đề cương môn học tri tạo truyền thông

tri tạo truyền thông cách khái quát sự phát triển của các loại hình truyền thông đầu thế kỷ 21 • Liệt kê được các loại hình truyền thông truyền thống và những loại hình truyền thông mới

Trang 1

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC TRI TẠO TRUYỀN THÔNG

Đại học Quốc gia Hà Nội

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sỹ, giảng viên

- Thời gian, địa điểm làm việc: Giảng viên thông báo cho sinh viên vào giờ đầu tiên của môn học.

- Địa chỉ liên hệ: như trên

2 Thông tin chung về môn học:

- Tên môn học: Tri tạo truyền thông

Tiếng Anh: Media Literacy

- Mã môn học: JOU2013

- Số tín chỉ: 02

- Môn học: Tự chọn

- Các môn học tiên quyết: Cơ sở lý luận báo chí truyền thông

- Các môn học kế tiếp: Quảng cáo, Truyền thông Quan hệ công chúng, Thiết kế và trình bày báo in.

- Các yêu cầu đối với môn học: Phương tiện kỹ thuật đầy đủ (máy tính, màn hình, đầu đọc, dựng hình, máy chiếu, các công cụ học tập như giấy khổ lớn, bút màu, thước kẻ), phòng học đầy đủ trang thiết bị

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

Trang 2

+ Nghe giảng lý thuyết: 20 giờ

+ Làm bài tập trên lớp: 04 giờ

- Thái độ, chuyên cần:

+ Sinh viên trau dồi thói quen đọc và phân tích,

+ Sinh viên hình thành bước đầu phương pháp tư duy,

+ Sinh viên học và áp dụng được phương pháp học tập hiện đại: chủ động, độc lập, có khoa học và không ngừng

3.2 Mục tiêu chi tiết của môn học

Trang 3

tri tạo

truyền

thông

cách khái quát sự phát triển của các loại hình truyền thông đầu thế kỷ 21

• Liệt kê được các loại hình truyền thông truyền thống

và những loại hình truyền thông mới

quá trình ra đời của môn học Tri tạo truyền thông

• Trình bày được

sự phát triển môn học ở một/một số quốc gia trên thế giới như Mỹ,

Úc…

được các cách thức tổ chức giáo dục năng lực tri tạo truyền thông phù hợp với từng đối tượng

từ và nghĩa của thuật ngữ

• Nêu được định nghĩa tiếng Việt

• Phân tích được nội hàm của định nghĩa và các thuật ngữ có liên quan đến định nghĩa

• Nêu và lý giải được các cách hiểu không chính xác, phiến diện về thuật ngữ tri tạo

• Giải thích được từng thuật ngữ chính được dùng chủ yếu liên quan đến môn học và năng lực tri tạo

được lí do và những đòi hỏi cần thiết của môn học trong bối cảnh truyền thông thế

kỷ 21Nội dung 4

• Mô tả các kỹ năng được sử dụng

để phát hiện và phân tích chủ thể thông điệp

• Giải thích được, so sánh được chủ thể thông điệp trong những tình huống khác nhau

Trang 4

• Mô tả các kỹ năng được sử dụng

để phát hiện và phân tích các kỹ thuật được sử dụng trong xây dựng thông điệp

được bản chất loại hình của các

thông quyết định

kỹ thuật xây dựng thông điệp

Trình bày khái quát các quan điểm về tác động của thông điệp trên

cơ sở lý thuyết truyền thông từ môn học tiên quyết

• Sử dụng được

ít nhất một phương pháp điều tra tác động của thông điệp ở quy

• Trình bày khái quát lý thuyết về phân tích nội dung thông điệp

Sử dụng được phương pháp phân tích nội dung thông điệp khi nghiên cứu, đánh giá thông điệp

Trình bày khái quát lý thuyết về thông điệp có mục đích và những cơ

sở của việc nhận định mục đích thông điệp

• Phân tích và lý giải tính mục đích của thông điệp nhìn từ các góc

độ kinh tế, văn hóa, chính trị…

cơ sở áp dụng và

• Lý giải mô hình

và các yếu tố tác động qua lại theo mối quan hệ bên trong và bên ngoài

• Đề xuất được những phương án nghiên cứu và hướng tiếp cận mới trong nghiên

Trang 5

truyền

thông

phát triển bộ nguyên tắc tri tạo truyền thông

của hoạt động truyền thông

cứu truyền thông trên cơ sở phát huy năng lực tri tạo truyền thông

4 Tóm tắt nội dung môn học:

Tri tạo truyền thông là môn học về bản chất của truyền thông nói chung

và truyền thông đại chúng nói riêng Đúng như tên gọi, Tri tạo bao hàm 2

phương diện: tri - hiểu, nhận thức, biết cách phê phán; và tạo - xây dựng và

sáng tạo được sản phẩm truyền thông một cách hiệu quả, kể từ những sản phẩm nhỏ nhất như một thông điệp cho quảng cáo chẳng hạn, cho đến những tác phẩm truyền thông hoàn chỉnh Tri tạo truyền thông trang bị cho người học năng lực tiếp nhận có phê phán những sản phẩm truyền thông và năng lực tự

sáng tạo Tương tự như khả năng biết đọc, biết viết nội hàm trong chữ literacy, Tri tạo truyền thông cung cấp phương pháp cho mọi đối tượng người

học trong việc tiếp nhận truyền thông ở một thời đại mà truyền thông đại chúng đã và đang vừa là nền tảng, vừa là môi trường, vừa là công cụ của mỗi con người, mỗi tổ chức, đơn vị, và cả một bộ máy chính trị

5 Nội dung chi tiết môn học:

Nội dung 1 Dẫn nhập Tri tạo truyền thông:

1.1 Bối cảnh truyền thông của thế kỷ 21

1.2 Sự ra đời của bộ môn Tri tạo truyền thông

1.3 Các cách thức tổ chức giáo dục năng lực Tri tạo truyền thông

Nội dung 2 Định nghĩa Tri tạo truyền thông

2.1 Thuật ngữ tiếng Anh

2.2 Thuật ngữ tiếng Việt

2.3 Định nghĩa công cụ về Tri tạo truyền thông

2.4 Các cách hiểu chưa đầy đủ về Tri tạo truyền thông

Nội dung 3 Trọng tâm, mục tiêu và lợi ích của tri tạo truyền thông:

3.1 Trọng tâm: các kỹ năng và năng lực cơ bản

3.2 Mục tiêu: mục tiêu cụ thể và mục tiêu tổng quát

3.4 Lợi ích: tại sao phải học Tri tạo truyền thông?

3.5 Bộ nguyên tắc tri tạo: 5 câu hỏi và 5 vấn đề cơ bản

Trang 6

Nội dung 4 Nguyên tắc số 1: Chủ thể thông điệp

4.1 Câu hỏi tri tạo: Ai tạo ra thông điệp?

4.2 Kỹ năng phát hiện và phân tích chủ thể thông điệp

Nội dung 5 Nguyên tắc 2: Kỹ thuật tạo thông điệp

5.1 Câu hỏi tri tạo: Những kỹ thuật nào được sử dụng trong thông điệp để thu hút sự chú ý?

5.2 Kỹ năng phân tích và đánh giá kỹ thuật được sử dụng trong xây dựng thông điệp truyền thông

Nội dung 6 Nguyên tắc 3: Tác động của thông điệp

6.1 Câu hỏi tri tạo: Cùng một thông điệp được tiếp nhận khác nhau bởi những người khác nhau như thế nào?

6.2 Kỹ năng phán đoán và điều tra sự tiếp nhận thông điệp của công chúng

Nội dung 7 Nguyên tắc 4: Nội dung thông điệp

7.1 Câu hỏi tri tạo: Những quan điểm, lối sống, giá trị nào được trình hiện hoặc bị loại bỏ khỏi thông điệp?

7.2 Kỹ năng phân tích, phê phán nội dung thông điệp

Nội dung 8 Nguyên tắc 5: Mục đích thông điệp

8.1 Câu hỏi tri tạo: Tại sao thông điệp được gửi đi?

8.2 Kỹ năng phán đoán, phân tích mục đích đằng sau thông điệp (kinh tế, chính trị, tuyên truyền, giải trí…)

Nội dung 9 Ứng dụng nguyên tắc tri tạo trong nghiên cứu truyền thông:

9.1.Truyền thông và định hướng giá trị

9.2 Nghiên cứu văn bản truyền thông

9.3 Nghiên cứu hình mẫu trong truyền thông

Trang 7

6 Học liệu:

6.1 Học liệu bắt buộc:

1 Dương Xuân Sơn, Đinh Hường, Trần Quang Cơ sở lý luận báo chí truyền thông Nxb ĐHQGHN H.2004 (Phòng Tư liệu Khoa Báo chí, 107 nhà A,

336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội)

2 Tạ Ngọc Tấn Truyền thông đại chúng Nxb Chính trị quốc gia H.2001

(Phòng Tư liệu Khoa Báo chí, 107 nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân,

Hà Nội)

3 Huỳnh Văn Tòng Truyền thông đại chúng nhập môn Đại học Mở bán

công Tp HCM.1993 (Thư viện Quốc gia Việt Nam, 31 Tràng Thi, Hà Nội)

4 Đỗ Anh Đức (dịch) Nghiên cứu truyền thông Tài liệu lưu hành nội bộ

Thư viện Khoa Báo chí (Phòng Tư liệu Khoa Báo chí, 107 nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội)

5 Nguyễn Quý Thanh Xã hội học về dư luận xã hội Nxb ĐHQGHN

H.2006 (Thư viện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội)

6.2 Học liệu tham khảo

6.Nhiều tác giả.Bùng nổ truyền thông Nxb VHTT, H.1996 (Thư viện Quốc

gia Việt Nam, 31 Tràng Thi, Hà Nội)

7 Nhiều tác giả Sức mạnh của tin tức truyền thông Nxb Chính trị quốc gia,

H.2005 (Phòng Tư liệu Khoa Báo chí, 107 nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội)

8 Nhiều tác giả Truyền thông - Kỹ năng và phương pháp, Nxb.VHTT,

H.2001 (Thư viện Quốc gia Việt Nam, 31 Tràng Thi, Hà Nội)

9 Nguyễn Quý Thanh, Phạm Văn Quyết Phương pháp nghiên cứu xã hội học Nxb ĐHQGHN, H.2003 (Thư viện Trường Đại học Khoa học Xã hội và

Nhân văn, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội)

10 Jens Moller Phân tích ngôn ngữ hình ảnh Tài liệu khóa học cùng tên của

Bộ VH-TT, H 2000

11 Nhiều tác giả Báo chí những vấn đề lý luận và thực tiễn, tập V., VI,

Nxb.ĐHQGHN, H 2003, 2005 (Phòng Tư liệu Khoa Báo chí, 107 nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội)

Trang 8

12 Nguyễn Thu Giang, Bùi Việt Hà Tri tạo truyền thông - Một cách tiếp cận mới trong giáo dục Bài báo khoa học Kỷ yếu Hội thảo Khoa học Khoa Báo

chí, tháng 11.2005

6.3 Các nguồn tư liệu khác:

Tài liệu tiếng nước ngoài do giảng viên cung cấp bằng bản photocopy

1 Center for Media Literacy, Literacy for the 21 st century An overview &–

orientation guide to media literacy education, Hoa Kú

2 Center for Media Literacy, Five key questions that can change the world – Classroom activities for media literacy, Hoa Kú

3 David Considine, An introduction to media literacy, The journal of Media

Trang 9

7.2 Lịch trình cụ thể cho từng nội dung

Tuần 1 Nội dung 1: Dẫn nhập tri tạo truyền thông

Hình thức tổ

chức dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu SV

- Công bố những kết quả nghiên cứu truyền thông mới nhất có liên quan đến sự tiếp nhận truyền thông của công chúng

- Thảo luận về những tác động cơ bản của truyền thông

- Khái quát xu hướng phát triển của truyền thông hiện đại

- Đọc các tài liệu do giảng viên cung cấp Đặc biệt quan tâm đến những nội dung bàn về truyền thông

Trang 10

- Dẫn nhập về sự ra đời của môn Tri tạo truyền thông

- Lý giải sự cần thiết của môn học này trong thế kỷ 21

Ở nhà Tìm tài liệu và lập hồ sơ

khái quát về sự ra đời

và ứng dụng môn Tri tạo truyền thông ở một

số quốc gia trên thế giới

chuẩn bị

Ghi chú

Lý thuyết

2 giờ tín chỉ

Trên lớp - Giải thích gốc của

thuật ngữ trong tiếng Anh

- Nội hàm của thuật ngữ

- Lý giải các phương án lựa chọn thuật ngữ chuyển dịch sang tiếng Việt

- Các văn bản, tài liệu

có sử dụng và định nghĩa về thuật ngữ gốc

- Phân tích các định nghĩa, các cách hiểu về Tri tạo truyền thông

- Xác định những điểm chung và tiêu chí của các định nghĩa

- Xây dựng một định nghĩa công cụ dễ hiểu,

dễ nhớ, ngắn gọn và chính xác nhất

- Lý giải và phê phán

- Đọc các tài liệu trong danh mục tham khảo do giảng viên cung cấp

- Nghiên cứu kỹ phần định nghĩa thuật ngữ và nội hàm khái niệm

Trang 11

các cách hiểu không chính xác, không đầy

đủ, hoặc lệch lạc về khái niệm tri tạo truyền thông

Ở nhà Đọc tài liệu, tìm hiểu

các thuật ngữ có liên quan đến Media Literacy như:

Information Literacy, Television Literacy, Internet Literacy

chuẩn bị

Ghi chú

Lý thuyết

2 giờ tín chỉ

Trên lớp - Trọng tâm của Tri tạo:

xây dựng năng lực truy vấn (inquiry)và tư duy phê phán (critical)

- Mục tiêu:

+ mục tiêu cụ thể: tri nhận (access), phân tích (analyse), đánh giá (evaluate) và sáng tạo (create) (theo tiến trình Tri tạo truyền thông) + mục tiêu tổng quát:

năng lực nhận thức (awareness), nghiên cứu (analysis), phản ánh (reflection) và hành động (action)

- Lợi ích: tuyên bố của

- Đọc các tài liệu theo yêu cầu của giảng viên

Trang 12

UNESCO về năng lực tri tạo truyền thông - một tiếp cận mới trong giáo dục trong xã hội truyền thông thế kỷ 21

Ở nhà Sinh viên tìm đọc các

tài liệu và lập hồ sơ điểm luận về Tri tạo truyền thông ở một số nước trên thế giới: Mỹ, Anh, Canada, Úc…

ai đó

- Thông điệp là cái biểu đạt mang tính chủ quan của chủ thể sáng tạo ra nó

Mỗi nhóm chuẩn bị:

- 1 tờ báo

- 1 clip quảng cáo truyền hình hoặc 1 trang quảng cáo trên báo in

- copy 1 trang web, hoặc 1 blog

- 1 DVD film truyện

Ở nhà Đọc tài liệu và xây

dựng đề cương thảo luận, chuẩn bị cho buổi thảo luận kế tiếp theo những hướng nội dung

do giảng viên cung cấp.

Trang 13

2 giờ tín chỉ của các sản phẩm

truyền thông?

- Ai có thể là chủ thể của thông điệp?

- So sánh thông điệp của các loại chủ thể khác nhau

- So sánh chủ thể của các loại thông điệp khác nhau

- Nghiên cứu sự phù hợp của thông điệp và chủ thể thông qua việc khảo sát các slogan của các công ty, các sản phẩm…

tố khác của đối tượng tiếp nhận.

- Thông điệp của mỗi loại hình truyền thông được sáng tạo theo những kỹ thuật khác nhau, do tính chất của loại hình đó quyết định.

- Phân tích một số thông điệp điển hình

Đọc tài liệu theo yêu cầu của giảng viên

Trang 14

cho tính chất của từng loại hình truyền thông

Ở nhà Thực hiện một đoạn

clip ngắn về một chủ đề nhất định: môi trường, chống ma túy, mại dâm, sức khỏe sinh sản, đói nghèo…

đề tài tự chọn.

- Khuyến khích việc sử dụng hình ảnh, màu sắc, slogan, chế bản một cách hấp dẫn, hiệu quả, đưa ra một thông điệp

rõ ràng, có ý nghĩa

- Các dụng cụ dùng trong chế bản, tranh, ảnh minh họa, bút vẽ, thước

kẻ, giấy khổ lớn…

- Phác thảo sẵn một trang trên máy (trong điều kiện có

đủ máy móc phương tiện để sử dụng)

- Trình bày một số

Trang 15

phương pháp đo đạc và đánh giá hiệu quả tác động của truyền thông (từ môn học tiên quyết)

Ở nhà Nghiên cứu nhỏ về tác

động của một loại sản phẩm quảng cáo đến sự tiếp nhận của nhóm công chúng sinh viên

chuẩn bị

Ghi chú

Ở nhà Viết Tiểu luận về tác

động của truyền thông đến công chúng trên cơ

sở các tài liệu tham khảo theo chỉ dẫn của giảng viên (3 tuần hoàn thành)

Bài tập cá nhân, điểm giữa môn học

Tuần 10 Nội dung 7: Nguyên tắc 4 - Nội dung thông điệp

những đối tượng được phản ánh, những đối tượng bị gạt ra bên lề…

- Độ tập trung, sự lựa

- Đọc tài liệu do giảng viên cung cấp

Trang 16

chọn thông tin, sự sắp đặt thông tin, hệ giá trị

và tư tưởng trong truyền thông

- Hướng dẫn phương pháp phân tích nội dung, phân tích ngôn ngữ hình ảnh

Đọc tài liệu hướng dẫn phương pháp phân tích nội dung, phân tích ngôn ngữ hình ảnh, chuẩn bị cho giờ bài tập tiếp theo

Tuần 11 Nội dung 7: Nguyên tắc 4 - Nội dung thông điệp

Chuẩn bị các đồ dùng cần thiết để làm bài tập do giảng viên yêu cầu

Ở nhà Nghiên cứu nhỏ về sự

phản ánh của một số loại hình truyền thông đối với một nhóm đối tượng nhất định (có giới hạn đề tài)

Trang 17

- Mục đích của chủ thể hướng đến hầu hết là nhằm mục tiêu lợi nhuận hoặc quyền lực

- Nghiên cứu cơ chế vận hành của truyền thông, vai trò của công chúng với tư cách người quyết định quá trình truyền thông

- Mối liên hệ qua lại, phức tạp và chặt chẽ giữa hoàn cảnh xã hội, chủ thể truyền thông điệp, công chúng và sản phẩm truyền thông (thông điệp)

- Những chiến lược mới của ngành truyền thông trong bối cảnh cạnh tranh và thu hút lợi nhuận và quyền lực từ

sự quan tâm của công chúng

Ở nhà - Đọc tài liệu do giảng

viên chỉ dẫn

- Tìm tư liệu và phác thảo báo cáo về một số

sự kiện quan trọng và phân tích tính mục đích của hoạt động truyền thông trong các sự kiện đó

chuẩn bị

Ghi chú

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	380 KB