1 Các khái niệm liên quan tới carten carten là gì? Trong tiếng Anh, từ “Cartel” cũng rất hay được sử dụng để chỉ khái niệm “Tập đoàn kinh tế” Cartel là một nhóm các nhà sản xuất độc lập có cùng mục đí[.]
Trang 11 Các khái niệm liên quan tới carten:
- carten là gì?
Trong tiếng Anh, từ “Cartel” cũng rất hay được sử dụng để chỉ khái niệm “Tập đoàn
kinh tế” Cartel là một nhóm các nhà sản xuất độc lập có cùng mục đích là tăng lợi nhuận chung bằng cách kiểm soát giá cả, hạn chế cung ứng hàng hoá, hoặc các biện pháp hạn chế khác
- Tác động của carten tới nền kinh tế của các nước?( tích cực và tiêu cực) phân tích thông qua các carten điển hình ( OPEC, liên minh các hãng hàng không )
Các-ten là tổ chức được các đối thủ cạnh tranh (các doanh nghiệp cùng sản xuất hoặc cùng bán một loại sản phẩm) lập ra để phối hợp, điều hoà hoạt động giữa các doanh nghiệp thành viên, nhất là điều hoà, phối hợp trong việc ấn định giá cả, phân chia thị trường, kiểm soát sản lượng Thực tế, các-ten không chỉ là phương tiện làm triệt tiêu cạnh tranh giữa các thành viên tham gia các-ten mà còn có thể là phương tiện triệt tiêu cạnh tranh trên toàn thị trường, phối hợp hành động giữa các đối thủ cạnh tranh để bắt chước, xử sự giống như một nhà độc quyền hoặc gần “độc quyền” trong nền kinh tế Bằng cách làm như vậy, các thành viên các-ten có thể bóc lột những bạn hàng, đối tác thương mại của mình (người tiêu dùng, nhà cung cấp nguyên vật liệu đầu vào, nhà phân phối sản phẩm), tối đa hoá lợi nhuận trên thị trường bằng cách bóc lột người khác và triệt tiêu một cách căn bản các áp lực cạnh tranh trên thị trường
VD
A.Liên minh các hãng hàng không
Khi có liên minh các hãng hàng không sẽ giúp cho các thành viên tiết kiệm dược chi phí,nâng cao dược uy tín, có thể kết nối với nhiều điểm đến hơn Khách hàng có dược một dịch vu cham sóc tốt hơn, chuyên nghiệp hơn
Đối với một quôc gia:
Thuân lợi:
-Khách hàng dược hưởng các dịch vụ ưu đãi từ carten
-Kết nối trực tiếp nhiều điểm đến,giảm thủ tục rườm rà giữa các quốc gia
Bất lợi
-Triệt tiêu bớt sự cạnh tranh giữa các hãng hàng không trong liên minh
-Gây khó khăn cho các hãng hàng không trong nước khác
-Dễ dẫn đến tình trạng độc quyền làm thiệt hại phúc lợi xã hội
Một ví dụ cụ thể hơn nữa chính là Vietnam Airlines sẽ chính thức tham gia Liên minh SkyTeam Một cơ hội mới được mở ra với hãng hàng không Việt Nam khi VNA có điều kiện mở rộng mạng đường bay, hiện diện và tham gia khai thác nhiều thị trường hàng không quốc tế lớn trong điều kiện chưa thể
mở đường bay thẳng (đặc biệt là Mỹ, châu Âu, châu Phi)
Các hợp tác sử dụng chung nguồn lực phục vụ công tác bán, dịch vụ tại sân bay, cung ứng dịch vụ sẽ giúp Vietnam Airlines tiết kiệm chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả sản xuất kinh doanh
Trang 2Trên hết là khách hàng của VNA được mở rộng quyền lợi và được hưởng dịch vụ tiêu chuẩn quốc tế Kế hoạch của VNA đến năm 2020 là trở thành hãng hàng không đứng thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á, có mạng đường bay rộng khắp toàn cầu, và đội bay lên tới 115 chiếc máy bay hiện đại vào năm 2015 và 165 chiếc vào năm 2020
Về mặt hình ảnh và uy tín, khi sánh vai cùng các hãng hàng không hàng đầu thế giới, hình ảnh, uy tín, thương hiệu của VNA cũng được nâng lên một tầm cao mới, đảm bảo cho sự phát triển bền vững, lâu dài của Vietnam Airlines; đồng thời góp phần nâng cao uy tín của quốc gia
Việc một liên minh được mở rộng đã tiết kiệm chi phí vận hành cho một bộ máy khổng lồ bằng việc các thành viên có thể chia sẻ cơ sở hạ tầng và nguồn lực tại các sân bay, mạng lưới bay, hệ thống IT
Hành khách cũng sẽ có nhiều lựa chọn hơn khi mua vé, ví dụ như Loại vé vòng quanh thế giới: với loại vé này khách hàng có thể đi vòng quanh thế giới trên chuyến bay của một hãng hoặc tất cả các hãng thành viên của liên minh
và được hưởng các chương trình ưu đãi khác nhau
Tại sân bay, hành khách có thể nối chuyến thông suốt với chỉ 1 lần làm thủ tục check-in Các dịch vụ trên được các hãng HK thành viên cam kết khi đến tay khách hàng sẽ đồng nhất tiêu chuẩn
Ngoài ra, khách hàng còn có quyền sử dụng hơn 415 phòng chờ của
SkyTeam trên toàn thế giới cũng như được cộng điểm và sử dụng vé thưởng trên tất cả các chuyến bay của các hãng thành viên
B.OPEC
Thuận lợi:
-các thành viên thống nhất với nhau về giá và sản lượng từ đó có thể tối đa hóa lợi nhuân thu đươc, chủ động hơn trong việc đầu tư công nghệ ,vốn…
Bất lợi:
-vì có sự ràng buộc giữa các thành viên nên vấn đề lợi ích xảy ra mâu thuân.việc chia nhau cái bánh ngọt là rất khó khăn
-vấp phải nhiều sự phản đối của cộng đồng quốc tế - các ban hàng
- Carten dễ bị đổ vỡ vì các nguyên nhân sau:
Thứ nhất, Các-ten trong các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh như giảm sản
lượng hoặc ấn định giá, các bên tham gia phải cùng phối hợp hành động theo đó họ phải tuân thủ bán cùng một mức giá, cung ứng một khối lượng hàng hóa nhất định như cam kết Tuy nhiên, lợi nhuận là cái đích mà các bên cùng hướng tới, do đó khi thị trường trở nên khan hiếm thì tự bản thân mỗi bên sẽ bị chính lợi nhuận thúc đẩy dẫn đến tăng lượng hàng cung ứng của mình lên hơn so với các thành viên khác, lúc
đó sự vi phạm thỏa thuận sẽ đem lại lợi ích cho doanh nghiệp đó và thiệt hại cho các doanh nghiệp còn lại Tương tự như vậy, trong trường hợp các bên ngầm thỏa thuận
Trang 3ấn định tăng giá và một thành viên tự ý phá bỏ thỏa thuận, giảm giá bán, lúc đó doanh thu của thành viên đó sẽ tăng và các thành viên khác sẽ chịu thiệt hại
Thứ hai, không phải trong một Các-ten tất cả các thành viên đều được chia lợi
ích như nhau Trong một Các-ten, thông thường có một số thành viên có quyền lực lớn hơn các thành viên khác, do vậy khi hưởng thành quả từ việc thực thi Các-ten, các thành viên yếu thế hơn thường chịu thiệt thòi hơn Kinh doanh là sự hợp tác khi cần tạo ra chiếc bánh nhưng sẽ là cạnh tranh khi đến lúc chia phần chiếc bánh đó Theo cách nhìn nhận này, khi Các-ten được duy trì trong một khoảng thời gian càng dài thì mâu thuẫn về lợi ích giữa các thành viên yếu thế so với các thành viên có lợi thế hơn càng trở nên sâu sắc và vấn đề phân chia lợi ích lại một lần nữa trở thành nhân tố thúc đẩy sự phá vỡ Các-ten để xác lập tỉ lệ chia mới mà các thành viên yếu thế cho rằng hợp lý hơn, hoặc xa hơn nữa là tạo ra cuộc lật đổ và chiếm lĩnh vị thế mà tại đó họ sẽ
có “miếng bánh” to hơn
- chú trọng phân tích: hiệp hội Dầu mỏ Opec: khái quát chung về Opec( nguyên nhân thành lập, quy mô của các doanh nghiệp gia nhập vào các ten, những thành tựu mà Opec đạt được)
A.Giới thiệu
Tổ chức các nước xuất khẩu dầu lửa, trong tiếng Anh viết tắt là OPEC (viết tắt
của Organization of Petroleum Exporting Countries).
OPEC là một tổ chức đa chính phủ được thành lập bởi các nước Iran, Iraq, Kuwait, Ả Rập Saudi và Venezuela trong hội nghị tại Bagdad (từ10 tháng 9 đến 14 tháng
9 năm 1960) Các thành viên Qatar (1961), Indonesia (1962), Libya (1962), Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất(1967), Algérie (1969) và Nigeria (1971) lần lượt gia nhập tổ chức sau đó. Ecuador (1973–1992) và Gabon (1975–1994) cũng từng là thành viên của OPEC Trong năm năm đầu tiên trụ sở của OPEC đặt ở Genève, Thụy Sĩ, sau đấy chuyển về Wien, Áo từ tháng 9 1965
Các nước thành viên OPEC khai thác vào khoảng 40% tổng sản lượng dầu lửa thế
giới và nắm giữ khoảng ¾ trữ lượng dầu thế giới.
B.Mục tiêu
Mục tiêu chính thức được ghi vào hiệp định thành lập của OPEC là ổn định thị trường dầu thô, bao gồm các chính sách khai thác dầu, ổn định giá dầu thế giới và ủng hộ về mặt chính trị cho các thành viên khi bị các biện pháp cưỡng chế vì các quyết định của OPEC Nhưng thật ra nhiều biện pháp được đề ra lại có động cơ bắt nguồn từ quyền lợi quốc gia, thí dụ như trong các cơn khủng hoảng dầu, OPEC chẳng những đã không tìm cách hạ giá dầu mà lại duy trì chính sách cao giá trong thời gian dài
Trang 4Mục tiêu của OPEC thật ra là một chính sách dầu chung nhằm để giữ giá OPEC dựa vào việc phân bổ hạn ngạch cho các thành viên để điều chỉnh lượng khai thác dầu, tạo
ra khan hiếm hoặc dư dầu giả tạo nhằm thông qua đó có thể tăng, giảm hoặc giữ giá dầu ổn định Có thể coi OPEC như là một liên minh độc quyền (cartel) luôn tìm cách giữ giá dầu ở mức có lợi nhất co các thành viên
C.Quy mô của các nước thành viên OPEC
-là nước có trữ lượng dầu mỏ lớn
-là nước xuất khẩu dầu mỏ lớn
Nhà phân tích Francis Perrin tại Petrole et Gaz Arabes, đánh giá ngoài những khác biệt về địa-chính trị giữa các thành viên như Algeria, Iran, Nigeria và Venezuela, OPEC là một khối tương đồng về tiềm năng và sức mạnh dầu
mỏ.
D.Thành tựu của OPEC
-Thành lập được liên minh OPEC đứng vững và tiếp tục mở rộng số thành viên -Các nước trong liên minh có trữ lượng dầu mỏ lớn và sản xuất cho thế giới một lượng dầu lớn.Từ đó có ảnh hưởng rất lớn đến giá dầu và sản lượng dầu trên thế giới.Đã từng có thời kì OPEC thao túng giá dầu trên thế giới
Theo các nhà phân tích, dù sắp bước sang "sinh nhật" thứ 50, song Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) vẫn có tầm ảnh hưởng rất lớn trên các thị trường dầu mỏ, bởi lẽ sản lượng từ các nước ngoài OPEC có xu hướng giảm dần và nhu cầu tiêu thụ năng lượng hóa thạch vẫn rất lớn
OPEC thành lập ngày 14/9/1960 tại Baghdad (Iraq) với năm thành viên gồm Iraq, Iran, Kuwait, Arập Xêút và Venezuela, trong bối cảnh các nước sản xuất dầu mỏ chủ chốt này muốn kiểm soát sản lượng nhằm tăng giá và cùng thu lợi nhuận.
Nửa thế kỷ sau, OPEC hiện đã có 12 thành viên, sở hữu 60% trữ lượng dầu
mỏ đã được chứng minh toàn cầu và sản xuất khoảng 40% nhu cầu dầu mỏ thế giới.
Sức mạnh không chế giá dầu từng được chứng minh trong thập niên 1970, khi OPEC quyết định giảm sản lượng theo sau những xung đột chính trị và cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran Ngay lập tức, giá dầu mỏ toàn cầu lúc đó bỗng tăng vọt
Mới đây, Giám đốc Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), Nobuo Tanaka cũng khẳng định, sự phụ thuộc toàn cầu vào nguồn dầu mỏ của OPEC sẽ tiếp tục tăng trong vòng 5-10 năm tới, do sản lượng ở các nước ngoài OPEC sụt giảm
Tại Diễn đàn Năng lượng quốc tế tổ chức hồi tháng Tư vừa qua, các nước sản xuất và tiêu thụ dầu mỏ cùng chung quan điểm rằng, năng lượng hóa thạch vẫn đóng vai trò rất quan trọng trong vài thập kỷ tới, cho dù sự hiện
Trang 5diện của các nguồn năng lượng thay thế đang tăng dần.
Chuyên gia Paul Horsnell tại Barclays Capital khẳng định, những dự báo về
sự thoái vị của OPEC là còn quá sớm, thậm chí là vô căn cứ./.