Bài 14 phản xạ âm – chống ô nhiễm tiếng ồn

dTổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung *Chuyển giao nhiệm vụ học tập - Cho học sinh xem video về phản xạ âm.. *Thực hiện nhiệm vụ học tập Học sinh thảo luận th

Trang 1

BÀI 14: PHẢN XẠ ÂM – CHỐNG Ô NHIỄM TIẾNG ỒN

Môn học: KHTN - Lớp: 7 Thời gian thực hiện: tiết

I Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Lấy được ví dụ vật phản xạ âm tốt, vật phản xạ âm kém

- Giải thích được một số hiện tượng đơn giản thường gặp trong thực tế về sóng âm, đề xuất phương án đơn giản để hạn chế tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏe

2 Năng lực:

2.1 Năng lực chung

- Năng lực tự chủ và tự học: Tìm hiểu thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát tranh ảnh

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm hợp tác giải quyết vấn đề về âm phản

xạ - các biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: đề ra những biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn

2.2 Năng lực đặc thù:

- Năng lực nhận biết KHTN

+ Nhận biết được những vật cứng, có bề mặt nhẵn phản xạ âm tốt và những vật mềm,

xốp, có bề mặt gồ ghề phản xạ âm kém

+ Giải thích được một số hiện tượng đơn giản thường gặp trong thực tế về sóng âm, đề

xuất phương án đơn giản để hạn chế tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏe

- Năng lực tìm hiểu tự nhiên: Đề xuất phương án kiểm tra vật phản xạ âm tốt và vật

phản xạ âm kém

- Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Giải thích một số hiện tượng về âm phản xạ - đề

xuất được phương án đơn giản để hạn chế tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khoẻ

3 Phẩm chất:

- Trung thực trong việc báo cáo kết quả thí nghiệm

- Chăm chỉ đọc tài liệu, chuẩn bị những nội dung của bài học

- Nhân ái, trách nhiệm: Hợp tác giữa các thành viên trong nhóm

II Thiết bị dạy học và học liệu

1.Giáo viên:

- Tranh ảnh hình 14.1; 14.2; 14.3; 14.4; 14.5

- Video https://www.youtube.com/watch?v=CI09pvJgjN4

- Các câu hỏi bài tập

2.Học sinh:

- Đọc và tìm hiểu nội dung bài học ở nhà.

- Xem lại các bài tập về vận tốc, quãng đường

III Tiến trình dạy học

Trang 2

1 Hoạt động 1: Mở đầu

a) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS trong học tập, tạo sự tò mò cần thiết của tiết học b) Nội dung: Nhận biết về hiện tượng phản xạ âm.

c) Sản phẩm: Nêu được hiện tượng trong đoạn video.

d)Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Cho học sinh xem video về phản xạ âm Yêu cầu các

em im lặng và lắng nghe âm thanh nghe được từ

video

*Thực hiện nhiệm vụ học tập

Học sinh thảo luận theo bàn, nhận xét về âm thanh

trong đoạn video mà em nghe được

*Báo cáo kết quả và thảo luận

Đại diện một vài học sinh trả lời

*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

Giáo viên nhận xét đánh giá

Giáo viên nêu nội dung cần tìm hiểu của bài học

2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

a) Mục tiêu:

- Học sinh nêu được âm phản xạ.

- Nhận biết được vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém

- Tìm hiểu trên thực tế biện pháp đã làm tránh ô nhiễm tiếng ồn.

- Giải thích một số hiện tượng về âm phản xạ - đề xuất được phương án đơn giản để hạn chế tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khoẻ

b) Nội dung:

- Nêu được âm phản xạ là âm được dội lại khi gặp mặt chắn.

- Nhận biết được vật phản xạ âm tốt là vật cứng, bề mặt nhẵn Vật phản xạ âm kém là những vật mềm, xốp, bề mặt gồ ghề

- Biết được tiếng ồn to nhưng không kéo dài nên không ảnh hưởng tới sức khỏe Do đó không gây ô nhiễm tiếng ồn

c) Sản phẩm: Bảng nhóm và kết luận

d)Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về âm phản xạ

- Yêu cầu học sinh đọc mục I SGK quan sát hình

ảnh và thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi C1,

C2, C3

C1: Tìm ví dụ về phản xạ âm

I ÂM PHẢN XẠ

Kết luận:

Trang 3

C2: Tại saokhi nói to trong phòng lớn lại nghe

được tiếng vang, nhưng nói to như thế trong

phòng nhỏ lại không nghe được tiếng vang?

C3: Người ta thường ứng dụng sự phản xạ của

sóng âm có tần số rất lớn để xác định độ sâu của

biển Hãy sử dụng Hình 14.2 để giải thích ứng

dụng này?

- Học sinh thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi vào

phiếu học tập

- Các nhóm treo kết quả thảo luận của nhóm

mình

- Đại diện 2 nhóm trình bày kết quả thảo luận của

nhóm mình Các nhóm khác nhận xét bổ sung

- Giáo viên chốt lại kiến thức phản xạ âm

- Giáo viên nhận xét

C1: Ví dụ phản xạ âm: Tiếng vang từ giếng nước

vì ta phân biệt được âm trực tiếp phát ra với âm

phản xạ trở lại

C2: Vì khi nói trong phòng nhỏ thì âm phát ra

gặp các bức tường, trần nhà bị phản xạ đến tai

gần như cùng một lúc nên ta không nghe được

tiếng vang

C3 Biết tốc độ truyền sóng âm trong nước và đo

thời gian từ khi âm truyền đi đến khi âm trở lại

người ta tính được gần đúng độ sâu của biển

- Âm phản xạ là âm dội lại khi

gặp mặt chắn.

Ví dụ:

- Âm phản xạ qua vách hang động, âm phản xạ khi nói ở dưới giếng nước, âm phản xạ khi nói trong phòng lớn,

- Đứng trước vách núi hét to, ta thấy âm dội lại

- Đứng trong hang động nói to,

âm thanh gặp vạch đá sẽ phản xạ lại

Trang 4

- Giáo viên chốt kiến thức và ghi bảng.

Hoạt động 2.2: Tìm hiểu vật phản xạ âm tốt vật phản xạ âm kém

- Yêu cầu học sinh đọc mục II SGK quan sát

hình 14.3

- GV phát bộ thí nghiệm Hình 14.3 cho từng

nhóm HS Yêu cầu HS tìm hiểu cách tiến hành

thí nghiệm và trả lời các câu hỏi

+ Thế nào là vật phản xạ âm tốt?

+ Thế nào là vật phản xạ âm kém?

+ Trả lời ?1, ?2 theo nhóm đôi

- Học sinh tìm hiểu sách giáo khoa

- Hs làm thí nghiệm theo nhóm đôi trả lời các câu

hỏi

- Học sinh trả lời cá nhân, 1 vài em nhận xét bổ

sung

- Giáo viên nhận xét

- Giáo viên chốt kiến thức

II VẬT PHẢN XẠ ÂM TỐT, VẬT PHẢN XẠ ÂM KÉM.

Kết luận:

- Vật phản xạ âm tốt là những

vật cứng, bề mặt nhẵn.

Ví dụ: : mặt gương; mặt đá hoa;

mặt tường gạch; tấm kim loại

-Vật phản xạ âm kém là những vật mềm, xốp, bề mặt gồ ghề Ví dụ: Ghế đệm mút; tấm xốp;

rèm nhung; tấm bìa; mặt nước

Hoạt động 2.3: Chống ô nhiễm tiếng ồn

*Tìm hiểu tiếng ồn

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

- Yêu cầu HS dự đoán, tìm hiểu như thế nào là ô

nhiễm tiếng ồn?

- Trường hợp nào sau đây có ô nhiễm tiếng ồn

( hình 14.4)?

III Chống ô nhiễm tiếng ồn

1 Tiếng ồn

- Những âm thanh to, kéo dài có thể có hại đến sức khỏe và hoạt động bình thường của con người gọi là tiếng ồn

- Ở những nơi thường xuyên có tiếng ồn, ta nói môi trường sống tại đó bị ô nhiễm tiếng ồn

VD:

+ Các phương tiện giao thông

Trang 5

- Học sinh suy luận về khái niệm ô nhiễm tiếng

ồn

- Giáo viên: Lắng nghe, bổ sung và chốt kiến

thức

- Học sinh thực hiện nhóm đôi quan sát tranh suy

nghĩ trả lời

- Giáo viên: Theo dõi và bổ sung khi cần

*Báo cáo kết quả: HS đứng tại chỗ trả lời.

- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá:

- Giáo viên nhận xét, đánh giá:

*Tìm hiểu một số biện pháp phòng chống ô

nhiễm do tiếng ồn

Yêu cầu HS đề ra các biện pháp làm giảm tiếng

ồn ở hình 14.4 theo nhóm

-Tìm hiểu trên thực tế biện pháp đã làm tránh ô

nhiễm tiếng ồn (bài tập ?)

- Nêu các biện pháp? Giải thích tại sao làm như

vậy có thể chống ô nhiễm tiếng ồn?

- HS: Thảo luận làm ra bảng nhóm và trình bày

ra bảng phụ

- GV:Theo dõi và bổ sung khi cần.

*Báo cáo kết quả:HS trả lời theo nhóm trên bảng

phụ câu

*Đánh giá kết quả:

- Học sinh nhóm khác nhận xét, bổ sung, đánh

giá:

- Giáo viên nhận xét, đánh giá:

đang hoạt động trên đường phố + Tiếng máy khoan, máy đục, máy phá nhà khi thi hành tại nơi công trường, …

2 Biện pháp giảm tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏe

- Để tránh ô nhiễm tiếng ồn, người ta thường dùng các biện pháp sau:

+ Xây dựng hàng rào chống ồn được ghép bằng các tấm cách âm

để ngăn cách khu dân cư với đường cao tốc và trồng nhiều cây

+ Treo biển báo “Cấm sử dụng còi” tại những tuyến đường gần bệnh viện, trường học + Hạn chế sử dụng các phương tiện giao thông cá nhân bằng cách tăng cường sử dụng các phương tiện giao thông công cộng

+ Treo biển “Đi nhẹ, nói khẽ” ở bệnh viện

- Tác dụng của các biện pháp chống tiếng ồn:

+ Hạn chế nguồn gây ra tiếng ồn + Phân tách tiếng ồn trên đường truyền

+ Ngăn cản bớt sự lan truyền của tiếng ồn đến tai

3 Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu:

- Hệ thống được một số kiến thức đã học

b) Nội dung:

- HS thực hiện cá nhân phần “Con đã học được trong giờ học”

- HS tóm tắt nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy

c) Sản phẩm:

- HS trình bày quan điểm cá nhân về đáp án trên phiếu học tập KWL.

d) Tổ chức thực hiện:

Trang 6

GV yêu cầu HS thực hiện cá nhân phần

“Con đã học được trong giờ học” trên

phiếu học tập KWL và tóm tắt nội dung

bài học dưới dạng sơ đồ tư duy vào vở

ghi

HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên

GV gọi ngẫu nhiên 3 HS lần lượt trình

bày ý kiến cá nhân

- GV nhấn mạnh nội dung bài học bằng

sơ đồ tư duy trên bảng

Sơ đồ tư duy:

4 Hoạt động 4: Vận dụng

a) Mục tiêu:

- Phát triển năng lực tự học và năng lực tìm hiểu đời sống

- HS vận dụng các kiến thức vừa học giải thích, tìm hiểu các hiện tượng trong thực tế

cuộc sống, tự tìm hiểu ở ngoài lớp Yêu thích môn học hơn

b) Nội dung:

- Sưu tầm một số hình ảnh, video chứng tỏ có âm phản xạ, có tiếng ồn ô nhiễm và các biện pháp giảm tiếng ồn

c) Sản phẩm:

- Bài báo cáo của nhóm HS

d) Tổ chức thực hiện:

- Yêu cầu mỗi nhóm HS hãy sưu tầm một số hình

ảnh, video chửng tỏ có âm phản xạ, có tiếng ồn ô

nhiễm và các biện pháp giảm tiếng ồn

- Cá nhân hoàn thành phiếu học tập số 1

Các nhóm HS thực hiện theo nhóm làm ra sản

phẩm

- Cá nhân hoàn thành phiếu bài tập

Sản phẩm của các nhóm, cá nhân

Giao cho học sinh thực hiện ngoài giờ học trên

lớp và nộp sản phẩm vào tiết sau

Trang 7

Phụ lục:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Câu 1: Câu nào sau đây không đúng?

A Vật làm cho âm dội ngược lại được gọi là vật phản xạ âm

B Trong hang động nếu có nguồn âm thì sẽ có tiếng vang

C Âm thanh truyền đi gặp vật chắn dội lại gọi là âm phản xạ

D Để có được tiếng vang, thì âm phản xạ phải đến sau 1/15 giây so với âm phát ra

Câu 2: Trong các câu phát biểu sau câu nào sai?

A Những vật có bề mặt nhẵn, cứng phản xạ âm tốt

B Những vật có bề mặt mềm, gồ ghề hấp thụ âm tốt

C Bức tường càng lớn, phản xạ âm càng tốt

D Mặt tường sần sùi, mềm, gồ ghề hấp thụ âm tốt

Câu 3: Trong con dông ta nghe tiếng sấm rền Chọn câu giải thích đúng nhất.

A Do nguồn âm phát ra từ rất xa

B Vì thời gian truyền âm thanh từ nguồn phát ra đến mặt đất lớn hơn 1 giây

C Tia sét chuyển động nên khoảng cách từ nguồn âm đến tai nghe thay đổi nên có tiếng rền

D Sấm rền là do sự phản xạ âm từ các đám may giông trên bầu trời xuống mặt đất

Câu 4: Những vật nào sau đây phản xạ âm tốt?

A Bê tông, gỗ, vải B Thép, vải, bông

Câu 5: Những vật hấp thụ âm tốt là vật:

A phản xạ âm tốt B phản xạ âm kém

C có bề mặt nhẵn, cứng D hấp thụ ánh sáng tốt

Câu 6: Kể ra các âm thanh gây ra nơi em ở được cho là ô nhiễm tiếng ồn.Từ đó đề xuất

các biện pháp làm giảm tiếng ồn đó

………

Tiêu đề	Bài 14 phản xạ âm – chống ô nhiễm tiếng ồn
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
Chuyên ngành	KHTN
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	7
Dung lượng	674,5 KB