sự càn thiết của bảo hiểm đối với nền kinh tế của một quốc gia

Bảo hiểm xã hội: BHXH BHXH là một chế định pháp lý bảo vệ người lao động bằng cách thong qua việctập trung nguồn tài chính được huy động từ người lao động, người sử dụng lao động,cộng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HCM

KHOA NGÂN HÀNG

LỜI MỞ ĐẦU

Trên thế giới, bảo hiểm ra đời và phát triển xuất phát từ nhu cầu khách quan của nền kinh tế xã hội Hoạt động bảo hiểm không ngừng phát triển, trở thành một ngành đóng vai trò quan trọng ở nhiều quốc gia trên thế giới Ở nước

ta, việc chuyển hướng nền kinh tế sang cơ chế thị trường đã tạo ra động lực thúc đẩy việc khai thác và phát triển mọi tiềm năng sáng tạo, tạo ra được một nguồn hàng hóa, dịch vụ phong phú, trong đó có một khối lượng lớn giá trị mới Đây chính là tiền đề làm nảy sinh và phát triển mạnh mẽ nhu cầu đảm bảo bảo hiểm và là cơ sở vững chắc cho sự hình thành và tồn tại của Quỹ bảo hiểm Vai trò to lớn của bảo hiềm đối với nền kinh tế xã hội thế giới nói chung

và Việt Nam nói riêng ngày càng rõ nét, trở thành một thành phần không thể thiếu trong sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia Nhận thức được tầm quan trọng của bảo hiểm đối với nền kinh tế xã hội, nhóm chúng em đã thực hiện đề tài: “Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm đối với kinh tế một quốc gia nói chung” Qua đề tài sẽ cho chúng ta cái nhìn tổng quan về sự cần thiết của bảo hiểm, vai trò, tác dụng của bảo hiểm cũng như một số nét chính trong thực trạng bảo hiểm ở Việt Nam hiện nay

Mặc dù đã hết sức cố gắng nhưng do thời gian có hạn, khả năng phân tích đánh giá thực tế và kinh nghiệm còn hạn chế, bài viết của chúng em không thể tránh khỏi những sai sót Chúng em rất mong nhận được sự góp ý của thầy nhằm hoàn thiện hơn bài viết của nhóm em.

Chúng em xin chân thành cảm ơn thầy.

Nhóm thực hiện.

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM

1.1 ĐỊNH NGHĨA VỀ BẢO HIỂM:

Về cơ sở pháp lý thì có thể coi chiếu dụ Barcelona năm 1435 là văn bản pháp luậtđầu tiên trong ngành bảo hiểm Sau đó là sắc lệnh của Philippe de Bourgogne năm

1458, những sắc lệnh của Brugos năm 1537, Fiville năm 1552 và ở Amsterdam năm

1558 Ngoài ra còn có sắc lệnh của Phần Lan năm 1563 liên quan đến hợp đồng bảohiểm hàng hoá Tuy nhiên, phải đến thế kỷ XVI - XVII cùng với sự ra đời của phươngthức sản xuất TBCN thì hoạt động bảo hiểm mới phát triển rộng rãi và ngày càng đisâu vào nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội

1.1.2.2 Ở Việt Nam:

Ở Việt Nam, bảo hiểm xuất hiện từ bao giờ? Không có tài liệu nào chứng minhmột cách chính xác mà chỉ phỏng đoán vào năm 1880 có các Hội bảo hiểm ngoạiquốc như Hội bảo hiểm Anh, Pháp, Thụy sĩ, Hoa kỳ đã để ý đến Đông Dương CácHội bảo hiểm ngoại quốc đại diện tại Việt Nam bởi các Công ty thương mại lớn,ngoài việc buôn bán, các Công ty này mở thêm một Trụ sở để làm đại diện bảo hiểm.Vào năm 1926, Chi nhánh đầu tiên là của Công ty Franco- Asietique Đến năm 1929mới có Công ty Việt Nam đặt trụ sở tại Sài Gòn, đó là Việt Nam Bảo hiểm Công ty,nhưng chỉ hoạt động về bảo hiểm xe ô tô Từ năm 1952 về sau, hoạt động bảo hiểmmới được mở rộng dưới những hình thức phong phú với sự hoạt động của nhiều Công

ty bảo hiểm trong nước và ngoại quốc

Ở Miền Bắc, ngày 15/01/1965 Công ty Bảo hiểm Việt Nam (gọi tắt là Bảo Việt)mới chính thức đi vào hoạt động Trong những năm đầu, Bảo Việt chỉ tiến hành cácnghiệp vụ về hàng hải như bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu, bảo hiểm tàu viễndương….

1.2 PHÂN LOẠI BẢO HIỂM:

Bảo hiểm tồn tại như một bộ phận cấu thành bởi hai hình thức chính: bảo hiểm xãhội và bảo hiểm thương mại

1.2.1 Bảo hiểm xã hội: (BHXH)

BHXH là một chế định pháp lý bảo vệ người lao động bằng cách thong qua việctập trung nguồn tài chính được huy động từ người lao động, người sử dụng lao động,cộng với sự hổ trợ của nhà nước , thực hiện trợ cấp vật chất, góp phần ổn định đờisống cho người tham gia BHXH và gia đình họ trong các trường hợp người lao độngtham gia BHXH gặp rủi ro ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, rủi

ro tuổi già làm cho gia đình bị mất hoặc giảm thu nhập bất ngờ

 Các loại hình bảo hiểm xã hội:

Theo điều 141 của Bộ Luật lao động quy định:

Loại hình BHXH bắt buộc:(bắt buộc phải tham gia) được áp dụng đối với

những doanh nghiệp sử dụng từ 10 lao động trở lên ở những doanh nghiệp này,người sử dụng lao động,người lao động phải đóng BHXH theo quy định củaNhà nước và người lao động được hưởng các chế độ trợ cấp BHXH ốm đau, tainạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thai sản, hưu trí và tử tuất

Loại hình BHXH tự nguyện: có thể áp dụng cho mọi người lao động nếu có

nhu cầu được bảo hiểm

Hiện nay có 5 loại hình chế độ BHXH bắt buộc là:

1.2.2 Bảo hiểm thương mại:

1.2.2.1 Khái niệm Bảo hiểm thương mại:

Bảo hiểm thương mại hay hoạt động kinh doanh bảo hiểm được thực hiện bởi các

tổ chức kinh doanh bảo hiểm trên thị trường bảo hiểm thương mại Bảo hiểm thương mại chỉ những hoạt động mà ở đó các doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro trên cơ

sở người được bảo hiểm đóng một khoản tiền gọi là phí bảo hiểm để doanh nghiệp

trên hợp đồng.

1.2.2.2 Nguyên tắc hoạt động cơ bản của Bảo hiểm thương mại:

 Hoạt động theo quy luật số đông : "sự đóng góp của số đông vào sự bất hạnhcủa số ít" trên cơ sở quy tụ nhiều người có cùng rủi ro thành cộng đồng nhằmphân tán hậu quả tài chính của những vụ tổn thất Số người tham gia càngđông, tổn thất càng phân tán mỏng, rủi ro càng giảm thiểu ở mức độ thấp Hoạtđộng theo quy luật số đông, đó là nguyên tắc cơ bản nhất của bảo hiểm

 Nguyên tắc trung thực Hoạt động bảo hiểm thương mại tạo ra được một sựhoán chuyển rủi ro từ những người được bảo hiểm qua người bảo hiểm trên cơ

sở một văn bản pháp lý: Hợp đồng bảo hiểm Điều này đã tạo ra một rủi ro mới

đe dọa mối quan hệ giữa 2 bên trên hợp đồng Dịch vụ bảo hiểm thương mại làmột lời cam kết, liệu lúc xảy ra tổn thất, doanh nghiệp bảo hiểm có thực hiệnhoặc có khả năng thực hiện cam kết của mình hay không trong khi phí bảohiểm đã được trả theo "nguyên tắc ứng trước" Ngược lại các rủi ro, tổn thấtđược bảo hiểm được minh thị rõ ràng trên hợp đồng, liệu có sự man trá củaphía người được bảo hiểm hay không để nhận hưởng tiền bảo hiểm

1.2.2.3 Phân loại bảo hiểm thương mại:

Phân loại theo đối tượng bảo hiểm:

Bảo hiểm tài sản: là loại bảo hiểm lấy tài sản làm đối tượng bảo hiểm Khixảy ra rủi ro tổn thất về tài sản như mất mát, hủy hoại về vật chất, người bảohiểm có trách nhiệm bồi thường cho người được bảo hiểm căn cứ vào giá trịthiệt hại thực tế và mức độ đảm bảo thuận tiện hợp đồng;

Bảo hiểm con người: đối tượng của các loại hình này, chính là tính mạng,thân thể, sức khỏe của con người Người ký kết hợp đồng bảo hiểm, nộp phíbảo hiểm để thực hiện mong muốn nếu như rủi ro xảy ra làm ảnh hưởng tínhmạng, sức khỏe của người được bảo hiểm thì họ hoặc một người thụ hưởnghợp pháp khác sẽ nhận được khoản tiền do người bảo hiểm trả Bảo hiểm conngười có thể là bảo hiểm nhân thọ hoặc bảo hiểm tai nạn – bệnh

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự: Đối tượng bảo hiểm là trách nhiệm phát sinh

do ràng buộc của các quy định trong luật dân sự, theo đó, người được bảohiểm phải bồi thường bằng tiền cho người thứ 3 những thiệt hại gây ra dohành vi của mình hoặc do sự vận hành của tài sản thuộc sở hữu của chínhmình

Phân loại theo kỹ thuật bảo hiểm:

Các loại bảo hiểm dựa trên kỹ thuật phân bổ: là các loại bảo hiểm đảm bảocho các rủi ro có tính chất ổn định (tương đối) theo thời gian và thường độclập với tuổi thọ con người (nên gọi là bảo hiểm phi nhân thọ.

Các loại bảo hiểm dựa trên kỹ thuật tồn tích vốn: là các loại bảo hiểm đảmbảo cho các rủi ro có tính chất thay đổi (rõ rệt) theo thời gian và đối tượng,thường gắn liền với tuổi thọ con người (nên gọi là bảo hiểm nhân thọ

Phân loại theo tính chất của tiền bảo hiểm trả:

Các loại bảo hiểm có số tiền bảo hiểm trả theo nguyên tắc bồi thường: Theonguyên tắc này, số tiền mà người bảo hiểm trả cho người được bảo hiểmkhông bao giờ vượt quá giá trị thiệt hại thực tế mà anh ta đã phải gánh chịu.Các loại bảo hiểm có số tiền bảo hiểm trả theo nguyên tắc khoán: Ngườiđược bảo hiểm sẽ nhận được số tiền khoán theo đúng mức mà họ đã thỏathuận trước trên hợp đồng bảo hiểm với người bảo hiểm tùy thuộc và phùhợp với nhu cầu cũng như khả năng đóng phí

Phân loại theo phương thức quản lý:

Với cách phân loại này, các nghiệp vụ bảo hiểm thương mại được chia làm 2hình thức: bắt buộc và tự nguyện

Bảo hiểm tự nguyện: Là những loại bảo hiểm mà hợp đồng được kết lập dựahoàn toàn trên sự cân nhắc và nhận thức của người được bảo hiểm

Bảo hiểm bắt buộc: Được hình thành trên cơ sở luật định nhằm bảo vệ lợiích của nạn nhân trong các vụ tổn thất và bảo vệ lợi ích của toàn bộ nền kinh

cơ quan bảo hiểm xã hội nhằm chăm lo phúc lợi xã hội và mang tính chất bắt buộc Đối tượng bảo hiểm của bảo hiểm thương mại là con người ,tài sản và tráchnhiệm dân sự Trong khi đó đối tượng của BHXH chỉ là con người

Bảo hiểm thương mại có mức phí, mức chi trả bồi thường phụ thuộc vào thỏathuận phù hợp theo nhu cầu và khả năng của Người được bảo hiểm, thông thườngnghĩa vụ và quyền lợi trên Hợp đồng bảo hiểm là tương xứng nhau Ngược lại, phíbảo hiểm của Bảo hiểm xã hội được xác định theo thu nhập của người lao động chứkhông theo tình trạng sức khỏe, tuổi thọ của họ

Cộng đồng Người được bảo hiểm của Bảo hiểm thương mại là một “nhómđóng” có giới hạn trong một thời kỳ nhất định còn đối với Bảo hiểm xã hội đó lại làmột “nhóm mở” có đầu vào và đầu ra là các thế hệ người lao động nối tiếp nhau.

CHƯƠNG II: SỰ CẦN THIẾT CỦA BẢO HIỂM ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ MỘT QUỐC GIA NÓI CHUNG

2.1 THỰC TRẠNG NGÀNH BẢO HIỂM VIỆT NAM

2.1.1 Thành Tựu:

Bảo hiểm Việt Nam ra đời khá muộn so với sự phát tiển chung của ngành bảohiểm thế giới do nhiều điều kiện chủ quan lẫn khách quan Tuy nhiên, hiện nay, bảohiểm Việt Nam đã bắt kịp chung xu hướng phát triển của bảo hiểm thế giới Ngànhbảo hiểm đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc gia Chúng ta có thể dễ dàngnhìn thấy điều này khi theo dõi quá trình phát triển của ngành bảo hiểm Việt Nam.Hơn 20 năm, bảo hiểm Việt Nam đã đạt được những thành tựu nổi bật:

Doanh thu phí bảo hiểm không ngừng gia tăng Cụ thể:

+ Năm 2007 là năm hoạt động thành công của ngành bảo hiểm Việt Nam với tốc độ tăngtrưởng về doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ đạt trên 30%, cao nhất trong 5 năm 2003-

2007, và doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ đạt 12%, cao nhất so với 3 năm trước đó, tổngdoanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ đạt 8.350 tỷ đồng và doanh thu phí bảo hiểm nhân thọđạt 9.500 tỷ đồng

+ Năm 2008, doanh thu ngành BH ước đạt 21.314 tỷ đồng, chiếm 2,22% GDP

+ Tổng doanh thu phí bảo hiểm cả năm 2009 đạt khoảng 24.646 tỷ đồng Trong đó, doanhthu phí bảo hiểm phi nhân thọ đạt khoảng 13.500 tỷ đồng - tăng 23% so với năm 2008, doanhthu phí bảo hiểm nhân thọ đạt khoảng 11.146 tỷ đồng - tăng 8,18% so với năm 2008 Doanhthu hoạt động đầu tư năm 2009 ước đạt 6.016 tỷ đồng, trong đó bảo hiểm phi nhân thọ đạt1.350 tỷ, nhân thọ đạt 4.666 tỷ

+ Tính đến hết tháng 6/2010, tổng số DN bảo hiểm trên thị trường là 50 đơn vị,trong đó có 28 DN bảo hiểm phi nhân thọ, 11 DN bảo hiểm nhân thọ, 10 DN môi giớibảo hiểm và 1 DN tái bảo hiểm Theo số liệu từ Cục Quản lý giám sát bảo hiểm, tổngdoanh thu phí bảo hiểm 6 tháng đầu năm 2010 ước đạt 14.042 tỷ đồng, tăng 17,8% sovới cùng kỳ năm ngoái Trong đó, doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ ước đạt 7.996

tỷ đồng, tăng 25,9% so với cùng kỳ năm ngoái; doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ đạtkhoảng 6.046 tỷ đồng, tăng 10% so với cùng kỳ năm ngoái

Doanh thu phí BH qua các năm

THỊ PHẦN PHÍ BH 6 THÁNG 2010

2.1.2 Hạn chế:

Mặc dù đã duy trì được tốc độ tăng trưởng cao trong nhiềiu năm, nhưng hiệu quảkinh doanh từ lĩnh vực bảo hiểm vẫn là thách thức lớn nhất đối với các DN hiện nay.Doanh thu và lợi nhuận của các DN bảo hiểm vẫn chủ yếu đến từ hoạt động đầu tư tàichính Sở dĩ hoạt động kinh doanh chính chưa mang lại nhiều lợi nhuận là do không ít

DN chạy theo doanh thu, hạ phí bảo hiểm, mở rộng điều kiện bảo hiểm và chưa kiểmsoát tốt khâu bồi thường Theo đánh giá của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (AVI), hạphí bảo hiểm thì dễ, nhưng tăng phí là việc vô cùng khó khăn Một DN bảo hiểm tăngphí đi liền với giảm doanh thu, mất khách hàng, nếu đồng loạt tăng phí thì vi phạmLuật Cạnh tranh

Hiện tượng trục lợi bảo hiểm vẫn diễn ra phổ biến Chẳng hạn, đối với bảo hiểmthân tàu và trách nhiệm dân sự chủ tàu khai báo tàu bị mất tích đang là vấn đề nổicộm Đối với sản phẩm bảo hiểm y tế, hiện tượng trục lợi vẫn xảy ra khi các DN bảohiểm chưa thể kiểm soát chặt chẽ khâu điều trị như có người vẫn đi làm mà vẫn cóđược hồ sơ nằm viện, có người cho người thân mượn thẻ điều trị chất lượng cao màchưa được kiểm soát…

2.2 SỰ CẦN THIẾT CỦA BẢO HIỂM ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ MỘT QUỐC GIA NÓI CHUNG:

2.2.1 SỰ CẦN THIẾT CỦA BẢO HIỂM:

Trong cuộc đấu tranh sinh tồn, loài người buộc phải chấp nhận sống chung với

nhiều loại rủi ro Trong điều kiện đó, các loại hình bảo hiểm đã ra đời, phát triển,thâm nhập vào các ngõ ngách trong đời sống thường nhật của người dân và hoạt độngcủa các tổ chức, doanh nghiệp ý tưởng tìm cách chống đỡ thiên tai, tai họa đã xuấthiện ngay từ thời kỳ cổ xưa của nền văn minh nhân loại Việc dự trữ thức ăn có được

từ săn bắn và hái lượm thời nguyên thuỷ có thể coi là những hành động có ý thức đầutiên của con người nhằm bảo vệ mình trước những rủi ro, bất trắc Bắt nguồn từ thực

tế chống chọi với nhiều loại rủi ro trong cuộc đấu tranh sinh tồn, ý tưởng bù đắpnhững thiệt hại lớn mà một số thành viên của cộng đồng phải gánh chịu nhờ vào sựđóng góp từ số đông các thành viên trong cộng đồng đã gieo mầm cho sự ra đời củabảo hiểm và cũng chính những nhu cầu của con người đã khiến các loại hình bảohiểm phát triển rất mạnh và đang vươn đến đỉnh cao trong kinh tế thị trường hiện đại.Bắt đầu từ bảo hiểm hàng hải, rồi tới những loại bảo hiểm khác như bảo hiểm hoả

hoạn, bảo hiểm nhân thọ…, bảo hiểm ngày nay đã phát triển nhanh chóng trên nhiềumặt và dần dần đóng vai trò rất quan trọng đối với con người.

2.2.1.1 Sự tồn tại của các loại rủi ro :

Bảo hiểm hình thành do sự tồn tại các loại rủi ro và sự đòi hỏi con người phải cónhững biện pháp đề phòng, ngăn chặn việc xảy ra rủi ro, đồng thời, khắc phục, hạnchế những hậu quả của rủi ro

Trong quá trình sản xuất và tái sản xuất, con người với tư cách là chủ thể của hoạtđộng có ý thức, luôn phải đối mặt với những rủi ro tồn tại trong cuộc sống Chúngdiễn ra thường xuyên, liên tục và thường đặt con người vào thế bị động Tác động củacác rủi ro đã làm cho con người, trong cuộc sống, sản xuất kinh doanh không thu háiđược những kết quả như kế hoạch và hậu quả để lại hết sức nặng nề, gây ra nhữngthiệt hại về vật chất và tinh thần khó khắc phục, thậm chí có khi không thể khắc phụcnổi Hậu quả là tạo ra sự mất cân đối trong quá trình sản xuất và xã hôi, ảnh hưởngnghiêm trọng đến sự phát triển kinh tế- xã hội Có nhiều loại rủi ro xuất hiện, chi phốicuộc sống của con người Các loại rủi ro thường gặp: rủi ro gắn liền với thiên nhiên,rủi ro có nguồn gốc kỹ thuật hoặc rủi ro do môi trường xã hội gây ra

 Các rủi ro gắn liền với thiên nhiên : Là các rủi ro do các hiện tượng

trong tự nhiên như động đất, núi lửa phun, bão, lụt, sóng thần… Hầu như trên thếgiới nước nào cũng có thiên tai Ngày nay, thiên tai có vẻ xảy ra nhiều hơn do khíhậu thay đổi, hay do con người gây ra Các rủi ro này thường mang tính bất ngờ, gây

ra tác hại to lớn trên phạm vi rộng và để lại những hậu quả nặng nề, lâu dài Bằngcác phương tiện thông tin liên lạc, công nghệ thông tin phát triển cùng với cácphương pháp dự báo hiện đại, người ta có thể biết trước được thời gian hay địa điểm

mà một cơn bão sẽ tràn tới hay một trận động đất sẽ đi qua, hay những sự thay đổibất thường của khí hậu…Tuy vậy, các thảm hoạ thiên nhiên vẫn luôn là nỗi kinhhoàng, là mối đe doạ cho cuộc sống con người, gây ra những thiệt hại nghiêm trọng

về người và tài sản Đặc biệt, trong những thập kỷ gần đây, cùng với những biến đổimang tính toàn cầu về môi trường, những thảm hoạ lớn như những trận bão lụt, độngđất, cháy rừng tự nhiên… xảy ra ngày càng nhiều với tính chất ngày càng nghiêmtrọng Hàng năm, thiên tai gây tổn thất hàng chục tỷ USD về vật chất, cướp đi sinhmạng hàng chục nghìn người, thiệt hại tinh thần không thể tính được Theo báo cáoSigma của Swiss Re, tổn thất từ các thảm hoạ do thiên nhiên và con người gây ra

trong năm 2002 là 40 tỷ USD và 19.000 người chết, trong đó, nặng nề nhất là haitrận lụt lớn ở Châu Âu vào tháng 6 va tháng 8 với tổn thất về tài sản ước tính là 3,2

tỷ USD (Nguồn: www.baoviet.com.vn, ngày 12/11/2003)

Chỉ tính riêng vài năm trở lại đây ở Việt Nam, thiên tai đã làm cho hàng ngànngười bị chết, hàng nghìn người bị mất nhà cửa, tổn thất về tài sản, hậu quả của nóthậm chí vẫn còn nặng nề tới nhiều năm sau

MINH HỌA THIỆT HẠI DO THIÊN TAI Ở VIỆT NAM (XEM TRANG SAU)

nghiÖp Tæng diÖn tÝch lóa bÞ óng, ngËp 23,746 5,031 495 42,915 19,226

thñy s¶n DiÖn tÝch ao, hå nu«i t«m c¸ vì 0 123 15 3,096 1,987

Dây điện đứt 500 300 1,580 546,978 58,668

vật tƯ Xi măng ớt 0 25 0 5,000 0

Như vậy, cỏc rủi ro do mụi trường thiờn nhiờn đó gõy ra những thiệt hại nặng nề

về người, về tài sản, trong đú cú những cơ sở hạ tầng quan trọng đối với sự phỏt triểnkinh tế – xó hội của cỏc quốc gia Theo cỏc Cỏc chuyờn gia về mụi trường cảnh bỏo:Việt Nam sẽ tiếp tục phải hứng chịu nhiều đợt thiờn tai trong tương lai với tần suấtnhiều hơn, cường độ mạnh hơn do chịu sự ảnh hưởng của biến đổi khớ hậu toàn cầu

 Cỏc rủi ro xảy ra do sự tiến bộ và phỏt triển của khoa học – kỹ thuật : là những rủi ro do chớnh con người gõy ra trong quỏ trỡnh sống và lao động

sản xuất Xột một cỏch toàn diện, khoa học – kỹ thuật phỏt triển đem lại những sựthay đổi mang tớnh tớch cực đối với quỏ trỡnh phỏt triển chung của loài người, thỳcđẩy sản xuất, tạo điều kiện thuận lợi, đem lại nhiều tiện ớch cho cuộc sống của chỳng

ta Tuy nhiờn, đụi khi, chớnh những sản phẩm con người tạo ra được nhờ sự phỏttriển khoa học – kỹ thuật cũng gõy hại cho chớnh con người

Chẳng hạn như, ngày nay với sự phỏt minh cỏc phương tiện giao thụng hiện đại,đầy tiện nghi đó giỳp cho sự đi lại của chỳng ta từ nơi này sang nơi khỏc dễ dàng hơnđặc biệt cú thể tiết kiệm được nhiều thời gian hơn Tuy nhiờn cựng với sự phỏt triển cỏcphương tiện giao thụng hiện đại cả về số lượng lẫn chất lượng thỡ những sự cố về tainạn giao thụng cũng ngày một gia tăng, với tổng thiệt hại ngày càng lớn Vụ số những

vụ tai nạn ụtụ, xe mỏy cựng với việc ựn tắc giao thụng đang từng giờ, từng phỳt vẫnliờn tục xảy ra khắp mọi nơi trờn thế giới Theo thống kờ của Ủy ban An toàn Giaothụng quốc gia Việt Nam, năm 2009 cả nước đó xảy ra gần 12.500 vụ tai nạn giaothụng, làm chết hơn 11.500 người, bị thương xấp xỉ 8.000 người Tuy số vụ giao thụngnăm nay đó giảm 390 vụ so với năm 2008, nhưng chỉ tiờu giảm 5% số người chết do tainạn giao thụng đề ra cho năm ngoỏi vẫn chưa thực hiện được Đỏng chỳ ý, trong nămqua, cả nước đó xảy ra 141 vụ tai nạn giao thụng đường bộ đặc biệt nghiờm trọng;trong đú 80% số vụ tai nạn này liờn quan đến xe khỏch thuộc xe tư nhõn, doanh nghiệpvận tải nhỏ khụng cú thương hiệu.Ngoài ra, tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chớ Minh,một số điểm ựn tắc giao thụng vẫn chậm được khắc phục, diễn biến cũn phức tạp nhất

là vào giờ cao điểm Theo thống kờ, năm qua xảy ra 252 vụ ựn tắc giao thụng kộo dàihơn 1 giờ, tăng 111 vụ (78,7%) so với năm 2008, trong đú Hà Nội xảy ra 101 vụ, Thành phố Hồ Chớ Minh xảy ra 78 vụ, Quảng Ninh 28 vụ, Thanh Húa 11 vụ, Đồng Nai

13 vụ Máy bay là một phát minh mang tính lích sử của loài người, mở ra một kỷ nguyênchinh phục khoảng không, và được coi là an toàn hơn so với các loại phương tiện giaothông hiện đại khác Tuy con số tử vong do tai nạn hàng không thấp hơn nhiều so vớiđường bộ, đường thuỷ… nhưng những vụ tai nạn này thường vô cùng thảm khốc vàcon người hiếm có cơ may sống sót Ngay cả máy bay siêu thanh Concorde, vốn đượccoi là loại máy bay an toàn nhất, là sản phẩm đầy tự hào của khoa học hàng không Anh– Pháp, cũng không tránh khỏi một vụ tai nạn với 114 người thiệt mạng Ngoài ra, hàngngày, tai nạn trong lao động – sản xuất, rủi ro trong quá trình vận chuyển và tiêu thụhàng hóa… vẫn luôn xảy ra Những rủi ro này thường chỉ xảy ra trên phạm vi hẹp, cóảnh hưởng trực tiếp tới một hoặc vài cá nhân, đơn vị sản xuất kinh doanh Nhưng nếuxét trên phạm vi toàn xã hội, những rủi ro này lại xảy ra với tần suất lớn và có tổngthiệt hại không phải nhỏ Ngoài ra, các vụ cháy, nổ do sự bất cẩn của con người hay docác yêu cầu về kỹ thuật phòng cháy không đảm bảo đã gây ra những tổn thất vô cùng tolớn Tại Việt Nam, vụ cháy chợ Đồng Xuân trước đây đã đẩy hàng nghìn hộ kinhdoanh và đại lý ở đây vào hoàn cảnh khó khăn Mới đây, vụ cháy Trung tâm thươngmại Quốc tế ITC ở thành phố Hồ Chí Minh cũng làm hàng trăm người chết và bịthương, tổn thất về tài sản là hàng chục tỷ đồng Theo đánh giá của Bộ Công an, so vớinăm 2008, năm vừa qua số vụ cháy tại các cơ sở và nhà dân giảm, tuy nhiên thiệt hại về

số người chết tăng 10 người; số người bị thương giảm 55 người; thiệt hại tài sản giảm108,9 tỷ đồng Nhưng cháy rừng lại tăng 12 vụ Đặc biệt là cháy lớn đã được kiềm chế, ngăn chặn làm giảm cả về số vụ và giảmđáng kể về thiệt hại tài sản Năm 2009 trên cả nước đã xảy ra gần 2000 vụ cháy, trong

đó có gần 1.700 vụ cháy cơ sở, nhà dân và 271 vụ cháy rừng, làm 62 người chết, 145người bị thương, gây thiệt hại về tài sản trị giá hơn 500 tỷ đồng và 1.373 ha rừng.Trong đó, cháy lớn xảy ra 24 vụ làm chết 5 người, bị thương 5 người, gây thiệt hại tàisản 314,1 tỷ đồng (chiếm 67% tổng thiệt hại)

Nhìn chung, cháy và thiệt hại do cháy gây ra vẫn tập trung ở một số thành phố trựcthuộc Trung ương và các tỉnh có nhiều khu công nghiệp như Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh,Bình Dương, Đồng Nai, Hưng Yên và An Giang Tại 6 địa phương này đã xảy ra 565

vụ cháy (chiếm 34% tổng số vụ cháy), gây thiệt hại 394 tỷ đồng

Có thể kể đến một số vụ cháy lớn gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản ở một số cơ

sở có vốn đầu tư nước ngoài, điển hình như vụ cháy tại Công ty TNHH NewtoyoPulppy VN (100% vốn Hồng Kông) ở Bình Dương gây thiệt hại 59 tỷ đồng Vụ nổ,

cháy xảy ra tại nhà kho của Ga Giáp Bát, Hà Nội làm chết 5 người và 5 người bịthương và vụ cháy nhà kho của Công ty Vận tải và du lịch Hoa Việt thuê của Chinhánh Công ty Cổ phần XNK Thủy sản Hà Nội gây thiệt hại trên 100 tỷ đồng

Phần lớn số vụ cháy xảy ra vẫn do sự cố điện và sử dụng thiết bị điện, số vụ do ý thứcchấp hành các quy định PCCC của người dân (sơ suất trong sinh hoạt và vi phạm quyđịnh về PCCC)

Nguyên nhân cháy chủ yếu do các sự cố về điện

Cháy, nổ đã làm thiệt hại đến tài sản, nhà cửa, nhà xưởng, văn phòng…, cướp đisinh mạng của bao người Kinh doanh gián đoạn, sản xuất ngưng trệ, gây ảnh hưởnglớn đến nền kinh tế

Các tổn thất lớn trong ngành năng lượng trên thế giới

tổn thất

Số tiền

Nguyên nhân

tổn thất (triệu USD)

Singapore 100 Tổn thất tàu chở dầu do đâm va

1997 Visakhopalam 52 Nổ tại nhà máy lọc dầu

Nam Phi 151 Nổ tại nhà máy lọc dầu

Malaysia 350 Nổ tại nhà máy lọc dầu

Main Pass 15 Tổn thất trong quá trình khoan

Mexico 30 Hư hỏng cơ trong quá trình khoan

1998 Biển Bắc 20 Hư hỏng cơ trong quá trình hoạt động

Jamnagar 12 Hư hỏng cơ của hệ thống đường ống

Lousiana, Mỹ 120 Hư hỏng của sà lan khoan

Newfoundland 61 Cháy tại phân xưởng hydrocracking

Nguồn : Sedgwick, 2000

 Các rủi ro xảy ra do môi trường xã hội: cũng là một trong các

nguyên nhân gây nên những thiệt hại cho con người Môi trường xã hội, với tất cảnhững tính chất phức tạp và đầy biến động của nó, luôn ẩn chứa những rủi ro bấtngờ Nhân loại đang dần tiến lên một xã hội văn minh hơn, tiến bộ hơn, nhưng ở chỗnày hay chỗ khác, con người vẫn luôn bị đe doạ bởi những tai họa có hậu quả nguyhiểm chẳng kém thiên tai, hay những tác động tiêu cực của khoa học – kỹthuật.Những vấn nạn của xã hội như thất nghiệp, tội phạm… ảnh hưởng dến sự pháttriển của dất nước Chỉ tính riêng ở Việt Nam, vừa qua dưới tác động của cuộc