Bai 14 phản xạ âm

Năng lực chung: - Tự chủ và tự học: Tích cực tham gia các hoạt động thí nghiệm trong bài học và thực hiện các nhiệm vụ học tập được giao.. dTổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên v

Thông tin bài soạn: (Nhập chính xác Gmail để nhận sản phẩm)

1 Lê Nhựt

Linh GV soạn

bài

0913914294

linh79221@gmail.com Lê Nhựt

Linh

2 Quốc Thiên GV phản

biện lần 1

0916657448

khanho1984@gmail.com Quốc

Thiên

3 Hà Ngọc GV phản

biện lần 2

0918972925

hangoctruongtrong.pt@gmail.co

m

Hà Ngọc

4 Phạm Thị

Hồng

Nhung

GV phản biện lần 3

0988600112 nhungphamphys@gmail.com Nhung

pham

Khi soạn xong nhờ quý thầy cô gửi về nhóm trưởng để tổng hợp.

CÁM ƠN QUÝ THẦY CÔ ĐÃ HỢP TÁC VÀ ĐÓNG GÓP

Tổ:

CHỦ ĐỀ 4 : ÂM THANH BÀI 14: PHẢN XẠ ÂM

Môn học: KHTN - Lớp: 6 Thời gian thực hiện: 03 tiết

I Mục tiêu

1 Năng lực:

1.1 Năng lực chung:

- Tự chủ và tự học: Tích cực tham gia các hoạt động thí nghiệm trong bài

học và thực hiện các nhiệm vụ học tập được giao

- Giao tiếp và hợp tác: Làm việc nhóm hiệu quả theo sự phân công của GV,

đảm bảo mỗi HS đểu có cơ hội tham gia thực hành và trình bày báo cáo trước lớp

- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Đề xuất được cách giải thích ngắn gọn,

chính xác cho những tình huống được nêu trong bài

1.2 Năng lực đặc thù:

- Năng lực nhận biết KHTN: Hiểu được sóng âm khi gặp vật cản đều phản

xạ ít nhiều Có vật phản xạ âm tốt, có vật phản xạ âm kém

- Năng lực tìm hiểu tự nhiên: Phân biệt được vật phản xạ âm tốt, vật phản xạ

âm kém

- Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Giải thích được một số hiện tượng

đơn giản trong thực tế về sóng âm như sự hình thành tiếng vang, cách khử tiếng vang hoặc sử dụng tiếng vang để đo khoảng cách Đề xuất được phương án đơn

giản để hạn chế ô nhiễm tiếng ồn

2 Phẩm chất:

- Tích cực tham hoạt động nhóm

- Cẩn thận và thực hiện an toàn trong quá trình làm thí nghiệm

- Có niềm say mê, hứng thú với việc khám phá và học tập khoa học tự nhiên

- Có ý thức, trách nhiệm trong vấn đề chống ô nhiễm tiếng ồn

II Thiết bị dạy học và học liệu

1 Giáo viên:

- Tranh ảnh

- Video https://www.youtube.com/watch?v=CI09pvJgjN4

- Phiếu học tập số 1,2,3

- Các câu hỏi bài tập

2 Học sinh:

- Đọc và tìm hiểu nội dung bài học ở nhà.

- Xem lại các bài tập về vận tốc, quãng đường

III Tiến trình dạy học

1 Hoạt động 1: Mở đầu

a) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS trong học tập, tạo sự tò mò cần thiết của

tiết học

b) Nội dung: xem tranh và video thảo luận nhóm

c) Sản phẩm: Nêu được hiện tượng trong tranh và đoạn video.

d)Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Cho học sinh quan sát tranh và xem đoạn

video

* Thực hiện nhiệm vụ học tập

Học sinh thảo luận theo bàn nhận xét về âm

thanh trong tranh và đoạn video mà em quan

sát được

* Báo cáo kết quả và thảo luận

Đại diện một vài học sinh trả lời.

* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

Giáo viên nhận xét đánh giá

Giáo viên nêu nội dung cần tìm hiểu của bài

học

2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

2.1 Hoạt động 2.1: Tìm hiểu sự phản xạ âm

a) Mục tiêu: nhận biết được sóng âm phản xạ khi gặp vật cản.

b) Nội dung: tiến hành thí nghiệm hình 14.1 và trả lời PHT số 1

c) Sản phẩm: hs tiến hành TN và trả lời PHT số 1

Câu 1

a) Khi áp tai vào miệng ống nhựa, HS B nghe được tiếng nói của bạn A b) Tiếng nói của bạn A được truyền trong óng nhựa 1 đến điểm N trên quyển sách, sau đó nó dội trở ra và tiếp tục truyền vào ống nhựa 2 đến tai HS B

c) Khi không có vật cản, sóng âm truyền thẳng Khi gặp vật cản, sóng âm phản xạ trở lại môi trường cũ (một phần sóng âm bị vật cản hấp thụ)

d) Khi thay quyển sách bằng các vật cản khác, HS B nghe được âm có độ

to giảm đi Trường hợp vật cản là tâm thảm nhựa thì độ to của âm nghe được nhỏ nhất

Câu 2

- Vật liệu phản xạ âm tốt: gạch men, cửa kính

- Vật liệu hấp thụ âm tốt: tâm xốp, thảm len

d) Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Yêu cầu học sinh đọc mục I SGK, tiến hành thí

nghiệm như hình 14.1 và thảo luận trả lời các câu

hỏi trong PHT số 1

*Thực hiện nhiệm vụ học tập

Học sinh thảo luận nhóm theo khăn trải bàn trả

lời các câu hỏi

*Báo cáo kết quả và thảo luận

Các nhóm treo kết quả thảo luận của nhóm mình

Đại diện 2 nhóm trình bày kết quả thảo luận của

nhóm mình Các nhóm khác nhận xét bổ sung

I SỰ PHẢN XẠ ÂM

*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

Giáo viên nhận xét

Giáo viên chốt kiến thức như sản phẩm Kết luận:

- Sóng âm phản xạ khi gặp vật

cản

- Các vật cứng, bề mặt nhẵn phản xạ âm tốt

- Các vật mềm, xốp, bề mặt gồ ghề phản xạ âm kém

Hoạt động 2.2: Tìm hiểu sự hình thành tiếng vang

a) Mục tiêu: Biết được sự hình thành tiếng vang và cách ứng dụng hoặc làm

giảm tiếng vang không mong muốn

b) Nội dung: thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi: nêu một số ví dụ về tiếng vang

em từng nghe được trong thực tế ?

c) Sản phẩm: Ví dụ khác nhau về tiếng vang:

- Nghe thấy tiếng vang trong những căn phòng rộng và trống trải

- Nghe thấy tiếng vang trong nhà tập thể thao

- Nghe thấy tiếng vang ở khu vực giếng trời giữa hai toà nhà

d) Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Yêu cầu học sinh đọc SGK và trả lời câu hỏi 3,

câu hỏi luyện tập và câu hỏi vận dụng

* Thực hiện nhiệm vụ học tập

Học sinh tìm hiểu sách giáo khoa để trả lời các

câu hỏi

* Báo cáo kết quả và thảo luận

Học sinh trả lời cá nhân 1 vài em nhận xét bổ

sung

* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

Giáo viên nhận xét

Giáo viên chốt kiến thức

II MỘT SỐ HIỆN TƯỢNG

VỀ SÓNG ÂM

Kết luận:

- Âm phản xạ là sóng âm dội lại khi gặp vật cản

- Tiếng vang hình thành khi âm phản xạ nghe được chậm hơn âm

trực tiếp đến tai ít nhất 1/15 giây.

Hoạt động 2.3: Tìm hiểu về ô nhiễm tiếng ồn

a) Mục tiêu: nhận biết được ô nhiễm tiếng ồn và đề xuất một số biện pháp

chống ô nhiễm tiếng ồn

b) Nội dung: đọc tìm hiểu sách giáo khoa thảo luận nhóm và trả lời PHT số 2 c) Sản phẩm: hs có thể trả lời

Câu 1: Những tiếng ồn được mô tả trên hình là: tiếng còi xe, tiếng máy khoan làm

việc, tiếng loa phát nhạc ầm ĩ

Câu 2: Một số tác hại của tiếng ồn đối với sức khoẻ và các hoạt động thường ngày

của chúng ta

- Tiếng ồn ảnh hưởng đến cả sức khoẻ và hành vi của con người

- Tiếng ồn khiến con người mất tập trung, gây căng thẳng, ảnh hưởng đến giấc ngủ, đến việc học tập và nghỉ ngơi

- Tiếng ồn gây tăng nhịp tim, tăng huyết áp, ảnh hưởng xấu đến hệ tim mạch

Câu 3: a.Một số biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn.

Hoạt động Biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn Hình a "Đi nhẹ - nói khẽ" - giảm độ to của nguồn âm

Hình b "Trồng nhiều cây xanh" - làm phân tán âm trên đường truyền của nó Hình c "Sử dụng cửa kính hai lớp" - ngăn chặn sự truyền âm

b) Gợi ý một số biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn:

- Giảm độ to của nguồn âm: + Cấm bóp còi xe ở khu vực trường học, bệnh viện,

khu dân cư đông đúc

+ Mở nhạc với âm lượng vừa đủ nghe

+ Đặt biển báo "Giữ trật tự chung"

- Làm phân tán âm trên

đường truyền của nó:

+ Trồng nhiều cây xanh và thảm cỏ trong thành phố + Trải thảm, treo rèm cửa

+ Làm trần thạch cao

- Ngăn chặn sự truyền âm: + Xây tường bao quanh nhà ở, trường học

+ Lắp các tấm chắn ngăn đường ô tô với khu dân cư

d) Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

- Yêu cầu HS quan sát hình 14.4 SGK và cho biết

tiếng ồn làm ảnh hưởng tới sức khỏe như thế

nào?

- Yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK, tìm hiểu

trên thực tế biện pháp đã làm tránh ô nhiễm tiếng

ồn Nêu các biện pháp? Giải thích tại sao làm như

vậy có thể chống ô nhiễm tiếng ồn?

- Yêu cầu HS thảo luận câu hỏi PHT số 2 theo

nhóm

* Thực hiện nhiệm vụ học tập

- Học sinh: Quan sát và trả lời yêu cầu

- Giáo viên: Theo dõi và bổ sung khi cần

* Báo cáo kết quả: HS đứng tại chỗ trả lời, GV

ghi bảng kết luận

* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá:

- Giáo viên nhận xét, đánh giá:

Kết luận :

- Ô nhiễm tiếng ồn xảy ra khi tiếng ồn to và kéo dài, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và hoạt động của con người

- Các biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn là: tác động vào nguồn

âm, phân tán âm trên đường truyền, ngăn chặn sự truyền âm

3 Hoạt động 3 Luyện tập

a) Mục tiêu: Dùng các kiến thức vật lí để luyện tập củng cố nội dung bài học b) Nội dung: trả lời PHT số 3

c) Sản phẩm:

Câu 1: phần nội dung bài tập.

Câu 2: nhằm tăng hiện tượng hấp thụ âm, giảm phản xạ âm, nhờ đó tránh

được những tiếng vang không mong muốn hoặc những âm thanh gây nhiễu khác

Câu 4: B Câu 6: C

d) Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

* Chuyển giao nhiệm vụ

GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm làm bài tập

và trả lời vào phiếu học tập số 3

*Thực hiện nhiệm vụ

Thảo luận nhóm hoàn thành PHT số 3

*Báo cáo kết quả và thảo luận

- Đại diện các nhóm HS báo cáo kết quả hoạt

động

* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá

- Giáo viên nhận xét, đánh giá chung các nhóm

III BÀI TẬP

Để có tiếng vang, thời gian

kể từ khi âm phát ra đến khi nhận được âm phản xạ tối thiểu phải bằng 0,1 giây Trong khoảng thời gian này, sóng âm truyền đi được quãng đường s.Theo hình vẽ, ta thấy quãng đường s này bằng hai lần khoảng cách từ người nói đến vách đá

343.0,1

17, 2( )

Như vậy, người nói phải đứng cách vách đá ít nhất 17,2 m Như vậy, người nói phải đứng cách vách đá ít nhất 17,2 m

4 Hoạt động 4: Vận dụng

a) Mục tiêu: HS vận dụng các kiến thức vừa học giải thích, tìm hiểu các

hiện tượng trong thực tế cuộc sống, tự tìm hiểu ở ngoài lớp Yêu thích môn học hơn

b) Nội dung: Vận dụng làm bài tập

c) Sản phẩm: Bài làm của HS câu 1, 2, 3 phần nội dung.

d) Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức bài học trả

lời câu 1, 2, 3

*Thực hiện nhiệm vụ học tập

Hoạt động cá nhân, hoàn thiện câu 1, 2, 3

*Báo cáo kết quả và thảo luận

Cá nhân HS trả lời câu 1, 2, 3

*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá

- Giáo viên nhận xét, đánh giá chung các nhóm

1 Trong căn phòng có nhiều đồ nội thất, sóng âm bị phân tán và hấp thụ bởi các đồ nội thất này, nên hiện tượng tiếng vang không còn nữa

2 Vật phản xạ âm tốt: sàn gỗ, tường bê tông, bảng mica, tấm thép

Vật phản xạ âm kém: thảm cỏ, hàng cây, rèm nhung

3 Một số biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn cho nhà ở ven quốc lộ trong một thị trấn đông đúc:

- Xây hàng rào và trồng cây xanh

quanh nhà.

- Treo rèm cửa, đóng cửa (nếu không cần thiết phải mở cửa)

- Làm cửa kính hai lớp

- Tuyên truyền để mọi người xung quanh có ý thức giữ trật tự còng cộng, không mở loa, mở nhạc với âm lượng lớn

Hồ sơ học tập :

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Tìm hiểu về sự phản xạ âm

Câu 1 a) HS B áp tai vào miệng ống nhựa 2 có nghe được tiếng nói của bạn A

không ?

………

b) Mô tả đường truyền của sóng âm trong thí nghiệm

………

………

c) Nêu nhận xét về sự truyền sóng âm khi có vật cản và không có vật cản?

………

………

d) Kết quả TN có gì khác biệt khi thay quyển sách bằng tấm xốp, tấm kính

mờ, thấm thảm nhựa

………

………

Câu 2 Hãy chỉ ra những vật phản xạ âm tốt và những vật phản xạ âm kém

hình 14.2 ?

………

………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Tìm hiểu về ô nhiễm tiếng ồn

Câu 1: Nêu các loại tiếng ồn được minh họa trong hình 14.4 ?

………

………

Câu 2: Nêu được một số tác hại của tiếng ồn đối với sức khỏe và các hoạt động

thường ngày của chúng ta

………

………

Câu 3: Hình 14.5 gợi ý một số biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn. a) Hãy phân loại các biện pháp này theo từng nhóm tương ứng Hoạt động Biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn Hình a "Đi nhẹ - nói khẽ" Hình b "Trồng nhiều cây xanh" Hình c "Sửdụng cửa kính hai lớp" b) Nêu thêm một số biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn thuộc mỗi nhóm - Giảm độ to của nguồn âm: + ………

+ ………

+ ………

- Làm phân tán âm trên đường truyền của nó: + ………

+ ………

+ ………

- Ngăn chặn sự truyền âm: + ………

+ ………

+ ………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 Câu 1: Một người phải đứng cách một vách đá ít nhất bao nhiêu mét để có thể nghe được tiếng vang của mình khi hét to? Biết tốc độ truyền âm trong không khí ở điều kiện thường là 343m/s? Câu 2: Vì sao bề mặt các bức tường bên trong phòng thu âm chuyên nghiệp ( hình bên dưới) thường được dán các miếng xốp mềm có gai và sần sùi?

Câu 3: Câu nào sau đây không đúng?

A Vật làm cho âm dội ngược lại được gọi là vật phản xạ âm

B Trong hang động nếu có nguồn âm thì sẽ có tiếng vang

C Âm thanh truyền đi gặp vật chắn dội lại gọi là âm phản xạ

D Để có được tiếng vang, thì âm phản xạ phải đến sau 1/15 giây so với âm phát ra

Câu 4: Trong các câu phát biểu sau câu nào sai?

A Những vật có bề mặt nhẵn, cứng phản xạ âm tốt

B Những vật có bề mặt mềm, gồ ghề phản xạ âm tốt

C Bức tường càng lớn, phản xạ âm càng tốt.

D Mặt tường sần sùi, mềm, gồ ghề hấp thụ âm tốt

Câu 5: Trong con dông ta nghe tiếng sấm rền Chọn câu giải thích đúng nhất.

A Do nguồn âm phát ra từ rất xa

B Vì thời gian truyền âm thanh từ nguồn phát ra đến mặt đất lớn hơn 1 giây

C Tia sét chuyển động nên khoảng cách từ nguồn âm đến tai nghe thay đổi nên có tiếng rền

D Sấm rền là do sự phản xạ âm từ các đám may dông trên bầu trời xuống mặt đất

Câu 6: Những vật nào sau đây phản xạ âm tốt?

A Bê tông, gỗ, vải B Thép, vải, bông

C Sắt, thép, đá D Lụa, nhung, gốm

Câu 7: Những vật hấp thụ âm tốt là vật:

A phản xạ âm tốt B phản xạ âm kém

C có bề mặt nhẵn, cứng D hấp thụ ánh sáng tốt

*Tích hợp môi trường :

Phòng tránh ô nhiễm tiếng ồn :

+ Trồng cây : Trồng cây xung quanh trường học,bệnh viện, nơi làm việc, trên đường phố và đường cao tốc là cách rất hiệu quả để giảm thiểu tiếng ồn

+ Lắp đặt thiết bị giảm âm : Lắp đặt một số thiết bị giảm âm trong phòng làm việc như: Thảm, rèm, thiết bị cách âm để giảm thiểu tiếng ồn từ bên ngoài truyền vào + Đề ra nguyên tắc : Lập bảng thông báo quy định về việc gây ồn Cùng nhau xây dựng ý thức giữ trật tự cho mọi người

+ Các phương tiện giao thông cũ, lạc hậu gây ra những tiếng ồn rất lớn Vì vậy cần lắp đặt ống xả và các thiết bị chống ồn trên xe Kiểm tra, đình chỉ hoạt động của các phương tiện giao thông đã cũ hoặc lạc hậu

+ Tránh xa các nguồn gây tiếng ồn: không đứng gần các máy móc, thiết bị gây ồn lớn như : Máy bay phản lực, các động cơ máy khoan cắt rèn kim loại , khi cần tiếp xúc với các thiết bị đó cần sử dụng các thiết bị bảo vệ (mũ chống ồn) và tuân thủ các quy tắc an toàn xây dựng các thiết bị xây dựng các trường học bệnh viện khu dân cư xa các nguồn gây ra ô nhiễm tiếng ồn, học sinh cần thực hiện các nếp sống văn hoá tại trường học Bước nhẹ khi lên cầu thang Không nói chuyện trong lớp học không nô đùa ,mất trật tự trong trường học