hình thái và mô hình văn hóa

Văn hóa là hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiê

CHÀO MỪNG THẦY VÀ CÁC BẠN KS14D ĐẾN

VỚI BÀI THUYẾT TRÌNH CỦA TỔ 3

HÌNH THÁI VÀ

MÔ HÌNH VĂN HÓA

I KHÁI NIỆM VĂN HÓA:

Văn hóa là hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình.

II MÔ HÌNH CẤU TRÚC CỦA

HỆ THỐNG VĂN HÓA:

VĂN HÓA TINH THẦN VĂN HÓA

Theo quan điểm của GS Đào Duy Anh

VĂN HÓA Sinh hoạt xã hội

Sinh hoạt kinh tế

Sinh hoạt tri thức

VĂN HÓA

VH TƯ TƯỞNG

VH TƯ TƯỞNG

VH CÔNG NGHỆ

VH CÔNG NGHỆ

VH XÃ HỘI

VH XÃ HỘI

Theo quan

điểm của

L.White

VĂN HÓA

VĂN HÓA

Theo quan điểm của GS Ngô Đức Thịnh

VĂN HÓA

VĂN HÓA

HĐ SINH TỒN

HĐ SINH TỒN

HĐ XÃ HỘI

HĐ XÃ HỘI

HĐ TINH THẦN

HĐ TINH THẦN

HĐ NGHỆ THUẬT

HĐ NGHỆ THUẬT

Theo quan điểm của Nguyễn Tấn Đắc

trụ, con người và xã hội.

* Văn hóa tổ chức đời sống tập thể:

nông thôn, đô thị, quốc gia

* Văn hóa tổ chức đời sống cá nhân: tín

ngưỡng, phong tục tập quán, giao tiếp

nghệ thuật

* Văn hóa nhận thức: nhận thức về vũ

trụ, con người và xã hội

* Văn hóa tổ chức đời sống tập thể:

nông thôn, đô thị, quốc gia

* Văn hóa tổ chức đời sống cá nhân: tín

ngưỡng, phong tục tập quán, giao tiếp

nghệ thuật

* Văn hóa tận dụng môi trường tự nhiên:

ăn uống, giữ gìn sức khỏe, mặc và làm đẹp con người, tạo các vật dụng hàng ngày

* Văn hóa đối phó với môi trường tự nhiên: đối phó với thiên tai, khí hậu và

thời tiết

* Văn hóa tận dụng môi trường tự nhiên:

ăn uống, giữ gìn sức khỏe, mặc và làm đẹp con người, tạo các vật dụng hàng ngày

* Văn hóa đối phó với môi trường tự nhiên: đối phó với thiên tai, khí hậu và

* Văn hóa đối phó với môi trường xã hội: quân sự và ngoại giao.

* Văn hóa tận dụng môi trường xã hội: tiếp nhận ảnh hưởng văn hóa Ấn Độ

(Phật giáo, nghệ thuật Chăm), văn hóa Trung Hoa (Nho giáo, Đạo giáo), văn hóa phương Tây

* Văn hóa đối phó với môi trường xã hội: quân sự và ngoại giao.

Theo quan điểm của GS.TSKH Trần Ngọc Thêm

Ý kiến của TS.Huỳnh Công Bá

Các chủ thuyết giải thích sự tương đồng giữa các nền văn hóa trên thế giới

THUYẾT KHUYẾ CH TÁN VĂN HÓA

THUYẾT V ÙNG VĂN

HÓA

THUYẾT LOẠI HÌNH KINH TẾ - VĂN HÓA

III HÌNH THÁI VĂN HÓA

Sự khác biệt về điều kiện tự nhiên Sự khác biệt về xã hội (lịch sử - kinh

tế)

Mọi sự khác biệt về văn hóa

VĂN HÓA GỐC NÔNG NGHIỆP

(Gắn liền với văn hóa phương Đông)

VĂN HÓA GỐC DU MỤC

(Gắn liền với văn hóa phương Tây)

1 Trong ứng xử với môi trường tự nhiên

VĂN HÓA NÔNG NGHIỆP VĂN HÓA DU MỤC

Cuộc sống ổn định, mang tính trọng tĩnh

Nghề trồng trọt

=> Phụ thuộc vào thiên nhiên

Chỉ sinh sống ở những nơi thuận tiện, mang tính trọng động

Chủ yếu sống bằng nghề chăn nuôi.

=> Tham vọng chinh phục và chế ngự thiên nhiên.

2 Về mặt nhận thức:

Kéo theo Biện chứng Tổng hợp

Bao quát mọi yếu tố Chú trọng đến mối quan

Phân tích

Đối tượng quan tâm

Cái chỉnh thể

Phân tích

Các yếu tố cấu thành

Kéo theo

Phân tích Siêu hình

Đặc trưng tư duy của văn hóa du mục – văn hóa trọng động.

Tư duy phân tích và siêu hình Khoa học

Thực nghiệm Khách quan Lý tính

Tư tưởng -> Khoa học

Được biện giải, lập luận chặt chẽ, lý tính Được kiểm tra bằng thực nghiệm

Khoa học có nhược điểm là bao giờ cũng có phần

Tư duy tổng hợp và biện chứng Đạo học

Kinh nghiệm Chủ quan Cảm tính

Sức thuyết phục thấp

3 Về mặt tổ chức cộng đồng

Nguyên tắc tổ chức cộng đồng

Cách thức tổ chức cộng đồng

Văn hóa gốc nông nghiệp

Nguyên tắc trọng tình, cuộc sống hòa

thuận, lấy tình nghĩa làm đầu “Trọng đức, trọng văn, trọng phụ

nữ”

Phụ nữ Việt Nam là người:

- Quản lý kinh tế, tài chính trong gia đình.

- Có vai trò quyết định trong việc dạy con.

Văn hóa gốc du mục ( điển hình ở phương Tây)

“Trọng sức mạnh, trọng tài, trọng võ, trọng nam

giới”

“Trọng sức mạnh, trọng tài, trọng võ, trọng nam

giới”

Cách thức tổ chức cộng đồng

Lối tư duy tổng hợp và biện chứng Lối sống linh hoạt

Văn hóa gốc nông nghiệp

Lối sống trọng tình và cách cư xử dân chủ Tâm lý coi trọng tập thể, cộng

đồng

Văn hóa gốc du mục

Tư duy phân tích và siêu hình

Lối sống theo nguyên tắc (trọng lý, duy lý)

=> Đặc điểm quan trọng của văn hóa phương Tây, đó là tâm lý trọng cá nhân.

4 Ứng xử với môi trường xã hội

Văn hóa gốc nông nghiệp

Tư duy tổng hợp và phong cách

linh hoạt

Thái độ dung hợp trong tiếp nhận

Trận chiến trên sông Như Nguyệt

Văn hóa gốc du mục

- Độc đoán, cứng rắn, hiếu chiến, ganh đua, cạnh tranh khốc liệt.

- Trong chiến tranh luôn chú trọng đến chiến thắng, dã tâm chinh phục rất lớn.

Tiêu chí

Văn hóa trọng tĩnh (gốc nông nghiệp)

Văn hóa trọng động (gốc du mục)

Đặc trưng gốc

Ứng xử với môi trường tự nhiên

Tôn trọng, sống hòa hợp với tự nhiên

Coi thường, tham vọng, ché ngự

tự nhiên

Lối nhận thức, tư duy

Thiên về tổng hợp và biện chứng(trọng quan hệ) chủ quan, cảm tính và kinh nghiệm

Thiên về phân tích và siêu hình ( trọng yếu tố) khách quan, lí tính

Cách thức tổ chức cộng đồng Linh hoạt và dân chủ, trọng cộng

đồng

Nguyên tắc và dân chủ, trọng cá nhân

Ứng xử với môi trường xã hội

Dung hợp trong tiếp nhận, mềm dẻo, hay hiếu hòa trong đối phó

Độc tôn trong tiếp nhận cứng rắn hiếu thắng trong đối phó