1.1 Đốivớitrẻdưới3tuổi

Đâylàthờikỳtiềntạohìnhvàgiaiđoạnđầu củathờikỳtạohình,bởivậycầntậptrungvàoviệchìnhthànhvàpháttriểncáckhảnăng sau:

- Tổchứcbồidưỡngkhảnăngquansát,liênhệvàtìmhiểuýnghĩa,chứcnăngcủacác“dấu vếttạohình“ (cácdấu vếtđồhoạ),cácđườngnétvànhữnghình dạngđược tạo nên bởicácđườngnét

- Pháttriểncácvậnđộngtạohìnhvàkhảnăng phối hợpgiữamắt vớitayđểđiềukhiểnvậnđộngvẽmộtcáchcóchủđịnh,đểsửdụnglinhhoạtmộtsốcôngcụmangtínhtạohình

+ Để giúp trẻ thể hiện các vật mẫu đơn lẻ

nhậnvàthểhiệnhìnhdạng,kíchthước,màusắc…như nhữngdấuhiệuđặctrưngcủa đốitượngmiêutả

+ Để giúp trẻ thể hiện một nội dung mạch lạc

(mặttranh)vàthểhiệnlặplạinhiềulầnhìnhảnhcácsựvậtđơnlẻ,liênkếtchúngbằngmộtchủđềcốtchuyệnnàođó.Tậpchotrẻxâydựngbốcụctrongtờgiấy