TRÍCH YẾU LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRÍCH YẾU LUẬN ÁN TIẾN SĨ Tên tác giả Ngô Trọng Nghĩa Tên luận án Nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của 2 loài Markhamia stipulata Var Canaense V S Dang và[.]
Trang 1TRÍCH YẾU LUẬN ÁN TIẾN SĨ
Tên tác giả: Ngô Trọng Nghĩa
Tên luận án: Nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của 2 loài Markhamia stipulata Var Canaense V.S Dang và Stereospermum Binhchauensis V.S Dang thuộc họ Quao (Bignoniaceae)
Ngành khoa học của luận án: Hóa học
Chuyên ngành: Hóa học các hợp chất tự nhiên Mã số: 9440117
Tên cơ sở đào tạo: Học viện Khoa học và Công nghệ - Viện Hàn Lâm Khoa học và
Công nghệ Việt Nam
1 Mục đích và đối tượng nghiên cứu của luận án
Mục đích nghiên cứu: khảo sát thành phần hóa học của hai loài Markhamia stipulata var canaense V.S Dang và Stereospermum binhchaunesis V.S Dang ở
Việt Nam Đánh giá hoạt tính sinh học của một số hợp chất phân lập được để tìm kiếm các hoạt chất tiềm năng
Đối tượng nghiên cứu: Mẫu lá của hai loài Markhamia stipulata var canaense V.S Dang và Stereospermum binhchaunesis V.S Dang ở Việt Nam
2 Các phương pháp nghiên cứu đã sử dụng
Phương pháp phân lập hợp chất: sắc ký lớp mỏng (TLC) và sắc ký cột
Phương pháp xác định cấu trúc: Độ quay cực [α]D, phổ tử ngoại (UV), phổ hồng ngoại (IR), phổ khối lượng (MS), phổ khối lượng phun mù điện phân giải cao một lần (HR-ESI-MS) và hai lần (HR-ESI-MS/MS), phổ cộng hưởng từ hạt nhân (NMR)
Phương pháp thử nghiệm hoạt tính sinh học: phương pháp thử hoạt tính gây
độc tế bào – Phương pháp SRB, phương pháp thử hoạt tính ức chế enzyme
α-glucosidase
3 Các kết quả chính và kết luận
Từ lá thiết đinh Cà Ná (Markhamia stipulata var canaense V.S Dang) đã
phân lập và xác định cấu trúc của 17 hợp chất, trong đó có 5 hợp chất mới: Markhacanasin A, Markhacanasin B, Markhacanasin C, epi-Markhacanasin C và
Markhasphingolipid A Lần đầu tiên phát hiện trong chi Markhamia có nhóm
cycloartane triterpenoid có phần aglycon là cycloart-24-en triterpen trong khi ở loài
Markhamia lutea là cycloart -23-en và cycloart-25-en Lần đầu tiên phát hiện trong
Trang 2chi Markhamia có nhóm hợp chất glycolipid dưới dạng dẫn xuất glycerol và
phytosphingolipid
Từ lá quao Bình Châu (Stereospermum binhchaunesis V.S Dang) đã phân
lập và xác định cấu trúc của 11 hợp chất, trong đó có 10 hợp chất lần đầu tiên cô lập
từ chi Stereopermum Lần đầu tiên phát hiện trong chi Stereospermum có nhóm hợp
chất flavonoid
Đã đánh giá hoạt tính gây độc tế bào của 11 hợp chất Kết quả cho thấy có 4 hợp chất có hoạt tính gây độc tế bào là: Markhacanasin A, 24-epi markhacanasin C,
apigenin 7-O-β-D-glucopyranoside, 2,3-dihydroxypropyl palmitate Đặc biệt, hợp
chất mới Markhacanasin A có hoạt tính gây độc tế bào trên cả 5 dòng tế bào ung thư vú (MCF-7), ung thư cổ tử cung (HeLa), ung thư gan (Hep G2), ung thư phổi (NCI-H460), ung thư máu (Jurkat), với IC50 lần lượt là: 16,51 ± 0,22, 29,55 ± 1,64, 25,26 ± 1,06, 24,21 ± 0,38, 14,72 ± 0,38 (µg/mL)
Đã thử nghiệm hoạt tính ức chế enzyme α-glucosidase trên 4 hợp chất Kết quả cho thấy chỉ có 3 hợp chất luteolin, apigenin 7-O-β-D-glucopyranoside, luteolin 7-O-β-D-glucopyranoside có hoạt tính ức chế enzyme α-glucosidase với IC50 lần lượt là 82,862; 103,763; 159,411 (µg/mL)
T/M TẬP THỂ HƯỚNG DẪN NGHIÊN CỨU SINH
PGS.TS MAI ĐÌNH TRỊ NGÔ TRỌNG NGHĨA