Thân bài: a- Giải thích ý nghĩa của câu tục ngữ: - Thật vậy, câu tục ngữ đã cho ta một lời giáo huấn vô cùng sâu sắc: Khi ta ăn những trái cây chín mọng, ngọt ngào ta phải nhớ tới công
Trang 1NỘI DUNG THI HỌC KÌ II – NGỮ VĂN 7
- Ngữ liệu ngoài sách giáo khoa (Thể loại: Văn bản thông tin; Truyện khoa học viễn tưởng)
- Tiếng Việt: Số từ; Mở rộng thành phần chính và trạng ngữ bằng cụm từ.
- Làm văn: Văn nghị luận trình bày suy nghĩ của em về câu tục ngữ
+ Có công mài sắt, có ngày nên kim.
+ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
+ Một cây làm chẳng nên non,
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
DÀN Ý CÁC BÀI TẬP LÀM VĂN
Đề 1: Trình bày suy nghĩ của em về câu tục ngữ “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”
1 Mở bài: Giới thiệu vấn đề:
- Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống ân nghĩa thủy chung son sắt
- Truyền thống đó thể hiện bằng lòng biết ơn đối với những người đã có công với mình
- Để ghi nhớ và nhắc nhở con cháu đời sau, cha ông xưa đã đúc kết và lưu truyền trong câu tục ngữ
vô cùng ý nghĩa: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”
2 Thân bài:
a- Giải thích ý nghĩa của câu tục ngữ:
- Thật vậy, câu tục ngữ đã cho ta một lời giáo huấn vô cùng sâu sắc: Khi ta ăn những trái cây chín mọng, ngọt ngào ta phải nhớ tới công lao vun xới của người trồng cây
- Từ hình ảnh ấy người xưa muốn nhắc nhớ ta phải trân trọng, biết ơn những người đi trước đã tạo
ra những thành quả tốt đẹp mà ta đang hưởng thụ
b- Vì sao chúng ta phải nhớ ơn,biết ơn người làm ra thành quả cho ta hưởng thụ ?
- Vì sao chúng ta phải nhớ ơn,biết ơn người làm ra thành quả cho ta hưởng thụ ?Vì tất cả những thành quả đó không tự nhiên mà có Đó chính là mồ hôi, nước mắt và cả xương máu của bao người tạo nên…
- Những công trình kiến trúc,nghệ thuật văn hóa…do thế hệ đi trước đã để lại cho chúng ta, chính
là do bàn tay, khối óc của bao người
…Chúng ta phải nhớ ơn các thế hệ đi trước…
c- Chứng minh bằng dẫn chứng:
- Truyền thống “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” vốn đã đi vào đời sống, là nét đẹp trong phẩm chất của người Việt:
+ Gần gũi nhất với chúng ta là việc thờ cúng ông bà, tổ tiên trong mỗi gia đình để tỏ lòng biết công lao sinh thành, dưỡng dục của con cháu đối với ông bà
Trang 2+ Rộng hơn nữa là những lễ hội được tổ chức hàng năm để tưởng nhớ tới các anh hùng dân tộc Bác Hồ đã dạy: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” Vì vậy cứ đến dịp lễ hội đền Hùng, nhân dân cả nước lại nô nức kéo nhau về nơi quê cha đất tổ để tưởng nhớ công lao dựng nước của các vua Hùng
- Để có được cuộc sống ấm no như ngày hôm nay, cha ông ta đã phải đổ mồ hôi, xương máu, cả tính mạng của mình để giữ vững bình yên cho đất nước Đã có biết bao tên tuổi anh hùng như Hai Bà Trưng, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi,… đều trở thành những tên đường phố, tên trường học như để nhắc nhở chúng ta về sự đóng góp to lớn của họ cho đất nước
- Để tỏ lòng biết ơn những anh hùng có công với cách mạng, hàng năm chúng ta có ngày thương binh liệt sĩ 27-7 Lòng biết ơn được thể hiện bằng những hành động rất cụ thể như phong trào đền ơn đáp nghĩa, nhà tình nghĩa,…
- Gần gũi với những học sinh nhất là ngày 20-11 – Ngày Hiến chương các Nhà giáo Việt Nam Cứ mỗi dịp 20-11 hàng năm, học sinh cả nước lại hân hoan bày tỏ lòng biết ơn của mình với các thầy cô Trong tình cảm ấy, lòng biết ơn không chỉ thể hiện vào dịp lễ tết mà phải thể hiện bằng sự tôn trọng vâng lời thầy cô mỗi giờ lên lớp, bằng kết quả học tập của mình
d- Lật lại vấn đề:
- Tất cả những hành động trên đã thể hiện phần nào lòng biết ơn của thế hệ sau đối với những người có công với đất nước, với xã hội
- Tuy nhiên ngày nay cũng có không ít người vì đồng tiền mà bất chấp đạo lý làm người, họ đã quên đi ơn nghĩa của người đi trước, quên công lao dưỡng dục của cha mẹ, thầy cô Họ là những người cần phải lên án và phê phán
3- Kết bài: Khẳng định lại vấn đề:
Như vậy có thể thấy ở bất cứ thời đại nào thì người dân Việt Nam vẫn một lòng ghi tạc đạo lý: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” Đó là đạo lý ngàn đời giúp ta sẽ mãi tiếp bước Đạo lý đó nhắc nhở em hàng ngày trong việc thể hiện hành vi đạo đức của mình và phải có nghĩa vụ tham gia vào các phong trào đền
ơn đáp nghĩa
Đề 2: Trình bày suy nghĩ của em về câu tục ngữ “Có công mài sắt có ngày nên kim”
1.Mở bài:
- Dẫn dắt vấn đề: Ý chí và nghị lực có vai trò rất quan trọng trong con đường đến với thành công.
- Trích dẫn câu tục ngữ: Để khuyên mọi người nên rèn luyện ý chí, nghị lực, nhân dân ta có câu
tục ngữ : “ Có công mài sắt, có ngày nên kim”
2.Thân bài:
a/ Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ:
- Nghĩa đen: Một thanh sắt thô sơ, cứng cáp nếu ta bỏ công sức ra mài, mài mãi từ ngày này sang
ngày khác thì thanh sắt ấy sẽ thành cây kim nhỏ bé, tiện dụng
- Nghĩa bóng:
+ “Có công mài sắt”: Bỏ ra công sức, ý chí, sự kiên trì, nhẫn nại,…
Trang 3 Khi làm bất cứ việc gì nếu có quyết tâm, có ý chí, có sự kiên trì nhẫn nại ,… thì nhất định công việc đó sẽ thành công
b/ Vì sao nói có công mài sắt có ngày nên kim?
Vì sao nói có công mài sắt có ngày nên kim? Vì kiên trì là điều rất cần thiết để con người vượt qua
mọi trở ngại Kiên trì, ý chí tạo ra sức mạnh tinh thần, từ đó con người mới có quyết tâm, có động lực để đưa công việc đó đến kết quả như mình mong muốn
- Không có kiên trì thì không làm được gì Không có kiên trì, con người sớm bỏ cuộc, khi bỏ cuộc thì thành công mãi bị trì hoãn
c/ Chứng minh:
- Dẫn chứng 1 (xưa):
+ Trạng nguyên Nguyễn Hiền, nhà nghèo, không có tiền đi học, đứng của lớp nghe thầy giảng bài, lấy mình trâu làm bảng, lá chuối làm giấy, đom đóm làm đèn, kiên trì học tập, cuối cùng thành trạng nguyên
+ Cao Bá Quát chữ viết xấu, chăm chỉ luyện chữ, kết quả là chữ đẹp nổi tiếng trong lịch sử
- Dẫn chứng 2 (nay):
+ Ê – đi – sơn kiên trì học tập, sáng tạo,… Ông kiên trì thử nghiệm hơn 1000 lần Cuối cùng thành công cũng mỉm cười
+ Bác Hồ kiên trì trên con đường cứu nước của dân tộc Bác từng nói:
Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên
+ Thầy Nguyễn Ngọc Ký liệt hai cánh tay, kiên trì học viết chữ bằng chân, sau này trở thành một nhà giáo
Dẫn chứng trong đời sống hàng ngày:
+ Nếu chăm chỉ đọc sách, học bài bạn sẽ có thêm kiến thức
+ Kiên trì học giải toán bạn sẽ giải toán nhanh hơn
+ Kiên trì học bơi, bạn mới có thể biết bơi
Nếu như không kiên trì thì mọi thứ sẽ chẳng bao giờ đi đến kết quả
d/ Lật lại vấn đề :
Trang 4-Kiên trì, nhẫn nại có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống Tuy nhiên ngày nay có rất nhiều người không rèn luyện được tính kiên trì……
3 Kết bài
- Khẳng định lại vấn đề: Câu tục ngữ “ Có công mài sắt có ngày nên kim” là bài học sâu sắc, một lời
động viên mọi người phải luôn vững chí bền gan
- Rút ra bài học: Mọi người nên tu dưỡng đức tình kiên trì, bắt đầu từ những việc nhỏ để khi ra đời làm
được việc lớn
Đề 3: Trình bày suy nghĩ của em về câu tục ngữ
Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
1 Mở bài:
- Giới thiệu vấn đề : Tinh thần đoàn kết là nguồn sức mạnh vô cùng to lớn Điều này được thể hiện rõ
trong quá trình đấu tranh và lao động sản xuất của người dân
-Trích dẫn câu tục ngữ : Để khuyên mọi người luôn giữ vững tinh thần đoàn kết, nhân dân ta có câu
tục ngữ :
Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
2 Thân bài:
a/ Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ :
- Nghĩa đen: Nếu chỉ có một cây đơn độc thì không thể tạo thành ngọn núi to mà cần phải có thật nhiều
cây chụm lại thì mới tạo thành ngọn núi
- Nghĩa bóng:
+ Một cây: Chỉ một người đơn lẻ tồn tại trong xã hội
+ Ba cây: Chỉ một tập thể người
+ chụm lại: đoàn kết lại
+ núi cao: đích đến cuối cùng của thành công
=> Nghĩa cả câu: Câu tục ngữ là hình ảnh ẩn dụ nói về tinh thần đoàn kết đồng lòng của con người, của
dân tộc.Nếu chỉ có một người làm việc thì không thể thành công nhưng nhiều người cùng nhau hợp sức,đoàn kết thì có thể làm nên việc lớn.Cha ông ta đã đúc rút ra câu tục ngữ hoàn toàn đúng
b/ Vì sao chúng ta phải đoàn kết ?
- Vì sao chúng ta phải đoàn kết ?Vì trong một công việc dù đơn giản hay khó khăn mà chỉ có một người
tự lo, tự làm thì sẽ mất nhiều thời gian công sức mới hoàn thành, thậm chí không thể làm nổi vì không
đủ sức lực và trí tuệ để vượt qua
Trang 5-Nhưng ngược lại nếu một công việc dù khó khăn đến mấy mà nhiều người đồng lòng đoàn kết quyết tâm thực hiện thì chắc chắn sẽ thành công bởi nó là sức mạnh trí tuệ của tập thể phát huy cao độ nhất
c/ Chứng minh:
a Trong thực tế lịch sử:
- Nhân dân ta đã đoàn kết chiến đấu và chiến thắng nhiều giặc ngoại xâm, dù chúng mạnh hơn ta rất nhiều
- Tinh thần đoàn kết đi đến chiến thắng được thể hiện rất rõ trong lịch sử đâu tranh dựng nước và giữ nước của cha ông ta
- Lịch sử đấu tranh từ thời bà Trưng, bà Triệu rồi các triều đại Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời gây nền độc lập rồi đến chiến thắng thực dân Pháp và đế quốc Mỹ đã cho ta thấy sức mạnh của sự đoàn kết Và sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định "Đoàn kết là sức mạnh vô địch”
b Trong đời sống hằng ngày:
- Trong cuộc sống lao động, đoàn kết cũng giúp ta có sức mạnh phi thường Nhìn con đê bên bờ sông Hồng làm nhiệm vụ ngăn lũ lụt cho cả vùng châu thổ Bắc Bộ, bảo vệ vựa lúa nuôi sống bao người, ta càng thấy rõ sức mạnh của tinh thần đoàn kết
-Công trình thuỷ điện sông Đà đưa ánh sáng đến cho mọi nhà không thể nào hoàn thành được nếu thiếu bàn tay, khối óc của hàng vạn kĩ sư, công nhân Việt Nam Với chuyên gia các nước bạn
- Những giàn khoan trên biển Đông đưa dầu khí lên làm giàu cho đất nước cũng lả công trinh của sức mạnh đoàn kết
- Ngày nay trên con đường phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa hàng triệu con người Việt nam vẫn đang chung tay góp sức, vượt qua những khó khăn: ủng hộ người nghèo, ủng hộ miền trung gặp thiên tai
lũ lụt, chúng ta chung tay xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh nêu cao truyền thống đại đoàn kết dân tộc
d/ Lật lại vấn đề :
- Đoàn kết tạo nên sức mạnh vô địch Đoàn kết là yếu tố quyết định thành công Bác Hổ từng khẳng
định:”Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công”.
- Tuy nhiên, trong xã hội ngày nay, nhiều người chưa phát huy được tinh thần đoàn kết……
3 Kết bài :
- Khẳng định vấn đề :Câu tục ngữ chứa đựng bài học sâu sắc về sự đoàn kết Đoàn kết là cội nguồn
của sức mạnh, là yếu tố hết sức quan trọng trong cuộc đấu tranh sinh tồn và phát triển của con người
- Rút ra bài học: Là học sinh chúng ta cần đoàn kết bạn bè để cùng nhau vươn lên trong học tập, tu
dưỡng đạo đức, rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp