hội chứng down down syndrome

• John Langdon Down mô tả năm 1886.• Một trong những nguyên nhân thường gặpnhất của chậm phát triển tâm thần... NHIỄM SẮC THỂ VÀ NGUYÊN PHÂN... BẤT THƯỜNG NST • Bất thường số lượng: Hội

HỘI CHỨNG DOWN

BỘ MÔN DI TRUYỀN Y HỌC

TS Hà Thị Minh Thi

• John Langdon Down mô tả năm 1886.

• Một trong những nguyên nhân thường gặpnhất của chậm phát triển tâm thần

•1 trong số 800 trẻ em đƣợc sinh ra

• NAM > NỮ: 1,2 – 1,5 lần

• Gặp ở tất cả CHỦNG TỘC và ĐIỀU KIỆN KINH TẾ

• Jérôme Lejeune 1959: phát hiện do thừa 1 NST 21.

TRISOMY 21

NHIỄM SẮC THỂ LÀ GÌ?

NHIỄM SẮC THỂ VÀ CHU KỲ TẾ BÀO

NHIỄM SẮC THỂ VÀ NGUYÊN PHÂN

GIẢM PHÂN TẠO GIAO TỬ

BẤT THƯỜNG NST

• Bất thường số lượng:

Hội chứng Down: trisomy 21

Hội chứng Edward: trisomy 18

Hội chứng Patau: trisomy 13

• Bất thường cấu trúc:

Mất đoạn chuyển đoạn, đảo đoạn

LẬp karyotype

Bé m«n

di truyÒn y häc

®h y d-îc huÕ

CÁC TẾ BÀO ĐƯỢC SỬ DỤNG LẬP

KARYOTYPE

Tế bào nước ối (15-17 tuần) Tế bào tua rau (10-11 tuần)

TRIỆU CHỨNG

LÂM SÀNG

Quan niệm sai lầm:

Tất cả trẻ Down đều giống nhau

Sự thật:

Hầu hết mỗi trẻ Down đều giống gia đình mình

Quan niệm sai lầm:

Trẻ Down luôn cảm thấy vui vẻ

Sự thật:

Trẻ Down cũng có những ngày không vui nhƣ mỗi chúng ta

Quan niệm sai lầm:

Trẻ Down chỉ có thể đƣợc huấn luyện, không thể học tập

Sự thật:

Trẻ Down có thể học tập

Quan niệm sai lầm:

Người bị Down chỉ có thể làm đượcnhững công việc tay chân mang tính lặp đi

lặp lại

Sự thật:

Họ có thể làm được nhiều công việc giátrị hơn

CHẨN ĐOÁN XÁC ĐỊNH HỘI CHỨNG DOWN

Phân tích nhiễm sắc thể

L ẬP K ARYOTYPE

KỸ THUẬT FISH

KỸ THUẬT QF-PCR

DI TRUYỀN TẾ BÀO

Trisomy 21 thuần Thể khảm

Bất thường cấu trúc

95%

TRISOMY 21 THUẦN

BỘ NST BÌNH THƯỜNG

TRISOMY 21 THUẦN

• Không phân ly NST 21 trong giảm phân:

- Trong giảm phân tạo trứng: 90-95%

- Trong giảm phân tạo tinh trùng: 3-5%.

• Không phân ly trong nguyên phân:

- Ở dòng tế bào sinh dục trước khi giảm phân.

- Của hợp tử (dòng thiếu NST bị đào thải)

KHÔNG PHÂN LY NST TRONG GIẢM PHÂN

KHÔNG PHÂN LY NST TRONG NGUYÊN PHÂN

M onoploid

THỂ KHẢM

1 Không phân ly hai nhiễm sắc tử chị em trong các lần nguyên phân của phôi bào.

THỂ KHẢM (tt)

2 Hợp tử có 3 NST 21, sau đó mất 1 NST 21 trong một dòng tế bào.

DOWN THỂ CHUYỂN ĐOẠN

CHUYỂN ĐOẠN ROBERTSON CHUYỂN ĐOẠN TƯƠNG HỖ

CHUYỂN ĐOẠN ROBERTSON

DOWN THỂ NHÂN ĐOẠN

DI TRUYỀN PHÂN TỬ

DI TRUYỀN PHÂN TỬ

TƢ VẤN DI TRUYỀN

TUỔI MẸ VÀ NGUY CƠ SINH CON DOWN

CHẨN ĐOÁN TRƯỚC SINH CHO CÁC BÀ

MẸ TỪ 35 TUỔI

TRỞ LÊN

a woman having amniocentesis

Ultrasound

Fluorescent In Situ Hybridisation

techniques

female fetus with trisomy-21

Quantitative fluorescent polymerase chain

reaction

2:1 ratio (Down's

Syndrome) 1:1 ratio (normal fetus)

- Mẹ trên 30 tuổi: tăng theo tuổi

mẹ Phụ thuộc tuổi sinh con Down đầu tiên

TƢ VẤN DI TRUYỀN

NGUY CƠ LẶP LẠI SINH CON DOWN (tt)

2 Vợ hoặc mang chuyển đoạn Robertson của NST 21

-Mẹ mang chuyển đoạn của NST

21 với NST tâm đầu khác: 10-15%

- Bố mang chuyển đoạn của NST

21 với NST tâm đầu khác : 1-2%

- Nếu bố/mẹ mang chuyển đoạn giữa hai NST 21: 100%.

TƯ VẤN DI TRUYỀN

NGUY CƠ LẶP LẠI SINH CON DOWN (tt)

3 Down thể khảm

- Do không phân ly NST 21 trong nguyên phân phôi bào: nguy cơ không tăng.

- Do mất 1 NST 21 trong một

số tế bào của phôi mang trisomy 21: tương tự trisomy thuần.

Edward mô tả đầu tiên (Năm 1960)

Tần số: 1/6000-8000, nữ > nam

Nguyên nhân:

Trisomy 18 thuần: 95%

Thể khảm: rất ít, triệu chứng nhẹ

Liên quan đến tuổi mẹ

90% trisomy 18 có NST thừa nhận từ mẹ

95% trisomy 18 sẩy thai ngẫu nhiên

HỘI CHỨNG EDWARD

LÂM SÀNG

• Trọng lượng khi sinh thấp

• Mặt: tai nhỏ, bám thấp; miệng nhỏ, khó

há

• Chẩm nhô

• Xương ức ngắn

Tàng træång læûc cå

• Chậm phát triển

• Dị tật tim bẩm sinh

• Thoát vị rốn, thoát vị hoành

• Chết sớm trong vòng năm đầu

Liên quan đến tuổi mẹ

95% trisomy 13 sẩy thai ngẫu nhiên

HỘI CHỨNG PATAU

LÁM SAÌNG

Thank you!