- Có hơn 20 loại axit amin khác nhau tạo nên các prôtêin, mỗi axit amin có 3 thành phần: gốc Cacbon R, - Trên phân tử các axit amin liên kết với nhau bằng các liên kết peptit tạo nên chu
Trang 1Khóa học Luyện thi đại học môn Sinh học – Thầy Nguyễn Quang Anh Ôn tâ ̣p kiến thức về Prôtêin
Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12 - Trang | 1 -
I Cấu trúc của Prôtêin
1 Cấu trúc hóa học
- Là hợp chất hữu cơ gồm 4 nguyên tố chính: C, H, O, N, thường có thêm S và đôi lúc có P
- Thuộc loại đại đa phân tử, đơn phân là các axit amin
- Có hơn 20 loại axit amin khác nhau tạo nên các prôtêin, mỗi axit amin có 3 thành phần: gốc Cacbon (R),
- Trên phân tử các axit amin liên kết với nhau bằng các liên kết peptit tạo nên chuỗi pôlipeptit Liên kết peptit được tạo thành do nhóm cacboxyl của axit amin này liên kết với nhóm amin của axit amin tiếp theo
và giải phóng 1 phân tử nước Mỗi phân tử prôtêin có thể gồm 1 hay nhiều chuỗi pôlipeptit cùng loại hay khác loại
- Từ 20 loại axit amin kết hợp với nhau theo những cách khác nhau tạp nên vô số loại prôtêin khác nhau
– 1015 loại prôtêin) Mỗi loại prôtêin đặc trưng bởi số lượng, thành phần và trình tự sắp xếp các axit amin trong phân tử Điều đó giải thích tại sao trong thiên nhiên các prôtêin rất đa dạng, lại mang tính chất đặc thù
2 Cấu trúc không gian
Prôtêin có 4 bậc cấu trúc cơ bản:
- Cấu trúc bậc 1: Do các axit amin liên kết với nhau bằng liên kết peptit, đứng ở đầu mạch pôlipeptit là nhóm amin, cuối mạch là nhóm cacboxyl
amin/ 1 vòng xoắn còn ở chuỗi bêta mỗi vòng xoắn lại có 5,1 axit amin Có những prôtêin không có cấu trúc xoắn hoặc chỉ cuộn xoắn ở 1 phần của pôlipeptit
- Cấu trúc bậc 3: Là hình dạng của phân tử prôtêin trong không gian ba chiều, do xoắn cấp 2 cuốn theo kiểu dặc trưng cho mỗi loại prôtêin, tạo thành những khối hình cầu
- Cấu trúc bậc 4: Là những prôtêin gồm 2 hoặc nhiều chuỗi pôlipeptit kết hợp với nhau Ví dụ phân tử Hêmôglôbin gồm 2 chuỗi anpha và 2 chuỗi bêta, mỗi chuỗi chứa 1 nhân hem với 1 nguyên tử Fe
3 Sự biến tính của Prôtêin
Định nghĩa: Dưới tác dụng của các tác nhân vật lý (tia cực tím, sóng siêu âm, khuấy cơ học) hoặc hóa học (axit, kiềm mạnh, muối kim loại nặng, tanin), prôtêin bị biến đổi cấu hình bậc hai, bậc ba và bậc 4, không phá hủy cấu trúc bậc nhất, kèm theo các tính chất tự nhiên ban đầu của nó cũng bị mất đi Hiện tượng đó gọi là sự biến tính của prôtêin
Prôtêin sau khi bị biến tính thường có những tính chất sau:
+ Độ hòa tan giảm
+ Khả năng giữ nước bị giảm
ÔN TẬP KIẾN THỨC VỀ PRÔTÊIN
(TÀI LIỆU BÀI GIẢNG)
GIÁO VIÊN: NGUYỄN QUANG ANH
Đây là tài liệu tóm lược các kiến thức đi kèm với bài giảng Ôn tập kiến thức về Prôtêin thuộc khóa học LTĐH môn Sinh học – thầy Nguyễn Quang Anh tại website Hocmai.vn Để có thể nắm vững kiến thức phần Prôtêin, Bạn cần kết hợp xem tài liệu cùng với bài giảng này
Trang 2Khóa học Luyện thi đại học môn Sinh học – Thầy Nguyễn Quang Anh Ôn tâ ̣p kiến thức về Prôtêin
Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12 - Trang | 2 -
+ Mất hoạt tính sinh học (tính chất enzim hay tính chất miễn dịch)
+ Tăng độ nhạy đối với sự tấn công của enzim prôtêâz là do làm xuất hiện các liên kết peptit ứng với vùng tác dụng đặc hiệu của enzim
+ Tăng độ nhớt nội tại
+ Mất khả năng kết dính
II Chức năng của Prôtêin
Nhóm Prôtêin Hoạt tính và chức năng sinh học Ví dụ
bào hoặc giữa mạch máu và hệ bạch huyết
Albumin, hemoglobulin, lipoprôtêin, transferin
phản ứng hóa học nhưng bản thân chúng không mất đi trong quá trình phản ứng
Alcohol dehydrogenâz, hexokinaza, prôtêâz
trong tế bào bằng việc kích thích sản xuất các chất truyền tín hiệu thứ hai
Transductin,
Prôtêin mang thông tin
(chất chủ vận, chất đối
vận)
Bao gồm các hormone và các prôtêin khác
mà khi hoạt động, chúng tạo ra các hoạt động sinh lý, trao đổi chất ở các mô, tế bào đặc thù của chúng
Insulin, glucagon, hormone
hoạt động co, duỗi cơ
Actin, myosin
nhập của vi khuẩn và các hợp chất độc
Kháng thể, interferon, interleukin
thông tin trung gian từ các hormone hoặc các chất dẫn truyền thần kinh trong các hoạt động sinh lý nội bảo
Các thụ thể insulin và adrênalin trên bề mặt tế bào
hoạt động phiên mã, dịch mã trong tế bào
Giáo viên : Nguyễn Quang Anh Nguồn : Hocmai.vn tổng hợp