UBND HUYỆN EA KAR ĐỀ CHÍNH THỨC PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TRUNG HỌC CƠ SỞ CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2022 2023 Môn thi GIÁO DỤC CÔNG DÂN Thời gian 150 phút (không kể thời gian giao đề[.]
Trang 1UBND HUYỆN EA KAR
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRUNG HỌC CƠ SỞ CẤP HUYỆN KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
NĂM HỌC: 2022-2023 Môn thi: GIÁO DỤC CÔNG DÂN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 07/01/2023
(Đề này gồm 02 trang)
Câu 1 (3,0 điểm) Tục ngữ Việt Nam có câu:
“Đừng ăn thỏa đói, đừng nói thỏa giận”
Em hãy nêu ý nghĩa và trình bày phẩm chất đạo đức mà cha ông ta đã thể hiện qua câu tục ngữ trên
Câu 2 (3,5 điểm) Có ý kiến cho rằng: Tất cả các phong tục tập quán của
những vùng miền đều là truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam
a) Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?
b) Vì sao việc kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc là yếu tố
vô cùng quan trọng trên con đường phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước?
Câu 3 (5,5 điểm) Bằng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế của bản thân, hãy đọc và trả lời các câu hỏi sau:
được tỉnh xác định là vùng kinh tế - xã hội trọng điểm phía đông của tỉnh”… “Sáng 12-2, huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Lễ phát động thi đua xây dựng và phát triển huyện Ea Kar trở thành thị xã trước năm 2025 - là thị xã thứ 2 của tỉnh Đắk Lắk.”…
(Theo báo Người lao động ngày
12/2/2021)
Là một học sinh đồng thời là người dân sinh sống, học tập tại địa bàn dân cư huyện Ea Kar, em cần làm gì để góp phần thúc đẩy việc xây dựng và phát triển huyện nhà
b) Vì sao phải phòng chống các tệ nạn xã hôi? Theo em việc học sinh hút thuốc lá điện tử trong và ngoài nhà trường có được xem là tệ nạn xã hội không? Vì sao?
c) Hằng năm Việt Nam lấy một ngày là ngày gia đình Việt Nam đó là ngày, tháng nào? Nêu ý nghĩa và chủ đề ngày gia đình Việt Nam năm 2022? Em sẽ làm gì để thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của mình trong gia đình?
Câu 4 (4,0 điểm) Đọc đoạn thông tin sau: “Như VTV News đã đưa tin, chiều
ngày 25/12 tại căn nhà số 5/3 của bà Nguyễn Thị Hoài H (Đường Đào Tấn, TT Buôn Trấp, huyện Krông Ana) xảy ra vụ nổ nghiêm trọng làm một em học sinh tử vong, 3 em bị thương nặng phải đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên.
Đến sáng 26/12, công an huyện xác nhận đã có thêm một em tử vong, em N.Đ.B (11 tuổi, học sinh lớp 6).
Về hai cháu nhỏ còn lại, đại diện lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên nơi tiếp nhận điều trị cho các cháu cho biết, một trong hai cháu đã được chuyển tuyến đến bệnh viện ở TP Hồ Chí Minh điều trị, cháu còn lại cơ bản qua
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2cơn nguy kịch nhưng hiện vẫn bị đa chấn thương nặng, phải tiếp tục theo dõi điều trị đặc biệt.”
(Theo báo điện tử VTVnew ngày 26/12/2022
a) Hãy nêu suy nghĩ của em sau khi đọc thông tin trên
b) Em hãy nêu những quy định của pháp luật về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại
Câu 5 (4,0 điểm)
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Học cái tốt thì khó, ví như người ta leo núi, phải vất vả, khó nhọc mới lên đến đỉnh Học cái xấu thì dễ, như ở trên đỉnh núi trượt chân một cái là nhào xuống vực sâu.”
Em hãy trình bày suy nghĩ của mình về vấn đề mà Chủ tịch Hồ Chí Minh muốn nói đến qua lời căn dặn trên?
H T
ẾT Thí sinh không đ ược sử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm ử dụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm ụng tài liệu Giám thị không giải thích gì thêm c s d ng tài li u Giám th không gi i thích gì thêm ệu Giám thị không giải thích gì thêm ị không giải thích gì thêm ải thích gì thêm.
H và tên thí sinh ; S báo danh: ố báo danh:
Ch ký c a giám th 1: ; Ch ký c a giám th 2:
Trang 3KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CÁC MÔN VĂN HÓA THCS
CẤP HUYỆN NĂM HỌC: 2022-2023 ĐÁP ÁN - HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
ĐỀ CHÍNH THỨC
Học sinh cần đạt được những ý cơ bản trong các câu sau:
Câu 1
(3,0 điểm)
a) Câu tục ngữ trên khuyên chúng ta luôn phải biết tự chủ bản thân, bình tĩnh làm chủ suy nghĩ hành động và lời nói của mình trong mọi trường hợp, hoàn cảnh, biết điều chỉnh hành vi của mình
b) Câu tục ngữ nói về phẩm chất Tự chủ
- Khái niệm
Tự chủ là làm chủ bản thân: Làm chủ được những suy nghĩ, tình cảm và hành vi của mình trong mọi hoàn cảnh, tình huống có thái độ bình tĩnh, tự tin, tự
điều chỉnh hành vi của mình
- Ý nghĩa
+ Là đức tính quý giá
+ Giúp con người biết sống đúng đắn, cư xử có đạo đức, có văn hoá
+ Giúp chúng ta đứng vững trước những khó khăn, thử thách, cám dỗ
- Liên hệ cách rèn luyện
+ Tập suy nghĩ trước và sau khi hành động
+ Sau mỗi việc làm cần xem xét lại thái độ, lời nói, hành động của mình đúng hay sai, kịp thời rút kinh nghiệm sửa chữa
+ Hạn chế những đòi hỏi, mong muốn hưởng thụ cá
nhân, xa lánh cám dỗ để tránh những việc làm xấu
(0,5 đi m)ểm)
(0,5 điểm)
(0,5 điểm)
(0,5 điểm)
(1,0 điểm)
Câu 2
(3,5 điểm)
a) Em không đồng tình với ý kiến trên Vì:
- Các vùng miền có nhiều truyền thống tốt đẹp như hiếu thảo, đoàn kết, cần cù, chăm chỉ, hiếu học, yêu nước…
- nhưng vẫn có những vùng miền dân tộc thiểu số
(0,25 điểm) (0.25 điểm)
Trang 4vùng sâu, vùng xa hiện nay vẫn còn những phong tục, hủ tục lạc hậu chưa được xoá bỏ như tục bắt vợ,
hủ tục nối dây của người Ê đê, tục tảo hôn…
- Học sinh nêu những truyền thống tốt đẹp cần giữ
gìn và phát huy như các lễ hội đua thuyền, lễ hội cồng chiêng, lễ hội cà phê…
- Vì vậy với những tuyền thống tốt đẹp chúng ta cần giữ gìn, tiếp nối phát triển
- Với những truyền thống hủ tục lạc hậu cần phải lên án phê phán, xóa bỏ
b) Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc là yếu tố vô cùng quan trọng trên con đường phát triển công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước Vì:
+ Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc là trân trọng bảo vệ tích cực tìm hiểu học tập thực hành theo những chuẩn mực, giá trị truyền thống, những cái hay cái đẹp của truyền thống dân tộc tiếp tục phát triển và tỏa sáng
+ Mỗi dân tộc muốn phát triển phải có sự giao lưu với các dân tộc khác, với nền văn hóa khác
+ Trong quá trình giao lưu dân tộc nào cũng cần tiếp thu những tinh hoa văn hóa của các dân tộc khác nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng của mình
+ Truyền thống dân tộc là yếu tố làm nên cái riêng, bản sắc riêng của dân tộc
+ Nếu không biết kế thừa giữ gìn và phát huy truyền thống đó mỗi dân tộc có thể đánh mất bản sắc riêng của mình và bị đồng hóa bởi dân tọc khác văn hóa khác
+ Hiện nay trong điều kiện xã hội còn đang đổi mới,
mở cửa giao lưu rộng rãi với các nước nếu chúng ta không chú ý giữ gìn truyền thống, bản sắc dân tộc, chạy theo những cái mới lạ, xa rời những giá trị văn hóa tốt đẹp bao đời nay chúng ta sẻ có nguy cơ đánh mất bản sắc tốt đẹp của dân tộc Việt Nam
(0,25điểm)
(0,25điểm) (0,5 điểm)
(0,25 điểm)
(0,25 điểm) (0,25 điểm)
(0,25 điểm) (0,5 điểm)
(0,5 điểm)
Câu 3
(5,5 điểm) a) Là một một học sinh đồng thời là người dân sinh sống, học tập tại địa bàn dân cư huyện Ea
Kar, để góp phần thúc đẩy việc xây dựng và phát triển huyện nhà em sẻ
- Gữ gìn trật tự an ninh; Vệ sinh cảnh quan môi trường xanh- sạch-đẹp; Xây dựng tình đoàn kết xóm giềng, gia đình hòa thuận
- Học tập rèn luyện thật tốt; Tránh xa những việc
(0,25điểm )
Trang 5làm xấu; Bài trừ phong tục tập quán lạc hậu, mê tín
dị đoan
- Tích cực trong công tác Phòng chống tệ nạn xã hội
- Làm cho đời sống văn hoá tinh thần lành mạnh,
phong phú
b) - Vì sao phải phòng chống các tệ nạn xã hôi?
+ Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội bao gồm những
hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội vi phạm đạo đức
pháp luật, gây hậu quả xấu về mọi mặt đối với đời
sống xã hội Có nhiều tệ nạn xã hội nhưng nguy
hiểm nhất là tệ nạn cờ bac, ma túy, mại dâm
+ Tệ nạn xã hội gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe,
tinh thần đạo đức con người, làm tan vỡ hạnh phúc
gia đình, rối loạn trật tự xã hội, suy thoái giống nòi,
dân tộc
+Tệ nạn xã hội luôn có mối quan hệ chặt chẽ với
nhau Ma túy mại dâm là con đường ngắn nhất làm
lây truyền HIV/AIDS
- Học sinh hút thuốc lá điện tử trong và ngoài
trường học được coi là tệ nạn xã hội không? Vì
sao ?
Có, vì :Trong thuốc lá điện tử có chứa các chất gây
nghiện, gây ung thư, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh
thần, ý thức đạo đức, việc học tập, ảnh hưởng đến
kinh tế gia đình và những người xung quanh, mất an
toàn trường học, trật tự xã hội… là tác nhân dẫn đến
các tệ nạn xã hội khác
c) -Hàng năm Việt Nam lấy một ngày là ngày gia
đình Việt Nam đó là ngày 28/6
+ Chủ đề ngày gia đình Việt Nam 2022 là: “Gia
đình bình an- Xã hội hạnh phúc
- Ý nghĩa chủ đề ngày gia đình Việt Nam
+ Gia đình là tế bào của xã hội Gia đình có hòa
thuận hạnh phúc xã hội mới phồn vinh phát triển
Gia đình bình an xã hội hạnh phúc Ngày gia đình
Việt Nam là ngày lễ nhằm tôn vinh mái ấm gia đình
với những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp
+Là dịp mọi người trong gia đình hiểu được giá trị
của mái ấm thể hiện sự quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ
nhau vượt qua những sóng gió xây dựng gia đình
bình an, hạnh phúc và bền vững
- Liên hệ bản thân để thực hiện tốt quyền và
nghĩa vụ của mình trong gia đình cần:
+ Luôn yêu quý kính trọng biết ơn cha mẹ ông bà,
hiếu thảo, biết giúp đỡ ông bà cha mẹ, chăm sóc nuôi
(0,25điểm )
(0,25điểm )
(0,25điểm )
(0,25điểm )
0,25điểm)
(0,25điểm )
(0,25điểm )
(0,5điểm) (0,5 điểm)
(0,5 điểm) (0,5 điểm) (0,25điểm )
Trang 6dưỡng ông bà cha mẹ đặc biệt khi ông bà cha mẹ ốm đau, già yếu
+ Học tập tốt, vâng lời ông bà cha mẹ
+ Yêu thương đoàn kết giúp đỡ anh chị em trong gia đình
+ Thực hiện tốt các quyền và nghĩa vụ của mình trong gia đình…
( Hs có thể nêu thêm các việc làm thể hiện việc thực hiện bổn phận nghĩa vụ của mình trong gia đình.)
(0,25điểm )
(1,0 điểm)
Câu 4
(4,0 điểm)
a) Suy nghĩ về thông tin:
- Thông tin trên cho thấy 1 sự việc đau lòng cướp đi sinh mạng của 2 em nhỏ và làm 2 em bị thương nặng, không chỉ vậy còn thiệt hại về tài sản và gây
ra nỗi đau về thể xác và tinh thần cho chính nạn nhân và người nhà nạn nhân
- Nguyên nhân xác định ban đầu chính là do làm pháo tự chế tại nhà Đây là hành vi mà pháp luật đã nghiêm cấm Tuy nhiên chỉ vì sự thiếu hiểu biết đã xẩy ra sự việc đau lòng trên
b) Những quy định của Pháp luật về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại:
- Cấm tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, sử dụng trái phép các loại vũ khí cháy nổ và chất cháy, chất phóng xạ và các chất độc hại…
- Chỉ những cơ quan, tổ chức, cá nhân được Nhà nước giao nhiệm vụ cho phép mới được giữ, chuyên chở và sử dụng chất nổ, cháy chất phóng xạ, chất độc hại
- Cơ quan, tổ chức cá nhân có trách nhiệm bảo quản chuyên chở và sử dụng vũ khí cháy nổ, chất cháy, chất phóng xạ, chất độc hại phải được huấn luyện về chuyên môn, có đủ phương tiện cần thiết và luôn tuân thủ quy định về an toàn
- Trách nhiệm của HS + Tự giác tìm hiểu và thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại
+ Tuyên truyền, vận động mọi người xung quanh, cùng thực hiện tốt các quy định trên
+ Tố cáo những hành vi vi phạm hoặc xúi giục người khác vi phạm các quy định trên
(0,5 điểm)
(0,5 điểm)
(0, 5điểm) (05điểm) (0,5điểm
(0,5điểm) (0,5điểm) (0,5điểm)
Câu 5 a) Cảm nhận về vấn đề Chủ tịch Hồ Chí Minh
Trang 7(4,0 điểm) muốn nói đến “Học cái tốt thì khó, ví như người
ta leo núi, phải vất vả, khó nhọc mới lên đến đỉnh.
Học cái xấu thì dễ, như ở trên đỉnh núi trượt chân một cái là nhào xuống vực sâu.”
- Trong mỗi con người chúng ta luôn tồn tại hai
phần "thiện" và "ác", như phần "con" và phần
"người" một cách song song và cạnh tranh lẫn nhau
Đứng trước mỗi sự việc, hai phần tử ấy lại đấu tranh quyết liệt để giành phần thắng
- Con người ta luôn có xu hướng thích chọn việc nhẹ nhàng, dễ dàng, thích hưởng thụ, hơn là thích dấn thân vào cái khó, vào những thử thách gian truân
Nhưng ở đời, thành công thường đòi hỏi khổ luyện
- Tại sao học cái tốt thì khó như leo núi, leo mãi, dốc hết sức lực đến cạn kiệt mới tới đích, còn học cái xấu lại chỉ cần một bước trượt chân là có thể lao nhanh xuống ? Vì vốn dĩ con người chúng ta ngại gian khổ, thích dễ dàng Thế nên, để có thể học cái tốt, kiên tâm bền vững không ngại khó khăn, cũng là một bài học về sự chọn lựa cho chúng ta
- Ta phải biết học cách đưa ra sự chọn lựa đúng đắn, học cách nghiêm khắc với chính mình, không dễ dãi, buông thả bản thân ăn chơi, hưởng thụ Đó là một hành trình chiến đấu với chính mình, là hành trình vượt qua những cám dỗ đầy mê hoặc để bước vào con đường khó khăn theo đuổi điều tốt đẹp mà không phải ai cũng có đủ dũng khí để chinh phục đỉnh núi đến cùng
- Thành công là một đỉnh núi cao cần một sự kiên trì theo đuổi, nó không phải là con đường nhẹ nhàng cho những kẻ lười biếng thích hưởng thụ
- Lời căn dặn của Bác muốn khuyên chúng ta hãy biết chiến thắng bản thân
*Lưu ý: Tùy theo cách trình bày của mỗi học sinh, nếu các em trình bày được các ý cơ bản thì vẫn cho điểm.
(0,5điểm)
(0,5 điểm)
(1,0 điểm)
(`1,0 điểm)
(0,5 điểm)
(0,5điểm)
Ghi chú: Học sinh có thể diễn đạt theo cách khác, nhưng thể hiện đúng nội dung vẫn cho điểm tối đa, các ý mới và đúng nhưng chưa có trong HDC cần khuyến khích