Ngữ văn: Bài giảng nghị luận văn học PART 2 – Chinh phục giảng đường

Phùng còn nhận ra trong suy nghĩ của mình “ … bản thân cái đẹp là đạo đức” như Nguyễn Tuân đã quan niệm: cái đẹp phải kết hợp với cái tâm, cái tài kết hợp với cái thiện +Nhưng khi chiếc [r]

DẠNG ĐỀ THI QUỐC GIA THPT NĂM 2015- MÔN NGỮ VĂN

II/Về nội dung:

+ Nêu ý chính của văn bản

+ Xác định phong cách ngôn ngữ? Vì sao?

+ Xác định phương thức biểu đạt của văn bản? Vì sao?

+ Xác định biện pháp tu từ ( ngữ âm từ ngữ, cú pháp) và hiệu quả nghệ thuật ?

+ Giải nghĩa từ trong văn bản

+ Đặt tiêu đề văn bản

+ Sửa câu sai

+ Viết 1 đoạn văn về vấn đề xã hội gợi ra từ văn bản

B/ Phần Nghị luận xã hội: ( 3 điểm)

Chú ý kiểu bài bản tin, mẩu chuyện

C/ Phần nghị luận văn học ( 5 điểm)

I/ Dạng đề bình thường: Phân tích đoạn thơ; hình tượng thơ; phân tích nhân vật; phân tích giá trị tácphẩm truyện kết hợp rút ra vấn đề xã hội từ tác phẩm ( vận dụng cao)

II/ Dạng đề so sánh ( 2 đoạn thơ hoặc 2 đoạn văn xuôi ở hai tác phẩm khác nhau)

+ Phương pháp làm bài

MỞ BÀI:

- Dẫn dắt (mở bài trực tiếp không cần bước này)

- Giới thiệu khái quát về 02 tác giả, 2 tác phẩm, 2 đoạn trích và các đối tượng so sánh

2 Làm rõ đối tượng thứ 2 (bước này vận kết hợp nhiều thao tác lập luận nhưng chủ yếu là thao táclập luận phân tích)

a/ Nếu là thơ: nghị luận về đoạn thơ thứ hai ( tập trung nét đặc sắc về nghệ thuật và nội dung)b/ Nếu là văn xuôi: nghị luận về đoạn trích văn xuôi thứ hai ( tập trung nét đặc sắc về nghệ thuật

và nội dung);

3 So sánh: nét tương đồng và khác biệt giữa hai đoạn thơ hoặc hai đoạn văn xuôi trên cả hai bìnhdiện nội dung và hình thức nghệ thuật (bước này vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận nhưng chủyếu là thao tác lập luận phân tích và thao tác lập luận so sánh)

4 Lý giải sự khác biệt: thực hiện thao tác này cần dựa vào các bình diện: bối cảnh xã hội, văn hóa

mà từng đối tượng tồn tại; phong cách nhà văn; đặc trưng thi pháp của thời kì văn học…( bước này vậnnhiều thao tác lập luận nhưng chủ yếu là thao tác lập luận phân tích)

KẾT BÀI:

- Khái quát những nét giống nhau và khác nhau tiêu biểu

- Có thể nêu những cảm nghĩ của bản thân

II/ Dạng đề ý kiến bàn về văn học( Ý kiến bàn về một tác phẩm )

1/ Dạng đề có trích dẫn thơ

2/ Dạng đề không trích dẫn thơ ( Học sinh phải thuộc văn bản thơ)

Ví dụ: Về hình tượng Lor-ca trong bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca của Thanh Thảo, có ý kiến cho

rằng: Đó là mẫu nghệ sĩ – chiến sĩ, vì dấn thân tranh đấu cho dân chủ và tự do nên bị bọn phát-xít hành hình Ý kiến khác thì khẳng định: Đó là mẫu nghệ sĩ thuần túy, chỉ đam mê cái đẹp và sáng tạo nghệ thuật, nhưng bị giết hại oan khuất

Từ cảm nhận của mình về hình tượng Lor-ca, anh/chị hãy bình luận ý kiến trên

( trích đề thi ĐH khối D năm 2014)

3/ Ý kiến bàn về tác phẩm văn xuôi:

Ví dụ: Về hình tượng sông Hương trong bút kí Ai đã đặt tên cho dòng sông? của Hoàng Phủ

Ngọc Tường (sách Ngữ văn 12), có ý kiến cho rằng: Vẻ đẹp nổi bật của sông Hương là cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng, tình tứ Ý kiến khác thì nhấn mạnh: Vẻ đẹp bề sâu của sông Hương là những trầm tích văn hóa, lịch sử.

Bằng cảm nhận về hình tượng sông Hương, anh/chị hãy bình luận các ý kiến trên

( trích đề thi ĐH khối C năm 2014)

+ Phương pháp làm bài

MỞ BÀI:

- Dẫn dắt (mở bài trực tiếp không cần bước này)

- Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, và các ý kiến

- Khái quát những ý chính của ý kiến

- Có thể nêu những cảm nghĩ của bản thân

RÈN LUYỆN KĨ NĂNG LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN MỘT ĐOẠN TRÍCH, MỘT TÁC PHẨM VĂN XUÔI

I/ CÁC DẠNG BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN TRÍCH, TÁC PHẨM VĂN XUÔI : gồm 3

- Gi i thi u và nh n đ nh chung v nhân v t, hình t ng c n phân tích ( ớ ệ ậ ị ề ậ ượ ầ Không th thi u ể ế )

II Thân bài:

1 Khái quát v tác ph m, đo n trích : ề ẩ ạ Gi i thi u hoàn c nh ra đ i tác ph m, xu t x tác ph m, tómớ ệ ả ờ ẩ ấ ứ ẩ

t t c t truy n, nêu v trí đo n trích (n u có).ắ ố ệ ị ạ ế

2 Làm rõ nhân v t, hình t ậ ượ ng theo yêu c u c a đ bài : ầ ủ ề

a N u phân tích ế m t nhân v t, hình t ộ ậ ượ : l n l t làm rõ các bi u hi n tính cách, ph m ch t ng ầ ượ ể ệ ẩ ấnhân v t (chú ý các s ki n chính, các bi n c , tâm tr ng thái đ nhân v t ), đ c đi m c a hình t ngậ ự ệ ế ố ạ ộ ậ ặ ể ủ ượ( nêu t ng đ c đi m, đ a d n ch ng tiêu bi u, phân tích d n ch ng làm rõ các đ c đi m đã nêu)ừ ặ ể ư ẫ ứ ể ẫ ứ ặ ể

b N u phân tích ế m t nhóm nhân v t ộ ậ : l n l t làm rõ đ c đi m chung và riêng c a nhóm nhânầ ượ ặ ể ủ

v t ho c phân tích t ng nhân v t( nêu t ng đ c đi m, đ a d n ch ng tiêu bi u, phân tích d n ch ng làmậ ặ ừ ậ ừ ặ ể ư ẫ ứ ể ẫ ứ

- Đánh giá khái quát v nh ng khía c nh n i b t nh t c a nhân v t, hình t ng.ề ữ ạ ổ ậ ấ ủ ậ ượ

- G i liên t ng r ng h n, sâu s c h n ( th ng nêu ý nghĩa c a hình t ng, nhân v t v i đ i s ng,ợ ưở ộ ơ ắ ơ ườ ủ ượ ậ ớ ờ ố

v i văn h c hay tác đ ng đ n t t ng, tình c m c a ng i đ c) Có th nêu c m nghĩ v tác gi ,ớ ọ ộ ế ư ưở ả ủ ườ ọ ể ả ề ảtác ph m.ẩ

b/ Đ luy n t p d ng 01 g m 13 đ sau, có dàn ý chi ti t ề ệ ậ ạ ồ ề ế :

Đ 1 : ề Phân tích nhân v t M ậ ị trong truy n "V ch ng A Ph " c a Tô Hoàiệ ợ ồ ủ ủ

Đ 2 : ề Phân tích nhân v t A Ph ậ ủ trong truy n "V ch ng A Ph " c a Tô Hoài ệ ợ ồ ủ ủ

Đ 3 : ề Phân tích di n bi n tâm tr ng M trong đêm c i trói cho A Ph ễ ế ạ ị ở ủ trong truy n “V ch ng A Ph ”ệ ợ ồ ủ

c a Tô Hoàiủ

Đ 4 : ề Phân tích s c s ng ti m tàng c a nhân v t M ứ ố ề ủ ậ ịtrong truy n “V ch ng A Ph ” c a Tô Hoàiệ ợ ồ ủ ủ

Đ 5 : ề Phân tích di n bi n tâm tr ng và hành đ ng c a nhân v t M trong c nh đêm h i mùa xuân và ễ ế ạ ộ ủ ậ ị ả ộ đêm đông c i trói cho A Ph H ng Ngài ở ủ ở ồ trong truy n “V ch ng A Ph ” c a Tô Hoàiệ ợ ồ ủ ủ

Đ 6 : ề Phân tích hình nh ả ng i v nh t ườ ợ ặ trong truy n ng n “V nh t” c a Kim Lân.ệ ắ ợ ặ ủ

Đ 7 : ề Phân tích nhân v t Tràng ậ trong truy n ng n “V nh t” c a Kim Lân.ệ ắ ợ ặ ủ

Đ 8 : ề Phân tích di n bi n tâm tr ng nhân v t bà c T ễ ế ạ ậ ụ ứ trong truy n ng n “V nh t” c a Kim Lân.ệ ắ ợ ặ ủ

Đ 9 : ề Phân tích nhân v t Tnú ậ trong truy n ng n “ R ng xà nu” c a Nguy n Trung Thành.ệ ắ ừ ủ ễ

Đ 10 : ề Phân tích hình t ng cây Xà nu trong truy n ng n “R ng xà nu” c a Nguy n Trung Thành ượ ệ ắ ừ ủ ễ

Đ 11 : ề Phân thích nhân v t hai ch em Chi n và Vi t ậ ị ế ệ trong tác ph m "Nh ng đ a con trong gia đình"ẩ ữ ứ

- Gi i thi u lu n đ c n gi i quy t (c n bám sát đ bài đ gi i thi u lu n đ cho rõ ràng, chính xác Lu nớ ệ ậ ề ầ ả ế ầ ề ể ớ ệ ậ ề ậ

đ c n d n l i nguyên văn yêu c u c a đ ).ề ầ ẫ ạ ầ ủ ề

II Thân bài:

1 Khái quát v tác ph m, đo n trích : ề ẩ ạ Gi i thi u hoàn c nh ra đ i tác ph m, xu t x tác ph m tómớ ệ ả ờ ẩ ấ ứ ẩ

t t c t truy n, nêu v trí đo n trích ( n u có)ắ ố ệ ị ạ ế

2 Làm rõ v n đ theo yêu c u c a đ bài : ấ ề ầ ủ ề

a N u ế phân tích n i dung tác ph m ộ ẩ : l n l t làm rõ n i dung c n phân tích ( nêu t ng n i dung,ầ ượ ộ ầ ừ ộ

đ a d n ch ng tiêu bi u, phân tích d n ch ng làm rõ ý nghĩa c a n i dung)ư ẫ ứ ể ẫ ứ ủ ộ

b N u phân tích ế giá tr tác ph m ị ẩ :

- N u phân tích ế giá tr nhân đ o ị ạ c a tác ph m :ủ ẩ

+ Gi i thích khái ni m nhân đ oả ệ ạ

+ Phân tích các bi u hi n c a giá tr nhân đ o:ể ệ ủ ị ạ

+ Đánh giá v giá tr nhân đ o.ề ị ạ

-N u phân tích ế giá tr hi n th c ị ệ ự c a tác ph m :ủ ẩ

+ Gi i thích khái ni m hi n th c:ả ệ ệ ự+ Phân tích các bi u hi n c a giá tr hi n th c:ể ệ ủ ị ệ ự+ Đánh giá v giá tr hi n th c.ề ị ệ ự

( nêu t ng lu n đi m, đ a d n ch ng tiêu bi u, phân tích d n ch ng làm rõ lu n đi m đã nêu)ừ ậ ể ư ẫ ứ ể ẫ ứ ậ ể

3 Nh n xét v ngh thu t th hi n v n i dung hay giá tr tác ph m ậ ề ệ ậ ể ệ ề ộ ị ẩ

4 Gi i quy t yêu c u ph ( n u có ) ả ế ầ ụ ế

III./ K t bài : ế

-Đánh giá khái quát v nh ng khía c nh n i b t nh t n i dung hay giá tr tác ph mề ữ ạ ổ ậ ấ ộ ị ẩ

-G i liên t ng r ng h n, sâu s c h n ( th ng nêu ý nghĩa n i dung, giá tr n i dung v i đ iợ ưở ộ ơ ắ ơ ườ ộ ị ộ ớ ờ

s ng, v i văn h c hay tác đ ng đ n t t ng, tình c m c a ng i đ c) Có th nêu c m nghĩ v tác gi ,ố ớ ọ ộ ế ư ưở ả ủ ườ ọ ể ả ề ảtác ph m.ẩ

b/ Đ luy n t p d ng 02 g m 04 đ sau, có dàn ý chi ti t : ề ệ ậ ạ ồ ề ế

Đ 1 : Phân tích ề giá tr nhân đ o ị ạ truy n ng n "V ch ng A Ph " c a Tô Hoài.ệ ắ ợ ồ ủ ủ

Đ 2 :ề Phân tích giá tr hi n th c ị ệ ự truy n ng n "V ch ng A Ph " c a Tô Hoài.ệ ắ ợ ồ ủ ủ

Đ 3 : ề Phân tích giá tr nhân đ o ị ạ truy n ng n "V nh t " c a Kim Lân.ệ ắ ợ ặ ủ

Đ 4 : ề Phân tích giá tr nhân đ o ị ạ truy n ng n "Chi c thuy n ngoài xa" c a Nguy n Minhệ ắ ế ề ủ ễChâu

3/ D ng 3 ạ : Ngh lu n v giá tr ngh thu t trong tác ph m, đo n trích văn xuôi.ị ậ ề ị ệ ậ ẩ ạ

a/ PHƯƠNG PHÁP

Ví d : Phân tích ụ tình hu ng truy n ố ệ đ c đáo trong tác ph m ộ ẩ Chi c thuy n ngoài xa ế ề c a Nguy nủ ễ

Minh Châu ( Ng văn 12 ữ - T p 2).ậ

Cách l p dàn ý : ậ

I/ M bài : ở

- Gi i thi u v tác gi , v trí văn h c c a tác gi (có th nêu phong cách).ớ ệ ề ả ị ọ ủ ả ể

- Gi i thi u v tác ph m (đánh giá s l c v tác ph m).ớ ệ ề ẩ ơ ượ ề ẩ

- Nêu nhi m v ngh lu nệ ụ ị ậ

II Thân bài:

1 Khái quát v tác ph m, đo n trích : ề ẩ ạ Gi i thi u hoàn c nh ra đ i tác ph m, xu t x tác ph m, tómớ ệ ả ờ ẩ ấ ứ ẩ

t t c t truy n, nêu v trí đo n trích ( n u có)ắ ố ệ ị ạ ế

2 Làm rõ v n đ theo yêu c u c a đ bài : ấ ề ầ ủ ề

Đ 2: ề Phân tích tình hu ng truy n ố ệ trong truy n ng n ệ ắ “Chi c thuy n ngoài xa” ế ề c a Nguy n Minh Châuủ ễ

BÀI 01 : V CH NG A PH ( TÔ HOÀI) Ợ Ồ Ủ

A/ ÔN T P TR NG TÂM KI N TH C C B N:Ậ Ọ Ế Ứ Ơ Ả

I Tác gi : ả

Tô Hoài là nhà văn l n c a n n văn xuôi hi n đ i Vi t Nam v i s l ng tác ph m đ t k l c v iớ ủ ề ệ ạ ệ ớ ố ượ ẩ ạ ỉ ụ ớnhi u th lo i nh : truy n ng n, ti u thuy t, t truy n Ông cũng là m t nhà văn có v n hi u bi t phongề ể ạ ư ệ ắ ể ế ự ệ ộ ố ể ếphú, sâu s c v phong t c, t p quán c a nhi u vùng khác nhau trên đ t n c ta ắ ề ụ ậ ủ ề ấ ướ V ch ng A Ph ợ ồ ủ là

truy n ng n thành công nh t trong ba truy n ng n vi t v đ tài Tây B c c a ông.ệ ắ ấ ệ ắ ế ề ề ắ ủ

+ Cu c s ng th ng kh : M là cô gái tr , đ p, yêu đ i nh ng vì món n “truy n ki p”, b b t làmộ ố ố ổ ị ẻ ẹ ờ ư ợ ề ế ị ắ

“con dâu g t n ” nhà th ng lí Pá Tra, b đ i x tàn t , m t ý th c v cu c s ng ạ ợ ố ị ố ử ệ ấ ứ ề ộ ố ( l i gi i thi u v M , ờ ớ ệ ề ị công vi c, không gian căn bu ng c a M ,…) ệ ồ ủ ị

+ S c s ng ti m tàng và khát v ng h nh phúc: Mùa xuân đ n ứ ố ề ọ ạ ế (thiên nhiên, ti ng sáo g i b n, ế ọ ạ

b a r u,…), ữ ượ M đã th c t nh ị ứ ỉ (k ni m s ng d y, s ng v i ti ng sáo, ý th c v th i gian, thân ph n,…) ỉ ệ ồ ậ ố ớ ế ứ ề ờ ậ

và mu n đi ch i ố ơ (th p đèn, qu n tóc,…) ắ ấ Khi b A S trói vào c t, M ị ử ộ ị “nh không bi t mình đang b ư ế ị trói”, v n th h n theo ti ng sáo.ẫ ả ồ ế

+ S c ph n kháng m nh m : Lúc đ u, th y A Ph b trói, M d ng d ng “vô c m” Nh ng khiứ ả ạ ẽ ầ ấ ủ ị ị ử ư ả ưnhìn th y ấ “dòng n c m t ch y xu ng hai hõm má đã xám đen l i” ướ ắ ả ố ạ c a A Ph , M xúc đ ng, nh l iủ ủ ị ộ ớ ạmình, đ ng c m v i ng i, nh n ra t i ác c a b n th ng tr Tình th ng, s đ ng c m giai c p, ni mồ ả ớ ườ ậ ộ ủ ọ ố ị ươ ự ồ ả ấ ềkhát khao t do mãnh li t,… đã thôi thúc M c t dây trói c u A Ph và t gi i thoát cho cu c đ i mình.ự ệ ị ắ ứ ủ ự ả ộ ờ

- Nhân v t A Ph : ậ ủ

+ S ph n éo le, là n n nhân a h t c l c h u và c ng quy n phong ki n mi n núi ố ậ ạ ủ ủ ụ ạ ậ ườ ề ế ề (m côi cha ồ

m , lúc bé đi làm thuê h t nhà này đ n nhà khác, l n lên nghèo đ n n i không l y n i v ) ẹ ế ế ớ ế ỗ ấ ổ ợ

+ Ph m ch t t t đ p: có s c kh e phi th ng, dũng c m; yêu t do, yêu lao đ ng; có s c s ngẩ ấ ố ẹ ứ ỏ ườ ả ự ộ ứ ố

ti m tàng mãnh li t…ề ệ

- Giá tr c a tác ph m: ị ủ ẩ

+ Giá tr hi n th c: miêu t chân th c s ph n c c kh c a ng i dân nghèo, ph i bày b n ch tị ệ ự ả ự ố ậ ự ổ ủ ườ ơ ả ấtàn b o c a giai c p th ng tr mi n núi.ạ ủ ấ ố ị ở ề

+ Giá tr nhân đ o: th hi n tình yêu th ng, s đ ng c m sâu s c v i thân ph n đau kh c aị ạ ể ệ ươ ự ổ ả ắ ớ ậ ổ ủ

ng i dân lao đ ng mi n núi tr c Cách m ng; t cáo, lên án, ph i bày b n ch t x u xa, tàn b o c a giaiườ ộ ề ướ ạ ố ơ ả ấ ấ ạ ủ

th ng tr ; trân tr ng và ng i ca v đ p tâm h n, s c s ng mãnh li t và kh năng cách m ng c a nhân dânố ị ọ ợ ẻ ẹ ồ ứ ố ệ ả ạ ủTây B c;…ắ

b) Ngh thu t: ệ ậ

- Ngh thu t xây d ng nhân v t có nhi u đi m đ c s c (A Ph đ c miêu t qua hành đ ng, Mệ ậ ự ậ ề ể ặ ắ ủ ượ ả ộ ị

ch yêu kh c h a tâm t ,…).ủ ắ ọ ư

- Tr n thu t uy n chuy n, linh ho t; cách gi i thi u nhân v t đ y b t ng , t nhiên mà n t ng;ầ ậ ể ể ạ ớ ệ ậ ầ ấ ờ ự ấ ượ

k chuy n ng n g n, d n d t tình ti t khéo léo.ể ệ ắ ọ ẫ ắ ế

- Bi t tài miêu t thiên nhiên và phong t c, t p quán c a ng i dân mi n núi.ệ ả ụ ậ ủ ườ ề

- Ngôn ng sinh đ ng, ch n l c và sáng t o, câu văn giàu tính t o hình và th m đ m ch t th ,…ữ ộ ọ ọ ạ ạ ấ ẫ ấ ơ

3) Ý nghĩa văn b n: ả

T cáo t i ác c a b n phong ki n, th c dân; th hi n s ph n đau kh c a ng ố ộ ủ ọ ế ự ể ệ ố ậ ổ ủ ườ i dân lao

đ ng mi n núi; ph n ánh con đ ộ ề ả ườ ng gi i phóng và ng i ca v đ p, s c s ng ti m tàng, mãnh li t c a ả ợ ẻ ẹ ứ ố ề ệ ủ

h ọ

B/ LUYỆN TẬP

CÂU 2 ĐI M: Đ C HI U Ể Ọ Ể

Đ 1Ề

Đ c đo n văn sau và tr l i câu h iọ ạ ả ờ ỏ :

"M không nói A S cũng không h i thêm n a A S b c l i, n m M , l y th t l ng trói hai tay ị ử ỏ ữ ử ướ ạ ắ ị ấ ắ ư

M Nó xách c m t thúng s i đay ra trói đ ng M vào c t nhà Tóc M xõa xu ng, A S qu n luôn tóc ị ả ộ ợ ứ ị ộ ị ố ử ấ lên c t, làm cho M không cúi, không nghiêng đ u đ c n a Trói xong v , A S th t n t cái th t l ng ộ ị ầ ượ ữ ợ ử ắ ố ắ ư xanh ra ngoài áo r i A S t t đèn, đi ra, khép c a bu ng l i" ồ ử ắ ử ồ ạ

(Trích V ch ng A Ph ợ ồ ủ - Tô Hoài)

1 Đo n văn trên đ c vi t theo ph ng th c nào là chính? ạ ượ ế ươ ứ

2 N i dung ch y u c a đo n văn b n là gìộ ủ ế ủ ạ ả ?

3 Trong đo n văn trên, Tô Hoài s d ng nhi u câu ng n k t h p v i các câu dài có nhi u v ng n, nh pạ ử ụ ề ắ ế ợ ớ ề ế ắ ị

đi u nhanh Tác d ng c a hình th c ngh thu t này là gìệ ụ ủ ứ ệ ậ ?

4 Đo n văn b n trên khi n anh/ch liên t ng đ n hi n t ng nào trong cu c s ng? Nêu ng n g nạ ả ế ị ưở ế ệ ượ ộ ố ắ ọ

nh ng hi u bi t c a anh/ch v hi n t ng và đ a ra m t gi i pháp mà anh/ch cho là h p lí nh t đ gi iữ ể ế ủ ị ề ệ ượ ư ộ ả ị ợ ấ ể ảquy t hi n t ng này ế ệ ượ

TR L IẢ Ờ

Câu 1 : Đo n văn đ c vi t theo ph ng th c t s là chính ạ ượ ế ươ ứ ự ự

Câu 2 : Đo n văn k l i hành đ ng trói M c a A S trong đêm mùa xuân khi M mu n đi ch i ạ ể ạ ộ ị ủ ử ị ố ơ

Câu 3 : Tô Hoài sử dụng nhiều câu ngắn kết hợp với các câu dài có nhiều vế ngắn, nhịp điệu nhanh.Bằng hình thức này, tác giả cho thấy hành động trói vợ của A Sử diễn ra rất nhanh, rất thuần thục, tưởngnhư đó là việc làm thường xuyên, quen thuộc của A Sử Qua đây có thể thấy tính cách độc ác, tàn nhẫncủa A Sử

Câu 4 : Đoạn văn bản trên khiến người đọc liên tưởng đến hiện tượng bạo lực gia đình trong đời sống

HS cần trình bày những hiểu biết, suy nghĩ của mình về hiện tượng này một cách ngắn gọn, đưa ra mộtgiải pháp có sức thuyết phục

Đ 2: ề

Ai xa v , có vi c vào nhà th ng lý Pá Tra th ng trông th y có m t cô gái ng i quay s i gai ở ề ệ ố ườ ấ ộ ồ ợ bên t ng đá ả tr c c a, c nh ướ ử ạ t u ng a ầ ự Lúc nào cũng v y, dù quay s i, thái c ng a, d t v i, ch c i hay ậ ợ ỏ ự ệ ả ẻ ủ

đi cõng n c d i khe su i lên, cô y cũng ướ ướ ố ấ cúi m t ặ , m t bu n r i r i ặ ồ ườ ượ Ng i ta nói: nhà Pá Tra làm ườ

th ng lý, ăn c a dân nhi u, đ n Tây l i cho mu i v bán, gi u l m, nhà có nhi u n ng, nhi u b c, ố ủ ề ồ ạ ố ề ầ ắ ề ươ ề ạ nhi u thu c phi n nh t làng Th thì con gái nó còn bao gi ph i xem cái kh mà bi t kh , mà bu n ề ố ệ ấ ế ờ ả ổ ế ổ ồ

Nh ng r i h i ra m i rõ cô y không ph i con gái th ng lý: cô y là v A S , con trai th ng lý.M v ư ồ ỏ ớ ấ ả ố ấ ợ ử ố ỵ ề làm dâu nhà Pá Tra đã m y năm T năm nào, không nh , cũng không ai nh Nh ng ng i nghèo ấ ừ ớ ớ ữ ườ ở

H ng Ngài thì v n còn k l i câu chuy n M v làm ng i nhà quan th ng lý ồ ẫ ể ạ ệ ỵ ề ườ ố

(Trích V ch ng A Ph ợ ồ ủ - Tô Hoài)

1 Đo n văn trên đ c vi t theo ph ng th c nào là chính? ạ ượ ế ươ ứ

2 N i dung ch y u c a đo n văn b n là gìộ ủ ế ủ ạ ả ?

3 Trong đo n văn trên, Tô Hoài s d ng ngh thu t đ i l p Tác d ng c a hình th c ngh thu t này làạ ử ụ ệ ậ ố ậ ụ ủ ứ ệ ậ

gì ?

4 Các t ng đ c g ch chânừ ữ ượ ạ : t ng đá ả , t u ng a, cúi m t ầ ự ặ , m t bu n r i r i ặ ồ ườ ượ có ý nghĩa gì trong vi cệ

th hi n thân ph n c a nhân v t M ?ể ệ ậ ủ ậ ị

TR L IẢ Ờ

Câu 1 : Đo n văn đ c vi t theo ph ng th c t s là chính ạ ượ ế ươ ứ ự ự

Câu 2 : Đo n văn k l i s xu t hi n c a nhân v t M thu c ph n m đ u truy n khi M đang nhàạ ể ạ ự ấ ệ ủ ậ ị ộ ầ ở ầ ệ ị ở

th ng lí Pá Tra.ố

Câu 3 : Tô Hoài sử dụng nghệ thuật đối lập : một bên là nhà thống lí quyền thế, giàu sang, một bên là cô

gái lúc nào cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi Bằng hình thức này, tác giả báo hiệu một cuộc đời không

bằng phẳng, một số phận nhiều ẩn ức và một bi kịch của cõi nhân thế nơi miền núi Tây Bắc

Câu 4 : Các từ ngữ được gạch chân : tảng đá , tầu ngựa, cúi mặt, mặt buồn rười rượi có ý nghĩa :

Không chỉ tả cảnh nơi ngồi của Mị, nhà văn còn dự báo một thân phận trâu ngựa, một tâm hồn câm lặngnhư tảng đá, một ý thức cam chịu, bị tê liệt tinh thần phản kháng ở nhân vật Mị nếu cứ chôn chặt tuổithanh xuân nơi nhà thống lí Qua đó, nhà văn gián tiếp tố cáo mạnh mẽ bản chất độc ác của bọn chúa đấtmiền núi Tây Bắc; thương xót, cảm thông cho số phận người dân lúc bấy giờ

Đ 3 ề :

L n l n, m y năm qua, m y năm sau, b M ch t Nh ng M cũng không còn nghĩ đ n M có ầ ầ ấ ấ ố ỵ ế ư ỵ ế ỵ

th ăn lá ngón t t lâu trong cái kh , M cũng quen kh r i Bây gi M t ng mình cũng là con ể ự ử Ở ổ ỵ ổ ồ ờ ỵ ưở trâu, mình cũng là con ng a Con ng a ch bi t ăn c , bi t đi làm mà thôi M cúi m t, không nghĩ ng i ự ự ỉ ế ỏ ế ỵ ặ ợ

n a, lúc nào cũng nh l i nh ng vi c gi ng nhau, m i năm m t mùa, m i tháng l i làm đi làm l i: T t ữ ớ ạ ữ ệ ố ỗ ộ ỗ ạ ạ ế xong lên núi hái thu c phi n; gi a năm thì gi t đay; đ n mùa đi n ng b b p Và dù đi hái c i, bung ố ệ ữ ặ ế ươ ẻ ắ ủ ngô, lúc nào cũng gài m t bó đay trong cánh tay đ t c s i Bao gi cũng th , su t năm, su t đ i th ộ ể ướ ợ ờ ế ố ố ờ ế Con ng a, con trâu làm có lúc, đêm còn đ c đ ng gãi chân, nhai c , đàn bà con gái nhà này vùi vào ự ượ ứ ỏ

vi c c đêm c ngày ệ ả ả

M i ngày M càng không nói, lùi lũi nh con rùa nuôi trong xó c a bu ng M n m, kín mít, có ỗ ỵ ư ử Ở ồ ị ằ

m t chi c c a s m t l vuông y mà trông ra Đ n bao gi ch t thì thôi ộ ế ử ổ ộ ỗ ấ ế ờ ế

(Trích V ch ng A Ph ợ ồ ủ - Tô Hoài)

1 Đo n văn trên đ c vi t theo ph ng th c nào là chính? ạ ượ ế ươ ứ

2 N i dung ch y u c a đo n văn b n là gìộ ủ ế ủ ạ ả ?

3 Trong đo n văn trên, Tô Hoài s d ng ngh thu t đi p t và so sánh Tác d ng c a nh ng hình th cạ ử ụ ệ ậ ệ ừ ụ ủ ữ ứngh thu t này là gìệ ậ ?

4 Câu văn bu ng M n m, kín mít, có m t chi c c a s m t l vuông y mà trông ra Ở ồ ị ằ ộ ế ử ổ ộ ỗ ấ có ý nghĩa gì?

TR L IẢ Ờ

Câu 1 : Đo n văn đ c vi t theo ph ng th c t s là chính ạ ượ ế ươ ứ ự ự

Câu 2 : Đo n văn k l i vi c nhân v t M s ng cam ch u, nh n nh c và tù túng nhà th ng lí Pá Tra.ạ ể ạ ệ ậ ị ố ị ẫ ụ ở ố

Câu 3 : Tô Hoài sử dụng nghệ thuật điệp từ Con trâu, con ngựa ; so sánh : như con rùa nuôi trong xó cửa Bằng hình thức này, nhà văn đã làm nổi bật cuộc đời cơ cực của Mị Mị dường như đã tê liệt cả

lòng yêu đời, yêu cuộc sống lẫn tinh thần phản kháng Mị tồn tại như một cái xác không hồn

Câu 4 : Câu văn bu ng M n m, kín mít, có m t chi c c a s m t l vuông y mà trông ra Ở ồ ị ằ ộ ế ử ổ ộ ỗ ấ có ý nói căn

bu ng c a M nh m t bu ng giam, c a s nh m t l thông h i Đ a ng c tr n gian đã giam c m h nhồ ủ ị ư ộ ồ ử ổ ư ộ ỗ ơ ị ụ ầ ầ ạphúc, tu i thanh xuân c a M T ng lai c a M mù m t, tăm t i M đành ch p nh n s ph n nh v yổ ủ ị ươ ủ ị ị ố ị ấ ậ ố ậ ư ậcho đ n ch t M s ng mà nh đã ch t hay chính xác h n là cô ph i ch p nh n t n t i v i tr ng thái g nế ế ị ố ư ế ơ ả ấ ậ ồ ạ ớ ạ ầ

nh đã ch t trong lúc còn s ng.ư ế ố

Đ 4 ề :

H ng Ngài năm y ăn T t gi a lúc gió th i vào c gianh vàng ng, rét càng d Nh ng trong ồ ấ ế ữ ổ ỏ ử ữ ư các làng Mông đ , nh ng chi c váy hoa đã đ c ph i ra m m đá, xòe nh con b m s c s Hoa thu c ỏ ữ ế ượ ơ ỏ ư ướ ặ ỡ ố phi n n tr ng l i n m u đ hau, đ th m, r i n m u tím man mát Đám tr đ i T t, ch i quay, c i ệ ở ắ ạ ở ầ ỏ ỏ ậ ồ ở ầ ẻ ợ ế ơ ườ

m trên sân ch i tr c nhà Ngoài đ u núi, đã có ti ng ai th i sáo r b n đi ch i M nghe ti ng sáo

v ng l i, thi t tha b i h i ọ ạ ế ồ ồ

"Mày có con trai con gái

Mày đi làm n ng ươ

Ta không có con trai con gái

Ta đi tìm ng i yêu" ườ

Ti ng chó s a xa xa Nh ng đêm tình mùa xuân đã t i ế ủ ữ ớ

(Trích V ch ng A Ph ợ ồ ủ - Tô Hoài)

1 Đo n văn trên đ c vi t theo ph ng th c nào là chính? ạ ượ ế ươ ứ

2 N i dung ch y u c a đo n văn b n là gìộ ủ ế ủ ạ ả ?

3 Xác đ nh các bi n pháp tu t ng âm và tu t v t trong câu văn ị ệ ừ ữ ừ ề ừ nh ng chi c váy hoa đã đ c ph i ữ ế ượ ơ

ra m m đá, xòe nh con b m s c s ỏ ư ướ ặ ỡ Tác d ng c a nh ng hình th c ngh thu t này là gìụ ủ ữ ứ ệ ậ ?

4 T trích đo n văn b n trên, anh/ch hãy vi t m t đo n văn bày t suy nghĩ v vai trò c a âm nh c dânừ ạ ả ị ế ộ ạ ỏ ề ủ ạ

t c trong đ i s ng con ng i.ộ ờ ố ườ

Tr l iả ờ :

Câu 1 : Đo n văn đ c vi t theo ph ng th c miêu t là chính ạ ượ ế ươ ứ ả

Câu 2 : Đo n văn k l i c nh đêm tình mùa xuân đã t i trên H ng Ngài và tâm tr ng c a nhân v t Mạ ể ạ ả ớ ồ ạ ủ ậ ịkhi nghe ti ng sáo g i b n tình v ng l i t đ u núi.ế ọ ạ ọ ạ ừ ầ

Câu 3 : Biện pháp tu từ ngữ âm và tu từ về từ trong câu văn những chiếc váy hoa đã được phơi ra mỏm

đá, xòe như con bướm sặc sỡ:

-Biện pháp tu từ ngữ âm : điệp âm a trong các từ hoa, ra, đá

- Biện pháp tu từ về từ : so sánh như con bướm sặc sỡ

Bằng hình thức này, nhà văn đã làm cho câu văn có sức ngân nga, vang xa, tạo chất thơ khi tảtrang phục ( váy hoa) đậm chất văn hoá vùng Tây Bắc trong cảnh mùa xuân Điều đó thể hiện năng lựcquan sát và miêu tả độc đáo của Tô Hoài

Câu 4 : Đo n văn đ m b o các ý:ạ ả ả

- Âm nh c trong đo n văn chính là ti ng sáo, m t nh c c dân t c quen thu c, dân dã mà có s cạ ạ ế ộ ạ ụ ộ ộ ứlay đ ng trái tim con ng iộ ườ

- Ý nghĩa c a ti ng sáo đ i v i nhân v t M : đó là ti ng ca c a h nh phúc, là bi u t ng c a tìnhủ ế ố ớ ậ ị ế ủ ạ ể ượ ủyêu đôi l a.ứ

- Trong cu c s ng, ti ng sáo nói riêng, âm nh c dân t c nói chung th hi n đ c b n s c văn hoáộ ố ế ạ ộ ể ệ ượ ả ắdân t c Âm nh c đã làm giàu tâm h n và trí tu c a c a con ng i.ộ ạ ồ ệ ủ ủ ườ

-Bên c nh nh ng nh h ng tích c c, có nh ng lo i âm nh c tác đ ng tiêu c c đ n con ng i,ạ ữ ả ưở ự ữ ạ ạ ộ ự ế ườlàm nh n th c l ch l c giá tr cu c s ng: âm nh c quá khích d n đ n b o l c, s t m t d n đ n s yậ ứ ệ ạ ị ộ ố ạ ẫ ế ạ ự ướ ướ ẫ ế ự ủ

m m t s c chi n đ u Nh ng nh h ng tiêu c c đó có th kéo theo các hành đ ng sai trái.ỵ ấ ứ ế ấ ữ ả ưở ự ể ộ

- Vì v y, vi c giáo d c th m m âm nh c, đ c bi t là âm nh c dân t c và thông qua âm nh c đậ ệ ụ ẩ ỹ ạ ặ ế ạ ộ ạ ểgiáo d c t t ng, đ o đ c cho ng i nghe là vi c làm quan tr ng và vô cùng c n thi t.ụ ư ưở ạ ứ ườ ệ ọ ầ ế

Đ 5: ề

Th là t đ y A Ph ph i tr n cho nhà quan th ng lý Đ t r ng, cày n ng, cu c n ng, săn ế ừ ấ ủ ả ở ừ ợ ố ố ừ ươ ố ươ

bò tót, b y h , chăn bò chăn ng a, quanh năm m t thân m t mình rong ru i ngoài gò r ng A Ph ẫ ổ ự ộ ộ ổ ừ ủ

đ ng tu i s c l c Đi làm hay đi săn cái gì cũng phăng phăng Không còn có lúc nào tr v làng bên ươ ổ ứ ự ở ề

Nh ng A Ph cũng ch ng mu n tr v làm gì bên y ư ủ ẳ ố ở ề ấ

(Trích V ch ng A Ph ợ ồ ủ - Tô Hoài)

1 Đo n văn trên đ c vi t theo ph ng th c nào là chính? ạ ượ ế ươ ứ

2 N i dung ch y u c a đo n văn b n là gìộ ủ ế ủ ạ ả ?

3 Xác đ nh các bi n pháp tu t cú pháp trong câu văn ị ệ ừ Đ t r ng, cày n ng, cu c n ng, săn bò tót, b y ố ừ ươ ố ươ ẫ

h , chăn bò chăn ng a, quanh năm m t thân m t mình rong ru i ngoài gò r ng ổ ự ộ ộ ổ ừ Tác d ng c a nh ngụ ủ ữhình th c ngh thu t này là gìứ ệ ậ ?

4 T trích đo n văn b n trên, nêu nét riêng c a nhà văn Tô Hoài khi xây d ng nhân v t A Phừ ạ ả ủ ự ậ ủ ?

Tr l iả ờ :

Câu 1 : Đo n văn đ c vi t theo ph ng th c t s là chính ạ ượ ế ươ ứ ự ự

Câu 2 : Đo n văn k l i nhân v t A Ph trong thân ph n tôi đòi vì ph i làm không công tr n cho nhàạ ể ạ ậ ủ ậ ả ả ợ

th ng lí Pá Tra nh ng có s c s ng m nh m ố ư ứ ố ạ ẽ

Câu 3 : Biện pháp tu từ cú pháp trong câu văn: liệt kê

B ng hình th c này, nhà văn đã th hi n s ph n c c c c a A Ph Anh làm vi c nh m t cằ ứ ể ệ ố ậ ơ ự ủ ủ ệ ư ộ ỗ máy, tri nề miên, ngày qua ngày, tháng n i tháng, năm ti p năm, mòn m i.ố ế ỏ

Câu 4 : Nét riêng c a nhà văn Tô Hoài khi xây d ng nhân v t A Phủ ự ậ ủ : thông qua hàng lo t đ ng t nhạ ộ ừ ư

Đ t, cày, cu c, săn, b y , chăn … ố ố ẫ , có th nói tác gi ch y u kh c ho nhân v t qua hành đ ng, t đó thể ả ủ ế ắ ạ ậ ộ ừ ể

hi n tính cách, s ph n c a m t chàng trai mi n núi Tây B c tr c s áp b c, bóc l t c a b n chúa đ tệ ố ậ ủ ộ ề ắ ướ ự ứ ộ ủ ọ ấphong ki n.ế

Đ 6 ề :

M i đêm, nghe ti ng phù phù th i b p, A Ph l i m m t Ng n l a bùng lên, cùng lúc y M ỗ ế ổ ế ủ ạ ở ắ ọ ử ấ ỵ cũng nhìn sang, th y m t A Ph tr ng tr ng M i bi t nó còn s ng M y đêm nay nh th Nh ng M ấ ắ ủ ừ ừ ớ ế ố ấ ư ế ư ỵ

v n th n nhiên th i l a, h tay N u A Ph là cái xác ch t đ ng ch t đ y, cũng th thôi M v n tr d y, ẫ ả ổ ử ơ ế ủ ế ứ ế ấ ế ỵ ẫ ở ậ

v n s i M ch bi t, ch còn v i ng n l a Có đêm A S ch t v th y M ng i đ y, A S ng a tay ẫ ưở ỵ ỉ ế ỉ ở ớ ọ ử ử ợ ề ấ ỵ ồ ấ ử ứ đánh M ngã xu ng c a b p Nh ng đêm sau M v n ra s i nh đêm tr c.Lúc y đã khuya Trong ỵ ố ử ế ư ỵ ẫ ưở ư ướ ấ nhà ng yên M tr d y th i l a, ng n l a b p bùng sáng lên M trông sang th y hai m t A Ph cũng ủ ỵ ở ậ ổ ử ọ ử ậ ỵ ấ ắ ủ

v a m Dòng n c m t l p lánh bò xu ng hai hõm má đã xám đen Th y tình c nh th , M ch t nh ừ ở ướ ắ ấ ố ấ ả ế ỵ ợ ớ đêm năm tr c, A S trói M , M cũng ph i trói đ ng th kia N c m t ch y xu ng mi ng, xu ng c , ướ ử ỵ ỵ ả ứ ế ướ ắ ả ố ệ ố ổ không bi t lau đi đ c Tr i i nó b t trói đ ng ng i ta đ n ch t Nó b t mình ch t cũng thôi Nó đã ế ượ ờ ơ ắ ứ ườ ế ế ắ ế

b t trói đ n ch t ng i đàn bà ngày tr c cái nhà này Chúng nó th t đ c ác Ch đêm mai là ng i ắ ế ế ườ ướ ở ậ ộ ỉ ườ kia ch t, ch t đau, ch t đói, ch t rét, ph i ch t Ta là thân đàn bà, nó đã b t v trình ma r i, ch còn bi t ế ế ế ế ả ế ắ ề ồ ỉ ế

đ i ngày rũ x ng đây thôi Ng i kia vi c gì mà ph i ch t A Ph M ph ng ph t nghĩ nh v y ợ ươ ở ườ ệ ả ế ủ ỵ ả ấ ư ậ

(Trích V ch ng A Ph ợ ồ ủ - Tô Hoài)

1 Đo n văn trên đ c vi t theo ph ng th c nào là chính? ạ ượ ế ươ ứ

2 N i dung ch y u c a đo n văn b n là gìộ ủ ế ủ ạ ả ?

3 Xác đ nh t lo i c a t ị ừ ạ ủ ừ bò trong câu văn m t dòng n c m t l p lánh bò xu ng hai hõm má đã xám ộ ướ ắ ấ ố đen l i ạ c a A Ph Hi u qu ngh thu t c a t đó là gìủ ủ ệ ả ệ ậ ủ ừ ?

4 Xác đ nh tâm tr ng đ i l p gi a ị ạ ố ậ ữ đêm nay và đêm sau di n ra đ i v i nhân v t M Ý nghĩa c a s đ iễ ố ớ ậ ị ủ ự ố

l p đó là gì?ậ

5 Hai câu văn Chúng nó th t đ c ác ậ ộ và Ng i kia vi c gì mà ph i ch t ườ ệ ả ế đ c s d ng b ng ngh thu tượ ử ụ ằ ệ ậgì? có ý nghĩa gì trong vi c th hi n tính cách nhân v t M ?ệ ể ệ ậ ị

Tr l iả ờ :

Câu 1 : Đo n văn đ c vi t theo ph ng th c t s là chính ạ ượ ế ươ ứ ự ự

Câu 2 : Đo n văn th hi n tâm tr ng và hành đ ng c a nhân v t M tr c lúc c i trói cho A Ph vào đêmạ ể ệ ạ ộ ủ ậ ị ướ ở ủđông trên r o cao t i nhà th ng lí Pá Tra.ẻ ạ ố

Câu 3 : T ừ bò trong câu là đ ng t , di n t n c m t A Ph hi n ra r t ch m ch p S d ng đ ng t này,ộ ừ ễ ả ướ ắ ủ ệ ấ ậ ạ ử ụ ộ ừnhà văn nh n m nh gi t n c m t l ng l c a m t ng i đàn ông kh e m nh, nhanh nh n, c ng c iấ ạ ọ ướ ắ ặ ẽ ủ ộ ườ ỏ ạ ẹ ứ ỏđang tr nên ti u t y trong m t xã h i mà đàn ông là ng i có vai trò tuy t đ i quan tr ng Chính vì v y,ở ề ụ ộ ộ ườ ệ ố ọ ậ

nó đã làm M xúc đ ng.ị ộ

Câu 4 : Tâm tr ng đ i l p gi a ạ ố ậ ữ đêm nay và đêm sau di n ra đ i v i nhân v t Mễ ố ớ ậ ị

- Đêm nay, nhìn th y A Ph m m t tr ng tr ng nh ng M v n th n nhiên h l a, h tay.ấ ủ ở ắ ừ ừ ư ị ẫ ả ơ ử ơ

- Nh ng đêm sau, nh có ng n l a, M ch ng ki n n c m t c a A Ph N c m t y đã làmư ờ ọ ử ị ứ ế ướ ắ ủ ủ ướ ắ ấ

s ng l i trong tâm h n M nhi u c m xúc và suy nghĩ : nó làm M nh l i th m c nh c a b n thân;ố ạ ồ ị ề ả ị ớ ạ ả ả ủ ả

th ng thân nên M th ng cho hoàn c nh c a A Ph ; căm gi n s đ c ác c a cha con th ng lí Pá Tra;ươ ị ươ ả ủ ủ ậ ự ộ ủ ố

th y vi c A Ph ph i ch u, s ph i ch t là m t đi u b t công phi lý ấ ệ ủ ả ị ẽ ả ế ộ ề ấ

Ý nghĩa c a s đ i l p đó là th hi c s thay đ i trong tâm tr ng và hành đ ng c a M : t vô c mủ ự ố ậ ể ệ ự ổ ạ ộ ủ ị ừ ả

đ n đ ng c m, t cam ch u đ n th c t nh, t nô l đ n khát v ng t do.ế ồ ả ừ ị ế ứ ỉ ừ ệ ế ọ ự

5/ Hai câu văn Chúng nó th t đ c ác ậ ộ và Ng i kia vi c gì mà ph i ch t ườ ệ ả ế đ c s d ng b ng nghượ ử ụ ằ ệthu t đ c tho i n i tâm và đ i l p Chúng nó là cha con th ng lí Pá Tra Ng i kia là A Ph L n đ u tiênậ ộ ạ ộ ố ậ ố ườ ủ ầ ầtrong cu c đ i, M đã nh n th c đ c b n ch t c a k thù giai c p( đ c ác), đ ng th i th ng c m đ nộ ờ ỵ ậ ứ ượ ả ấ ủ ẻ ấ ộ ồ ờ ươ ả ế

ng i thanh niên cùng c nh ng v i mình, th y s phi lí trong cái ch t s p đ n g n ( vi c gì mà ph iườ ả ộ ớ ấ ự ế ắ ế ầ ệ ả

ch t) T nh n th c đúng đ n, t t y u M s hành đ ng đúng: c i trói cho A Ph ế ừ ậ ứ ắ ấ ế ị ẽ ộ ở ủ

Đ 7 ề :

Đám than đã v c h n l a M không th i cũng không đ ng lên M nh l i đ i mình M t ng ạ ẳ ử ỵ ổ ứ ỵ ớ ạ ờ ỵ ưở

t ng nh có th m t lúc nào, bi t đâu A Ph ch ng tr n đ c r i, lúc đó b con th ng lý s đ là M ượ ư ể ộ ế ủ ẳ ố ượ ồ ố ố ẽ ổ ỵ

đã c i trói cho nó, M li n ph i trói thay vào đ y M ch t trên cái c c y Nghĩ th , nh ng làm sao M ở ỵ ề ả ấ ỵ ế ọ ấ ế ư ỵ cũng không th y s Trong nhà t i b ng, M ấ ợ ố ư ỵ rón rén b c l i, A Ph v n nh m m t Nh ng M t ng ướ ạ ủ ẫ ắ ắ ư ỵ ưở

nh A Ph bi t có ng i b c l i M rút con dao nh c t lúa, c t nút dây mây A Ph th phè t ng ư ủ ế ườ ướ ạ ỵ ỏ ắ ắ ủ ở ừ

h i, nh r n th , không bi t mê hay t nh.L n l n, đ n lúc g đ c h t dây trói ng i A Ph thì M ơ ư ắ ở ế ỉ ầ ầ ế ỡ ượ ế ở ườ ủ ỵ

cũng h t ho ng ố ả M ch ỵ ỉ thì thào đ c m t ti ng "Đi ngay " r i M ngh n l i A Ph khu u xu ng ượ ộ ế ồ ỵ ẹ ạ ủ ỵ ố không b c n i Nh ng tr c cái ch t có th đ n n i ngay, A Ph l i qu t s c vùng lên, ch y ướ ổ ư ướ ế ể ế ơ ủ ạ ậ ứ ạ

M đ ng l ng trong bóng t i ỵ ứ ặ ố

Tr i t i l m M v n băng đi M đu i k p A Ph , đã lăn, ch y xu ng t i l ng d c ờ ố ắ ỵ ẫ ỵ ổ ị ủ ạ ố ớ ư ố

(Trích V ch ng A Ph ợ ồ ủ - Tô Hoài)

1 Đo n văn trên đ c vi t theo ph ng th c nào là chính? ạ ượ ế ươ ứ

2 N i dung ch y u c a đo n văn b n là gìộ ủ ế ủ ạ ả ?

3 Các t láy đ c g ch chân: ừ ượ ạ rón rén , h t ho ng, ố ả thì thào đ t hi u qu ngh thu t nh th nào khi di nạ ệ ả ệ ậ ư ế ễ

t quá trình M c i trói cho A Phả ị ở ủ ?

4 Xác đ nh ý nghĩa ngh thu t c a hình nh ị ệ ậ ủ ả cái c c ọ và dây mây trong văn b nả ?

5 T i sao câu văn ạ M đ ng l ng trong bóng t i ỵ ứ ặ ố đ c tách thành m t dòng riêng?ượ ộ

6 T văn b n, vi t m t đo n văn bày t suy nghĩ v tình yêu th ng con ng i c a tu i tr hôm nay.ừ ả ế ộ ạ ỏ ề ươ ườ ủ ổ ẻ

Tr l iả ờ :

Câu 1 : Đo n văn đ c vi t theo ph ng th c t s là chính ạ ượ ế ươ ứ ự ự

Câu 2 : Đo n văn th hi n tâm tr ng và hành đ ng c a nhân v t M trong đêm c i trói cho A Ph vàạ ể ệ ạ ộ ủ ậ ị ở ủcùng A Ph tr n kh i H ng Ngài sang Phi ng Sa.ủ ố ỏ ồ ề

Câu 3 : Các từ láy được gạch chân: rón rén , hốt hoảng, thì thào đạt hiệu quả nghệ thuật diễn tả tâm

trạng và hành động của Mị khi cởi trói cho A Phủ Nó chứng tỏ tâm trạng lo sợ và hành động nhẹ nhàng

từ bước đi đến lời nói của Mị Điều đó phù hợp với quá trình phát triển tính cách và tâm lí nhân vật MịCâu 4 : Hình nh ả cái c c ọ và dây mây trong văn b nả :

-Ý nghĩa t th cả ự : n i đ trói và d ng c đ trói A Ph c a th ng lí Pá Tra đ đ i m ng n a conơ ể ụ ụ ể ủ ủ ố ể ổ ạ ử

bò b h ăn th t.ị ổ ị

-Ý nghĩa t ng tr ngượ ư : Bi u t ng cho cái ác, cái ch t do b n chúa đ t mi n núi gây ra Đó cũngể ượ ế ọ ấ ề

là n i không h n mà g p gi a hai thân ph n đau kh cùng c nh ng Đó cũng là n i đ M b c l tìnhơ ẹ ặ ữ ậ ổ ả ộ ơ ể ị ộ ộ

th ng ng i và đi đ n quy t đ nh táo b o gi i c u A Ph cũng là gi i thoát cu c đ i mình S s ng,ươ ườ ế ế ị ạ ả ứ ủ ả ộ ờ ự ốkhát v ng t do to sáng t trong cái ch t.ọ ự ả ừ ế

5/ Câu văn M đ ng l ng trong bóng t i ỵ ứ ặ ố đ c tách thành m t dòng riêng Nó nh cái b n l khép l iượ ộ ư ả ề ạquãng đ i t i nh c c a M , đ ng th i m ra m t t ng lai h nh phúc Nó ch ng t tâm tr ng v n còn loờ ủ ụ ủ ị ồ ờ ở ộ ươ ạ ứ ỏ ạ ẫ

s c a M Cô cũng không bi t ph i làm gì ti p theo nên ch “đ ng l ng trong bóng t i” Nh v y hànhợ ủ ị ế ả ế ỉ ứ ặ ố ư ậ

đ ng c a M v a có tính ộ ủ ị ừ t giác ự (xu t phát t đ ng c mu n c u ng i), v a có tính ấ ừ ộ ơ ố ứ ườ ừ t phát ự (không có

k ho ch, tính toán c th ), nói cách khác là vì lòng th ng ng i mà cũng là vì “li u” Nh ng lòngế ạ ụ ể ươ ườ ề ưkhao khát s ng, khao khát t do đã tr i d y, đã chi n th ng s s hãi, đ M ti p t c băng đi, ch y theo Aố ự ỗ ậ ế ắ ự ợ ể ị ế ụ ạ

Ph Đây là m t câu văn ng n, th hi n d ng công ngh thu t đ y b n lĩnh và tài năng c a Tô Hoài.ủ ộ ắ ể ệ ụ ệ ậ ầ ả ủ

6 Đo n văn đ m b o các ý:ạ ả ả

- D n ý b ng tình th ng c a M dành cho A Ph thông qua t m tr ng và hành đ ng c i trói.ẫ ằ ươ ủ ị ủ ậ ạ ộ ở

- Hi u th nào là tình yêu th ng con ng i nói chung và c a tu i tr hôm nay nói riêng?ể ế ươ ườ ủ ổ ẻ

- Ý nghĩa c a thình yêu th ng con ng i c a tu tr ?ủ ươ ườ ủ ổ ẻ

- Phê phán thái đ th , vô c m, ích k c a m t b ph n thanh niên trong xã h i và h u qu thái đ đó?ộ ờ ơ ả ỉ ủ ộ ộ ậ ộ ậ ả ộ

- Bài h c nh n th c và hành đ ng?ọ ậ ứ ộ

CÂU 5 ĐI M: Ể

Đ 1 : ề Phân tích nhân v t Mậ ị trong truy n "V ch ng A Ph " c a Tô Hoài ệ ợ ồ ủ ủ

A/ L p dàn ý: ậ

I Mở bài

- Giới thiệu vài nét lớn về tác giả, tác phẩm;

- Giới thiệu và nhận định chung về nhân vật Mị

II Thân bài:

1 Khái quát về tác phẩm : Giới thiệu hoàn cảnh ra đời tác phẩm, xuất xứ tác phẩm, tóm tắt nội

dung truyện

2 Phân tích nhân vật Mị :

a/ Phân tích đặc điểm 1:

- Nêu đặc điểm: Mị là người phụ nữ có cuộc sống nghèo khổ, được gợi ra một cách ấn tượng ngay

-Làm rõ đặc điểm: Mùa xuân đến (thiên nhiên, tiếng sáo gọi bạn, bữa rượu,…), Mị đã thức tỉnh

(kỉ niệm sồng dậy, sống với tiếng sáo, ý thức về thời gian, thân phận,…) và muốn đi chơi (thắp đèn, quấn tóc,…) Khi bị A Sử trói vào cột, Mị “như không biết mình đang bị trói”, vẫn thả hồn theo tiếng

sáo

c/Phân tích đặc điểm 3:

- Nêu đặc điểm: Mị còn là người phụ nữ có sức phản kháng mạnh mẽ

- Làm rõ đ c đi m: ặ ể Lúc đ u, th y A Ph b trói, M d ng d ng “vô c m” Nh ng khi nhìn th yầ ấ ủ ị ị ử ư ả ư ấ

“dòng n ướ c m t ch y xu ng hai hõm má đã xám đen l i” ắ ả ố ạ c a A Ph , M xúc đ ng, nh l i mình, đ ngủ ủ ị ộ ớ ạ ồ

c m v i ng i, nh n ra t i ác c a b n th ng tr Tình th ng, s đ ng c m giai c p, ni m khát khao tả ớ ườ ậ ộ ủ ọ ố ị ươ ự ồ ả ấ ề ự

do mãnh li t,… đã thôi thúc M c t dây trói c u A Ph và t gi i thoát cho cu c đ i mình.ệ ị ắ ứ ủ ự ả ộ ờ

3 Nhận xét về nghệ thuật xây dựng nhân vật Mị:

- Tác giả giới thiệu nhân vật Mị đầy bất ngờ, tự nhiên mà ấn tượng Một bút pháp mô tả tâm lý khá

- Kết luận chung vè hình tượng nhân vật Mị.

- Nêu ý nghĩa c a nhân v t.ủ ậ

- C m nghĩ v nhân v t.ả ề ậ

B/ G i ý làm bài: ợ ( Ph n sau đây ch là g i ý chi ti t c a dàn ý s l c H c sinh đ c tham kh o.ầ ỉ ợ ế ủ ơ ượ ọ ọ ảKhi làm bài, HS ph i vi t thành bài hoàn ch nh, di n đ t sáng t o h nả ế ỉ ễ ạ ạ ơ Chú ý dòng in đ m đ ng ậ ứ là ý chính, dòng in đ m nghiêng ậ là trích d n ch ng tiêu bi u) ẫ ứ ể

M bài ở Tô Hoài là nhà văn l n c a n n văn xuôi hi n đ i Vi t Nam v i s l ng tác ph m đ t kớ ủ ề ệ ạ ệ ớ ố ượ ẩ ạ ỉ

l c v i nhi u th lo i nh : truy n ng n, ti u thuy t, t truy n Ông cũng là m t nhà văn cóụ ớ ề ể ạ ư ệ ắ ể ế ự ệ ộ

v n hi u bi t phong phú, sâu s c v phong t c, t p quán c a nhi u vùng khác nhau trên đ tố ể ế ắ ề ụ ậ ủ ề ấ

n c ta ướ V ch ng A Ph ợ ồ ủ là truy n ng n thành công nh t trong ba truy n ng n vi t v đ tàiệ ắ ấ ệ ắ ế ề ềTây B c c a ông.Tác ph m có m t giá tr hi n th c và nhân đ o đáng k ắ ủ ẩ ộ ị ệ ự ạ ể Đ c bi t, truy n đã ặ ệ ệ xây d ng thành công nhân v t M , qua đó ca ng i v đ p tâm h n, s c s ng ti m tàng và ự ậ ị ợ ẻ ẹ ồ ứ ố ề

kh năng đ n v i cách m ng c a nhân dân Tây B c ả ế ớ ạ ủ ắ

Truy n "V ch ng A Ph " đ c nhà văn Tô Hoài sáng tác năm 1952, in trong t pệ ợ ồ ủ ượ ậ

"Truy n Tây B c".Tác ph m g m hai ph n: Ph n đ u k v cu c s ng t i nh c c a M và Aệ ắ ẩ ồ ầ ầ ầ ể ề ộ ố ủ ụ ủ ị

Ph H ng Ngài, là nô l trong nhà th ng lí Pá Tra K t thúc ph n đ u là c nh M c t dây tróiủ ở ồ ệ ố ế ầ ầ ả ị ắ

c u A Ph và cùng A Ph tr n kh i nhà Pá Tra Ph n sau k M và A Ph Phi ng Sa, hứ ủ ủ ố ỏ ầ ể ị ủ ở ề ọthành v ch ng, đ c cán b A Châu giác ng cách m ng A Ph tr thành đ i tr ng du kíchợ ồ ượ ộ ộ ạ ủ ở ộ ưở

-Tác giả mở đầu bằng cách giới thiệu nhân vật Mị ở trong cảnh tình đầy nghịch lý và

cuốn hút độc giả: “Ai ở xa về, có dịp vào nhà thống lí Pá Tra thường trông thấy có một cô gái ngồi quay sợi gai bên tảng đá trước cửa, cạnh tầu ngựa Lúc nào cũng vậy, dù quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi hay đi cõng nước dưới khe suối lên, cô ấy cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi” Cách giới thiệu tạo ra những đối nghịch về một cô gái âm thầm lẻ loi,

âm thầm như lẫn vào các vật vô tri: cái quay sợi, tảng đá, tàu ngựa ; cô gái là con dâu nhà

thống lí quyền thế, giàu có nhưng sao mặt lúc nào “buồn rười rượi” Khuôn mặt đó gợi ra

một số phận đau khổ, bất hạnh nhưng cũng ngầm ẩn một sức mạnh tiềm tàng

- Mị là nạn nhân của chế độ cho vay nặng lãi, bị tước đoạt tự do, hạnh phúc cá nhân, sống tủi nhục hơn trâu ngựa.

+Mị trước đó vốn là một người con gái đẹp Mị có nhan sắc và có khả năng âm nhạc, cô

thổi sáo giỏi, “uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo” Cô còn một tâm hồn

tràn đầy khát khao cuộc sống, khát khao yêu đương Quả thế, Mị đã được yêu, và đã khátkhao yêu, trái tim từng đã bao nhiêu lần hồi hộp trước trước âm thanh hò hẹn của người yêu.Nhưng người con gái tài hoa miền sơn cước đó phải chịu một cuộc đời bạc mệnh Để cứu nạncho cha, cuối cùng cô đã chịu sống cảnh làm người con dâu gạt nợ trong nhà thống lí

+Tô Hoài đã diễn tả nỗi cực nhọc về thể xác của người con gái ấy, con người với danhnghĩa là con dâu, nhưng thực chất chính là tôi tớ Thân phận Mị không chỉ là thân trâu ngựa,

“Con trâu con ngựa làm còn có lúc, đêm nó còn được đứng gãi chân, đứng nhai cỏ, đàn bà con gái ở cái nhà ngày thì vùi vào việc làm cả ngày lẫn đêm”.

+Song nhà văn còn khắc hoạ đậm nét nỗi đau khổ về tinh thần của Mị Một cô Mị mới

hồi nào còn rạo rực yêu đương, bây giờ lặng câm, “lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa”

Và nhất là hình ảnh căn buồng Mị, kín mít với cái cửa sổ lỗ vuông bằng bàn tay, Mị ngồi

trong đó trông ra lúc nào cũng thấy mờ mờ trăng trắng không biết là sương hay là nắng Đóquả thực là một thứ địa ngục trần gian giam hãm thể xác Mị, cách li tâm hồn Mị với cuộc đời,cầm cố tuổi xuân và sức sống của cô Tiếng nói tố cáo chế độ phong kiến miền núi ở đây đãđược cất lên nhân danh quyền sống Cái chế độ ấy đáng lên án, bởi vì nó làm cạn khô nhựasống, làm tàn lụi đi ngọn lửa của niềm vui sống trong những con người vô cùng đáng sống +Mị đã từng muốn chết mà không được chết, vì cô vẫn còn đó món nợ của người cha.Nhưng dến lúc có thể chết đi, vì cha Mị không còn nữa thì Mị lại buông trôi, kéo dài mãi sựtồn tại vật vờ Chính lúc này cô gái còn đáng thương hơn Bởi muốn chết nghĩa là vẫn cònmuốn chống lại một cuộc sống không ra sống, nghĩa là xét cho cùng, còn thiết sống Còn khi

đã không thiết chết, nghĩa là sự tha thiết với cuộc sống cũng không còn, lúc đó thì lên núi hay

đi nương, thái cỏ ngựa hay cõng nước… cũng chỉ là cái xác không hồn của Mị mà thôi + N i th ng kh c a M th hi n rõ nh t khi mùa xuân đ n Ngày T t ai cũng đ c điỗ ố ổ ủ ị ể ệ ấ ế ế ượ

ch i ơ "bao nhiêu ng ườ i có ch ng cũng đi ch i t t ồ ơ ế ” Riêng M thì không M mu n đi ch i Mị ị ố ơ ị

ph i tr giá đau đ n Th ng A S đã trói đ ng M su t đêm trong bu ng b ng m t thúng s iả ả ớ ằ ử ứ ị ố ồ ằ ộ ợđay H n còn qu n luôn tóc lên c t, làm cho M “ắ ấ ộ ị không cúi, không nghiêng đ u đ ầ ượ c n a ữ ”.

Su t đêm, M “ố ị lúc mê, lúc t nh ỉ ” M s quá, c a qu y “ị ợ ự ậ xem mình còn s ng hay ch t ố ế ” Có lúc

M “ị vùng b ướ c đi” ch p ch n theo ti ng sáo, nh ng chân tay đang b trói ậ ờ ế ư ị “đau không c a ự

đ ượ ”, “đau nh c c ứ ”, “đau d t t ng m nh th t ứ ừ ả ị ” Nghe ti ng ng a nhai c , gãi chân, M đauế ự ỏ ị

-Sức sống của Mị dường như mất đi Nhưng bên trong cái hình ảnh con rùa lầm lũi kia

đang còn một con người Khát vọng hạnh phúc có thể bị vùi lấp, bị lãng quên trong đáy sâucủa một tâm hồn đã chai cứng vì đau khổ, nhưng không thể bị tiêu tan Gặp thời cơ thuận lợithì nó lại bừng sáng Và khát vọng hạnh phúc đó đã bất chợt cháy lên, thật nồng nàn và xót xa

trong một đêm xuân đầy ắp tiếng gọi của tình yêu.

-Bức tranh Hồng Ngài mùa xuân năm ấy có sức làm say đắm lòng người tuổi trẻ Gió rét,sắc vàng ửng của cỏ tranh, sự biến đổi màu sắc kì ảo của các loài hoa đẹp đã góp phần làmnên cuộc nổi loạn trong một tâm hồn đã bấy nhiêu năm tê dại vì đau khổ Tác nhân quan trọng

là hơi rượu Ngày tết năm đó Mị cũng uống rượu, Mị lén uống từng bát, “uống ừng ực” rồi

say đến lịm người đi Cái say cùng lúc vừa gây sự lãng quên vừa đem về nỗi nhớ Mị lãngquên thực tại (nhìn mọi người nhảy đồng, người hát mà không nghe, không thấy và cuộc rượutan lúc nào cũng không hay) nhưng lại nhớ về ngày trước (ngày trước, Mị thổi sáo cũng giỏi

…), và quan trọng hơn là Mị vẫn nhớ mình là một con người, vẫn có cái quyền sống của một

con người: “Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi Bao nhiêu người có chồng cũng đi chơi ngày Tết Huống chi Mị và A Sử, không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau”.

-Nhưng tác nhân có tác dụng nhiều nhất trong việc dìu hồn Mị bềnh bồng về với những

khát khao hạnh phúc yêu đương có lẽ vẫn là tiếng sáo, bởi tiếng sáo là tiếng gọi của mùa

xuân, của tình yêu và tuổi trẻ Tiếng sáo rập rờn trong đầu Mị, nó đã trở nên tiếng lòng củangười thiếu nữ

-Mị đã thức dậy với sức sống tiềm tàng và cảm thức về thân phận Cho nên trong thờikhắc âý, ta mới thấy Mị đầy rẫy những mâu thuẫn Lòng phơi phới nhưng Mị vẫn theo quántính bước vào buồng, ngồi xuống giường, trông ra cái lỗ vuông mờ mờ trăng trắng Và khilòng ham sống trỗi dậy thì ý nghĩ đầu tiên là được chết ngay đi

- Nh ng r i n i ám nh và s c s ng mãnh li t c a tu i xuân c l n d n, cho t i khi nóư ồ ỗ ả ứ ố ệ ủ ổ ứ ớ ầ ớ

l n chi m h n tr n b tâm h n và suy nghĩ c a M , cho t i khi M hoàn toàn chìm h n vàoấ ế ẳ ọ ộ ồ ủ ị ớ ị ẳtrong o giác: ả “M mu n đi ch i M cũng s p đi ch i” ị ố ơ ị ắ ơ Ph i t i th i đi m đó, M m i cóả ớ ờ ể ị ớhành đ ng : qu n l i tóc, v i thêm cái váy hoa, r i rút thêm cái áo T t c nh ng vi c đó, Mộ ấ ạ ớ ồ ấ ả ữ ệ ị

đã làm nh trong m t gi c m , tuy t nhiên không nhìn th y A S b c vào, không nghe th yư ộ ấ ơ ệ ấ ử ướ ấ

A S h i ử ỏ

-R i cái gì đ n đã đ n A S trói M vào c t, l ng l ng khoác thêm vòng b c đi ch i, bồ ế ế ử ị ộ ẳ ặ ạ ơ ỏ

m c M đang chìm đ m v i nh ng gi c m v m t th i xuân tr , đang b ng b nh trong c mặ ị ắ ớ ữ ấ ơ ề ộ ờ ẻ ồ ề ảgiác du xuân Tâm h n M đang còn s ng trong th c t i o, s i dây trói c a đ i th c ch a thồ ị ố ự ạ ả ợ ủ ờ ự ư ểlàm kinh đ ng ngay l p t c gi c m c a M Cái c m giác v hi n t i tàn kh c, M ch c mộ ậ ứ ấ ơ ủ ị ả ề ệ ạ ố ị ỉ ả

th y khi vùng chân b c theo ti ng sáo mà tay chân đau không c a đ c Nh ng n u cái mấ ướ ế ự ượ ư ế ơkhông đ n m t l n n a thì s t nh ra cũng v y L i m t giai đo n ch p ch n n a gi a cái mế ộ ầ ữ ự ỉ ậ ạ ộ ạ ậ ờ ữ ữ ơ

và cái t nh, gi a ti ng sáo và n i đau nh c c a dây trói và ti ng con ng a đ p vách, nhai c ,ỉ ữ ế ỗ ứ ủ ế ự ạ ỏgãi chân Nh ng bây gi thì theo chi u ng c l i, t nh d n ra, đau đ n và tê d i d n đi, đư ờ ề ượ ạ ỉ ầ ớ ạ ầ ểsáng hôm sau l i tr v v i v trí c a con rùa nuôi trong câm l ng, mà còn câm l ng h n tr c.ạ ở ề ớ ị ủ ặ ặ ơ ướ

- Có lẽ sức sống của Mị bùng lên mạnh mẽ nhất là lúc Mị cởi trói cho A Phủ Cũng như

Mị, A Phủ là nạn nhân của chế độ phong kiến miền núi Những va chạm mang đầy tính tựnhiên của lứa tuổi thanh niên trong những đêm tình mùa xuân đã đưa A Phủ trở thành con ởgạt nợ trong nhà thống lí Và bản năng của một người con vốn sống gắn bó với núi rừng, hamthích săn bắn đã đẩy A Phủ tới hiện thực phũ phàng: bị trói đứng Và chính hoàn cảnh bithương đó đã đánh thức lòng thương cảm trong con người Mị Nhưng tình thương đó khôngphải tự nhiên bùng phát trong Mị mà là kết quả của một quá trình đấu tranh giằng xé trong thế

giới nội tâm của cô Mấy hôm đầu Mị vô cảm, thờ ơ với hiện thực trước mắt : “A Phủ là cái xác chết đứng đó cũng thế thôi” Câu văn như một minh chứng sự tê dại trong tâm hồn Mị Bước ngoặt bắt đầu từ những dòng nước mắt:“Đêm ấy A Phủ khóc Một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai lõm má đã xạm đen” Và giọt nước mắt kia là giọt nước cuối cùng làm

tràn đầy cốc nước Nó đưa Mị từ cõi quên trở về với cõi nhớ Mị nhớ mình đã từng bị trói, đãtừng đau đớn và bất lực Mị cũng đã khóc, nước mắt chảy xuống cổ, xuống cằm không biếtlau đi được A Phủ, nói đúng hơn là dòng nước mắt của A Phủ, đã giúp Mị nhớ ra mình, xótthương cho mình

-Và Mị đã nhớ lại mình, biết nhận ra mình cũng từng có những đau khổ, mới có thể thấy

có người nào đó cũng khổ giống mình Từ sự thương mình, Mị dần dần có tình thương với APhủ, tình thương với một con người cùng cảnh ngộ Nhưng nó còn vượt lên giới hạn thương

mình: “Mình là đàn bà … chỉ còn biết đợi ngày rũ xương ở đây thôi còn người kia việc gì

mà phải chết ” Mị cởi trói cho A Phủ để rồi bất ngờ chạy theo A Phủ Lòng ham sống của

một con người như được thổi bùng lên trong Mị, kết hợp với nỗi sợ hãi, lo lắng cho mình Mịnhư tìm lại được con người thật, một con người còn đầy sức sống và khát vọng thay đổi sốphận

-Nhà văn Tô Hoài đã vi t v M v i t t c lòng yêu th ng, thông c m, và ch có lòngế ề ị ớ ấ ả ươ ả ỉyêu th ng thông c m, Tô Hoài m i phát hi n ra v đ p ti m tàng trong tâm h n nh ng conươ ả ớ ệ ẻ ẹ ề ồ ữ

- Tác giả giới thiệu nhân vật Mị đầy bất ngờ, tự nhiên mà ấn tượng Một bút pháp mô

tả tâm lý khá sắc sảo, tinh tế Những đoạn miêu tả diễn biến bên trong tâm hồn Mị, sự

thức tỉnh lòng ham sống và khát vọng hạnh phúc, tình yêu là những trang viết đặc sắc, chứng

tỏ khả năng “hoá thân” kỳ diệu của nhà văn vào chiều sâu nội tâm nhân vật

- Các tình tiết dẫn dắt một cách khéo léo tự nhiên Giọng trần thuật của tác giả hoà vào những độc thoại nội tâm của nhân vật tạo nên ngôn ngữ nửa trực tiếp đặc sắc.

-Ngôn ng k chuy n r t sinh đ ng ữ ể ệ ấ ộ , ch n l c, sáng t o, tinh t , mang đ m màu s cọ ọ ạ ế ậ ắ

mi n núi ề

Kết bài Tóm l iạ , V ch ng A Ph ợ ồ ủ qua vi c kh c ho sâu s c cu c đ i, s ph n, tính cách M đãệ ắ ạ ắ ộ ờ ố ậ ị

t cáo hùng h n, đanh thép nh ng th l c phong ki n, th c dân tàn b o áp b c bóc l t, đ aố ồ ữ ế ự ế ự ạ ứ ộ ọđày ng i dân nghèo mi n núi Đ ng th i, nó cũng kh ng đ nh khát v ng t do h nh phúc,ườ ề ồ ờ ẳ ị ọ ự ạ

s c s ng m nh m và b n b c a nh ng ng i lao đ ng Đ c bi t đ cao s đ ng c m giai c p,ứ ố ạ ẽ ề ỉ ủ ữ ườ ộ ặ ệ ề ự ồ ả ấtình h u ái c a nh ng ng i lao đ ng nghèo kh Chính đi u này đem l i s c s ng và s v ngữ ủ ữ ườ ộ ổ ề ạ ứ ố ự ữvàng tr c th i gian c a ướ ờ ủ V ch ng A Ph ợ ồ ủ

Đ 2 : ề Phân tích nhân v t A Ph trong truy n "V ch ng A Ph " c a Tô Hoài ậ ủ ệ ợ ồ ủ ủ

A/ L p dàn ý : ậ

I Mở bài:

- Giới thiệu vài nét lớn về tác giả, tác phẩm;

- Giới thiệu và nhận định chung về nhân vật A Phủ.

II Thân bài:

1 Khái quát về tác phẩm : Giới thiệu hoàn cảnh ra đời tác phẩm, xuất xứ tác phẩm, tóm tắt cốt

truyện

2 Phân tích nhân vật A Phủ

a/ Phân tích đặc điểm 1:

- Nêu đặc điểm: A Phủ có số phận đặc biệt, là nạn nhân của hủ tục lạc hậu và cường quyền phong kiến miền núi:

-Làm rõ đặc điểm: A Phủ mồ côi cha mẹ, lúc bé đi làm thuê hết nhà này đến nhà khác, lớn lên

nghèo đến nỗi không lấy nổi vợ

b./ Phân tích đặc điểm 2:

- Nêu đặc điểm: A Phủ có những phẩm chất tốt đẹp.

-Làm rõ đặc điểm: + A Phủ là một chàng trai biết sống và sống mạnh mẽ

+ A Phủ là người có sức sống mãnh liệt

3 Nhận xét về nghệ thuật xây dựng nhân vật A Phủ:

- Nhân vật A Phủ là con người hành động

- Miêu tả nhân vật qua hành động với ngôn từ chọn lọc, câu văn biến hoá về nhịp điệu

III K t bài: ế

- Kết luận chung về hình tượng nhân vật A Phủ.

- Nêu ý nghĩa c a nhân v t.ủ ậ

- C m nghĩ v nhân v t.ả ề ậ

B/ G i ý làm bài:: ợ ( Ph n sau đây ch là g i ý chi ti t c a dàn ý s l c H c sinh đ c tham kh o Khiầ ỉ ợ ế ủ ơ ượ ọ ọ ảlàm bài, HS ph i vi t thành bài hoàn ch nh, di n đ t sáng t o h nả ế ỉ ễ ạ ạ ơ Chú ý dòng in đ m đ ng ậ ứ là ý chính, dòng in đ m nghiêng ậ là trích d n ch ng tiêu bi u) ẫ ứ ể

M bài ở Tô Hoài là nhà văn l n c a n n văn xuôi hi n đ i Vi t Nam v i s l ng tác ph m đ t kớ ủ ề ệ ạ ệ ớ ố ượ ẩ ạ ỉ

l c.ụ V ch ng A Ph ợ ồ ủ là truy n ng n thành công nh t trong ba truy n ng n vi t v đ tài Tâyệ ắ ấ ệ ắ ế ề ề

B c c a ông.Tác ph m có m t giá tr hi n th c và nhân đ o đáng k Truy n vi t v cu c s ngắ ủ ẩ ộ ị ệ ự ạ ể ệ ế ề ộ ố

c a ng i dân lao đ ng vùng núi cao, d i ách th ng tr tàn b o c a b n th c dân phong ki nủ ườ ộ ướ ố ị ạ ủ ọ ự ế

mi n núi ề Đ c bi t, truy n đã xây d ng thành công nhân v t A Ph , qua đó ca ng i v ặ ệ ệ ự ậ ủ ợ ẻ

đ p tâm h n, s c s ng m nh m và kh năng đ n v i cách m ng c a nhân dân Tây B c ẹ ồ ứ ố ạ ẽ ả ế ớ ạ ủ ắ Thân

bài

:Khái

quát tác

ph m ẩ

Truy n "V ch ng A Ph " đ c nhà văn Tô Hoài sáng tác năm 1952, in trong t pệ ợ ồ ủ ượ ậ

"Truy n Tây B c".Tác ph m g m hai ph n: Ph n đ u k v cu c s ng t i nh c c a M và Aệ ắ ẩ ồ ầ ầ ầ ể ề ộ ố ủ ụ ủ ị

Ph H ng Ngài, là nô l trong nhà th ng lí Pá Tra K t thúc ph n đ u là c nh M c t dây tróiủ ở ồ ệ ố ế ầ ầ ả ị ắ

c u A Ph và cùng A Ph tr n kh i nhà Pá Tra Ph n sau k M và A Ph Phi ng Sa, hứ ủ ủ ố ỏ ầ ể ị ủ ở ề ọthành v ch ng, đ c cán b A Châu giác ng cách m ng A Ph tr thành đ i tr ng du kíchợ ồ ượ ộ ộ ạ ủ ở ộ ưởđánh Pháp b o v làng.ả ệ

- Chú bé A Ph t tu i th đã m côi c cha l n m , không còn ng i thân thích trên đ iủ ừ ổ ơ ồ ả ẫ ẹ ườ ờ

vì c làng A Ph không m y ai qua đ c tr n d ch A Ph s ng sót không ph i nh s ng uả ủ ấ ượ ậ ị ủ ố ả ờ ự ẫnhiên mà vì chú là m t m m s ng kho , đã v t qua đ c s sàng l c nghi t ngã c a tộ ầ ố ẻ ượ ượ ự ọ ệ ủ ựnhiên B i th , không ng c nhiên khi có ng i b t A Ph đem xu ng bán đ i l y thóc c aở ế ạ ườ ắ ủ ố ổ ấ ủ

ng i Thái Tuy m i m i tu i, nh ng A Ph gan b ng, không thích d i cánh đ ng th p,ườ ớ ườ ổ ư ủ ướ ở ướ ồ ấ

tr n thoát lên núi, l u l c t i H ng Ngài L n lên gi a núi r ng, A Ph tr thành chàng traiố ư ạ ớ ồ ớ ữ ừ ủ ởMông kho m nh ch y nhanh nh ng a, bi t đúc l i cày, bi t đúc cu c, l i cày gi i và đi sănẻ ạ ạ ư ự ế ưỡ ế ố ạ ỏ

bò tót r t b o Con gái trong làng nhi u ng i mê, nhi u ng i nói: "ấ ạ ề ườ ề ườ Đ a nào đ ứ ượ c A Ph ủ cũng b ng đ ằ ượ c con trâu t t trong nhà, ch ng m y lúc mà giàu ố ẳ ấ " Ng i ta ao c đùa thườ ướ ếthôi, ch A Ph v n r t nghèo A Ph không có cha, không có m , không có ru ng, không cóứ ủ ẫ ấ ủ ẹ ộ

b c, su t đ i làm thuê, làm m n, phép làng và t c l c i xin ng t đ n n i A Ph không thạ ố ờ ướ ụ ệ ướ ặ ế ỗ ủ ểnào l y n i v ấ ổ ợ

- A phủ là một chàng trai biết sống và sống mạnh mẽ Cá tính gan góc của A Phủ vốn đã

bộc lộ từ năm lên mười, cá tính ấy lại được chính cuộc sống hoang dã của núi rừng cùng hoàncảnh ở đợ làm thuê nhiều cực nhọc, vất vả hun đúc để A Phủ trở thành một chàng trai có tínhcách mạnh mẽ, táo bạo

+Ở vùng núi cao, bọn chúa đất như thống lí Pá Tra là một thứ trời con Con trai thống lí

là con trời, không ai dám đụng tới Nhưng A Phủ không sợ Với A Phủ, A Sử chỉ là đứa pháđám cuộc chơi, cần phải đánh Thế thôi

+A Phủ đã phải trả một cái giá rất đắt cho hành động táo tợn ấy Nhưng là người đơngiản, A Phủ không quan tâm Khi đã phải sống thân phận của kẻ làm công trừ nợ, A Phủ vẫn

là một chàng trai của tự do, dù phải quanh năm một thân một mình "đốt rừng, cày nương, cuốc nương, săn bò tót, bẫy hổ, chăn bò, chăn ngựa " nhưng cũng là quanh năm A Phủ

"bôn ba rong ruổi ngoài gò ngoài rừng" làm phăng phăng mọi thứ, không khác với những

năm tháng trước kia Vì mải bẫy nhím, để hổ bắt mất bò, A Phủ điềm nhiên vác nửa con bò hổ

ăn đó về A Phủ nói chuyện đi "lấy con hổ về" một cách thản nhiên và coi đó là một chuyện

rất dễ dàng A Phủ cãi lại thống lí cũng rất điềm nhiên: A Phủ không biết sợ các uy của bất cứ

ai Con hổ hay thống lí Pá Tra cũng thế thôi Kể cả khi lẳng lặng đi lấy cọc và dây mây, rồiđóng cọc để người ta trói đứng mình chết thế mạng cho con vật bị mất, A Phủ cũng làm cácviệc ấy một cách thản nhiên, không nói Là người mạnh mẽ và gan góc, A Phủ không sợ cảcái chết

- A Ph là ng ủ ườ i có s c s ng mãnh li t ứ ố ệ T sau đám x ki n, A Ph ph i ch p nh n làmừ ử ệ ủ ả ấ ậcon g t n cho nhà th ng lí, không còn nh đ n nh ng ngày tháng theo b n đi ch i h i ở ạ ợ ố ớ ế ữ ạ ơ ộ ở

các làng Khi b nhà th ng lí đánh đ p dã man, A Ph ch bi t cúi đ u nín nh n, th m chí lúcị ố ậ ủ ỉ ế ầ ị ậ

đ c M c i trói, A Ph ch nh m t cái xác ch c ượ ị ở ủ ỉ ư ộ ự "ngã khu u""không b ỵ ướ c n i" ổ Nh ngưkhi khát v ng s ng tr i d y, A Ph ọ ố ỗ ậ ủ "qu t s c vùng lên ch y" ậ ứ ạ thoát kh i gông cùm, xi ngỏ ềxích Đáp l i l i kêu th ng trong h i gió th c l nh bu t c a M : ạ ờ ươ ơ ố ạ ố ủ ị A Ph cho tôi đi đây thì ủ Ở

ch t m t ế ấ , A Ph không th b r i ng i đàn bà v a c u mình, anh nói: ủ ể ỏ ơ ườ ừ ứ Đi v i tôi ớ nh đ đ nư ể ề

n đáp nghĩa ng i đã c u mình S vùng lên t gi i thoát cho chính mình c a A Ph và M

tiêu bi u cho s v n lên c a đ ng bào các dân t c mi n núi, cho dù đó ch là t phát nh ngể ự ươ ủ ồ ộ ề ỉ ự ư

đó là ti n đ cho s v n t i ánh sáng c a Đ ng ch ng đ i sau này c a A Ph ề ề ự ươ ớ ủ ả ở ặ ờ ủ ủ

Nhận

xét về

nghệ

thuật

N u nhân v t M đ c nhà văn th hi n ch y u b ng n i tâm sâu s c thì ế ậ ị ượ ể ệ ủ ế ằ ộ ắ nhân v t A ậ

Ph là con ng ủ ườ i hành đ ng ộ Miêu t nhân v t qua hành đ ng v i ả ậ ộ ớ ngôn t ch n l c, câu ừ ọ ọ văn bi n hoá v nh p đi u ế ề ị ệ là bút pháp ngh thu t c a nhà văn Tô Hoài khi kh c ho nhân v tệ ậ ủ ắ ạ ậ

A Ph Bút pháp y hoàn toàn phù h p v i tính cách nhân v t.ủ ấ ợ ớ ậ

Kết bài Tóm l iạ , V ch ng A Ph ợ ồ ủ qua vi c kh c ho sâu s c cu c đ i, s ph n, tính cách A Phệ ắ ạ ắ ộ ờ ố ậ ủ

đã t cáo hùng h n, đanh thép nh ng th l c phong ki n, th c dân tàn b o áp b c bóc l t, đ aố ồ ữ ế ự ế ự ạ ứ ộ ọđày ng i dân nghèo mi n núi Đ ng th i nó cũng kh ng đ nh khát v ng t do h nh phúc, s cườ ề ồ ờ ẳ ị ọ ự ạ ứ

s ng m nh m và b n b c a nh ng ng i lao đ ng Đ c bi t đ cao s đ ng c m giai c p,ố ạ ẽ ề ỉ ủ ữ ườ ộ ặ ệ ề ự ồ ả ấtình h u ái c a nh ng ng i lao đ ng nghèo kh Chính đi u này đem l i s c s ng và s v ngữ ủ ữ ườ ộ ổ ề ạ ứ ố ự ữvàng tr c th i gian c a ướ ờ ủ V ch ng A Ph ợ ồ ủ

Đ 3: ề Phân tích s c s ng ti m tàng c a nhân v t M ứ ố ề ủ ậ ịtrong truy n “V ch ng A Ph ” c a Tô Hoài ệ ợ ồ ủ ủ A/ L p dàn ý : ậ

I/ M bài : ở

- Giới thiệu vài nét lớn về tác giả, tác phẩm;

- Nêu vấn đề sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị

II Thân bài:

1 Khái quát về tác phẩm : Giới thiệu hoàn cảnh ra đời tác phẩm, xuất xứ tác phẩm, tóm tắt cốt

truyện

2 Phân tích sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị :

a Trước hết là phản ứng của Mị khi biết tin mình là con dâu gạt nợ cho nhà thống lí Pá Tra :

- M t bút pháp mô t tâm lý khá s c s o, tinh t ộ ả ắ ả ế

- Các tình ti t d n d t m t cách khéo léo m t cách khéo léo t nhiên Gi ng tr n thu t c a tácế ẫ ắ ộ ộ ự ọ ầ ậ ủ

gi hoà vào nh ng đ c tho i n i tâm c a nhân v t t o nên ngôn ng n a tr c ti p đ c s c.ả ữ ộ ạ ộ ủ ậ ạ ữ ử ự ế ặ ắ

-Ngôn ngữ kể chuyện của tác giả tinh tế, mang đậm màu sắc miền núi

III./ Kết bài :

- Kết luận chung về sức sống tiềm tàng của Mị Nêu ý nghĩa của sức sống đó.

- Cảm nghĩ về nhân vật, về tác giả

Đ 4: ề Phân tích di n bi n tâm tr ng và hành đ ng c a nhân v t M trong c nh đêm h i mùa xuân ễ ế ạ ộ ủ ậ ị ả ộ

và đêm đông c i trói cho A Ph H ng Ngài ở ủ ở ồ trong truy n “V ch ng A Ph ” c a Tô Hoài.ệ ợ ồ ủ ủ

1 Khái quát về tác phẩm : Giới thiệu hoàn cảnh ra đời tác phẩm, xuất xứ tác phẩm, tóm tắt nội

dung truyện

2 Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động của Mị trong đêm mùa xuân và đêm đông cởi trói cho A Phủ:

a/ Tâm tr ng và hành đ ng c a M khi mùa xuân v ạ ộ ủ ị ề (đ c bi t trong đêm tình xuân).ặ ệ

- Ý ph : Nêu khái quát v thân ph n M H ng Ngài (trong nhà th ng lí Pá tra), chuy n ý vàụ ề ậ ị ở ồ ố ểphân tích : tâm tr ng M đã thay đ i trong “đêm tình mùa xuân”.ạ ị ổ

- Phân tích tâm tr ng c a M khi nghe ti ng sáo, u ng r u, nh v quá kh Tâm tr ng th hi nạ ủ ị ế ố ượ ớ ề ứ ạ ể ệ

M khao khát t do, h nh phúc.ị ự ạ

- Phân tích tâm tr ng c a M khi vào trong bu ng đ n khi b A S trói: tâm tr ng th hi n M khaoạ ủ ị ồ ế ị ử ạ ể ệ ịkhát t do, h nh phúc, đ u tranh đ có t do.ự ạ ấ ể ự

b/ Di n bi n ễ ế Tâm tr ng và hành đ ng ạ ộ nhân v t M trong đêm c i trói cho A Ph : ậ ị ở ủ

- D n ý vào phân tích : A Ph b trói g n b p l a, M v n h tay.ẫ ủ ị ầ ế ử ị ẫ ơ

- Lúc đ u, th y A Ph b trói, M th n nhiên, vô c m.ầ ấ ủ ị ị ả ả

- Th y n c m t A Ph , tâm tr ng M thay đ i, M suy nghĩ nhi u.ấ ướ ắ ủ ạ ị ổ ị ề

- Cu i cùng, M quy t đ nh c t dây trói c u A Ph và ch y theo A Ph ố ị ế ị ắ ứ ủ ạ ủ

- Tâm tr ng th hi n lòng nhân t c a M Đ c bi t th y rõ s c ph n kháng, lòng khao khát t doạ ể ệ ừ ủ ị ặ ệ ấ ứ ả ự

và quy t tâm đi tìm t do c a M ế ự ủ ị

3 Nh n xét v ngh thu t miêu t t m tr ng nhân v t M : ậ ề ệ ậ ả ậ ạ ậ ị Miêu t tâm tr ng nhân v t tinh t ,ả ạ ậ ếphù h p v i quy lu t tâm lí, ngôn t sáng t o, câu văn giàu hình nh, giàu ch t th ợ ớ ậ ừ ạ ả ấ ơ

M bài ở Tô Hoài là m t trong nh ng nhà văn l n trong n n văn h c hi n đ i Vi t Nam, không chộ ữ ớ ề ọ ệ ạ ệ ỉ

s l ng tác ph m đ s mà còn b i ngh thu t vi t truy n tài ba lôi cu n ng i đ c nhi u

th h Ông cũng là nhà văn có v n s ng hi u bi t phong phú, sâu s c v phong t c t p quánế ệ ố ố ể ế ắ ề ụ ậ

c a nhi u vùng khác nhau trên đ t n c ta Thành công xu t s c c a ông là nh ng tác ph mủ ề ấ ướ ấ ắ ủ ữ ẩ

vi t v hi n th c cu c s ng, con ng i vùng đ t Tây B c, tiêu bi u là truy n ng n "V ch ngế ề ệ ự ộ ố ườ ấ ắ ể ệ ắ ợ ồ

A Ph ".ủ Truy n ng n đã th hi n sâu s c di n bi n tâm tr ng và hành đ ng c a M trong ệ ắ ể ệ ắ ễ ế ạ ộ ủ ị đêm mùa xuân và đêm đông c i trói cho A Ph ở ủ

Truy n "V ch ng A Ph " đ c nhà văn Tô Hoài sáng tác năm 1952, in trong t pệ ợ ồ ủ ượ ậ

"Truy n Tây B c".Tác ph m g m hai ph n : Ph n đ u k v cu c s ng t i nh c c a M và Aệ ắ ẩ ồ ầ ầ ầ ể ề ộ ố ủ ụ ủ ị

Ph H ng Ngài, là nô l trong nhà th ng lí Pá Tra K t thúc ph n đ u là c nh M c t dây tróiủ ở ồ ệ ố ế ầ ầ ả ị ắ

c u A Ph và cùng A Ph tr n kh i nhà Pá Tra Ph n sau k M và A Ph Phi ng Sa, hứ ủ ủ ố ỏ ầ ể ị ủ ở ề ọthành v ch ng, đ c cán b A Châu giác ng cách m ng A Ph tr thành đ i tr ng du kíchợ ồ ượ ộ ộ ạ ủ ở ộ ưởđánh Pháp b o v làng.ả ệ

M là m t cô gái Mèo xinh đ p, n t na, có tài th i sáo, có nhi u ng i mê và M đã cóị ộ ẹ ế ổ ề ườ ị

ng i yêu Nh ng vì món n “truy n ki p”, M ph i làm con dâu nhà Pá Tra Cu c s ng c aườ ư ợ ề ế ị ả ộ ố ủ

M trong nhà Pá Tra còn kh h n trâu ng a Không ch b đày đo v th xác, M còn tê li tị ổ ơ ự ỉ ị ạ ề ể ị ệtinh th n “ầ M cúi m t, không nghĩ ng i n a ị ặ ợ ữ ” M i ngày M càng không nói, “ỗ ị lùi lũi như con rù nuôi trong xó c a ử ” Có ph i M đã tr thành ng i vô c m? Không ph i nh v y, ả ị ở ườ ả ả ư ậ tâm

tr ng M đã có s thay đ i trong m t “đêm tình mùa xuân” ạ ị ự ổ ộ

nhảy lên sân thì Mị tha thiết bồi hồi khi nghe tiếng sáo từ đầu núi vọng lại Mị đã ngồi nhẩm thầm bài hát của người đang thổi sáo :

Mày có con trai con gáiMày đi làm nươngTao không có con trai con gáiTao đi tìm người yêu

S s ng c a t o v t và con ng i nh đ c kh i đ ng, b ng t nh Hoàn c nh y không thự ố ủ ạ ậ ườ ư ượ ơ ộ ừ ỉ ả ấ ểkhông tác đ ng vào tâm h n M Nh t là ti ng sáo, ti ng sáo r b n đi ch i ngoài đ u núi …ộ ồ ị ấ ế ế ủ ạ ơ ầ

Ti ng sáo đã đánh th c k ni m c a m t th i con gáiế ứ ỉ ệ ủ ộ ờ c a M : “ ủ ị ngày tr ướ c M th i sáo gi i ị ổ ỏ Mùa xuân này, M u ng r ị ố ượ u bên b p và th i sáo M u n chi c lá trên môi,th i lá cũng ế ổ ị ố ế ổ hay nh th i sáo … ư ổ ” V i M , ớ ị ti ng sáo là bi u t ế ể ượ ng lôi cu n nh t c a mùa xuân, c a ố ấ ủ ủ khát v ng h nh phúc ọ ạ Ngày t t, M cũng u ng r u “ ế ị ố ượ M lén l y hũ r ị ấ ượ u u ng ng c ố ừ ự

t ng bát ừ …” Men r u nh tăng thêm n ng nàn s c tr đang b ng lên trong M , M th y ph iượ ư ồ ứ ẻ ừ ị ị ấ ơ

ph i tr l i, “ ớ ở ạ M tr l m, M còn tr , M mu n đi ch i ị ẻ ắ ị ẻ ị ố ơ ” Khát v ng s ng nh ng n l a đãọ ố ư ọ ử

b ng sáng tâm h n M M ừ ồ ị ị t t b ừ ừ ướ c vào bu ng ồ v i tâm tr ng ớ ạ ph i ph i tr l i, trong lòng ơ ớ ở ạ

đ t nhiên vui s ộ ướ ng nh nh ng đêm T t ngày tr ư ữ ế ướ M đã th c t nh và t ý th c là mình c. ị ứ ỉ ự ứ

tr l m ẻ ắ , mình v n còn tr ẫ ẻ và khao khát đi ch i nh bao ng i ph n đã có ch ng khác Khátơ ư ườ ụ ữ ồ

v ng s ng nh ng n l a bùng cháy bao nhiêu thì M c m th y ph n u t b y nhiêu Ph n u tọ ố ư ọ ử ị ả ấ ẫ ấ ấ ẫ ấ

và đau kh cho thân ph n và s ph n tr trêu đ y bi k ch Bao nhiêu ng i có ch ng cũng điổ ậ ố ậ ớ ầ ị ườ ồ

ch i ngày T t, hu ng chi A S và M l i ơ ế ố ử ị ạ không có lòng v i nhau mà v n ph i v i nhau ớ ẫ ả ở ớ Không th cam ch u mãi ki p nô l , ki p làm dâu g t n nên M mu n ăn lá ngón cho ch tể ị ế ệ ế ạ ợ ị ố ếngay U t c, n c m t c a M a ra khi ti ng sáo g i b n tình v n ấ ứ ướ ắ ủ ị ứ ế ọ ạ ẫ l ng l bay ngoài đ ử ơ ườ ng

Tâm h n M di n bi n r t ph c t p trong quá trình th c t nh M đang s ng trong ngh ch líồ ị ễ ế ấ ứ ạ ứ ỉ ị ố ị

gi a thân ph n con dâu g t n và ni m vui ph i ph i mu n đi ch i T t.“ữ ậ ạ ơ ề ơ ớ ố ơ ế M đ n góc nhà, l y ị ế ấ

ng m , x n m t mi ng b thêm vào đĩa đèn cho sáng

ố ỡ ắ ộ ế ỏ ” Ng n đèn làm m lên gian bu ng t iọ ấ ổ ốtăm, l nh l o H i r u n ng nàn cùng ti ng sáo r p r n, thôi thúc M đi đ n quy t đ nh:ạ ẽ ơ ượ ồ ế ậ ờ ị ế ế ị

mu n đi ch i “ ố ơ M qu n l i tóc, v i tay l y cái váy hoa v t giá trong ị ấ ạ ớ ấ ắ ở .” Đây là lúc M đãị

th c t nh, đ c s ng l i th i con gái v i bao c m đ p ứ ỉ ượ ố ạ ờ ớ ướ ơ ẹ

Đúng lúc y, s i dây trói tàn b o c a A S k p th i quăng l i vào khát v ng c a M , ýấ ợ ạ ủ ử ị ờ ướ ọ ủ ị

mu n đi ch i b ch n đ ng.ố ơ ị ặ ứ Ch sau m t câu h i: ỉ ộ ỏ Mày mu n đi ch i à? ố ơ thì A S đã trói tay Mử ịvào c t b ng m t thúng s i đay Hai tay M b trói b ng dây th t l ng, tóc M b qu n lên c t,ộ ằ ộ ợ ị ị ằ ắ ư ị ị ấ ộ

M ịkhông cúi, không nghiêng đ u đ ầ ượ c n a ữ Th hi n di n bi n tâm tr ng và hành đ ng c aể ệ ễ ế ạ ộ ủ

M , Tô Hoài d ng nh đã nh p h n vào nhân v t Trong bóng t i, M ị ườ ư ậ ồ ậ ố ị đ ng im l ng ứ ặ H iơ

r u v n còn ượ ẫ n ng nàn ồ nh nâng đ tâm h n M Quên n i đau kh và đau đ n hi n t i, Mư ỡ ồ ị ỗ ổ ớ ệ ạ ị

v n th h n theo ti ng sáo và ẫ ả ồ ế vùng b ướ c đi Nh ng cu i cùng cô v n ph i tr l i v i th c t iư ố ẫ ả ở ạ ớ ự ạ

kh c nghi t, đau đ n, kh nh c khi ắ ệ ớ ổ ụ tay chân, đ u không c a đ ầ ự ượ M ịth n th c nghĩ mình c ổ ứ không b ng con ng a ằ ự khi nghe ti ng ng a ế ự gãi chân, nhai c , ỏ ti ng chó s a xa xa Cô nínế ủkhóc, b i h i trong tr ng thái lúc mê, lúc t nh Dây trói thít l i đau nh c nh ng M v n ố ồ ạ ỉ ạ ứ ư ị ẫ n ng ồ nàn tha thi t nh ế ớ B trói đ ng su t đêm, khi ị ứ ố bàng hoàng t nh ỉ thì tr i đã sáng, ch nghe th yờ ỉ ấ

ti ng l a rép, không m t ti ng đ ng M nghĩ đ n các v chú, th ng nh ng ng i đàn bàế ử ộ ế ộ ị ế ợ ươ ữ ườ

kh n kh sa vào nhà quan, ố ổ th ng ng i đàn bà n b ch ng trói ch t trong nhà th ng lí.ươ ườ ọ ị ồ ế ốNghĩ v y nên M v a th ng mình v a th ng ng i, th ng cho thân ph n nh ng ng i đànậ ị ừ ươ ừ ươ ườ ươ ậ ữ ườ

bà H ng Ngàiở ồ m t đ i con ng ộ ờ ườ i ch bi t đi theo đuôi con ng a c a ch ng ỉ ế ự ủ ồ M s hãi ị ợ c a ự

qu y ậ xem mình còn s ng hay đã ch t thì s i dây trói l i ố ế ợ ạ đau d t t ng m ng th t ứ ừ ả ị Khép l iạkhát v ng đ c đi ch i, đ c s ng t do trong đêm tình mùa xuân K t c c y cũng là l i lênọ ượ ơ ượ ố ự ế ụ ấ ờ

án, t cáo đ i v i hành đ ng tàn đ c c a cha con th ng lí, đ i di n cho giai c p th ng tr ố ố ớ ộ ộ ủ ố ạ ệ ấ ố ị ở

mi n núi đã áp b c con ng i, chà đ p lên quy n s ng, quy n h nh phúc c a h ề ứ ườ ạ ề ố ề ạ ủ ọ

Phân Từ sau cái đêm tình mùa xuân nghiệt ngã ấy, Mị càng trở nên vô hồn, vô cảm và vô

tại, lại càng chẳng thiết đến tương lai Nhưng tâm trạng của Mị lại một lần nữa có sự thay đổi Sự thay đổi ấy diễn ra trong một đêm đông-đêm Mị cởi trói cho A Phủ.

Trong đêm Mị bị trói, cũng là đêm A Sử đi chơi và bị A Phủ đánh bị thương A Phủ là

chàng tai mồ côi, nghèo, lao động giỏi, có gan bướng từ nhỏ Đi chơi Tết, đánh A Sử, A phủ

bị bắt, bị xử kiện rồi trở thành người ở cho nhà Pá Tra Để mất một con bò, A Phủ bị Pá Tratrói đứng vào cột Nơi A Phủ bị trói gần bếp lửa hằng đêm Mị vẫn thổi lửa hơ tay A Phủ bịtrói đã mấy đêm rồi Những đêm khuya, Mị ra thổi lửa để sưởi, Mị đã thấy A Phủ bị trói

nhưng cô vẫn thản nhiên, vô cảm “Nếu A Phủ là cái xác chết đứng đấy cũng thế thôi” Đêm nay, khi ngọn lửa bập bùng sáng lên, khi lé mắt trông sang, nhìn thấy “một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại ”của A Phủ, tâm trạng Mị đã thay đổi Mị nhớ lại đêm năm trước bị A Sử trói, khi “sợi dây gai dưới bắp chân vừa lỏng ra, Mị ngã gục xuống” Đêm ấy Mị đã khóc, còn bây giờ đây Mị dường như không còn biết khóc

nữa Chính dòng nước mắt nhân tình khổ đau đã thành dòng nham thạch nung chảy tâm hồn

đã đóng băng của Mị Thì ra đôi mắt “trừng trừng”, những cái đấm đá và bao nhiêu hành

động phi nhân mà Mị phải chịu đã trở thành cuộc đời thường của cô Cho nên dòng nước mắtchính là sự kiện bất bình thường gợi khơi cô nhớ lại quá khứ Vừa thương mình, vừa cămphẩn lũ người tàn ác vừa bị ám ảnh bởi cái chết, ám ảnh bởi con ma nhà thống lí, vừa nhớ tớimột người đàn bà cùng thân cùng phận như mình đã chết trong quá khứ vừa nghĩ tới số phậnphải chết vô lí của A Phủ… Tâm hồn Mị nổi sóng bấn loạn Vậy là dòng nước mắt của A Phủ

đã làm Mị nhớ tới nước mắt của mình, Mị nhớ tới cái chết nhãn tiền của A Phủ Từ số kiếp A

Phủ, Mị lại nghĩ tới mình đã về “trình ma nhà nó rồi” không phương thoát khỏi nhưng A Phủ

không lí gì phải chết…

Không dừng lại ở đó, ý nghĩ của Mị còn đi xa hơn, không phải cảm tình mà là lí tính Mị

nhận thấy chúng nó thật độc ác, nhận thấy nguy cơ cái chết sẽ đến với A Phủ chỉ trong đêm mai, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết Mị lại nghĩ về mình là thân đàn bà, đã bị trình ma nhà nó rồi thì chỉ còn biết đợi ngày rũ xương ở đây thôi Chuyển ý nghĩ từ mình sang A Phủ, Mị thấy người kia việc gì mà phải chết…Mị phảng phất nghĩ như vậy Dù ý nghĩ của

Mị chỉ là phảng phất, hai tiếng A Phủ chỉ là lần đầu tiên rung lên như hơi thở trong lòng Mị, nhưng nó là tiếng nói của tình thương Hẳn là trong cái phảng phất ấy, Mị có nghĩ đến việc

cứu A Phủ khỏi chết và Mị đã hình dung: đến một lúc nào, khi A Phủ trốn đi rồi, bố con PáTra bảo là Mị cởi trói cho A Phủ, Mị liền phải trói thay vào đấy, Mị phải chết trên cái cọc ấy

Nh ng M ư ị không th y s ấ ợ M rút dao c t dây trói cho A Ph Cho đ n vòng dây cu iị ắ ủ ế ốcùng đ c c t đ t, A Ph qu ng i xu ng r i l i qu t ng i đ ng d y ch y băng băng vàoượ ắ ứ ủ ỵ ườ ố ồ ạ ậ ườ ứ ậ ạtrong bóng t i Đ n lúc này đây, M v n ch nghĩ đ n vi c c u A Ph Đ n khi A Ph ch yố ế ị ẫ ỉ ế ệ ứ ủ ế ủ ạ

xu ng cái d c, M nhìn l i th y nguy c mình có th b ch t thay vào đó, ý đ nh t c u mìnhố ố ị ạ ấ ơ ể ị ế ị ự ứ

đã đ n v i M , M nói: "ế ớ ị ị A Ph ! Cho tôi đi ủ !" Đây là câu nói c a lòng ham s ng trong giủ ố ờphút nguy c p đ gi i thoát đ i mình Th i đi m h tr ng này “con ma” cũng không đ s cấ ể ả ờ ờ ể ệ ọ ủ ứ

gi chân M l i, ữ ị ạ M c u A Ph là t c u mình mà cô đã không bi t ị ứ ủ ự ứ ế Ch ng c i xin, h đãẳ ướ ọ

tr thành v ch ng t cái đêm đ y ý nghĩa y, cái đêm vì nghĩa tr c lúc vì tình Th là haiở ợ ồ ừ ầ ấ ướ ế

ng i nô l gi i thoát cho nhau, n ng t a vào nhau, tr n kh i H ng Ngài đ n Phi ng Sa.ườ ệ ả ươ ự ố ỏ ồ ế ềMiêu t tâm tr ng c a M trong đêm c u A Ph , m t l n n a, nhà văn Tô Hoài làm n iả ạ ủ ị ứ ủ ộ ầ ữ ổ

Nhà văn Tô Hoài có bút pháp mô t tâm lý khá s c s o, tinh t ả ắ ả ế Nh ng đo n miêu tữ ạ ả

di n bi n bên trong tâm h n M , s th c t nh lòng ham s ng và khát v ng h nh phúc, tình yêuễ ế ồ ị ự ứ ỉ ố ọ ạ

là nh ng trang vi t đ c s c, ch ng t kh năng “hoá thân” kỳ di u c a nhà văn vào chi u sâuữ ế ặ ắ ứ ỏ ả ệ ủ ề

n i tâm nhân v t Các tình ti t d n d t m t cách khéo léo m t cách khéo léo t nhiên Gi ngộ ậ ế ẫ ắ ộ ộ ự ọ

tr n thu t c a tác gi hoà vào nh ng đ c tho i n i tâm c a nhân v t t o nên ngôn ng n a tr cầ ậ ủ ả ữ ộ ạ ộ ủ ậ ạ ữ ử ự

ti p đ c s c Gi ng k , gi ng bán tr c ti p c a nhân v t c a và gi ng nhân v t, nh ng gi ngế ặ ắ ọ ể ọ ự ế ủ ậ ủ ọ ậ ữ ọ

này góp ph n m x tâm tr ng M khá thành công, khá sinh đ ng và có s c thuy t ph c ng iầ ổ ẻ ạ ị ộ ứ ế ụ ườ

đ c khá cao Ngôn ng k chuy n c a tác gi tinh t , mang đ m màu s c mi n núi ọ ữ ể ệ ủ ả ế ậ ắ ề

Kết bài Tóm l i, ạ Tô Hoài r t thành công khi ấ miêu t di n bi n tâm tr ng và hành đ ng c a ả ễ ế ạ ộ ủ

M trong đêm mùa xuân và đêm đông c i trói cho A Ph ị ở ủ Đó là quá trình b ng th c, vùngừ ứlên c a ki p s ng nô l Tác ph m không ch ph n ánh n i th ng kh c a ng i dân mi n núiủ ế ố ệ ẩ ỉ ả ỗ ố ổ ủ ườ ềTây B c mà còn th hi n v đ p tâm h n và quá trình vùng lên t gi i phóng mình c a đ ngắ ể ệ ẻ ẹ ồ ự ả ủ ồbào vùng cao Chính vì th , truy n ng n có giá tr nhân văn sâu s c.ế ệ ắ ị ắ

Đ 5 : ề Phân tích di n bi n tâm tr ng M trong đêm c i trói cho A Ph ễ ế ạ ị ở ủ trong truy n “V ch ng A ệ ợ ồ

Ph ” c a Tô Hoài ủ ủ

A/ L p dàn ý : ậ

I Mở bài:

- Giới thiệu vài nét lớn về tác giả, tác phẩm;

- Giới thiệu và nhận định chung về tâm trạng nhân vật Mị trong đêm cởi trói cho A Phủ

II Thân bài:

1 Khái quát về tác phẩm : Giới thiệu hoàn cảnh ra đời tác phẩm, xuất xứ tác phẩm, tóm tắt nội

dung truyện

2 Phân tích tâm trạng Mị trong đêm cởi trói cho A Phủ:

- D n ý vào phân tích : A Ph b trói g n b p l a, M v n h tay.ẫ ủ ị ầ ế ử ị ẫ ơ

- Lúc đ u, th y A Ph b trói, M th n nhiên, vô c m.ầ ấ ủ ị ị ả ả

- Th y n c m t A Ph , tâm tr ng M thay đ i, M suy nghĩ nhi u.ấ ướ ắ ủ ạ ị ổ ị ề

- Cu i cùng, M quy t đ nh c t dây trói c u A Ph và ch y theo A Ph ố ị ế ị ắ ứ ủ ạ ủ

- Tâm tr ng th hi n lòng nhân t c a M Đ c bi t th y rõ s c ph n kháng, lòng khao khát t doạ ể ệ ừ ủ ị ặ ệ ấ ứ ả ự

và quy t tâm đi tìm t do c a M ế ự ủ ị

3 Nh n xét v ngh thu t miêu t t m tr ng nhân v t M : ậ ề ệ ậ ả ậ ạ ậ ị Miêu t tâm tr ng nhân v t tinh t ,ả ạ ậ ếphù h p v i quy lu t tâm lí, ngôn t sáng t o, câu văn giàu hình nh, giàu ch t th ợ ớ ậ ừ ạ ả ấ ơ

Bi tế cách làm bài ngh lu nị ậ v m tề ộ tác ph m,ẩ đo nạ trích văn xuôi; phân tích

đ cượ giá tr t t ngị ư ưở c aủ m tộ tác ph m.ẩ K tế c uấ ch tặ ch , di n đ tẽ ễ ạ l uư loát; không m c l iắ ỗchính t , dùng t , ng pháp ả ừ ữ

b Yêu c u v ki n th c: ầ ề ế ứ

Trên c s nh ng hi u bi t v nhà văn Tô Hoài, truy n ng nơ ở ữ ể ế ề ệ ắ V ch ng A Ph (ch y u ph nợ ồ ủ ủ ế ầtrích trong Ng văn 12, T p hai) và giá tr nhân đ o trong văn h c, thí sinh có th trình bày theo nhi uữ ậ ị ạ ọ ể ềcách, nh ng c n làm rõ đ c các ý c b n sau: ư ầ ượ ơ ả

−Trân trọng khát vọng tự do, hạnh phúc và phẩm chất tốt đẹp của người lao động nghèo miềnnúi trong xã hội cũ

−Đ ng tình v i tinh th n ph n kháng, đ u tranh c a nh ng ng i b áp b c vàồ ớ ầ ả ấ ủ ữ ườ ị ứ v ch ra con đ ngạ ườ

gi i phóng cho h ả ọ

−Đánh giá chung v giá tr nhân đ o c a tác ph m.ề ị ạ ủ ẩ

B G i ý làm bài: ợ ( Ph n sau đây ch là g i ý chi ti t c a dàn ý s l c H c sinh đ c tham kh o Khiầ ỉ ợ ế ủ ơ ượ ọ ọ ảlàm bài, HS ph i vi t thành bài hoàn ch nh, di n đ t sáng t o h nả ế ỉ ễ ạ ạ ơ Chú ý dòng in đ m đ ng ậ ứ là ý chính, dòng in đ m nghiêng ậ là trích d n ch ng tiêu bi u) ẫ ứ ể

M bài ở Tô Hoài là nhà văn l n c a n n văn xuôi hi n đ i Vi t Nam v i s l ng tác ph m đ tớ ủ ề ệ ạ ệ ớ ố ượ ẩ ạ

k l c ỉ ụ V ch ng A Ph ợ ồ ủ là truy n ng n thành công nh t trong ba truy n ng n vi t v đ tàiệ ắ ấ ệ ắ ế ề ềTây B c c a ông.Tác ph m có m t giá tr hi n th c và nhân đ o đáng k Truy n vi t vắ ủ ẩ ộ ị ệ ự ạ ể ệ ế ề

cu c s ng c a ng i dân lao đ ng vùng núi cao, d i ách th ng tr tàn b o c a b n th c dânộ ố ủ ườ ộ ướ ố ị ạ ủ ọ ựphong ki n mi n núi ế ề Đ c bi t truy n đã th hi n giá tr nhân đ o r t sâu s c ặ ệ ệ ể ệ ị ạ ấ ắ

Truy n "V ch ng A Ph " đ c nhà văn Tô Hoài sáng tác năm 1952, in trong t pệ ợ ồ ủ ượ ậ

"Truy n Tây B c".Tác ph m g m hai ph n : Ph n đ u k v cu c s ng t i nh c c a M và Aệ ắ ẩ ồ ầ ầ ầ ể ề ộ ố ủ ụ ủ ị

Ph H ng Ngài, là nô l trong nhà th ng lí Pá Tra K t thúc ph n đ u là c nh M c t dâyủ ở ồ ệ ố ế ầ ầ ả ị ắtrói c u A Ph và cùng A Ph tr n kh i nhà Pá Tra Ph n sau k M và A Ph Phi ng Sa,ứ ủ ủ ố ỏ ầ ể ị ủ ở ề

h thành v ch ng, đ c cán b A Châu giác ng cách m ng A Ph tr thành đ i tr ng duọ ợ ồ ượ ộ ộ ạ ủ ở ộ ưởkích đánh Pháp b o v làng.ả ệ

Mị vốn là một cô gái xinh đẹp mang trong mình biết bao phẩm chất cao quý Thếmà kể từ khi bước chân về làm con dâu trừ nợ, thực chất là nô lệ không công cho nhà thống

lý, dưới mấy tầng áp bức của cường quyền, thần quyền và hủ tục phong kiến miền núi, Mịphải sống một chuỗi ngày đau thương, tủi nhục, tăm tối Mị không chỉ bị hành hạ về thể xác

mà còn bị đày đoạ về tinh thần Mị bị đối xử như con vật, thậm chí không bằng con vật:

“Bây giờ thì Mị tưởng mình cũng là con trâu, tưởng mình là con ngựa, là con ngựa phải tới ở các tàu ngựa nhà này đến tàu ngựa nhà khác, ngựa chỉ biết ăn cỏ, biết làm mà thôi.

Mị cúi mặt, không nghĩ ngợi gì nữa Con trâu, con ngựa làm còn có lúc, đêm nó còn được đứng gãi chân, đứng nhai cỏ, đàn bà con gái nhà này thì vùi vào việc làm cả đêm cả ngày” Sự đau khổ tủi cực đã cướp đi mất tuổi xuân của Mị, biến cô trở thành một kẻ cam

chịu Cô gái Mèo trẻ đẹp, tài hoa, giàu lòng yêu đời thuở nào giờ gần như đã chết, chỉ cònngười đàn bà thân xác héo khô, tâm hồn lạnh lẽo, trống vắng Mị ngày càng không nói Mịmất hết cảm giác thời gian: không dĩ vãng, không hiện tại, không tương lai Cuộc đời Mị chỉ

còn thu nhỏ lại qua cái “lỗ vuông” của chiếc cửa sổ “bằng bàn tay, trăng trắng, không biết

là sương hay là nắng” Mị gần như tê liệt sức sống, “lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa” Bằng những chi tiết chân thực gợi cảm như thế, Tô Hoài đã làm cho bức tranh hiện

thực và giá trị nhân đạo của tác phẩm càng thêm sinh động, vừa có chiều rộng, vừa có chiềusâu

Không ch v i nhân v t M , nhà văn Tô Hoài còn th hi n tình th ỉ ớ ậ ị ể ệ ươ ng yêu, s đ ng ự ồ

c m sâu s c v i nhân v t A Ph ả ắ ớ ậ ủ A Ph là m t chàng trai kho m nh, gan góc, yêu chínhủ ộ ẻ ạnghĩa, v n không n n n gì nhà th ng lý Pá Tra, l i lao đ ng gi i, s ng phóng khoáng t doố ợ ầ ố ạ ộ ỏ ố ự

nh con chim tr i gi a núi r ng Tây B c, v y mà cu i cùng cũng không thoát kh i ách ápư ờ ữ ừ ắ ậ ố ỏ

b c c a b n chúa đ t phong ki n, ph i r i vào thân ph n k nô l su t đ i trong nhà th ng lýứ ủ ọ ấ ế ả ơ ậ ẻ ệ ố ờ ố

Pá Tra Ch vì dám đánh l i con quan là A S trong vi c phá đám ch i ngày t t mà A Ph bỉ ạ ử ệ ơ ế ủ ị

b t v làm đ a g t n , làm con trâu, con ng a cho nhà th ng lý Cũng nh M , nh ng ngàyắ ề ứ ở ạ ợ ự ố ư ị ữ

s ng nhà Pá Tra, A Ph ph i ch u bi t bao s đo đày nh c hình c th xác l n tinh th n Aố ở ủ ả ị ế ự ạ ụ ả ể ẫ ầ

Ph g n nh tê li t h t s c ph n kháng Anh đã t ng ph i ng i im nh t ng đá đ ch u đònủ ầ ư ệ ế ứ ả ừ ả ồ ư ượ ể ị

và ph i b t l c đ cho nh ng dòng n c m t ch y dài trong nh ng đêm b trói đ ng trongả ấ ự ể ữ ướ ắ ả ữ ị ứgóc nhà, th n ch t d ng nh đã v nh ng nét đen ngòm trên ầ ế ườ ư ẽ ữ “hai hõm má xám đen l i ạ ” vì

Th ng lí Pá Tra là k thâm đ c, tàn b o, là nguyên nhân gây ra n i kh đau cho cu cố ẻ ộ ạ ỗ ổ ộ

đ i c a M , A Ph ờ ủ ị ủ V i M , ớ ị Pá Tra chính là k t c đo t t do, h nh phúc cu c đ i M , bi nẻ ướ ạ ự ạ ộ ờ ị ế

M tr thành "trâu ng a" B m nghèo, c i nhau không có ti n ph i vay n nhà th ng lí.ị ở ự ố ẹ ướ ề ả ợ ố

N ch a tr h t, ng i m đã qua đ i B già y u quá, món n truy n sang M , Th ng lí Páợ ư ả ế ườ ẹ ờ ố ế ợ ề ị ốTra mu n M làm con dâu “g t n ” Mà quan trên đã mu n, k d i làm sao thoát đ c! Páố ị ạ ợ ố ẻ ướ ượTra x o quy t, l i d ng t c l c a ng i Mèo, cho c p M v Th là không có c i h i,ả ệ ợ ụ ụ ệ ủ ườ ướ ị ề ế ướ ỏkhông c n tình yêu mà v n hoàn toàn h p l T đó, cu c đ i tăm t i c a M b t đ u M bầ ẫ ợ ẽ ừ ộ ờ ố ủ ị ắ ầ ị ịbóc l t s c lao đ ng v i nh ng công vi c quanh năm su t tháng, kh h n con trâu, con ng a.ộ ứ ộ ớ ữ ệ ố ổ ơ ự

M tr thành vô c m, s ng “ị ở ả ố lùi lũi nh con rùa nôi trong xó c a ư ử ” V i A Phớ ủ, Pá Tra l iợ

d ng th n quy n và c ng quy n đ x ki n m t cách dã man, phi lí, vô nhân đ o Cu c đ iụ ầ ề ườ ề ể ử ệ ộ ạ ộ ờ

nô l c a A Ph th t ra là s l p l i v i ít nhi u bi n thái chính cu c đ i M Lý do mà Th ngệ ủ ủ ậ ự ặ ạ ớ ề ế ộ ờ ị ố

Lí Pá Tra bu c A Ph ph i thành ng i công không, không ph i vì cu c u đ th ng tìnhộ ủ ả ườ ở ả ộ ấ ả ườ

c a đám trai làng V n đ là ch pháp lu t trong tay ai? Khi k phát đ n ki n cũng đ ngủ ấ ề ở ỗ ậ ẻ ơ ệ ồ

th i là k ng i gh quan toà thì còn nói gì t i công lý n a! V y nên m i có c nh x ki n quáiờ ẻ ồ ế ớ ữ ậ ớ ả ử ệ

g nh t trên đ i mà chúng ta đ c ch ng ki n t i nhà Th ng Lí K t qu là ng i con traiỡ ấ ờ ượ ứ ế ạ ố ế ả ườ

kh e m nh phóng khoáng vì l công b ng mà ph i đem cu c đ i mình tr n nhà quan Ch aỏ ạ ẽ ằ ả ộ ờ ả ợ ư

h t, khi A ph đ m t m t con bò, anh b th ng lí Pá Tra trói đ ng vào c t b ng dây mây, tế ủ ể ấ ộ ị ố ứ ộ ằ ừchân t i đ u A Ph s ch t n u không đ c M c u thoát Pá Tra đã coi tính m ng c a A Phớ ầ ủ ẽ ế ế ượ ị ứ ạ ủ ủkhông b ng m t con bò.ằ ộ

Cùng v i tên th ng lí Pá Tra, nhà văn còn t cáo, lên án s tàn b o c a tên A S ớ ố ố ự ạ ủ ử

N u nh Pá Tra là k bi n M tr thành nô l thì A S là k t c đi m t chút t do cu i cùngế ư ẻ ế ị ở ệ ử ẻ ướ ộ ự ố

c a M A S không xem M là ng i, ủ ị ử ị ườ “ch ng năm nào cho M đi ch i T t” ẳ ị ơ ế Khi th y Mấ ị

mu n đi ch i, A S li n b c l i, n m M , l y th t l ng trói hai tay M Nó xách c m tố ơ ử ề ướ ạ ắ ị ấ ắ ư ị ả ộthúng s i đay ra trói đ ng M vào c t nhà Tóc M xoã xu ng, nó qu n luôn tóc lên c t, làmợ ứ ị ộ ị ố ấ ộcho M không cúi, không nghiêng đ c đ u n a Trói xong v , A S th t l ng xanh ra ngoàiị ượ ầ ữ ợ ử ắ ư

áo r i t t đèn, khép c a bu ng l i H n trói v cũng nh th t cái dây l ng, t t đèn khép c a,ồ ắ ử ồ ạ ắ ợ ư ắ ư ắ ử

d ng d ng, l nh lùng, không suy nghĩ, không xúc đ ng! Đo n sau, khi M bóp thu c cho Aử ư ạ ộ ạ ị ố

S , m t quá thi p đi, A S tàn nh n “ử ệ ế ử ẫ đ p chân vào m t M ” ạ ặ ị Nhà Pá Tra đã có l n trói đ ngầ ứ

m t ng i con dâu cho đ n ch t Đ n l t A Ph cũng b trói đ ng nh v y! Có th nói đó làộ ườ ế ế ế ượ ủ ị ứ ư ậ ể

m t t c l đã m t h t nhân tính.ộ ụ ệ ấ ế

Ch b ng m y trang truy n, nhà văn Tô Hoài đã gieo vào lòng ng i đ c n i căn h nỉ ằ ấ ệ ườ ọ ỗ ậ

v i Pá Tra, v i A S , v i giai c p th ng tr , là nguyên nhân gây ra m i n i đau kh choớ ớ ử ớ ấ ố ị ọ ỗ ổ

ng i lao đ ng nghèo.ườ ộ

là một biểu hiện quan trọng về giá trị nhân đạo của truyện này.

Tr ướ c h t là đ i v i nhân v t M ế ố ớ ậ ị Ng i đ c không ch th ng m t cô M kh nườ ọ ỉ ươ ộ ị ố

kh , b đo đày, mà còn yêu m t cô M tài hoa, ham s ng, giàu lòng hi u th o, đ c hi sinh vàổ ị ạ ộ ị ố ế ả ứtinh th n đ u tranh đ v t lên hoàn c nh Ách th ng tr c a c ng quy n, th n quy n, hầ ấ ể ượ ả ố ị ủ ườ ề ầ ề ủ

t c đã không gi t h n hình nh ng i con gái tài hoa, yêu đ i trong M D i đ ng tro tànụ ế ẳ ả ườ ờ ị ướ ố

c a hi n t i, m m s ng, ni m khát khao h nh phúc v n âm cháy trong M , ch ch m t sủ ệ ạ ầ ố ề ạ ẫ ỉ ị ỉ ờ ộ ự

động,

…

tác đ ng ngo i c nh đ bùng d y, cháy sáng Đêm tình mùa xuân và c nh M c i trói cho Aộ ạ ả ể ậ ả ị ở

Ph là nh ng trang văn hay nh t trong tác ph m, đánh d u s b ng t nh c a con ng i đ uủ ữ ấ ẩ ấ ự ừ ỉ ủ ườ ấtranh trong M Nh ti ng sáo M tình c nghe đ c gi a m t ngày mùa xuân đ y h ng s c.ị ờ ế ị ờ ượ ữ ộ ầ ươ ắ

T t c ch t s ng d y, M th y lòng “thi t tha b i h i” và l p t c nh l i c quãng đ i thi uấ ả ợ ố ậ ị ấ ế ồ ồ ậ ứ ớ ạ ả ờ ếniên t i đ p M là cô gái th i sáo gi i H n n a, ti ng sáo đang ch p ch n kia l i nh c đ nươ ẹ ị ổ ỏ ơ ữ ế ậ ờ ạ ắ ếtình yêu, “g i b n yêu”, nó th c d y trong sâu th m trong lòng cô khát v ng tình yêuọ ạ ứ ậ ẳ ọ

th ng và h nh phúc M nh l i rành rõ ươ ạ ị ớ ạ “mình v n còn tr l m” ẫ ẻ ắ , r ng ằ “bao nhiêu ng ườ i

có ch ng v n đi ch i xuân” ồ ẫ ơ Và bên tai M c ị ứ “l ng l ” “M lén l y hũ r ữ ờ ị ấ ượ u c u ng ứ ố

ng c t ng bát R i say, M l m m t ng i đ y”

ừ ự ừ ồ ị ị ặ ồ ấ Có ng n l a nào đang c n ph i kh i lênọ ử ầ ả ơhay c n ph i d p t t đi b ng h i men v y? Ch bi t r ng cô gái đã quy t thay váy áo đi ch i,ầ ả ậ ắ ằ ơ ậ ỉ ế ằ ế ơ

đi u mà bao năm r i cô không nh đ n Có th coi đây là m t b c đ t bi n tâm lí nh ng làề ồ ớ ế ể ộ ướ ộ ế ư

k t qu h p lí toàn b quá trình tác đ ng qua l i gi a hoàn c nh v i tính cách nhân v t Sế ả ợ ộ ộ ạ ữ ả ớ ậ ự

“v t rào” c a M tuy b đàn áp ngay (A S đã t t đèn, trói đ ng cô vào c t); nh ng ý th cượ ủ ị ị ử ắ ứ ộ ư ứ

v quy n s ng, khát v ng v h nh phúc đã tr l i M l i bi t khóc, l i mu n t t Và nh ngề ề ố ọ ề ạ ở ạ ị ạ ế ạ ố ự ử ữ

gi t n c m t trong cái ngày tàn nh n này s l u gi trong lòng M nh m t v t b ng rát đọ ướ ắ ẫ ẽ ư ữ ị ư ộ ế ỏ ể

đ n khi b t g p nh ng dòng n c m t ch y “l p lánh” trên gò má h c hác c a A Ph , nó đãế ắ ặ ữ ướ ắ ả ấ ố ủ ủ

bi n thành s đ ng c m sâu s c gi a nh ng ng i cùng kh Toàn b ý th c ph n kháng c aế ự ồ ả ắ ữ ữ ườ ổ ộ ứ ả ủ

M hi n hình qua m t câu h i sáng rõị ệ ộ ỏ :“ng ườ i kia vi c gì ph i ch t?” ệ ả ế M quy t đ nh trongị ế ịkho nh kh c: c t dây trói gi i thoát cho A Ph Và t t nhiên, M cũng b tr n, t gi i thoátả ắ ắ ả ủ ấ ị ỏ ố ự ảchính mình Hai k tr n ch y ch u n nhau, c m thông nhau, d a vào nhau đ t o l p h nhẻ ố ạ ị ơ ả ự ể ạ ậ ạphúc Th nh ng cái đ n Tây lù lù xu t hi n và l i có cha con Th ng Lí Pá Tra v trongế ư ồ ấ ệ ạ ố ề ở

đ n, thì h th t s b d n đ n chân t ng Tr c m t h , ch còn s l a ch n cu i cùng: trồ ọ ậ ự ị ồ ế ườ ướ ặ ọ ỉ ự ự ọ ố ở

l i ki p nô l hay ch ng k thù Ch c ch n h thà ch t còn h n l i s ng nh cũ Nh ng mu nạ ế ệ ố ẻ ắ ắ ọ ế ơ ạ ố ư ư ố

ch ng k thù, h trông c y vào ai? Cách m ng đã đ n v i h đúng giây phút y M và A Phố ẻ ọ ậ ạ ế ớ ọ ấ ị ủ

đi theo cách m ng, s thu chung v i cách m ng nh m t l t t y u! ạ ẽ ỷ ớ ạ ư ộ ẽ ấ ế

Cùng v i vi c miêu t v đ p tâm h n, s c s ng mãnh li t c a M , nhà văn Tô ớ ệ ả ẻ ẹ ồ ứ ố ệ ủ ị Hoài còn ca ng i nh ng ph m ch t t t đ p c a nhân v t A Ph ợ ữ ẩ ấ ố ẹ ủ ậ ủ Tác gi đã kh c ho nênả ắ ạ

m t A Ph ch t phác, lao đ ng gi i, c ng tráng, có b n lĩnh, yêu t do Nh ng ph m ch tộ ủ ấ ộ ỏ ườ ả ự ữ ẩ ấtâm h n và tính cách kho kho n, m nh m y đã giúp M và A ph có đ ngh l c đ tr iồ ẻ ắ ạ ẽ ấ ị ủ ủ ị ự ể ỗ

d y, phá b gông cùm, thoát kh i nhà Pá Tra, đi tìm t do Và h đã có t do, cho dù hànhậ ỏ ỏ ự ọ ự

đ ng đó đ c nhà văn miêu t c th qua quá trình đ u tranh c a M và A Ph t lúc tr nườ ượ ả ụ ể ấ ủ ị ủ ừ ố

kh i H ng Ngài đ n lúc tr thành nh ng ng i du kích Phi ng Sa T nh ng con ng i nô lỏ ồ ế ở ữ ườ ề ừ ữ ườ ệ

u mê, câm l ng, h đã t phá b s i dây trói h u hình th t ch t cu c đ i h trong nhà th ngặ ọ ự ỏ ợ ữ ắ ặ ộ ờ ọ ố

lý Pá Tra đ đi theo ti ng g i c a t do, đ giác ng m t chân lý: ch có cách c m súng đánhể ế ọ ủ ự ể ộ ộ ỉ ầ

di u c a nhà văn vào chi u sâu n i tâm nhân v t Tô Hoài cũng thành công khi miêu tệ ủ ề ộ ậ ảphong t c t p quán Tây B c và b c tranh phong c nh thiên nhiên sinh đ ng, giàu ch t th ;ụ ậ ắ ứ ả ộ ấ ơcác tình ti t d n d t m t cách khéo léo m t cách khéo léo t nhiên Gi ng tr n thu t c a tácế ẫ ắ ộ ộ ự ọ ầ ậ ủ

gi hoà vào nh ng đ c tho i n i tâm c a nhân v t t o nên ngôn ng n a tr c ti p đ c s c.ả ữ ộ ạ ộ ủ ậ ạ ữ ử ự ế ặ ắ

Ngôn ng k chuy n c a tác gi tinh t , mang đ m màu s c mi n núi ữ ể ệ ủ ả ế ậ ắ ề

Kết bài Tóm l i ạ , ni m c m thông sâu s c đ i v i s ph n b t h nh, b m t quy n s ng c aề ả ắ ố ớ ố ậ ấ ạ ị ấ ề ố ủ

ng i lao đ ng mi n núi, mà tiêu bi u là M và A Ph ; t cáo gay g t th l c th c dân phongườ ộ ề ể ị ủ ố ắ ế ự ự

ki n Đi n hình cho th l c đ i l p, chà đ p lên cu c s ng con ng i là cha con th ng lý Páế ể ế ự ố ậ ạ ộ ố ườ ốTra; ca ng i nh ng nét ph m ch t t t đ p c a ng i lao đ ng, đ t ni m tin, s trân tr ng,ợ ữ ẩ ấ ố ẹ ủ ườ ộ ặ ề ự ọnâng niu đ i v i khát v ng t t đ p c a nh ng con ng i b đày đo , đau kh ; ch ra conố ớ ọ ố ẹ ủ ữ ườ ị ạ ổ ỉ

đ ng gi i phóng th c s c a ng i lao đ ng là đi t t phát đ n t giác, t tăm t i đauườ ả ự ự ủ ườ ộ ừ ự ế ự ừ ố

th ng v n lên ánh sáng c a t do và nhân ph m nh s dìu d t c a Đ ng nh m t t t y uươ ươ ủ ự ẩ ờ ự ắ ủ ả ư ộ ấ ế

l ch s là nh ng bi u hi n giá tr nhân đ o đ c s c c a truy n ng n "V ch ng A Ph ".ị ử ữ ể ệ ị ạ ặ ắ ủ ệ ắ ợ ồ ủ

Đ 7: ề Phân tích giá tr hi n th c ị ệ ự tác ph m “V ch ng A Ph ” c a Tô Hoài.ẩ ợ ồ ủ ủ

A/ L p dàn ý : ậ

I/ M bài : ở

- Giới thiệu vài nét lớn về tác giả, tác phẩm;

- Nêu vấn đề giá trị hiện thực của truyện

II Thân bài:

1 Khái quát về tác phẩm, đoạn trích : Giới thiệu hoàn cảnh ra đời tác phẩm, xuất xứ tác phẩm,

tóm tắt cốt truyện,

2 Phân tích giá trị hiện thực của truyện :

a/.Biểu hiện trước hết về giá trị hiện thực của truyện ngắn "Vợ chồng A Phủ" là tác giả đã miêu tả chân thực số phận cực khổ của người dân miền núi Tây Bắc dưới ách thống trị của bọn thực dân phong kiến, được thể hiện qua hai nhân vật điển hình là Mị và A Phủ.

-Làm rõ đ c đi m: ặ ể M là cô gái tr , đ p, yêu đ i nh ng vì món n “truy n ki p”, b b t làmị ẻ ẹ ờ ư ợ ề ế ị ắ

“con dâu g t n ” nhà th ng lí Pá Tra, b đ i x tàn t , m t ý th c v cu c s ng ạ ợ ố ị ố ử ệ ấ ứ ề ộ ố ( l i gi i thi u v M , ờ ớ ệ ề ị công vi c, không gian căn bu ng c a M ,…) ệ ồ ủ ị

-Làm rõ đặc điểm: A Phủ mồ côi cha mẹ, lúc bé đi làm thuê hết nhà này đến nhà khác, lớn lên

nghèo đến nỗi không lấy nổi vợ Chỉ vì dám đánh lại con quan thống lý để bảo vệ bạn bè, bênh vực lẽ

phải, A Phủ bị cột chặt vào thân phận một đứa ở gạt nợ trong nhà Pá Tra

b/.Giá trị hiện thực của truyện ngắn "Vợ chồng A Phủ" còn biểu hiện qua việc nhà văn phơi bày bản chất tàn bạo của giai cấp thống trị ở miền núi, được thể hiện qua hai nhân vật điển hình là Pá Tra và A Sử.

-Làm rõ đ c đi m: ặ ể Th ng lí Pá Tra xu t hi n trong tác ph m nh m t k ch m u cho m i t i ác.ố ấ ệ ẩ ư ộ ẻ ủ ư ọ ộ

Nó có th ra l nh đ b t ng i vô lí, đ đánh trói ng i m t cách tàn nh n mà không m t chút đ n đo.ể ệ ể ắ ườ ể ườ ộ ẫ ộ ắ

-Làm rõ đ c đi m: ặ ể A S v a là con ng i tàn b o: ngang nhiên b t M v làm v , làm nô l , điử ừ ườ ạ ắ ị ề ợ ệphá đám, phá nát ni m vui, vui xuân c a bao nhiêu trai gái b n làng khác ề ủ ả

- Ph n ánh b n th ng tr đó, nhà văn mu n ng i đ c liên t ng đ n b n ng i tàn ác, tàn b o đangả ọ ố ị ố ườ ọ ưở ế ọ ườ ạlàm điêu đ ng nh ng c nh đ i trên nh ng n o r ng Tây B c.ứ ữ ả ờ ữ ẻ ừ ắ

3 Nhận xét về nghệ thuật thể hiện giá trị nhân đạo của truyện:

- Một bút pháp mô tả tâm lý khá sắc sảo, tinh tế

- Tô Hoài cũng thành công khi miêu tả phong tục tập quán Tây Bắc và bức tranh phong cảnh thiênnhiên sinh động, giàu chất thơ ;

- Các tình tiết dẫn dắt một cách khéo léo một cách khéo léo tự nhiên Giọng trần thuật của tác giảhoà vào những độc thoại nội tâm của nhân vật tạo nên ngôn ngữ nửa trực tiếp đặc sắc

-Ngôn ngữ kể chuyện của tác giả tinh tế, mang đậm màu sắc miền núi

III./ Kết bài :

-Tóm lại, truyện ngắn "Vợ chồng A Phủ" có giá trị hiện thực sâu sắc với hai biểu hiện : miêu

tả chân thực số phận cực khổ của người dân miền núi Tây Bắc; phơi bày bản chất tàn bạo của giai cấpthống trị

-Ý nghĩa giá trị

B/G i ý làm bài: ợ ( Ph n sau đây ch là g i ý chi ti t c a dàn ý s l c H c sinh đ c tham kh o.ầ ỉ ợ ế ủ ơ ượ ọ ọ ảKhi làm bài, HS ph i vi t thành bài hoàn ch nh, di n đ t sáng t o h nả ế ỉ ễ ạ ạ ơ Chú ý dòng in đ m đ ng ậ ứ là ý chính, dòng in đ m nghiêng ậ là trích d n ch ng tiêu bi u) ẫ ứ ể

M bài ở Tô Hoài là nhà văn l n c a n n văn xuôi hi n đ i Vi t Nam v i s l ng tác ph m đ tớ ủ ề ệ ạ ệ ớ ố ượ ẩ ạ

k l c ỉ ụ V ch ng A Ph ợ ồ ủ là truy n ng n thành công nh t trong ba truy n ng n vi t v đ tàiệ ắ ấ ệ ắ ế ề ềTây B c c a ông Tác ph m có m t giá tr hi n th c và nhân đ o đáng k Truy n vi t vắ ủ ẩ ộ ị ệ ự ạ ể ệ ế ề

cu c s ng c a ng i dân lao đ ng vùng núi cao, d i ách th ng tr tàn b o c a b n th c dânộ ố ủ ườ ộ ướ ố ị ạ ủ ọ ựphong ki n mi n núi ế ề Truy n th hi n giá tr hi n th c sâu s c ệ ể ệ ị ệ ự ắ

Truy n "V ch ng A Ph " đ c nhà văn Tô Hoài sáng tác năm 1952, in trong t pệ ợ ồ ủ ượ ậ

"Truy n Tây B c".Tác ph m g m hai ph n: Ph n đ u k v cu c s ng t i nh c c a M và Aệ ắ ẩ ồ ầ ầ ầ ể ề ộ ố ủ ụ ủ ị

Ph H ng Ngài, là nô l trong nhà th ng lí Pá Tra K t thúc ph n đ u là c nh M c t dâyủ ở ồ ệ ố ế ầ ầ ả ị ắtrói c u A Ph và cùng A Ph tr n kh i nhà Pá Tra Ph n sau k M và A Ph Phi ng Sa,ứ ủ ủ ố ỏ ầ ể ị ủ ở ề

h thành v ch ng, đ c cán b A Châu giác ng cách m ng A Ph tr thành đ i tr ng duọ ợ ồ ượ ộ ộ ạ ủ ở ộ ưởkích đánh Pháp b o v làng.ả ệ

và A Phủ.

Mị là người con gái trẻ trung, xinh đẹp, tài hoa Cuộc sống đối với cô lúc ấy phơiphới như tiếng sáo mùa xuân và đẹp đẽ như tình yêu buổi đầu Nhưng những tháng ngàyhạnh phúc trôi qua chóng vánh, bước chân vào nhà thống lý với tư cách một cô dâu gạt nợ,

Mị chỉ còn là người nô lệ không công, là con trâu, con ngựa, thậm chí không bằng con trâu,con ngựa nhà thống lý Đè nặng lên cuộc sống của cô là ba tầng áp bức: cường quyền, thầnquyền và hủ tục phong kiến miền núi Mị chết dần chết mòn trong chuỗi thời gian quẩnquanh được đo bằng tăm tối, tủi nhục, đau thương Bị bóc lột sức lao động, hành hạ về thểxác, chưa hết, Mị còn bị đày đoạ cả về mặt tinh thần

Quãng đời làm dâu nhà thống lý “nhào nặn” Mị trở thành con người cam chịu Cô gáiMèo xinh đẹp, duyên dáng với tiếng sáo làm say mê lòng người ngày nào gần như đã chết,chỉ còn là người đàn bà thân xác héo khô, tâm hồn lạnh lẽo, trống vắng Mị cắt đứt mối dâyliên hệ giao tiếp với con người xung quanh Thờ ơ trước sự chảy trôi của thời gian, sự vậnđộng của không gian, Mị mất luôn cả ý thức về dĩ vãng, hiện tại và tương lai Cuộc đời Mịgiờ đây được thu nhỏ qua ô cửa bằng lòng bàn tay Qua ô cửa ấy, sắc màu sự sống trước mặt

Mị bao giờ cũng mờ mờ, trăng trắng, “không biết là sương hay nắng” Tâm hồn Mị tê liệt

hết sức sống Sự tồn tại của Mị trong nhà thống lý chỉ đơn giản là sự tồn tại về mặt thể xác,

câm lặng, “lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa” Chỉ qua những chi tiết miêu tả cuộc đời

Mị, Tô Hoài đã làm cho bức tranh hiện thực càng thêm sinh động, vừa có chiều rộng, vừa cóchiều sâu

Bên c nh nhân v t M , s xu t hi n c a nhân v t A Ph làm hoàn ch nh h n, tô ạ ậ ị ự ấ ệ ủ ậ ủ ỉ ơ

đ m thêm b c tranh hi n th c và giá tr t cáo c a tác ph m ậ ứ ệ ự ị ố ủ ẩ Cũng nh M , tr c khi làư ị ướ

ng i g t n cho Pá Tra, A Ph là chàng trai kho m nh, dũng c m, gan góc Anh s ngườ ạ ợ ủ ẻ ạ ả ốphóng khoáng, t do nh cánh chim tr i gi a núi r ng Tây B c Nh ng m t khi đã s ng trênự ư ờ ữ ừ ắ ư ộ ốvùng đ t c a b n đ a ch phong ki n, cu c s ng t do là đi u khó x y ra v i nh ng ng iấ ủ ọ ị ủ ế ộ ố ự ề ả ớ ữ ườdân lao đ ng gi i giang nh A Ph Ch vì dám đánh l i con quan th ng lý đ b o v b n bè,ộ ỏ ư ủ ỉ ạ ố ể ả ệ ạbênh v c l ph i, A Ph b c t ch t vào thân ph n m t đ a g t n trong nhà Pá Tra Anhự ẽ ả ủ ị ộ ặ ậ ộ ứ ở ạ ợ

ch u đ ng bao s đày đo nh c hình c th xác l n tinh th n N u nh M tr thành hìnhị ự ự ạ ụ ả ể ẫ ầ ế ư ị ởbóng l ng l nh “ặ ẽ ư con rùa nuôi trong xó c a ử ” thì A Ph cũng câm nín nh ủ ư “b c t ứ ượ ng đá”

đ h ng ch u nh ng tr n đòn Ng i con trai phóng khoáng c a núi r ng Tây B c ngày x aể ứ ị ữ ậ ườ ủ ừ ắ ư

gi đây cũng tê li t tinh th n ph n kháng K t c c c a quãng đ i làm ng i g t n là Aờ ệ ầ ả ế ụ ủ ờ ườ ở ạ ợ

Ph ph i t đi l y c c chôn xu ng đ t cho cha con Pá Tra trói mình S y u đu i, n c m tủ ả ự ấ ọ ố ấ ự ế ố ướ ắkhóc t x a v n đ c xem là đ c quy n c a ng i ph n , v y mà dòng n c m t y đãừ ư ố ượ ộ ề ủ ườ ụ ữ ậ ướ ắ ấ

ch y xu ng hai hõm má đen x m c a A Ph lúc b trói Còn n i đau đ n nào h n khi conả ố ạ ủ ủ ị ỗ ớ ơ

Th ng lí Pá Tra là k thâm đ c, tàn b o, là nguyên nhân gây ra n i kh đau cho ố ẻ ộ ạ ỗ ổ

cu c đ i c a M , A Ph ộ ờ ủ ị ủ V i M , ớ ị Pá Tra chính là k t c đo t t do, h nh phúc cu c đ iẻ ướ ạ ự ạ ộ ờ

M , bi n M tr thành "trâu ng a" B m nghèo , c i nhau không có ti n ph i vay n nhàị ế ị ở ự ố ẹ ướ ề ả ợ

th ng lí N ch a tr h t, ng i m đã qua đ i B già y u quá, món n truy n sang M ,ố ợ ư ả ế ườ ẹ ờ ố ế ợ ề ị

Th ng lí Pá Tra mu n M làm con dâu “g t n ” Mà quan trên đã mu n, k d i làm saoố ố ị ạ ợ ố ẻ ướthoát đ c! Pá Tra x o quy t, l i d ng t c l c a ng i Mèo, cho c p M v Th là khôngượ ả ệ ợ ụ ụ ệ ủ ườ ướ ị ề ế

có c i h i, không c n tình yêu mà v n hoàn toàn h p l T đó, cu c đ i tăm t i c a M b tướ ỏ ầ ẫ ợ ẽ ừ ộ ờ ố ủ ị ắ

đ u M b bóc l t s c lao đ ng v i nh ng công vi c quanh năm su t tháng, kh h n conầ ị ị ộ ứ ộ ớ ữ ệ ố ổ ơtrâu, con ng a M tr thành vô c m, s ng “ự ị ở ả ố lùi lũi nh con rùa nôi trong xó c a ư ử ” V i Aớ Phủ, Pá Tra l i d ng th n quy n và c ng quy n đ x ki n m t cách dã man, phi lí, vôợ ụ ầ ề ườ ề ể ử ệ ộnhân đ o Cu c đ i nô l c a A Ph th t ra là s l p l i v i ít nhi u bi n thái chính cu c đ iạ ộ ờ ệ ủ ủ ậ ự ặ ạ ớ ề ế ộ ờ

M Lý do mà Th ng Lí Pá Tra bu c A Ph ph i thành ng i công không, không ph i vìị ố ộ ủ ả ườ ở ả

cu c u đ th ng tình c a đám trai làng V n đ là ch pháp lu t trong tay ai? Khi k phátộ ấ ả ườ ủ ấ ề ở ỗ ậ ẻ

đ n ki n cũng đ ng th i là k ng i gh quan toà thì còn nói gì t i công lý n a! V y nên m iơ ệ ồ ờ ẻ ồ ế ớ ữ ậ ớ

có c nh x ki n quái g nh t trên đ i mà chúng ta đ c ch ng ki n t i nhà Th ng Lí K tả ử ệ ỡ ấ ờ ượ ứ ế ạ ố ế

qu là ng i con trai kh e m nh phóng khoáng vì l công b ng mà ph i đem cu c đ i mìnhả ườ ỏ ạ ẽ ằ ả ộ ờ

tr n nhà quan Ch a h t, khi A ph đ m t m t con bò, anh b th ng lí Pá Tra trói đ ng vàoả ợ ư ế ủ ể ấ ộ ị ố ứ

c t b ng dây mây, t chân t i đ u A Ph s ch t n u không đ c M c u thoát Pá Tra đã coiộ ằ ừ ớ ầ ủ ẽ ế ế ượ ị ứtính m ng c a A Ph không b ng m t con bò.ạ ủ ủ ằ ộ

Cùng v i tên th ng lí Pá Tra, A S cũng là m t k tàn b o ớ ố ử ộ ẻ ạ N u nh Pá Tra là kế ư ẻ

bi n M tr thành nô l thì A S là k t c đi m t chút t do cu i cùng c a M A S khôngế ị ở ệ ử ẻ ướ ộ ự ố ủ ị ửxem M là ng i, ị ườ “ch ng năm nào cho M đi ch i T t” ẳ ị ơ ế Khi th y M mu n đi ch i, A Sấ ị ố ơ ử

li n b c l i, n m M , l y th t l ng trói hai tay M Nó xách c m t thúng s i đay ra tróiề ướ ạ ắ ị ấ ắ ư ị ả ộ ợ

đ ng M vào c t nhà Tóc M xoã xu ng, nó qu n luôn tóc lên c t, làm cho M không cúi,ứ ị ộ ị ố ấ ộ ịkhông nghiêng đ c đ u n a Trói xong v , A S th t l ng xanh ra ngoài áo r i t t đèn, khépượ ầ ữ ợ ử ắ ư ồ ắ

c a bu ng l i H n trói v cũng nh th t cái dây l ng, t t đèn khép c a, d ng d ng, l nhử ồ ạ ắ ợ ư ắ ư ắ ử ử ư ạlùng, không suy nghĩ, không xúc đ ng! Đo n sau, khi M bóp thu c cho A S , m t quá thi pộ ạ ị ố ử ệ ế

đi, A S tàn nh n “ử ẫ đ p chân vào m t M ” ạ ặ ị Nhà Pá Tra đã có l n trói đ ng m t ng i conầ ứ ộ ườdâu cho đ n ch t Đ n l t A Ph cũng b trói đ ng nh v y! Có th nói đó là m t t c l đãế ế ế ượ ủ ị ứ ư ậ ể ộ ụ ệ

m t h t nhân tính.ấ ế

Ph n ánh b n th ng tr đóả ọ ố ị , nhà văn mu n ng i đ c liên t ng đ n b n ng i tànố ườ ọ ưở ế ọ ườ

ác, tàn b o đang làm điêu đ ng nh ng c nh đ i trên nh ng n o r ng Tây B cạ ứ ữ ả ờ ữ ẻ ừ ắ

Hi n th c v cu c s ng kh n kh c a ng ệ ự ề ộ ố ố ổ ủ ườ i dân nghèo, v b m t tàn b o c a giai ề ộ ặ ạ ủ

c p th ng tr đã đ ấ ố ị ượ c tái hi n m t cách sinh đ ng qua ngh thu t vi t truy n điêu ệ ộ ộ ệ ậ ế ệ luy n c a nhà văn Tô Hoài ệ ủ Ông có m t bút pháp mô t tâm lý khá s c s o, tinh t Nh ngộ ả ắ ả ế ữ

đo n miêu t di n bi n bên trong tâm h n M , s th c t nh lòng ham s ng và khát v ng h nhạ ả ễ ế ồ ị ự ứ ỉ ố ọ ạphúc, tình yêu là nh ng trang vi t đ c s c, ch ng t kh năng “hoá thân” kỳ di u c a nhàữ ế ặ ắ ứ ỏ ả ệ ủvăn vào chi u sâu n i tâm nhân v t Tô Hoài cũng thành công khi miêu t phong t c t pề ộ ậ ả ụ ậquán Tây B c và b c tranh phong c nh thiên nhiên sinh đ ng, giàu ch t th Các tình ti t d nắ ứ ả ộ ấ ơ ế ẫ

d t m t cách khéo léo m t cách khéo léo t nhiên Gi ng tr n thu t c a tác gi hoà vàoắ ộ ộ ự ọ ầ ậ ủ ả

nh ng đ c tho i n i tâm c a nhân v t t o nên ngôn ng n a tr c ti p đ c s c Ngôn ng kữ ộ ạ ộ ủ ậ ạ ữ ử ự ế ặ ắ ữ ểchuy n c a tác gi tinh t , mang đ m màu s c mi n núi ệ ủ ả ế ậ ắ ề

Kết bài Tóm lại, truyện ngắn "Vợ chồng A Phủ" có giá trị hiện thực sâu sắc với hai biểu hiện:

miêu tả chân thực số phận cực khổ của người dân miền núi Tây Bắc; phơi bày bản chất tànbạo của giai cấp thống trị

Hi n th c đó góp ph n làm rõ h n , đ y đ h n b c tranh hi n th c c a xã h i n c taệ ự ầ ơ ầ ủ ơ ứ ệ ự ủ ộ ướ

d i th i ch đ th c dân n a phong ki n.ướ ờ ế ộ ự ử ế

BÀI 02-Truy n V NH T ( KIM LÂN) ệ Ợ Ặ

A/ ÔN TẬP TRỌNG TÂM KIẾN THỨC CƠ BẢN:

I Tác gi : ả Kim Lân ( 1920-2007) là cây bút chuyên vi t truy n ng n Ông có nhi u tác ph m có giá trế ệ ắ ề ẩ ị

v đ tài nông thôn và nông dân Sáng tác c a Kim Lân ph n ánh chân th c, xúc đ ng cu c s ng c aề ề ủ ả ự ộ ộ ố ủ

ng i dân quê mà ông hi u bi t sâu s c v c nh ng và tâm lí c a h “V nh t” là m t trong nh ngườ ể ế ắ ề ả ộ ủ ọ ợ ặ ộ ữtruy n ng n hay nh t c a nhà văn Kim Lân và c a văn xuôi hi n đ i Vi t Nam sau 1945 ệ ắ ấ ủ ủ ệ ạ ệ

II Tác ph m: ẩ V nh t ợ ặ (in trong t p ậ Con chó x u xí ấ , 1962) đ c vi t d a trên m t ph n c t truy n cũượ ế ự ộ ầ ố ệ

ra khuân hàng lên xe r i cùng v ” ồ ề đã n ch a ni m khát khao t m gia đình và Tràng đã “li u” đ aẩ ứ ề ổ ấ ề ư

ng i đàn bà xa l v nhà Bu i sáng đ u tiên khi có v , th y nhà c a s ch s , g n gàng, Tràng c m th yườ ạ ề ổ ầ ợ ấ ử ạ ẽ ọ ả ấyêu th ng và g n bó, có trách nhi m v i gia đình, nh n ra b n ph n ph i lo l ng cho v con sau này.ươ ắ ệ ớ ậ ổ ậ ả ắ ợAnh cũng nghĩ t i s đ i thay cho dù v n ch a ý th c th t đ y d (hình nh lá c đ sao vàng trên đêớ ự ổ ẫ ư ứ ậ ầ ủ ả ờ ỏ

+ M t ng i m nghèo kh , r t m c th ng con; ộ ườ ẹ ổ ấ ự ươ

+ M t ng i ph n Vi t Nam nhân h u, bao dung và giàu lòng v tha; ộ ườ ụ ữ ệ ậ ị

+ Mm t con ng i l c quan, có ni m tin vào t ng lai, h nh phúc t i sáng.ộ ườ ạ ề ươ ạ ươ

Ba nhân v t có ni m khát khao s ng và h nh phúc, ni m tin và hi v ng vào t ng lai t i sáng vàậ ề ố ạ ề ọ ươ ươ

c nh ng th i kh c khó khăn nh t, ranh gi i mong manh gi a s s ng và cái ch t Qua các nhân v t,

nhà văn mu n th hi n t t ng: ố ể ệ ư ưở “dù k bên cái đói, cái ch t, ng i ta v n khao khát h nh phúc, v n ề ế ườ ẫ ạ ẫ

h ng v ánh sáng, v n tin vào s s ng và v n hi v ng vào t ng lai” ướ ề ẫ ự ố ẫ ọ ươ

2) Ngh thu t: ệ ậ

- Xây d ng đ c tình hu ng truy n đ c đáo: Tràng nghèo, x u, l i là dân ng c , gi a lúc đói khátự ượ ố ệ ộ ấ ạ ụ ư ữ

nh t, khi cái ch t đang c n k l i “nh t” đ c v , có v theo Tình hu ng éo le này là đ u m i cho sấ ế ậ ề ạ ặ ượ ợ ợ ố ầ ố ựphát tri n c a truy n, tác đ ng đ n tâm tr ng, hành đ ng c a các nhân v t và th hi n ch đ c a truy n.ể ủ ệ ộ ế ạ ộ ủ ậ ể ệ ủ ề ủ ệ

- Cách k chuy n t nhiên, h p d n; d ng c nh sinh đ ng, có nhi u chi ti t đ c s c.ể ệ ự ấ ẫ ự ả ộ ề ế ặ ắ

- Nhân v t đ c kh c h a sinh đ ng, đ i tho i h p d n, n t ng, th hi n tâm lí tinh t ậ ượ ắ ọ ộ ố ạ ấ ẫ ấ ượ ể ệ ế

- Ngôn ng m t m c, gi n d nh ng ch t l c và giàu s c g i.ữ ộ ạ ả ị ư ắ ọ ứ ợ

3) Ý nghĩa văn b n: ả

T cáo t i ác c a b n th c dân, phát xít đã gây ra n n đói kh ng khi p năm 1945 và kh ng ố ộ ủ ọ ự ạ ủ ế ẳ

đ nh: ngay trên b v c c a cái ch t, con ng ị ờ ự ủ ế ườ ẫ i v n h ướ ng v s s ng, tin t ề ự ố ưở ng t ở ươ ng lai, khát khao t m gia đình và th ổ ấ ươ ng yêu, đùm b c l n nhau ọ ẫ

B/ LUYỆN TẬP

CÂU 2 ĐI M:Đ C HI U Ể Ọ Ể

Đ 1 ề :

Cái đói đã tràn đ n xóm này t lúc nào Nh ng gia đình t nh ng vùng Nam Ð nh, Thái Bình, đ i ế ự ữ ừ ữ ị ộ chi u lũ l t b ng b , d t díu nhau lên xanh xám nh nh ng bóng ma, và n m ng n ngang kh p l u ế ượ ồ ế ắ ư ữ ằ ổ ắ ề

ch Ng i ch t nh ng r Không bu i sáng nào ng i trong làng đi ch , đi làm đ ng không g p ba ợ ườ ế ư ả ạ ổ ườ ợ ồ ặ

b n cái thây n m còng queo bên đ ng Không khí v n lên mùi m th i c a rác r i và mùi gây c a xác ố ằ ườ ẩ ẩ ố ủ ưở ủ

ng i ườ

(Trích V nh t ợ ặ – Kim Lân)

1 Đo n văn trên đ c vi t theo ph ng th c nào là chính? ạ ượ ế ươ ứ

2 N i dung ch y u c a đo n văn b n là gìộ ủ ế ủ ạ ả ?

3 Các t láy: ừ lũ l t, d t díu, xanh xám,ng n ngang,rác r i ượ ắ ổ ưở đ t hi u qu ngh thu t nh th nào khiạ ệ ả ệ ậ ư ế

di n t cái đói xóm ng cễ ả ở ụ ư ?

4 Xác đ nh bi n pháp tu t v t trong văn b nị ệ ừ ề ừ ả ? Ý nghĩa ngh thu t c a bi n pháp đó là gìệ ậ ủ ệ ?

Tr l iả ờ :

Câu 1 : Đo n văn đ c vi t theo ph ng th c t s là chính ạ ượ ế ươ ứ ự ự

Câu 2 : Đo n văn k v cái đói đã tràn đ n xóm ng c , gây ra cái ch t thê th m cho ng i nông dânạ ể ề ế ụ ư ế ả ườ

Vi t Nam.ệ

Câu 3 : Các từ láy được gạch chân: lũ lượt, dắt díu, xanh xám, ngổn ngang,rác rưởi đạt hiệu quả nghệ

thuật diễn tả gợi hình ảnh cái đói thật khủng khiếp Đó là bức tranh hiện thực có sức tố cáo tội ác tày trờicủa bọn thực dân phát xít gây ra vào năm Ất Dậu ( 1945)

Câu 4 : Bi n pháp tu t v t trong văn b n là so sánh tu tệ ừ ề ừ ả ừ : xanh xám nh nh ng bóng ma;Ng i ch t ư ữ ườ ế

nh ng r ư ả ạ Ý nghĩa ngh thu tệ ậ : th hi n bút pháp t th c đ n tr n tr i, t o ám nh khi t ng i s ngể ệ ả ự ế ầ ụ ạ ả ả ườ ố

li n k ng i ch t, hao hao nhau, t a t a nhau, nh n m nh n t ng v ranh gi i mong manh gi a s ngề ề ườ ế ừ ự ấ ạ ấ ượ ề ớ ữ ố

và ch t, cõi âm và cõi d ng.ế ươ

Đ 12 ề :

Nhìn theo bóng Tràng và bóng ng i đàn bà l i th i đi v b n, ng i trong xóm l l m H đ ng ườ ủ ủ ề ế ườ ạ ắ ọ ứ

c trong ng ng c a nhìn ra bàn tán Hình nh h cũng hi u đ c đôi ph n Nh ng khuôn m t h c hác ả ưỡ ử ư ọ ể ượ ầ ữ ặ ố

u t i c a h b ng d ng r ng r h n lên Có cái gì l lùng và t i mát th i vào cu c s ng đói khát, tăm ố ủ ọ ỗ ư ạ ỡ ẳ ạ ươ ổ ộ ố

t i y c a h M t ng i th dài Ng i khác kh thì th m h i: ố ấ ủ ọ ộ ườ ở ườ ẽ ầ ỏ

- Ai đ y nh ? Hay là ng i d i quê bà c T m i lên? ấ ỉ ườ ướ ụ ứ ớ

- Ch ph i, t ngày còn m ma ông c T có th y h m c nào lên thăm đâu ả ả ừ ồ ụ ứ ấ ọ ạ

- Quái nh ? ỉ

Im m t lúc, có ng i b ng l i c i lên rung rúc: ộ ườ ỗ ạ ườ

- Hay là v anh cu Tràng? khéo mà v anh cu Tràng th t anh em , trông ch ta thèn th n hay ợ ừ ợ ậ ạ ị ẹ đáo đ ể

- Ôi chao! Gi i đ t này còn r c cái c a n đ i v Bi t có nuôi n i nhau s ng qua đ c cái thì ờ ấ ướ ủ ợ ờ ề ế ổ ố ượ này không?

H cùng nín l ng ọ ặ

(Trích V nh t ợ ặ – Kim Lân)

1 Đo n văn trên đ c vi t theo phong cách ngôn ng nào? ạ ượ ế ữ

2 N i dung ch y u c a đo n văn b n là gìộ ủ ế ủ ạ ả ?

3 Câu văn Nh ng khuôn m t h c hác u t i c a h b ng d ng r ng r h n lên Có cái gì l lùng và t i ữ ặ ố ố ủ ọ ỗ ư ạ ỡ ẳ ạ ươ mát th i vào cu c s ng đói khát, tăm t i y c a h ổ ộ ố ố ấ ủ ọ đ c s d ng bi n pháp tu t gì? Ý nghĩa ngh thu tượ ử ụ ệ ừ ệ ậ

Câu 2 : Đo n văn k v nh ng l i bàn tán c a dân xóm ng c khi nhân v t Tràng d n th ( ng i vạ ể ề ữ ờ ủ ụ ư ậ ẫ ị ườ ợ

Câu 4 : Đoạn văn cần đảm bảo các ý:

-Dẫn ý bằng chính nội dung đoạn trích: người dân xóm ngụ cư kẻ mừng người lo khi thấy nhânvật Tràng dẫn thị về

- Tình làng nghĩa xóm là gì?

- Ý nghĩa của tình làng nghĩa xóm?

- Phê phán lối sống thực dụng đèn nhà ai nhà nấy sáng và nêu hậu quả.

- Bài học nhận thức và hành động?

Đ 13 ề :

Trong m t lúc Tràng hình nh quên h t nh ng c nh s ng ê ch , tăm t i h ng ngày, quên c cái đói ộ ư ế ữ ả ố ề ố ằ ả khát ghê g m đang đe d a, quên c nh ng tháng ngày tr c m t Trong lòng h n bây gi ch còn tình ớ ọ ả ữ ướ ặ ắ ờ ỉ nghĩa gi a h n v i ng i đàn bà đi bên M t cái gì m i m , l l m, ch a t ng th y ng i đàn ông ữ ắ ớ ườ ộ ớ ẻ ạ ắ ư ừ ấ ở ườ nghèo kh y, nó ôm p, m n man kh p da th t Tràng, t a h nh có bàn tay vu t nh trên s ng l ng ổ ấ ấ ơ ắ ị ự ồ ư ố ẹ ố ư

(Trích V nh t ợ ặ – Kim Lân)

1 Đo n văn trên đ c vi t theo ph ng th c bi u đ t nào? ạ ượ ế ươ ứ ể ạ

2 N i dung ch y u c a đo n văn b n là gìộ ủ ế ủ ạ ả ?

3 Xác đ nh phép đi p trong đo n văn và nêu hi u qu ngh thu t c a phép đi p đóị ệ ạ ệ ả ệ ậ ủ ệ ?

4 Các t ng ừ ữ tình nghĩa, m i m , l l m,ôm p, m n man ớ ẻ ạ ắ ấ ơ có hi u qu di n đ t nh th nào? ệ ả ễ ạ ư ế

5 T văn b n, vi t đo n văn bày t l i s ng tình nghĩa c a con ng i.ừ ả ế ạ ỏ ố ố ủ ườ

Tr l iả ờ :

Câu 1 : Đo n văn đ c vi t theo ph ng th c t s , miêu t và bi u c m ạ ượ ế ươ ứ ự ự ả ể ả

Câu 2 : Đo n văn di n t tâm tr ng c a nhân v t Tràng trên đ ng d n ng i đàn bà xa l v nhà.ạ ễ ả ạ ủ ậ ườ ẫ ườ ạ ề

Câu 3 : Phép điệp trong đoạn văn : điệp từ quên 3 lần : quên hết, quên cả Hiệu quả nghệ thuật của phép

điệp: nhà văn nhấn mạnh Tràng không nhớ, không còn nghĩ đến cái đói, cái chết đang rình rập mà chỉnghĩ đến hạnh phúc, tương lai Tác giả hiểu được sâu sắc tâm trạng của một anh nông dân nghèo khi

nhặt được vợ.

Câu 4 : Các từ ngữ tình nghĩa, mới mẻ, lạ lắm, ôm ấp, mơn man có hiệu quả diễn đạt nhấn mạnh suy

nghĩ đúng đắn, tình cảm đẹp của Tràng dành cho thị, đồng thời khẳng định chính niềm hạnh phúc tuyđơn sơ nhưng đã làm cho tâm hồn anh lâng lâng vui sướng, xúc động đến ngỡ ngàng

Câu 5 : Đoạn văn cần đảm bảo các ý:

-Dẫn ý bằng chính suy nghĩ sống tình nghĩa của nhân vật Tràng khi đi bên thị

- Sống tình nghĩa gì? Biểu hiện của lối sống tình nghĩa trong quan hệ vợ chồng?

- Ý nghĩa lối sống tình nghĩa?

- Phê phán lối sống bạc tình bạc nghĩa và nêu hậu quả

- Bài học nhận thức và hành động?

Đ 4 ề :

Bà lão cúi đ u nín l ng Bà lão hi u r i Lòng ng i m nghèo kh y còn hi u ra bi t bao nhiêu ầ ặ ể ồ ườ ẹ ổ ấ ể ế

c s , v a ai oán v a xót th ng cho s ki p đ a con mình Chao ôi, ng i ta d ng v g ch ng cho ơ ự ừ ừ ươ ố ế ứ ườ ự ợ ả ồ con là lúc trong nhà ăn nên làm n i, nh ng mong sinh con đ cái m m t sau này Còn mình thì Trong ổ ữ ẻ ở ặ

k m t kèm nhèm c a bà r xu ng hai dòng n c m t Bi t r ng chúng nó có nuôi n i nhau s ng qua ẽ ắ ủ ủ ố ướ ắ ế ằ ổ ố

đ c c n đói khát này không? ượ ơ

1 Đo n văn trên đ c vi t theo ph ng th c nào là chính? ạ ượ ế ươ ứ

2 N i dung ch y u c a đo n văn b n là gìộ ủ ế ủ ạ ả ?

3 Xác đ nh thành ng dân gian đ c s d ng trong đo n văn và nêu hi u qu ngh thu t c a các thànhị ữ ượ ử ụ ạ ệ ả ệ ậ ủ

ng đóữ ?

4 D u ba ch m ( ) trong câu văn ấ ấ Còn mình thì có ý nghĩa gì?

5 T văn b n, vi t đo n văn bày t suy nghĩ v tình m u t ừ ả ế ạ ỏ ề ẫ ử

Tr l iả ờ :

Câu 1 : Đo n văn đ c vi t theo ph ng th c bi u c m là chính ạ ượ ế ươ ứ ể ả

Câu 2 : Đo n văn di n t tâm tr ng c a nhân v t bà c T khi bi t con trai ( nhân v t Tràng) d n ng iạ ễ ả ạ ủ ậ ụ ứ ế ậ ẫ ườđàn bà xa l v nhàạ ề

Câu 3 : Thành ngữ dân gian được sử dụng trong đoạn văn : dựng vợ gả chồng , ăn nên làm nổi, sinh con đẻ cái Hiệu quả nghệ thuật của các thành ngữ : chứng tỏ nhà văn thể hiện tài năng vận dụng sáng

tạo ngôn ngữ dân gian, dòng tâm tư người kể hoà với dòng suy nghĩ của nhân vật bà cụ Tứ Tác giả hiểuđược nỗi lòng, tâm trạng của người mẹ thương con

Câu 4 : Dấu ba chấm ( ) trong câu văn Còn mình thì có ý nghĩa: gợi lời độc thoại nội tâm của nhân vật bà cụ Tứ bị đứt đoạn, khi bà so sánh giữa người ta với còn mình Qua đó, người đọc thấy được tấm

lòng của người mẹ già này Bà thương con nhưng thấy mình chưa làm tròn bổn phận, trách nhiệm củamột người mẹ, nhất là trong ngày hạnh phúc của con Tấm lòng của bà cụ Tứ thật cao cả và thiêng liêng.Câu 5 : Đoạn văn cần đảm bảo các ý:

-Dẫn ý bằng chính dòng độc thoại nội tâm xúc động của bà cụ Tứ

- Tình mẫu tử gì? Biểu hiện của tình mẫu tử?

- Ý nghĩa của tình mẫu tử?

- Phê phán những đứa con bất hiếu với mẹ và nêu hậu quả

- Bài học nhận thức và hành động?

Đ 5: ề

Ngoài v n ng i m đang lúi húi gi y nh ng búi c m c nham nh V h n quét l i cái sân, ườ ườ ẹ ẫ ữ ỏ ọ ở ợ ắ ạ

ti ng ch i t ng nhát kêu sàn s t trên m t đ t C nh t ng th t đ n gi n, bình th ng nh ng đ i v i h n ế ổ ừ ạ ặ ấ ả ượ ậ ơ ả ườ ư ố ớ ắ

l i r t th m thía c m đ ng B ng nhiên h n th y h n th ng yêu g n bó v i cái nhà c a h n l lùng ạ ấ ấ ả ộ ỗ ắ ấ ắ ươ ắ ớ ủ ắ ạ

H n đã có m t gia đình H n s cùng v sinh con đ cái đ y Cái nhà nh cái t m che m a che ắ ộ ắ ẽ ợ ẻ ở ấ ư ổ ấ ư

n ng M t ngu n vui s ng, ph n ch n đ t ng t tràn ng p trong lòng Bây gi h n m i th y h n nên ắ ộ ồ ướ ấ ấ ộ ộ ậ ờ ắ ớ ấ ắ

ng i, h n th y h n có b n ph n ph i lo l ng cho v con sau này H n xăm xăm ch y ra gi a sân, h n ườ ắ ấ ắ ổ ậ ả ắ ợ ắ ạ ữ ắ cũng mu n làm m t vi c gì đ d ph n tu s a l i căn nhà ố ộ ệ ể ự ầ ử ạ

1 Đo n văn trên đ c vi t theo ph ng th c nào là chính? ạ ượ ế ươ ứ

2 N i dung ch y u c a đo n văn b n là gìộ ủ ế ủ ạ ả ?

3 Xác đ nh t lo i c a các t ị ừ ạ ủ ừ gi y, quét ẫ và nêu hi u qu ngh thu t c a các t đóệ ả ệ ậ ủ ừ ?

4 Ý nghĩa c a t ủ ừ nên ng i ườ trong văn b n làả gì?

5 T văn b n, vi t đo n văn bày t suy nghĩ v h nh phúc.ừ ả ế ạ ỏ ề ạ

Tr l iả ờ :

Câu 1 : Đo n văn đ c vi t theo ph ng th c t s là chính ạ ượ ế ươ ứ ự ự

Câu 2 : Đo n văn di n t c nh t i ngôi nhà c a nhân v t Tràng vào bu i sáng, sau đêm tân hôn.ạ ễ ả ả ạ ủ ậ ổ

Câu 3 : Từ giẫy, quét là động từ Hiệu quả nghệ thuật của các từ đó : nhà văn tả những việc làm vào

sáng sớm của bà cụ Tứ và con dâu Họ đang xây đắp mái ấm gia đình, dọn dẹp nhà cửa cho sạch sẽ,ngăn nắp Chính hạnh phúc gia đình đã làm thay đổi không khí ngôi nhà, xua đi sự ám ảnh của cái đói,cái chết đang rình rập

Câu 4 : Ý nghĩa của từ nên người : thể hiện sự trưởng thành của nhân vật Tràng đối với gia đình Đó là

trách nhiệm làm con, làm chồng và tương lai sẽ làm cha của anh khi đã có vợ Nhà văn thể hiện tấm lòng

nhân đạo, hiểu được tâm trạng vui sướng khi được đón nhận hạnh phúc của Tràng

Câu 5 : Đoạn văn cần đảm bảo các ý:

- Dẫn ý bằng niềm vui của nhân vật Tràng khi có vợ

- Hạnh phúc gì? Biểu hiện của hạnh phúc?

- Ý nghĩa của hạnh phúc nói chung, hạnh phúc gia đình nói riêng?

- Phê phán những bất hạnh diễn ra trong gia đình và nêu hậu quả

- Bài học nhận thức và hành động?

Đ 6: ề

B a c m ngày đói trông th t th m h i Gi a cái m t rách có đ c m t lùm rau chu i thái r i, và ữ ơ ậ ả ạ ữ ẹ ộ ộ ố ố

m t đĩa mu i ăn v i cháo, nh ng c nhà đ u ăn r t ngon lành Bà c v a ăn v a k chuy n làm ăn, gia ộ ố ớ ư ả ề ấ ụ ừ ừ ể ệ

c nh v i con dâu Bà lão nói toàn chuy n vui, toàn chuy n sung s ng v sau này: ả ớ ệ ệ ướ ề

-Tràng Khi nào có ti n ta mua l y đôi gà Tao tin r ng cái ch đ u b p kia làm cái chu ng gà ạ ề ấ ằ ỗ ầ ế ồ thì ti n quá Này ngo nh đi ngo nh l i ch m y mà có ngay đàn gà cho mà xem ệ ả ả ạ ả ấ

1 Đo n văn trên đ c vi t theo ph ng th c nào là chính? ạ ượ ế ươ ứ

2 N i dung ch y u c a đo n văn b n là gìộ ủ ế ủ ạ ả ?

3 Các t ng ừ ữ m t rách, lùm rau chu i thái r i, m t đĩa mu i ăn v i cháo ẹ ố ố ộ ố ớ trong đo n văn đ t hi u quạ ạ ệ ả

di n đ t nh th nào?ễ ạ ư ế

4 Vi c bà c T khuyên con ệ ụ ứ mua l y đôi gà ấ có ý nghĩa gì?

5 T văn b n, vi t đo n văn bày t suy nghĩ v câu nóiừ ả ế ạ ỏ ề : gia đình là mái m duy nh t c a m i conấ ấ ủ ỗ

ng iườ ?

Tr l iả ờ :

Câu 1 : Đo n văn đ c vi t theo ph ng th c t s là chính ạ ượ ế ươ ứ ự ự

Câu 2 : Đo n văn di n t b a c m ngày đó khi đón con dâu m i và l i khuyên con nuôi gà c a bà cạ ễ ả ữ ơ ớ ờ ủ ụ

T ứ

Câu 3 : Các từ ngữ mẹt rách, lùm rau chuối thái rối, một đĩa muối ăn với cháo trong đoạn văn đạt hiệu

quả diễn đạt: Nhà văn kể lại cận cảnh mâm cơm ngày đó thật thảm khốc Qua đó, tác giả có cái nhìncảm thương với người nông dân, đồng thời gián tiếp tố cáo tội ác của bọn thực dân, phát xít lúc bấy giờ -thủ phạm gây ra nạn đói Ất dậu ( 1945)

Câu 4 : Việc bà cụ Tứ khuyên con mua lấy đôi gà có ý nghĩa nhân đạo sâu sắc Nuôi đôi gà tức là nuôi

niềm hy vọng Đó là lời khuyên chân tình của một người mẹ nhân hậu nhất, lời khuyên đậm chất nôngdân Bà cụ Tứ là người gần đất xa trời Nhưng bà không nói về mình mà chỉ lo cho con Khuyên connuôi gà là bà đã thắp lên ngọn lửa niềm tin vào tương lai, vào sự sống bất diệt

Câu 5 : Đoạn văn cần đảm bảo các ý:

- Dẫn ý bằng cảnh gia đình bà cụ Tứ trong bữa cơm ngày đói Bữa ăn tuy thảm hại nhưng ấm áptình mẹ con

- Gia đình là gì? T i sao gia đình là mái m duy nh t c a m i con ng iạ ấ ấ ủ ỗ ườ ?

- Vai trò và ý nghĩa của gia đình trong cuộc sống?

- Phê phán những gia đình tan vỡ, bất hạnh và nêu hậu quả

- Giới thiệu vài nét lớn về tác giả, tác phẩm;

- Giới thiệu và nhận định chung về nhân vật người vợ nhặt

II Thân bài:

1 Khái quát về tác phẩm : Giới thiệu hoàn cảnh ra đời tác phẩm, xuất xứ tác phẩm, tóm tắt nội

dung truyện

2 Phân tích nhân vật người vợ nhặt :

a/ Phân tích đặc điểm 1:

- Nêu đặc điểm: Người “vợ nhặt ” là nạn nhân của nạn đói năm 1945.

-Làm rõ đ c đi m: ặ ể

+ Ng i v nh t là m t con s không tròn trĩnh: không tên tu i, không quê h ng, không quáườ ợ ặ ộ ố ổ ươ

kh ứ

+ Chân dung ch ta hi n ra ngay t đ u là nh ng nét không m y d nhìn Đó là hình nh m tị ệ ừ ầ ữ ấ ễ ả ộ

ng i đàn bà g y vêu vao, ng c g y lép, khuôn m t l i cày xám x t, còn qu n áo thì rách nh t đĩa.ườ ầ ự ầ ặ ưỡ ị ầ ư ổ

+ Ch ta hi n ra tr c m t m i ng i v i đi u b còn xa m i g i là d u dàng Đàn bà gì mà “s mị ệ ướ ắ ọ ườ ớ ệ ộ ớ ọ ị ầ

s p ch y t i”, “s ng s a nói”, “đ ng cong c n tr c m t h n”…ậ ạ ớ ừ ỉ ứ ớ ướ ặ ắ

+ Đã th , ch ta thu c lo i ăn nói ch ng l n, ghê g m, m mi ng thì “rích b cu”, “b b ”, “sế ị ộ ạ ỏ ỏ ớ ở ệ ố ỏ ố ợgì”

+ Và trên h t, ch ta là m t ng i đang đói Đói đ n m c quên c ý t , s di n t i thi u c a m tế ị ộ ườ ế ứ ả ứ ỉ ệ ố ể ủ ộ

ng i con gái.ườ

T và bu i sáng hôm sau c a cu c đ i làm v Th t ra đ m đang, hi n th c.ứ ổ ủ ộ ờ ợ ị ỏ ả ề ụ

+ Bóng dáng của chị hiện ra tuy không lộng lẫy nhưng gợi lên sự ấm áp Chị mang đến một làngió tươi mát cho cuộc sống tăm tối bên bờ cái chết

3 Nhận xét về nghệ thuật xây dựng nhân vật “vợ nhặt ” :

- Tác giả đặt nhân vật vào tình huống truyện độc đáo để bộc lộ phẩm chất, tính cách.

- Cách kể chuyện tự nhân , hấp dẫn, dựng cảnh sinh động

- Đối thoại hấp dẫn, ngôn ngữ mộc mạc, giản dị

III Kết bài :

- Kết luận chung về hình tượng nhân vật “vợ nhặt ”

- Nêu ý nghĩa c a nhân v t.ủ ậ

- C m nghĩ v nhân v t.ả ề ậ

B/G i ý làm bài: ợ ( Ph n sau đây ch là g i ý chi ti t c a dàn ý s l c H c sinh đ c tham kh o.ầ ỉ ợ ế ủ ơ ượ ọ ọ ảKhi làm bài, HS ph i vi t thành bài hoàn ch nh, di n đ t sáng t o h nả ế ỉ ễ ạ ạ ơ Chú ý dòng in đ m đ ng ậ ứ là ý chính, dòng in đ m nghiêng ậ là trích d n ch ng tiêu bi u) ẫ ứ ể

M bài ở Kim Lân ( 1920-2007) là cây bút chuyên vi t truy n ng n Ông có nhi u tác ph m có giáế ệ ắ ề ẩ

tr v đ tài nông thôn và nông dân Sáng tác c a Kim Lân ph n ánh chân th c, xúc đ ngị ề ề ủ ả ự ộ

cu c s ng c a ng i dân quê mà ông hi u bi t sâu s c v c nh ng và tâm lí c a h “Vộ ố ủ ườ ể ế ắ ề ả ộ ủ ọ ợ

nh t” là m t trong nh ng truy n ng n hay nh t c a nhà văn Kim Lân và c a văn xuôi hi nặ ộ ữ ệ ắ ấ ủ ủ ệ

đ i Vi t Nam sau 1945 Trong truy n ng n này, nhà văn Kim Lân đã miêu t r t thành côngạ ệ ệ ắ ả ấ

nhân v t ng ậ ườ v nh t.i ợ ặ Đó là hình nh c a m t ng i nghèo đói, b t h nh nh ng l i cóả ủ ộ ườ ấ ạ ư ạ

l n ch lúa lên t nh, tình c Tràng đ c m t cô gái giúp anh đ y xe lân d c L n sau g pầ ở ỉ ờ ươ ộ ẩ ố ầ ặ

l i, Tràng m i cô gái ăn b n bát bánh đúc r i r v v i mình Cô đã thành v Tràng Tràngạ ờ ố ồ ủ ề ớ ợ

d n v v , c xóm ng c ng c nhiên, m Tràng ng c nhiên và c Tràng cũng ng c nhiên.ẫ ợ ề ả ụ ư ạ ẹ ạ ả ạ

Cu c s ng c a h tuy nghèo nh ng r t đ m m và luôn hy v ng vào t ng lai K t thúcộ ố ủ ọ ư ấ ầ ấ ọ ươ ếtruy n là tâm tr ng anh Tràng nghĩ v hình nh lá c và đoàn ng i đi phá kho thóc c aệ ạ ề ả ờ ườ ủ

Nh t chia cho ng i đói.ậ ườ

Phân

tích ý

Người “vợ nhặt ”là nạn nhân của nạn đói năm 1945 Thị là người vô gia cư, đến

cái tên cũng chẳng có Có lẽ thị không phải người ở xứ này, mà ở một nơi nào đó, do nạn

1 : đói đã trôi dạt đến đây, bám víu bụi bờ để sống.Trước khi trở thành vợ Tràng, thị là một

người phụ nữ ăn nói chỏng lỏn, táo bạo và liều lĩnh: Lần gặp đầu tiên, thị chủ động làm quen ra đẩy xe bò cho Tràng và “liếc mắt cười tít” với Tràng Lần gặp thứ hai, thị “sầm sập chạy tới”, “sưng sỉa nói” và lại còn “đứng cong cớn” trước mặt Tràng Nhưng Tràng không nhận ra thị Bởi hôm nay thị rách quá, áo quần tả tơi như tổ đỉa, thị gầy sọp hẳn

đi, trên khuôn mặt lưỡi cày xám xịt chỉ còn thấy hai con mắt Nạn đói đã tàn phá ghê

gớm, khiến cho thị thay hình đổi dạng Thị còn chủ động đòi ăn Khi được Tràng mời ăn

bánh đúc, thị đã sà xuống cắm đầu ăn một chặp bốn bát bánh đúc liền chẳng chuyện trò

gì Ăn xong còn lấy đũa quẹt ngang miệng và khen ngon…

Có th nói, t t c nh ng bi u hi n trên c a th suy cho cùng cũng là vì đóiể ấ ả ữ ể ệ ủ ị Cái đói trong m t lúc nào đó nó có th làm bi n d ng tính cách c a con ng ộ ể ế ạ ủ ườ Nói đi u này, i ề

ch c ch n ắ ắ nhà văn th t s xót xa và c m thông ậ ự ả cho c nh ng đói nghèo c a ng i laoả ộ ủ ườ

th t c a mình là m t ng i đàn bà hi n th c, e l , l phép, đ m đang Đi u đó đ c thậ ủ ộ ườ ề ụ ệ ễ ả ề ượ ể

hi n qua dáng v ệ ẻ b n l n đ n t i nghi p ẽ ẽ ế ộ ệ c a th khi bên Tràng vào lúc tr i ch ng v ng (ủ ị ờ ạ ạ

th đi sau Tràng ba b n b c, cái nón rách che nghiêng, “rón rén, e th n” , ng ng ị ố ướ ẹ ượ ngh u,“chân n b c díu c vào chân kia” ) ị ọ ướ ả Th t làậ t i nghi p cho c nh cô dâu m i theoộ ệ ả ớ

ch ng v nhà: m t c nh đ a dâu không xe hoa, ch ng pháo c i mà ch th y nh ng khuônồ ề ộ ả ư ẳ ướ ỉ ấ ữ

m t h c hác u t i c a nh ng ng i trong xóm và âm thanh c a ti ng qu , ti ng khóc hặ ố ố ủ ữ ườ ủ ế ạ ế ờ

ng i ch t tang th ng…ườ ế ươ Sau m t ngày làm v ộ ợ, ch d y s m, quét t c, d n d p cho cănị ậ ớ ướ ọ ẹnhà khang trang, s ch s Đó là hình nh c a m t ng i v bi t lo toan, thu vén cho cu cạ ẽ ả ủ ộ ườ ợ ế ộ

s ng gia đình – hình nh c a ố ả ủ m t ng ộ ườ ợ i v hi n, m t cô dâu th o Dù k bên cái ch t, ề ộ ả ề ế

cô gái này v n khao khát h nh phúc, mu n đ ẫ ạ ố ượ c s ng trong mái m h nh phúc c a ố ấ ạ ủ gia đình, m t mái m tình th ộ ấ ươ ng, có ch ng có con nh nh ng ng ồ ư ữ ườ i đàn bà may

m n khác Trong b a c m c ắ ữ ơ ướ i gi a ngày đói ữ , ch t ra là m t ph n ị ỏ ộ ụ ữ am hi u v th i ể ề ờ

sự khi k cho m và ch ng v câu chuy n B c Giang ng i ta đi phá kho thóc c a Nh t.ể ẹ ồ ề ệ ở ắ ườ ủ ậChính ch đã làm cho ni m hy v ng c a m và ch ng thêm ni m hy v ng vào s đ i đ iị ề ọ ủ ẹ ồ ề ọ ự ổ ờtrong t ng lai.ươ

s ng gia đình Ph i chăng ố ả th đã mang đ n m t làn gió t ị ế ộ ươ i mát cho cu c s ng tăm t iộ ố ố

c a nh ng ng i nghèo khủ ữ ườ ổ bên b c a cái ch t….ờ ủ ế

Nhân vật là một bằng chứng sinh động để tác giả tố cáo hiện thực về nạn đói, gópphần tạo nên giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm

Đ 2 : ề Phân tích nhân v t Tràng ậ trong truy n ng n “V nh t” c a Kim Lân ệ ắ ợ ặ ủ

( Trích đ thi và đáp ánT t Nghi p ề ố ệ THPT năm 2011- Ph n nâng cao) ầ

A Đáp án c a B GD&ĐT :ủ ộ

a Yêu c u v kĩ năng ầ ề

Bi t cách làm bài ngh lu n v m t tác ph m, đo n trích văn xuôi; bi t cách phân tích m t hìnhế ị ậ ề ộ ẩ ạ ế ộ

t ng nhân v t K t c u ch t ch , di n đ t l u loát; không m c l i chính t , dùng t , ng pháp ượ ậ ế ấ ặ ẽ ễ ạ ư ắ ỗ ả ừ ữ

b Yêu c u v ki n th c ầ ề ế ứ

Trên c s nh ng hi u bi t v nhà văn Kim Lân và truy n ng n V nh t (ch y u ph n tríchơ ở ữ ể ế ề ệ ắ ợ ặ ủ ế ầtrong Ng văn 12 Nâng cao, T p hai), thí sinh có th trình bày theo nhi u cách, nh ng c n làm rõ đ cữ ậ ể ề ư ầ ượcác ý c b n sau: ơ ả

- Nêu đ c v n đ c n ngh lu nượ ấ ề ầ ị ậ

- Tràng là ng i dân ng c nghèo kh , có ph m ch t hi n lành, t t b ng; s n lòng c u mangườ ụ ư ổ ẩ ấ ề ố ụ ẵ ư

ng i đ ng c nh ng trong n n đói kh ng khi p.ườ ồ ả ộ ạ ủ ế

- Trong hoàn c nh kh n cùng v n khát khao h nh phúc, có ý th c t o d ng mái m giaả ố ẫ ạ ứ ạ ự ấđình

- Khát v ng s ng mãnh li t; có ni m tin vào t ng lai t i sáng.ọ ố ệ ề ươ ươ

- Ngh thu t: nhân v t đ c đ t trong tình hu ng truy n đ c đáo; di n bi n tâm lí đ c miêu tệ ậ ậ ượ ặ ố ệ ộ ễ ế ượ ảchân th c, tinh t ; ngôn ng m c m c, gi n d , phù h p v i tính cách nhân v t ự ế ữ ộ ạ ả ị ợ ớ ậ

- Đánh giá chung v nhân v t.ề ậ

B/G i ý làm bài: ợ ( Ph n sau đây ch là g i ý chi ti t c a dàn ý s l c H c sinh đ c tham kh o.ầ ỉ ợ ế ủ ơ ượ ọ ọ ảKhi làm bài, HS ph i vi t thành bài hoàn ch nh, di n đ t sáng t o h nả ế ỉ ễ ạ ạ ơ Chú ý dòng in đ m đ ng ậ ứ là ý chính, dòng in đ m nghiêng ậ là trích d n ch ng tiêu bi u) ẫ ứ ể

M bài ở Kim Lân là m t trong nh ng nhà văn xu t s c c a n n văn xuôi hi n đ i Vi t Namộ ữ ấ ắ ủ ề ệ ạ ệ

tr c và sau Cách m ng tháng Tám Th gi i ngh thu t c a ông t p trung khung c nhướ ạ ế ớ ệ ậ ủ ậ ở ảnông thôn và hình t ng ng i nông dân Sáng tác c a Kim Lân ph n ánh chân th c, xúcượ ườ ủ ả ự

đ ng cu c s ng c a ng i dân quê mà ông hi u bi t sâu s c v c nh ng và tâm lí c a h ộ ộ ố ủ ườ ể ế ắ ề ả ộ ủ ọ

M t trong nh ng tác ph m tiêu bi u c a Kim Lân đ c vi t ngay sau khi Cách m ng thángộ ữ ẩ ể ủ ượ ế ạTám thành công là truy n ng n “ệ ắ V nh t ợ ặ ” Trong truy n ng n này, nhà văn Kim Lân đãệ ắmiêu t r t thành công ả ấ nhân v t Tràng ậ Đó là hình nh c a m t ng i nghèo đói, b t h nhả ủ ộ ườ ấ ạ

l n ch lúa lên t nh, tình c Tràng đ c m t cô gái giúp anh đ y xe lên d c L n sau g pầ ở ỉ ờ ươ ộ ẩ ố ầ ặ

l i, Tràng m i cô gái ăn b n bát bánh đúc r i r v v i mình Cô đã thành v Tràng Tràngạ ờ ố ồ ủ ề ớ ợ

d n v v , c xóm ng c ng c nhiên, m Tràng ng c nhiên và c Tràng cũng ng c nhiên.ẫ ợ ề ả ụ ư ạ ẹ ạ ả ạ

Cu c s ng c a h tuy nghèo nh ng r t đ m m và luôn hy v ng vào t ng lai K t thúcộ ố ủ ọ ư ấ ầ ấ ọ ươ ếtruy n là tâm tr ng anh Tràng nghĩ v hình nh lá c và đoàn ng i đi phá kho thóc c aệ ạ ề ả ờ ườ ủ

Nh t chia cho ng i đói.ậ ườ

Phân

tích ý

1 :

Tr ướ c h t, Tràng là ng ế ườ i dân ng c nghèo kh , có ph m ch t hi n lành, t t ụ ư ổ ẩ ấ ề ố

b ng; s n lòng c u mang ng ụ ẵ ư ườ ồ i đ ng c nh ng trong n n đói kh ng khi p ả ộ ạ ủ ế

Th t v y, xu t hi n trong tác ph m, Tràng v n là m t gã trai nghèo, s ng xóm ngậ ậ ấ ệ ẩ ố ộ ố ở ụ

c , có m t m già và làm ngh đ y xe bò m n Đã v yư ộ ẹ ề ẩ ướ ậ , Tràng l i có m t ngo i hình x uạ ộ ạ ấ

xí, thô k ch v i “ ệ ớ cái đ u tr c nh n”; ầ ọ ẵ “cái l ng to r ng nh l ng g u”; “ hai con m t ư ộ ư ư ấ ắ

gà gà, nh tí” ỏ lúc nào cũng đ m vào bóng chi u c a hoàng hôn.Thêm vào đó, tính tình c aắ ề ủ ủTràng l i có ph n “d h i” nh ng t t b ng, hay vui đùa v i tr con trong xóm Có th nói,ạ ầ ở ơ ư ố ụ ớ ẻ ể

Tràng có m t c nh ng th t b t h nh và t i nghi p ộ ả ộ ậ ấ ạ ộ ệ

Th y ng i đàn bà đói quá, anh s n sàng cho ăn dù cũng ch ng d d t gì Th y ng iấ ườ ẵ ẳ ư ậ ấ ườđàn bà quy t tâm theo mình, dù b ng s cho t ng lai, anh v n không t ch i Đi u chế ỗ ợ ươ ẫ ừ ố ề ủ

y u là :"ế Trong lòng h n bây gi ch còn tình nghĩa gi a h n v i ng ắ ờ ỉ ữ ắ ớ ườ i đàn bà đi bên.

M t cái gì m i m , l l m, ch a t ng th y ng ộ ớ ẻ ạ ắ ư ừ ấ ở ườ i đàn ông nghèo kh y ổ ấ " Chính s t tự ố

b ng và nhân h u này đã đem đ n h nh phúc cho Tràng.ụ ậ ế ạ

Tràng không ph i không bi t “ả ế ch n” ợ : “Thóc g o này đ n cái thân mình cũng ch bi t có ạ ế ả ế nuôi n i không, l i còn đèo bòng” ổ ạ Nh ng r i anh ta ch c l i “ư ồ ặ ưỡ Ch c,k !” ậ ệ Có v nhẻ ư

m t quy t đ nh không nghiêm túc nh phóng lao ph i theo lao v y.Vi c hai ng i đ n v iộ ế ị ư ả ậ ệ ườ ế ớnhau b ngoài có v ng u nhiên nh ng bên trong l i là t t nhiên ề ẻ ẫ ư ạ ấ : Ng i đàn bà c n Tràngườ ầ

đ có m t ch d a qua thì đói kém, còn Tràng cũng c n ng i ph n nghèo y đ có vể ộ ỗ ự ầ ườ ụ ữ ấ ể ợ

và đ bi t đ n h nh phúc.ể ế ế ạ

Trên đ ườ ng đ a v v nhà ư ợ ề , Tràng th t s ậ ự vui và h nh phúc ạ :“ Trong m t lúc, ộ Tràng nh quên h t nh ng c nh s ng ê ch , tăm t i hàng ngày, quên c đói khát đang ư ế ữ ả ố ề ố ả

đe do …Trong lòng h n, lúc này ch còn tình nghĩa v i ng ạ ắ ỉ ớ ườ i đàn bà đi bên M t cái gì ộ

m i m , l l m, ch a t ng th y ng ớ ẻ ạ ắ ư ừ ấ ở ườ i đàn ông y…” ấ Có th nói , trong tác ph m, cóể ẩ

t i h n hai m i l n nhà văn nh c đ n ni m vui và n c i th ng tr c c a Tràng khi đãớ ơ ươ ầ ắ ế ề ụ ườ ườ ự ủ

có v b ng các t ng r t g i t và g i c m : m t ph n ph , m t sáng lên l p lánh, mi ngợ ằ ừ ữ ấ ợ ả ợ ả ặ ớ ở ắ ấ ệ

c i t m t m…ườ ủ ỉ

Ch sau m t đêm ỉ ộ “nên v nên ch ng”, ợ ồ Tràng th y mình đ i khác “ ấ ổ trong ng ườ i êm

ái, l ng l nh ng ử ơ ư ườ ừ i t gi c m đi ra.Vi c h n có v đ n hôm nay h n v n còn ng ấ ơ ệ ắ ợ ế ắ ẫ ỡ

nh không ph i” ư ả Tràng “ b ng nhiên th y th ỗ ấ ươ ng yêu và g n bó v i căn nhà”; ắ ớ “H n ắ

đã có m t gia đình H n s cùng v sinh con đ cái đ y Cái nhà nh t m che m a ộ ắ ẽ ợ ẻ ở ấ ư ổ ấ ư che n ng…Bây gi h n m i th y h n nên ng ắ ờ ắ ớ ấ ắ ườ i, th y h n có b n ph n ph i lo cho v ấ ắ ổ ậ ả ợ con sau này…”

Ni m vui c a Tràng th t c m đ ng ề ủ ậ ả ộ , l n l n c hi n th c l n c m “ẫ ộ ả ệ ự ẫ ướ ơ H n xăm ắ xăm ch y ra gi a sân, h n mu n làm m t vi c gì đ d ph n tu s a l i căn nhà ạ ữ ắ ố ộ ệ ể ự ầ ử ạ ” So v iớ

cái dáng “ng t ng ậ ưỡ ” c a Tràng đ u tác ph m, hành đ ng “ ng ủ ở ầ ẩ ộ xăm xăm” này c a Tràngủ

là m t đ t bi n quan tr ng, m t b c ngo t đ i thay c s ph n l n tính cách c a Tràng: ộ ộ ế ọ ộ ướ ặ ổ ả ố ậ ẫ ủ từ đau kh sang h nh phúc, t chán đ i sang yêu đ i, t ngây d i sang ý th c ổ ạ ừ ờ ờ ừ ạ ứ

Tràng bi t v t lên trên hoàn c nh đ s ng h nh phúc Trong phúc ch c, Tràng nghĩế ượ ả ể ố ạ ố

đ nế “ c nh nh ng ng ả ữ ườ i nghèo đói m m kéo nhau đi trên đê S p Đ ng tr ầ ầ ộ ằ ướ c có lá c ờ

đ to l m” ỏ ắ Đoàn ng i đi phá kho thóc c a Nh t và lá c Vi t Minh.ườ ủ ậ ờ ệ Đây là hi n th cệ ự

nh ng cũng là c m v m t t ng lai h ng v Đ ng v cách m ng c a Tràng và nh ngư ướ ơ ề ộ ươ ướ ề ả ề ạ ủ ữ

Kết

luận Tóm lại, Kim Lân miêu tả tâm trạng nhân vật Tràng xoay quanh tình huống nhặt vợhết sức đặc biệt Cũng từ đó, hình tượng nhân vật Tràng có vai trò lớn trong việc thể hiện

tư tưởng chủ đề của tác phẩm: Những người đói, họ không nghĩ đến cái chết mà luôn nghĩ

đến sự sống Cũng qua Tràng và câu chuyện nhặt vợ của anh, nhà văn giúp người đọc

cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của nhựng người dân lao động nghèo: đó là vẻ đẹp tình người và niềm tin tưởng vào tương lai.

Đ 3 ề : Phân tích di n bi n tâm tr ng nhân v t bà c T ễ ế ạ ậ ụ ứ trong truy n ng n “V nh t” c a Kim Lân.ệ ắ ợ ặ ủ

( Trích đ thi và đáp ánT t Nghi p ề ố ệ THPT năm 2008)

A Đáp án c a B GD&ĐT :ủ ộ

a Yêu c u v kĩ năng: ầ ề

Bi t cách làm bài văn ngh lu n phân tích nhân v t; k t c u ch t ch , di n đ t l u loát; không m cế ị ậ ậ ế ấ ặ ẽ ễ ạ ư ắ

l i chính t , dùng t và ng pháp ỗ ả ừ ữ

b Yêu c u v ki n th c: ầ ề ế ứ

Trên c s hi u bi t v truy n ng n V nh t c a Kim Lân, thí sinh phân tích đ c di n bi n tâmơ ở ể ế ề ệ ắ ợ ặ ủ ượ ễ ế

tr ng c a nhân v t bà c T v i các ý c b n sau: ạ ủ ậ ụ ứ ớ ơ ả

- Gi i thi u khái quát v tác gi , tác ph m và nhân v t ớ ệ ề ả ẩ ậ

- B i c nh n y sinh tâm tr ng: gi a n n đói thê th m, m i ng i đang đ i m t v i cái ch t thì Tràngố ả ả ạ ữ ạ ả ọ ườ ố ặ ớ ế(con trai bà c T ) l i l y v ụ ứ ạ ấ ợ

- Di n bi n tâm tr ng c a nhân v t bà c T : ễ ế ạ ủ ậ ụ ứ

+ Ng c nhiên và lo l ng ạ ắ

+ H n t i và th ng xót ờ ủ ươ

+ M ng lòng và mong m i ừ ỏ

- Đánh giá: V i tình hu ng truy n đ c đáo, l a ch n chi ti t đ c s c, Kim Lân đã miêu t di nớ ố ệ ộ ự ọ ế ặ ắ ả ễ

bi n tâm tr ng bà c T chân th c, tinh t , c m đ ng; t đó làm toát lên t m lòng nhân h u, bao dungế ạ ụ ứ ự ế ả ộ ừ ấ ậ

c a nhân v t và trái tim nhân đ o c a tác gi ủ ậ ạ ủ ả

B G i ý làm bài: ợ ( Ph n sau đây ch là g i ý chi ti t c a dàn ý s l c H c sinh đ c tham kh o Khiầ ỉ ợ ế ủ ơ ượ ọ ọ ảlàm bài, HS ph i vi t thành bài hoàn ch nh, di n đ t sáng t o h nả ế ỉ ễ ạ ạ ơ Chú ý dòng in đ m đ ng ậ ứ là ý chính, dòng in đ m nghiêng ậ là trích d n ch ng tiêu bi u) ẫ ứ ể

M bài ở Kim Lân là m t trong nh ng nhà văn xu t s c c a n n văn xuôi hi n đ i Vi t Nam tr cộ ữ ấ ắ ủ ề ệ ạ ệ ướ

và sau Cách m ng tháng Tám Th gi i ngh thu t c a ông t p trung khung c nh nôngạ ế ớ ệ ậ ủ ậ ở ảthôn và hình t ng ng i nông dân Sáng tác c a Kim Lân ph n ánh chân th c, xúc đ ngượ ườ ủ ả ự ộ

cu c s ng c a ng i dân quê mà ông hi u bi t sâu s c v c nh ng và tâm lí c a h M tộ ố ủ ườ ể ế ắ ề ả ộ ủ ọ ộtrong nh ng tác ph m tiêu bi u c a Kim Lân đ c vi t ngay sau khi Cách m ng tháng Támữ ẩ ể ủ ượ ế ạthành công là truy n ng n “ệ ắ V nh t ợ ặ ” Trên cái n n tăm t i và đau th ng c a n n đói tề ố ươ ủ ạ Ấ

D u ( 1945), nhà văn đã vi t r t hay v ậ ế ấ ề tâm tr ng c a bà c T - m t ng ạ ủ ụ ứ ộ ườ i m già, ẹ nghèo kh nh ng giàu tình th ổ ư ươ ng con và giàu lòng nhân h u ậ

ch lúa lên t nh, tình c Tràng đ c m t cô gái giúp anh đ y xe lân d c L n sau g p l i,ở ỉ ờ ươ ộ ẩ ố ầ ặ ạTràng m i cô gái ăn b n bát bánh đúc r i r v v i mình Cô đã thành v Tràng Tràng d nờ ố ồ ủ ề ớ ợ ẫ

v v , c xóm ng c ng c nhiên, m Tràng ng c nhiên và c Tràng cũng ng c nhiên Cu cợ ề ả ụ ư ạ ẹ ạ ả ạ ộ

s ng c a h tuy nghèo nh ng r t đ m m và luôn hy v ng vào t ng lai K t thúc truy n làố ủ ọ ư ấ ầ ấ ọ ươ ế ệtâm tr ng anh Tràng nghĩ v hình nh lá c và đoàn ng i đi phá kho thóc c a Nh t chiaạ ề ả ờ ườ ủ ậcho ng i đói.ườ

Tr ướ c h t ế , xu t hi n trong tác ph mấ ệ ẩ , bà c T hi n lên là m t ng i đàn bà nông dân,ụ ứ ệ ộ ườ

h n h u và có m t cu c đ i th t nhi u th ng c mồ ậ ộ ộ ờ ậ ề ươ ả : nhà nghèo, goá b a, s ng gian kh , ụ ố ổ

th m l ng ầ ặ Bà c T l n đ u tiên xu t hi n trong thiên truy n v i vài nét đ n gi n : ch aụ ứ ầ ầ ấ ệ ệ ớ ơ ả ư

th y ng i đã th y ti ng ho, dáng ấ ườ ấ ế l ng kh ng, ọ ọ đôi m t nhoèn h p , Nhà văn g i bà b ngắ ấ ọ ằ

nh ng t ng trân tr ng, trìu m n: ữ ừ ữ ọ ế bà c , bà lão, ng ụ ườ i m nghèo kh ẹ ổ Cách g i nh v yọ ư ậ

Di n bi n tâm tr ng c a bà c T có s thay đ i theo tr t t th i gian ễ ế ạ ủ ụ ứ ự ổ ậ ự ờ Kh i đ u ở ầ ,

bà ng ngàng ỡ tr ướ c vi c Tràng có v ệ ợ - ng ngàng tr c vi c có m t ng i ph n l xu tỡ ướ ệ ộ ườ ụ ữ ạ ấ

hi n trong nhà mình Tr ng thái ng ngàng c a bà c đ c nhà văn di n t b ng hàng lo tệ ạ ỡ ủ ụ ượ ễ ả ằ ạ

nh ng câu nghi v n: ữ ấ “Quái sao l i có ng ạ ườ i đàn bà nào trong y nh ? Ng ở ấ ỉ ườ i đàn bà nào l i đ ng ngay đ u gi ạ ứ ầ ườ ng th ng con trai mình th kia? Sao l i chào mình mình ằ ế ạ

b ng u? ” ằ S vi c Tràng l y v đ c xem là vi c ng c nhiên đ ng tr i, t o ra m t tìnhự ệ ấ ợ ượ ệ ạ ộ ờ ạ ộ

hu ng đ y k ch tính Bà ng c nhiên vì con mình nghèo, x u xí, dân ng c , l i đang th iố ầ ị ạ ấ ụ ư ạ ờ

bu i đói khát, nuôi thân còn ch ng xong mà Tràng l i dám l y v ổ ẳ ạ ấ ợ

Sau khi hi u ra là con trai đã có v ể ợ, bà lão không nói gì mà ch “ỉ cúi đ u nín l ng ầ ặ ”.

S ự nín l ng ặ đ y n i tâmầ ộ , đó là tâm tr ng ạ v a ai oán, v a xót th ừ ừ ươ ng cho đ a con mình ứ vìTràng l y v trong lúc b n hàn, ng i m nghèo không bi t l y gì cho con và bà t i h n choấ ợ ầ ườ ẹ ế ấ ủ ờ

mình: Chao ôi, ng ườ i ta d ng v g ch ng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm n i, ự ợ ả ồ ổ

nh ng mong sinh con đ cái đ m m t sau này Còn mình thì ữ ẻ ể ở ặ Tâm tr ng bu n t i choạ ồ ủchính mình thì không đ s c l y đ c v cho đ a con trai duy nh t c a mình đ đ n n iủ ứ ấ ượ ợ ứ ấ ủ ể ế ỗTràng ph i ả nh t v ặ ợ Trong n i lo âu c a bà còn là nh ng day d t, d n v t c a ng i m vì bàỗ ủ ữ ứ ằ ặ ủ ườ ẹ

đã không làm tròn b n ph n làm m Sau đó bà đã lo l ng: ổ ậ ẹ ắ Bi t r ng chúng nó có nuôi n i ế ằ ổ nhau s ng qua c n đói khát này không ố ơ Ý nghĩ y bi u hi n t m lòng th ng con bao laấ ể ệ ấ ươ

c a bà c T N i lo l ng c a bà là t m lòng c a ng i m đ y trách nhi m nh ng đành b tủ ụ ứ ỗ ắ ủ ấ ủ ườ ẹ ầ ệ ư ấ

l c tr c s ph n.ự ướ ố ậ

Ti p theo là tâm tr ng c a bà c T khi nói chuy n v i ng ế ạ ủ ụ ứ ệ ớ ườ ợ i v Tràng Ng iườ

đàn bà Tràng đã nh t ặ v làm v đang đ ng tr c bà c T Th nh m t ng i có l i, ề ợ ứ ướ ụ ứ ị ư ộ ườ ỗ cúi

m t xu ng,tay vân vê tà áo đã rách b t ặ ố ợ Bà đăm đăm nhìn th Đó là cái nhìn c a s áiị ủ ự

ng i, c m thông, Ánh m t c a bà là ánh m t c a tình th ng Bà nghĩ ạ ả ắ ủ ặ ủ ươ “Ng ườ i ta có g p ặ

b ướ c khó khăn, đói kh này, ng ổ ườ i ta m i l y đ n con mình Mà con mình m i có đ ớ ấ ế ớ ượ c

v …” ợ Bà đã hi u r t rõ nguyên nhân ể ấ ng ườ i ta đã l y con mình Hay chính bà đã hi u đ cấ ể ượhoàn c nh c a th là m t ng i đang g p ả ủ ị ộ ườ ặ khó khăn, đói khổ nên đã theo không v làm về ợcon bà Bà còn hi u cũng nh ể ờ ng ườ i ta mà con mình m i có đ ớ ượ c v ợ M t s th u hi u sâuộ ự ấ ể

s c Ng i đ c bà ban n, l i cũng là ng i mà bà ph i ch u n Tuy nhiên, không vì l đóắ ườ ượ ơ ạ ườ ả ị ơ ẽ

mà bà ph i h th p mình Bà là m , bà có quy n quy t đ nh t t c Và ng i đàn bà kia cùngả ạ ấ ẹ ề ế ị ấ ả ườTràng đang h i h p, ch đ i cái giây phút quy t đ nh y.ồ ộ ờ ợ ế ị ấ

Bà đã g i th là ọ ị con, x ng ư u m t cách t nhiên, b ng chính tình c m chân thành, m ápộ ự ằ ả ấ

th hi n s tôn tr ng th , nói chuy n thân m t v i th ngay trong l n đ u g p m t Câu nóiể ệ ự ọ ị ệ ậ ớ ị ầ ầ ặ ặ

đ u tiên c a bà v i nàng dâu m i th t chân tình, c m đ ng: ầ ủ ớ ớ ậ ả ộ “ , thôi thì các con đã ph i Ừ ả duyên ph i ki p v i nhau, u cũng m ng lòng…” ả ế ớ ừ Nhà văn đã tìm đ c t ng chính xácượ ừ ữ

đ miêu t tâm tr ng c a bà c :ể ả ạ ủ ụ m ng lòng ừ ch không ph i ứ ả b ng lòng ằ Nó v a có v m cừ ẻ ộ

m c c a ng i già v a l t t đúng cái th n thái c a m t t m lòng v tha cao quý đangạ ủ ườ ừ ộ ả ầ ủ ộ ấ ị

ng ng ng p, v ng v tìm cách gi u dòng n c m t xót th ng R i bà l i đ ng viên conượ ậ ụ ề ấ ướ ắ ươ ồ ạ ộ

trai và con dâu: “Nhà ta nghèo con V ch ng mày li u mà b o nhau làm ăn ai giàu ạ ợ ồ ệ ả

ba h , ai khó ba đ i ” ọ ờ N u Tràng, s ng ngàng đi th ng t i ni m tin thì bà c T , sế ở ự ỡ ẳ ớ ề ở ụ ứ ự

v n đ ng tâm lí ph c t p h n nhi u Con ng i già c y đã đánh giá s vi c b ng kinhậ ộ ứ ạ ơ ề ườ ả ấ ự ệ ằnghi m và s t ng tr i, lòng đ y ám nh v m t quá kh n ng trĩu nh ng đ ng cay, cệ ự ừ ả ầ ả ề ộ ứ ặ ữ ắ ơ

c c:ự “Bi t r ng chúng nó có nuôi n i nhau qua đ ế ằ ổ ượ c c n đói khát này không?” ơ R i ồ tình

th ươ l i chìm vào n i lo ng ạ ỗ , t o thành m t tr ng thái tâm lý tri n miên day d t : bà nghĩ đ nạ ộ ạ ề ứ ế

b n ph n ch a tròn, nghĩ đ n ông lão, đ n con gái út, nghĩ đ n n i kh c a đ i mình, nghĩổ ậ ư ế ế ế ỗ ổ ủ ờ

đ n t ng lai c a con …đ cu i cùng d n t bao lo l ng – yêu th ng trong m t câu nóiế ươ ủ ể ố ồ ụ ắ ươ ộ

gi n d : ả ị “ Chúng mày l y nhau lúc này, u th ấ ươ ng quá”.

Hi u bi t, c m thông, c u mang và th ng xót v i m t cô gái xa l , nghèo kh , ráchể ế ả ư ươ ớ ộ ạ ổ

r i, đói khát theo không con bà v làm v , t m lòng y ch có m t con ng i có lòngướ ề ợ ấ ấ ỉ ở ộ ườnhân h u, bao dung và v tha Bà c T là m t ng i nh v y ậ ị ụ ứ ộ ườ ư ậ

Cu i cùng là tâm tr ng c a bà c T vào sáng hôm sau ố ạ ủ ụ ứ Khi Tràng th c dây đã th yứ ấ

m và v đang d n d p nhà c a, sân v n Tràng th y m mình hôm nay ẹ ợ ọ ẹ ử ườ ấ ẹ nh nhõm, t ẹ ươ i

t nh ỉ khác ngày th ng Cái m t b ng beo u ám c a bà ườ ặ ủ ủ r ng r ạ ỡ h n lên Bà ẳ xăm x n ắ d nọ

d p, thu vén căn nhà Bà cùng nh ng ng i con đ u nghĩ: ẹ ữ ườ ề thu x p nhà c a cho quang ế ử

qu , n n p thì cu c đ i h có th khác đi, làm ăn có c kh m khá h n ẽ ề ế ộ ờ ọ ể ơ ấ ơ

Trong b a c m ngày đói th m h i: ữ ơ ả ạ gi a cái m t rách có đ c m t chùm rau chu i thái ữ ẹ ộ ộ ố

r i và m t đĩa mu i ăn v i cháo, ố ộ ố ớ nh ng c nhà đ u ăn r t ngon lành Bà c v a ăn v a kư ả ề ấ ụ ừ ừ ểtoàn chuy n vui đ xua đi th c t i hãi hùng, đ nhen nhóm ni m tin vào cu c s ng cho conệ ể ự ạ ể ề ộ ố

:“ Khi nào có ti n ta mua l y đôi gà …” ề ấ

Bữa ăn diễn ra thật nhanh bởi niêu cháo chỉ đủ cho mỗi người lưng lưng hai bát là đã

hết nhẵn Bà cụ Tứ nhình hai con vui vẻ: Chúng mà đợi u nhá Tao có cái này hay lắm cơ Rồi bà bưng ra một cái nồi bốc khói nghi ngút, bà cười và nói với con:“Chè khoán đây, ngon đáo để cơ” Chữ ‘ngon” này không phải là xúc cảm về vật chất ( xúc cảm về vị cháo cám) mà là xúc cảm về tinh thần: ở người mẹ, niềm tin về hạnh phúc của con biến đắng chát

của cháo cám thành ngọt ngào Chọn hình ảnh nồi cháo cám, Kim Lân muốn chứng minh

cho cái chất người của người dân lao động: trong bất kỳ hoàn cảnh nào, tình nghĩa và hy vọng của con người vẫn không thể bị tiêu diệt – con người vẫn muốn sống cho ra sống Chính chất người đã thể hiện ở cách sống tình nghĩa và hy vọng Tuy nhiên, niềm vui

của bà cụ Tứ trong hoàn cảnh ấy vẫn là niềm vui tội nghiệp, bởi thực tại vẫn nghiệt ngã với

nồi cháo cám “đắng chát và nghẹn bứ” Bà không cầm được nước mắt Tình thương của bà

đối với các con càng lúc càng như kiệt sức Nhưng họ không gục ngã chính vì họ đã tìmđược niềm an ủi trong sự cưu mang, nương tựa nhau, quan tâm chăm sóc nhau Tình vợchồng, tình mẹ con-những động lực lớn lao ấy đã giúp họ tăng sức mạnh vượt qua nhữngthực trạng u uất, bế tắc Chính bà cụ Tứ đã thắp sáng ngọn lửa niền tin và hy vọng cho haicon Bà là người mẹ nhân hâu nhất

Nghệ

thuật

Nhà văn Kim Lân đã miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật bà cụ Tứ khá sắc sảo Ông

đã thấu hiểu và phân tích được một cách hợp lí những chuyển biến tâm trạng phức tạp

mà sâu sắc của nhân vật Tác giả đã tạo được một tình huống truyện độc đáo để nhân vật

bộc lộ những phẩm chất, tính cách: cách kể chuyện tự nhiên, hấp dẫn, dựng cảnh sinh độngvới nhiều chi tiết đặc sắc; đối thoại hấp dẫn, ấn tượng; miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, ngônngữ mộc mạc, giản dị, đậm chất nông thôn và có sự gia công sáng tạo của nhà văn

Kết

luận trạng thái tâm lý khá tinh tế của nhân vật bà cụ Tứ trong một hoàn cảnh đặc biệt.Vượt Có thể nói, thành công của nhà văn là đã thầu hiểu và phân tích được những

lên hoàn cảnh vẫn là một vẻ đẹp tinh thần của những người nghèo khổ Nhân vật bà cụ Tứ

là điển hình cho những người mẹ, người phụ nữ Việt Nam nghèo khổ, nhân hậu, giàu đức hisinh và khao khát hạnh phúc

Đ 4 ề : Phân tích giá tr nhân đ o ị ạ trong truy n ng n “V nh t” c a nhà văn Kim Lân ệ ắ ợ ặ ủ

( Trích đ thi và đáp ánT t Nghi p ề ố ệ THPT năm 2008 - L n 2) ầ

- Ph n ánh hi n th c cu c s ng bi th m c a ng i dân lao đ ng trong n n đóiả ệ ự ộ ố ả ủ ườ ộ ạ kh ng khi pủ ế1945; lên án t i ác c a th c dân, phát xít ộ ủ ự

- C m th ng thân ph n r rúng c a con ng i ả ươ ậ ẻ ủ ườ

- Ng i ca nét đ p tâm h n ng i lao đ ng nghèo: khát khao h nh phúc, lòngợ ẹ ồ ườ ộ ạ nhân h u, ni mậ ề

hy v ng vào ngày mai… ọ

B G i ý làm bài: ợ ( Ph n sau đây ch là g i ý chi ti t c a dàn ý s l c H c sinh đ c tham kh o Khiầ ỉ ợ ế ủ ơ ượ ọ ọ ảlàm bài, HS ph i vi t thành bài hoàn ch nh, di n đ t sáng t o h nả ế ỉ ễ ạ ạ ơ Chú ý dòng in đ m đ ng ậ ứ là ý chính, dòng in đ m nghiêng ậ là trích d n ch ng tiêu bi u) ẫ ứ ể

M bài ở Kim Lân là m t trong nh ng nhà văn xu t s c c a n n văn xuôi hi n đ i Vi t Namộ ữ ấ ắ ủ ề ệ ạ ệ

tr c và sau Cách m ng tháng Tám Th gi i ngh thu t c a ông t p trung khung c nhướ ạ ế ớ ệ ậ ủ ậ ở ảnông thôn và hình t ng ng i nông dân Sáng tác c a Kim Lân ph n ánh chân th c, xúcượ ườ ủ ả ự

đ ng cu c s ng c a ng i dân quê mà ông hi u bi t sâu s c v c nh ng và tâm lí c a h ộ ộ ố ủ ườ ể ế ắ ề ả ộ ủ ọ

M t trong nh ng tác ph m tiêu bi u c a Kim Lân đ c vi t ngay sau khi Cách m ng thángộ ữ ẩ ể ủ ượ ế ạ

Tám thành công là truy n ng n “ệ ắ V nh t ợ ặ ” Truy n th hi n ệ ể ệ giá tr nhân đ o ị ạ sâu s c ắ

ch lúa lên t nh, tình c Tràng đ c m t cô gái giúp anh đ y xe lân d c L n sau g p l i,ở ỉ ờ ươ ộ ẩ ố ầ ặ ạTràng m i cô gái ăn b n bát bánh đúc r i r v v i mình Cô đã thành v Tràng Tràng d nờ ố ồ ủ ề ớ ợ ẫ

v v , c xóm ng c ng c nhiên, m Tràng ng c nhiên và c Tràng cũng ng c nhiên Cu cợ ề ả ụ ư ạ ẹ ạ ả ạ ộ

s ng c a h tuy nghèo nh ng r t đ m m và luôn hy v ng vào t ng lai K t thúc truy n làố ủ ọ ư ấ ầ ấ ọ ươ ế ệtâm tr ng anh Tràng nghĩ v hình nh lá c và đoàn ng i đi phá kho thóc c a Nh t chia choạ ề ả ờ ườ ủ ậ

nh ng con ng i, nh ng c nh đ i b t h nh trong cu c s ng Đ ng th i, nhà văn còn th hi nữ ườ ữ ả ờ ấ ạ ộ ố ồ ờ ể ệ

t m lòng nâng niu, trân tr ng c a mình v i nh ng nét đ p trong tâm h n và ni m tin khấ ọ ủ ớ ữ ẹ ồ ề ảnăng v n lên c a ng i lao đ ng đ h ng v s s ng, v ánh sáng và t ng lai… dù trongươ ủ ườ ộ ể ướ ề ự ố ề ươ

b t kỳ hoàn c nh nào c a cu c đ i.ấ ả ủ ộ ờ

Có th nói, truy n ng n “V nh t” đã giúp cho chúng ta c m nh n m t cách sâu s c vể ệ ắ ợ ặ ả ậ ộ ắ ề

cu c s ng t i tăm c a nh ng ng i lao đ ng nghèo trong n n đói năm 1945, cũng nh khátộ ố ố ủ ữ ườ ộ ạ ư

v ng s ng mãnh li t và ý th c v nhân ph m c a h ọ ố ệ ứ ề ẩ ủ ọ

Phân

tích ý

1 :

Bi u hi n th nh t v giá tr nhân đ o c a c a truy n đó là nhà văn đã t cáo b n ể ệ ứ ấ ề ị ạ ủ ủ ệ ố ọ

th c dân, phát xít, nguyên nhân gây ra n n đói cho nhân dân ta ự ạ

V nh t ợ ặ tr c h t là thiên truy n v cái đói.ướ ế ệ ề

Ch m y ch “ỉ ấ ữ Cái đói đã tràn đ n…” ế đ g i lên hoài ni m kinh hoàng cho ng i xủ ợ ệ ườ ứ

Vi t v m t hi m ho l n c a dân t c đã quét đi x p x g n m t ph n m i dân s trên đ tệ ề ộ ể ạ ớ ủ ộ ấ ỉ ầ ộ ầ ườ ố ấ

n c này Đúng nh ch nghĩa Kim Lân, hi m ho y “tràn đ n”, t c là m nh nh thác d ướ ư ữ ể ạ ấ ế ứ ạ ư ữ Cách t c a nhà văn càng gây m t ám nh thê l ng qua hai lo i hình nh: con ng i nămả ủ ộ ả ươ ạ ả ườđói và không gian năm đói Ông đ c t chân dung ng i năm đói ặ ả ườ “khuôn m t h c hác u ặ ố

t i”, ố nh ng đáng s nh t là có t i hai l n ông so sánh ng i v i ma: ư ợ ấ ớ ầ ườ ớ “Nh ng gia đình t ữ ừ

nh ng vùng Nam Đ nh, Thái Bình, đ i chi u lũ l ữ ị ộ ế ượ ồ t b ng b , d t díu nhau lên xanh xám ế ắ

nh nh ng bóng ma” ư ữ và “bóng nh ng ng ữ ườ i đói d t d đi l i l ng l nh nh ng bóng ậ ờ ạ ặ ẽ ư ữ ma” Ki u so sánh y th hi n m t c m quan đ c bi t c a Kim Lân v cái th i ghê r n: đó làể ấ ể ệ ộ ả ặ ệ ủ ề ờ ợcái th i mà ranh gi i gi a ng i và ma, cái s ng và cái ch t ch mong manh nh s i tóc, cõiờ ớ ữ ườ ố ế ỉ ư ợ

âm nhoà vào cõi d ng, tr n gian m p mé mi ng v c c a âm ph Trong không gian c a thươ ầ ấ ệ ự ủ ủ ủ ế

gi i ng n ngang ng i s ng k ch t y, cái ti ng qu ớ ổ ườ ố ẻ ế ấ ế ạ “gào lên t ng h i thê thi t” ừ ồ ế cùng v iớ

“mùi gây c a xác ng ủ ườ càng tô đ m c m giác tang tóc thê l ng Qu là cái đói đã l h t i” ậ ả ươ ả ộ ế

s c m nh hu di t cu c s ng t i m c kh ng khi p Câu nói c a bà c T cu i truy n đãứ ạ ỷ ệ ộ ố ớ ứ ủ ế ủ ụ ứ ở ố ệ

tr c ti p ch rõ nguyên nhân gây ra n n đói: ự ế ỉ ạ Đ ng thì nó b t gi ng đay, đ ng thì nó b t ằ ắ ồ ằ ắ đóng thu Gi i đ t này không ch c đã s ng qua đ ế ờ ấ ắ ố ượ c đâu các con ạ K đã b t nhân dânẻ ắ

ta nh lúa đ tr ng đay làm nguyên li u ph c v cho cu c chi n tranh đó là phát xít Nh t khiổ ể ồ ệ ụ ụ ộ ế ậchúng đ n xâm lăng Đông D ng năm 1940 Còn s u cao thu n ng, đó là chính sách b oế ươ ư ế ặ ả

h thâm đ c c a th c dân Pháp khi chúng cai tr n c ta Đó là n i đau, là th m ho v i dânộ ộ ủ ự ị ướ ỗ ả ạ ớ

t c Vi t Nam Đó còn là m t t i ác, m t m i thù ch có th đ a vào quá kh ch không thộ ệ ộ ộ ộ ố ỉ ể ư ứ ứ ểlãng quên

Phân

tích ý

2 :

Bi u hi n th hai v giá tr nhân đ o c a truy n là nhà văn th hi n thái đ c mể ệ ứ ề ị ạ ủ ệ ể ệ ộ ả

th ươ ng thân ph n r rúng c a con ng ậ ẻ ủ ườ Thái đ y đ c Kim Lân kín đáo b c l qua i. ộ ấ ượ ộ ộcách k chuy n, cách xây d ng nhân v t Gi ng k ch m rãi, t t n, nh nhàng bi u hi n cáiể ệ ự ậ ọ ể ậ ừ ố ẹ ể ệnhìn g n gũi, c m thông c a tác gi Cách miêu t tâm lí sâu s c, ch ng t nhà văn đã thâmầ ả ủ ả ả ắ ứ ỏ

nh p vào nhân v t nên m i th u hi u tâm t th m kín c a h Kim Lân xây d ng nhân v tậ ậ ớ ấ ể ư ầ ủ ọ ự ậTràng có v hoang s nh ng ch a ph i là hoang dã, thô k ch nh ng không thô l , vô tâmẻ ơ ư ư ả ệ ư ỗ

nh ng ch a ph i ng ngh ch Ng i ư ư ả ờ ệ ườ v nh t ơ ặ có chao chát, ch ng l n ỏ ỏ nh ng ch a ph i đanhư ư ả

đá, điêu ngoa, theo không Tràng v làm v là do đói, là do ề ợ khát s ng ố ch không ph i là l ngứ ả ẳ

l , h h ng Đ c bi t, nhân v t bà c T , d i ngòi bút c a Kim Lân, hi n lên là m t ng iơ ư ỏ ặ ệ ậ ụ ứ ướ ủ ệ ộ ườ

m th ng con h t m c, m t ng i ph n nhân h u, bao dung Nhà văn đã xây d ng cácẹ ươ ế ự ộ ườ ụ ữ ậ ựnhân v t b ng c m t t m lòng nâng niu trân tr ng.ậ ằ ả ộ ấ ọ

Trong c nh b n cùng đói rách, ng i ta có th s ng ích k , l nh lùng, th m chí là tàn nh n.ả ầ ườ ể ố ỉ ạ ậ ẫ

Nh ng ng i lao đ ng Vi t Nam v n s ng nhân h u, tràn đ y tình th ng, nh ng c m sư ườ ộ ệ ẫ ố ậ ầ ươ ườ ơ ẻ

áo, c u mang đùm b c; v n khao khát v ng lên, khao khát h nh phúc và hy v ng vàoư ọ ẫ ươ ạ ọ

t ng lai Các nhân v t anh Tràng, bà c T và ng i ươ ậ ụ ứ ườ v nh t ợ ặ đã th hi n rõ đi u đó.ể ệ ề

Anh Tràng có vẻ ngoài thô kệch nhưng lại rất tốt bụng Khi thấy người đàn bà đói gợi

ý đòi ăn, Tràng không từ chối, sẵn sàng cho ăn dù mình cũng chẳng dư dật gì Người đàn bà

nghèo khó hơn mình, quyết định đi theo thì Tràng cũng không từ chối dù cũng rất lo đến cái thân mình không nuôi nổi lại còn đèo bòng nhưng anh vẫn chậc, kệ và dẫn vợ về nhà Sáng hôm sau, Tràng thấy có cái gì vừa thay đổi thu dọn phòng sạch sẽ gọn gàng.

Thật sự là Tràng đã tìm thấy hạnh phúc của mình Hạnh phúc dâng lên trong lòng Tràng Từ

khi có vợ, Tràng thấy gắn bó với ngôi nhà mình hơn, thấy nên người

Bà cụ Tứ là người phụ nữ có tấm lòng cao cả Việc Tràng có vợ khiến cho bà ngạc

nhiên, nhưng khi hiểu ra mọi chuyện, bà xót thương cho đứa con và lo lắng: Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đó khát này không? Trong bữa cơm, bà động viên con bằng triết lí dân gian : Ai giàu ba họ, ai khó ba đời và bà nói toàn chuyện vui,

chuyện sau này Người mẹ ấy đã nhìn cuộc hôn nhân éo le của con thông qua toàn bộ nỗiđau khổ của cuộc đời bà

Còn người vợ nhặt bị nạn đói làm cho tơi tả nhưng lòng khát sống khiến cho thị tìm

cách để có miếng ăn Khi gặp Tràng, thị gợi ý để được ăn và đã ăn một chặp bốn bát bánhđúc Tràng nói đùa một câu và thị đã theo người đàn ông xa lạ để tránh cái đói Khi nhìn thấygia cảnh của Tràng, thị đã thở dài bởi nỗi lo chưa chắc đã tránh khỏi cái chết Nhưng được

sự cưu mang đùm bọc nhân hậu của bà cụ Tứ, thị đã sống đúng với mình, là một người conhiền thảo.Sự thay đổi ấy của thị thể hiện cái nhìn rất nhân đạo của nhà văn

lá cờ đỏ phấp phới hiện lên trong đầu Tràng với vẻ “ân hận, tiếc rẻ” là một dự báo: lần sau

gặp lại, chắc chắn Tràng sẽ đi cùng với họ, cùng họ phá kho thóc Nhật để chia cho ngườiđói Tràng sẽ hoà chung vào dòng người ấy để mang về ánh sáng của ấm no và cả một tươnglai tốt đẹp Đoàn người ấy là Việt Minh, lá cờ ấy là cách mạng Đi theo cách mạng nhữngkiếp người đau khổ sẽ được đổi đời Cách kết thúc truyện của tác giả đã đem lại niềm tin chomọi người

Nghệ

thuật

Có được thành công giá trị nhân đạo như trên của truyện Vợ nhặt là nhờ sự đóng góp không nhỏ của nghệ thuật truyện Tác giả đã tạo được một tình huống truyện độc đáo,

cách kể chuyện tự nhiên, dựng cảnh sinh động với nhiều chi tiết đặc sắc; đối thoại hấp dẫn,

ấn tượng; miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, ngôn ngữ mộc mạc, giản dị, đậm chất nông thôn và

có sự gia công sáng tạo của nhà văn

Kết

luận

Tóm lại, điểm đáng quý về giá trị nhân đạo của “Vợ nhặt” là niềm tin tưởng sâu sắc

của nhà văn vào bản năng sống, khát vọng sống mạnh mẽ của những người lao động nghèo.Tình cảm nhân đạo của tác phẩm có nhiều nét mới so với tình cảm nhân đạo trong nhiều tác

phẩm văn học hiện thực trước cách mạng tháng Tám…“Vợ nhặt” là bài về tình người của những con người nghèo khổ

Đ 5: ề Phân tích giá tr hi n th c ị ệ ự tác ph m “V nh t” c a Kim Lân.ẩ ợ ặ ủ

A/ L p dàn ý : ậ

I/ M bài : ở

- Giới thiệu vài nét lớn về tác giả, tác phẩm;