Bài giảng Quản trị kinh doanh: Chương 6
Trang 1Giáo án điện tử môn Quản trị kinh doanh, D3
Giảng viên: DƯƠNG CÔNG DOANH
Liên hệ: 0982273187
Email: doanhdoanh.qtkd.neu@gmail.com
Trang 2TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Giáo trình Quản trị kinh doanh, Chủ biên: PGS.TS Nguyễn Ngọc Huyền NXB Đại học kinh tế quốc dân, 2013
2 Bài tập hướng dẫn thực hành Quản trị kinh doanh, Chủ biên: PGS.TS Nguyễn Ngọc Huyền NXB Đại học kinh tế quốc dân, 2011
Trang 3DÊ ĐEN VÀ DÊ TRẮNG
• Một gia đình nông dân nọ có nuôi một đàn dê, trong đó có một chú dê đen Các con dê trắng rất
kiêu ngạo, vì bộ lông trắng phau như tuyết, và thường tỏ ra coi thường chú dê đen, với mô tả về
dê đen “giống như một tên nghèo hèn với chiếc áo bẩn thỉu”.
• Ngay cả người nông dân cũng coi thường chú dê đen, ông ta cũng chỉ cho cậu ăn những loại cỏ
kém chất lượng, thỉnh thoảng còn đánh đập dê đen vì tranh ăn với dê trắng Chú dê đen rất đau lòng khi phải sống những ngày tháng bị mọi người phân biệt đối xử.
• Một ngày đầu xuân, cả đàn dê cùng ra ngoài ăn cỏ, chúng đi rất xa Đột nhiên trời đổ một trận
mưa tuyết lớn, cả đàn đành nấp vào một bụi cây Một lúc sau, xung quanh bụi cây đã phủ đầy tuyết trắng Do tuyết dầy nên cả đàn dê không sao ra được, chỉ còn cách ngồi chờ người nông dân đến cứu.
• Người nông dân lên núi tìm đàn dê của mình, nhưng vì xung quanh toàn tuyết trắng, nên ông không sao phát hiện ra đàn dê ở đâu May mắn thay, ông nhìn thấy từ xa, có một đốm đen Khi chạy tới, quả nhiên cả đàn dê đang bị kẹt ở đó, và đốm đen kia chính là chú dê đen.
• Người nông dân ôm lấy chú dê đen và thốt lên “May mà nhờ có mày, nếu không cả đàn đã chết
cóng vì tuyết rồi” Các chú dê trắng cũng ôm lấy chú dê đen và cảm ơn rối rít
Trang 4BÀI HỌC TRONG KINH DOANH
• “Mười ngón tay có ngón ngắn ngón dài” Trong một tổ chức, sẽ có
nhiều loại nhân viên Nhà quản lý không nên đánh giá nhân viên dựa trên một góc độ, mà phải có cái nhìn toàn diện, và dùng người đúng sở trường, và cố gắng phát huy hết khả năng của họ.
• Hãy để những người vô kỷ luật (nhưng có đầu óc tìm tòi, khám phá)
làm các công việc phát triển thị trường, sản phẩm Để cho người thiếu sáng tạo (nhưng biết chấp hành nghiêm ngặt các nguyên tắc) làm công việc giám sát Nếu như vậy, trong tổ chức sẽ không có nhân viên nào bất tài.
Trang 5TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN
Đặng Lê Nguyên Vũ- Tôi chiến đấu vì thuơng hiệu Việt
• Xuất thân là một sinh viên y khoa nhưng Đặng Lê Nguyên Vũ khoái cà phê hơn cầm dao mổ Năm
1996, Vũ tự làm ra những gói cà phê và tự bán Tám năm sau, Vũ tự tạo ra việc làm cho gần 15.000 nhân công.
• Vượt qua nhiều ứng viên khác trong nước, Đặng Lê Nguyên Vũ được Hiệp hội Các nhà doanh nghiệp trẻ Asean chọn là nhà doanh nghiệp trẻ xuất sắc nhất Asean Đây là một danh hiệu được trao năm năm một lần cho những doanh nhân có thành tích kinh doanh xuất sắc, đóng góp nhiều cho xã hội
Và trên thương trường, cái tên này cũng luôn gắn với hình ảnh một nhà quản trị đầy bản lĩnh.
• Vào thời điểm hiện tại, Trung Nguyên đã và đang tạo cho mình một vị thế cách biệt với các hãng cà phê trong nước Nhưng không bằng lòng với điều đó, nhà quản trị trẻ đầy bản lĩnh này còn thể hiện
sự quyết tâm cạnh tranh với đối thủ nước ngoài Trung Nguyên đã thể hiện được sức mạnh của mình trong một “cuộc chiến” với một “đại gia” nuớc ngoài vốn khuynh đảo thị phần đóng gói ở Việt Nam – một cuộc chiến mà theo Vũ là không hề giấu giếm Và chỉ với một thời gian ngắn thôi, sản phẩm G7 của Trung Nguyên đã làm cho họ có khó khăn.
• Thành công của G7 ngày nay là một điều không tầm ai phủ nhận được, ấy vậy mà không mấy ai biết
rằng khi bắt đầu “cuộc chiến” với những tập đoàn đa quốc gia, Đặng Lê Nguyên Vũ mời hai công ty quảng cáo tới.
Trang 6TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN
Đặng Lê Nguyên Vũ- Tôi chiến đấu vì thuơng hiệu Việt Khi nghe Vũ trình bày ý định, một người nói “Gậy vông mà đòi chơi với xe tăng, thiết giáp!” Người kia kể: “ở nhà tôi có nuôi hồ cá Thả miếng bánh vào, con cá lớn táp trước Những mẩu bánh vụn vung vãi dành cho lũ cá nhỏ”.
Nhưng Đặng Lê Nguyên Vũ không chấp nhận sự khiếp nhược đó.
“Tại sao tôi không thắng một kẻ mạnh hơn tôi ngay trên đất nước mình? Mục tiêu của
chúng tôi đầy tham vọng: không chỉ chiếm thị phần mà đánh bại “đại gia” đó tại Việt Nam trước đã Đã đến lúc chủ động “chơi” chứ không đợi người ta “đánh” rồi mới loay hoay phản kích”
“Đứng lên “chơi” với những tập đoàn đa quốc gia Tại sao không?”
Đúng là khí phách của một doanh nhân trẻ đất Việt- nhanh nhạy, sáng tạo và tràn đầy niềm tin chiến thắng!
Câu 1: Những phẩm chất nhà quản trị nào bạn nhận thấy ở Đặng Lê Nguyên Vũ qua câu chuyện
nhỏ này? Đó có phải là phẩm chất cần có hàng đầu đối với Nhà Quản Trị không?
Câu 2: Theo bạn để có thể chiến thắng trong cạnh tranh sản phẩm cà phê đóng gói, Đặng Lê
Nguyên Vũ cần làm gì?
Câu 3: Một vài nhận xét của bạn về thê hệ “Nhà quản trị trẻ tuổi Việt Nam” hiện nay? Theo bạn,
đâu là “lợi thế so sánh” của họ?
Câu 4: Để trở thành “Nhà quản trị” thành công trong tương lai, bản thân bạn cần tích luỹ những
“hành trang/yếu tố” gì?
Trang 8KHÁI LƯỢC VỀ NHÀ QUẢN TRỊ
Khái niệm
Phân loại nhà quản trị
Các tiêu chuẩn cần có ở NQT
Trang 9KHÁI NIỆMLực lượng lao động
Lao động sản xuất Lao động quản trị
Gián tiếp
Trang 10 Nhà quản trị phải hoàn thành
nhiệm vụ được giao với nguồn
Trang 11PHÂN BIỆT LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN TRỊ
(Sự phân biệt giữa quản trị và lãnh đạo rất tương đối)
Là nhân viên quản trị nếu:
(1) Tổ chức công việc hoặc tự thực
hiện công việc quản trị
(2) Có trách nhiệm tuyển dụng, đào
tạo, tạo động lực cho nhân viên
(3) Đánh giá công việc qua chất
lượng và những điều kiện cần có thể
(2) Thúc đẩy nhân viên làm việc và
thiết lập văn hóa của tổ chức
Là lãnh đạo nếu:
(1) Khi phối hợp thực hiện công
việc với người khác, người đó có thể tạo ra sự khác biệt
(2) Có thể tạo ra những giá trị mà trước đây chưa hề tồn tại
(3) Có khả năng thu hút người khác
(4) Rất thực tế
(5) Sẵn sàng thay đổi
Trang 12CÁC CÁCH PHÂN LOẠI NHÀ QUẢN TRỊ
3
Theo tính chất chuyên môn hóa công việc
NQT chuyên môn hóa
NQT đa năng
Trang 13CÁC TIÊU CHUẨN CẦN CÓ CỦA NHÀ QUẢN TRỊ
Khả năng truyền thông
4
Trang 15KHÁI NIỆM KỸ NĂNG QUẢN TRỊ
Kỹ năng quản trị là những khả
năng ứng dụng từ lý thuyết sang
thực hiện nhằm đạt được mục tiêu
đặt ra
Kỹ năng quản trị có thể giúp cho
người lao động làm việc có hiệu quả
hơn Tùy các cấp quản trị thì yêu cầu,
đòi hỏi và mức độ ưu tiên với các các
kỹ năng quản trị là khác nhau
Trang 16Kỹ năng nhận thức chiến lược
Kỹ năng quan hệ con người
Kỹ năng kỹ thuật
CÁC KỸ NĂNG QUẢN TRỊ
Trang 17KỸ NĂNG KỸ THUẬT
Là những hiểu biết và thực hành
theo quy trình xác định ở một lĩnh
vực chuyên môn cụ thể nào đó.
Kỹ năng kỹ thuật chỉ có thể được
hình thành thông qua học tập tại các
trường QTKD và được phát triển
trong quá trình thực hành nhiệm vụ
quản trị cụ thể.
Ví dụ như: kĩ năng tổ chức hoạt
động marketing, kỹ năng tổ chức lao
động…
Cụ thể hơn: kỹ năng trả lương,…
Trang 18KỸ NĂNG QUAN HỆ VỚI CON NGƯỜI
Là khả năng làm việc cùng, hiểu và
khuyến khích người khác trong quá
trình hoạt động, xây dựng các mối
quan hệ tốt giữa người với người
trong quá trình thực hiện công việc
Kỹ năng này đóng vai trò quan trọng
đối với kết quả hoạt động của doanh
nghiệp.
Kỹ năng quan hệ với con người chứa
đựng yếu tố bẩm sinh, chịu ảnh
hưởng nhiều bởi nghệ thuật giao
tiếp, ứng xử của Nhà quản trị.
Ví dụ như: kỹ năng khen ngợi, kỹ
năng khiển trách, kỹ năng làm việc
với cấp dưới, kỹ năng điều khiển
nhân sự,
Trang 19KỸ NĂNG NHẬN THỨC CHIẾN LƯỢC
Là kỹ năng phân tích, dự báo và hoạch
định chiến lược với tính nhạy cảm cao.
Là tầm nhìn, tính nhạy cảm và bản
lĩnh chiến lược của Nhà quản trị, chỉ có
thể được hình thành từ tri thức, nghệ
thuật và bản lĩnh được hun đúc trong
quá trình thực hiện nhiệm vụ quản trị
của Nhà quản trị.
Ví dụ như: kĩ năng tư duy hệ thống,
biết phân tích mối liên hệ giữa các vấn
đề một cách logic Kỹ năng này bao
gồm khả năng bao quát doanh nghiệp
như một tổng thể
Trang 20MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC KỸ NĂNG
Nhà quản trị cấp cao cần
được ưu tiên kĩ năng nhận
thức chiến lược, nhà quản trị
cấp trung gian cần được ưu
tiên kĩ năng quan hệ với con
người và nhà quản trị cấp cơ
sở cần được ưu tiên kĩ năng
kỹ thuật.
Những nhà quản trị thành công
không nhất thiết phải là bẩm
sinh, họ có thể được phát triển
mà thành
Trang 21PHONG CÁCH QUẢN TRỊ
Khái niệm và các nhân tố ảnh hưởng
Các phong cách quản trị chủ yếu
Trang 22KHÁI NIỆM VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG
Khái niệm: Phong cách quản trị là tổng thể
các phương thức ứng xử như : Cử chỉ, lời
nói, thái độ, hành động mang tính chất ổn
định của chủ thể quản trị trong quá trình
thực hiện các nhiệm vụ quản trị của mình.
⇒ Thực chất phong cách quản trị biểu hiện cá
tính của mỗi nhà quản trị trong một môi
Trang 23CÁC PHONG CÁCH QUẢN TRỊ CHỦ YẾU
1) Phong cách dân chủ
2) Phong cách thực tế
3) Phong cách tổ chức
4) Phong cách mạnh dạn
5) Phong cách chủ nghĩa cực đại
6) Phong cách tập trung chỉ huy
Trang 24PHONG CÁCH DÂN CHỦ
Quan hệ đối nội
Không có sự phân biệt rõ ràng trong quan hệ
giữa cấp trên và cấp dưới;
Luôn có sự bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau
trong mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới;
Nhà quản trị thể hiện vai trò ở chỗ biết đưa ra
lời khuyên và giúp đỡ mọi người khi cần thiết.;
Nếu có bất hòa: Nhà quản trị thường tìm
nguyên nhân gắn với môi trường bên ngoài.
Quan hệ đối ngoại
• Nhà quản trị mang phong cách dân chủ tỏ ra
bình đẳng, tôn trọng đối tác;
• Nhà quản trị có thiên hướng chủ động gặp gỡ
đối tác về các biện pháp cần thiết trong quá
trình thực hiện các hoạt động liên quan đến
doanh nghiệp.
Trang 25PHONG CÁCH DÂN CHỦ
Nếu dân chủ thái quá sẽ dễ chuyển sang
phong cách mị dân.
Biểu hiện:
Nhà quản trị dễ có xu hướng thỏa mãn với
ê kíp của mình, chủ quan với những nhận
thức của mình và sẽ ít chú ý đến thực
trạng diễn biến của thực tế
Nhà quản trị vừa không dám ảnh hưởng
đến người khác,lại vừa sợ bị ảnh hưởng
của nhân viên dưới quyền nên dễ bị một số
người trong tập thể lợi dụng hoặc giật dây
mà không biết
Trang 26PHONG CÁCH THỰC TẾ
Quan hệ đối nội
Mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới dựa trên
cơ sở lòng tin và sự tôn trọng lẫn nhau.
Nhà quản trị thường xuyên có mối quan hệ chặt
chẽ với cấp dưới và thường xuyên tìm cách tiếp
cận với cấp dưới.
Nhà quản trị luôn tham khảo ý kiến của cấp
dưới và tạo điều kiện để cấp dưới hoàn thành
nhiệm vụ.
Khi có bất đồng xảy ra, Nhà quản trị sẽ chủ
động thương lượng, tìm hiểu nguyên nhân để
tìm cách giải quyết.
Quan hệ đối ngoại
• Nhà quản trị thận trọng trong đánh giá khả
năng và các điều kiện cụ thể của đối tác để
có thái độ ứng xử đúng đắn
Trang 27PHONG CÁCH THỰC TẾ
Nếu thực tế thái quá sẽ dẫn đến
phong cách cơ hội
Biểu hiện:
Nhà quản trị quá chú trọng đến địa
vị, quyền lực.
Nhà quản trị mất quá nhiều thời
gian, tâm trí vào việc tạo ra và chớp
thời cơ, giành quyền lực nên không
có thời gian, tâm trí để thực hiện
các nhiệm vụ thuộc chức năng của
mình.
Trang 28PHONG CÁCH TỔ CHỨC
Quan hệ đối nội
Có sự phân cấp rõ ràng giữa cấp trên và
cấp dưới Trong mối quan hệ giữa cấp trên
và cấp dưới, cấp trên luôn thận trọng đối
với cấp dưới
Nhà quản trị chú trọng việc dự kiến các
tình huống có thể xảy ra và chuẩn bị chu
đáo trước khi tiến hành
Khi có bất đồng xảy ra, Nhà quản trị luôn
tìm hiểu rõ nguyên nhân để có cách giải
quyết triệt để
Quan hệ đối ngoại
• Nhà quản trị luôn tìm hiểu kỹ và dự kiến
trước các tình huống để có cách ứng xử
với đối tác
Trang 29PHONG CÁCH TỔ CHỨC
Nếu thái quá dễ dẫn đến phong
cách quan liêu.
Biểu hiện
Nhà quản trị dễ xa rời nhân viên
dưới quyền, xa rời các diễn biến cụ
thể trong công tác QTKD.
Sự “ổn định” của tổ chức chỉ mang
tính hình thức.
Trang 30PHONG CÁCH MẠNH DẠN
Quan hệ đối nội
Nhà quản trị trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo đối
với nhân viên dưới quyền;
Xác lập mối quan hệ cấp bậc, trên dưới rõ
ràng;
Nhà quản trị theo phong cách này thường
ham thích quyền lực, không sợ xung khắc,
thích mọi sự phải rõ ràng
Quan hệ đối ngoại
Ít tin tưởng vào đối tác, muốn can thiệp
sâu vào các biện pháp mà đối tác đưa ra;
Chú trọng đến việc kiểm tra các hoạt động
của đối tác
Trang 31PHONG CÁCH MẠNH DẠN
Phong cách này rất gần với phong cách
độc đoán, chuyên quyền
Biểu hiện
Nhà quản trị quá cứng rắn trong việc thực
hiện các quyết định, không tin tưởng vào
khả năng giải quyết công việc của nhân
viên dưới quyền, và do đó thường quá
quan tâm đến ảnh hưởng của mình tới
từng người dưới quyền
Nhà quản trị sẵn sàng gạt bỏ những ai
không nhất trí hoặc đi chệch khỏi đường
lối của anh ta
Ngoài quan hệ công việc, cấp trên và cấp
dưới ít tiếp xúc với nhau
Trang 32PHONG CÁCH CHỦ NGHĨA CỰC ĐẠI
Quan hệ đối nội
Quan tâm nhiều đến kết quả mà cá nhân
Quan hệ đối ngoại
Nhà quản trị thường đòi hỏi rất cao ở phía
đối tác
Trang 33PHONG CÁCH CHỦ NGHĨA CỰC ĐẠI
Phong cách này thường rất gần với phong
cách không tưởng
Biểu hiện:
Quá tin tưởng vào mối quan hệ trên dưới
trong tập thể nên dễ bị một số người trong
tập thể lợi dụng
Nhà quản trị cho rằng phải tự do công
khai giải quyết bất đồng, mọi người phải
nói ra suy nghĩ của mình nên dễ dẫn đến
xung khắc về quan điểm và đôi khi dẫn
đến tình trạng vô chính phủ
Trang 34PHONG CÁCH CHỦ NGHĨA CỰC ĐẠI
Quan hệ đối nội
Nhà quản trị tập trung quyền lực vào tay
mình
Nhà quản trị có phong cách này thường
sát sao, cẩn thận, có năng lực trong việc
ra quyết định
Nhà quản trị cương quyết, mệnh lệnh
đưa ra rõ ràng, cẩn thận
Quan hệ đối ngoại
Nhà quản trị có khả năng thuyết phục
người khác theo ý kiến của mình
Phong cách này nếu thái quá sẽ dẫn đến
chuyên quyền
Trang 35NGHỆ THUẬT QUẢN TRỊ
Khái quát
Các nghệ thuật QT chủ yếu
Trang 36KHÁI QUÁT
tính linh hoạt, mềm dẻo trong việc
sử dụng các nguyên tắc, công cụ,
phương pháp kinh doanh; tính
nhạy cảm trong việc phát hiện và
tận dụng các cơ hội kinh doanh
một cách khôn khéo và tài tình
nhằm đạt được mục tiêu đã định
với hiệu quả cao nhất
Cách tiếp cận: Đi từ nghệ thuật tự
quản trị đến nghệ thuật quản trị
người khá; đi từ nghệ thuật ứng
xử bên trong đến nghệ thuật ứng
xử trong các mối quan hệ bên
ngoài
Trang 37MỘT SỐ NGHỆ THUẬT QUẢN TRỊ CHỦ YẾU
Nghệ thuật giao tiếp đối ngoại
Nghệ thuật ứng xử với cấp dưới
Nghệ thuật tự quản trị
3
2
1
Trang 38NGHỆ THUẬT TỰ QUẢN TRỊ
SỰ CẦN THIẾT
Nhà quản trị trước hết phải biết tự
quản trị bản thân mình thì mới có thể
quản trị được người khác Làm chủ
bản thân mình bao giờ cũng là khó
khăn nhất.
Để đạt được thành công trong kinh
doanh, nhà quản trị phải không ngừng
rèn luyện
Trang 39NHỮNG THÓI QUEN CẦN RÈN LUYỆN
Trang 40Hình thành thói quen dám chịu trách nhiệm
Sự cần thiết
Nếu không có thói quen này, Nhà quản trị rất khó thành
công, vì trong tư tưởng, anh ta đã là người kém ý chí, luôn
trốn tránh trách nhiệm, đổ trách nhiệm cho người khác.
Biểu hiện
Thói quen này thể hiện ở khả năng cam kết và giữ lời hứa;
Thói quen này còn biểu hiện phải có tính độc lập trong suy
nghĩ và quyết định.
Cách rèn luyện
Cam kết và giữ đúng cam kết; hứa và giữ lời hứa;
Rèn luyện tính độc lập trong suy nghĩ và trong quyết định,
không sợ dư luận nếu đã khẳng định quyết định của mình
là đúng.