đề thi tuyển sinh lớp 10 môn Văn chuyên VnDoc com PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO *** ĐỀ SỐ 21 ĐỀ KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC SINH Môn Ngữ văn 9 Thời gian làm bài 120 phút, không kể giao đề (Đề thi gồm 01 trang)[.]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
***
ĐỀ SỐ 21
ĐỀ KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC SINH
Môn: Ngữ văn 9
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể giao đề
(Đề thi gồm: 01 trang)
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Ngày 28-2-2021, anh Nguyễn Ngọc Mạnh, chàng trai 31 tuổi ở thôn Vĩnh Thanh, xã Vĩnh Ngọc (huyện Đông Anh, TP Hà Nội) đã có một hành động phi thường gây chấn động
cả giới truyền thông.
Vốn là một người lái xe tải chở hàng hóa bình thường, khi đang đợi công việc gần một tòa chung cư, anh đã bất ngờ nghe những âm thanh lạ Ban đầu là tiếng hô hoán Tưởng như có em bé nào bị bố mẹ la rầy anh không để ý Nhưng rồi anh phát hiện có một
em bé bò ra lan can một căn hộ ở tầng 12A (tức tầng 13) của tòa chung cư số 60B Nguyễn Huy Tưởng (phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, HàNội) và sắp bị rơi xuống.
Trong khoảnh khắc cực kỳ nguy hiểm, như một bản năng, một mệnh lệnh cứu người thôi thúc, anh đã nhanh chóng lao qua bức tường cao 2 mét đứng lên mái tôn của sảnh tầng 1 để đỡ cháu bé một cách an toàn
(Theo qdnd.vn- Người lái xe thiện lành và “phút giây huyền diệu” làm cảm phục triệu trái tim)
Câu 1 Xác định các phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích trên
Câu 2 Nêu nội dung chính của đoạn trích
Câu 3 Chỉ ra ít nhất 2 phép liên kết được sử dụng trong đoạn trích và nêu rõ từ ngữ thể
hiện phép liên kết đó
Câu 4 Theo em hành động của anh Mạnh trong đoạn trích trên có ý nghĩa gì? Em học tập
được điều gì từ sự việc đó?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Có nhiều người cho rằng hình ảnh anh Nguyễn Ngọc Mạnh trong đoạn trích ở phần đọc hiểu chính là một Lục Vân Tiên của đời sống thương nhật Từ đó, em hãy viết một
đoạn văn trình bày suy nghĩ của mình về những chàng Lục Vân tiên trong xã hội hiện đại
Câu 2 (5,0 điểm) Nêu cảm nhận của em về đoạn trích sau:
Vắng lặng đến phát sợ Cây còn lại xơ xác Đất nóng Khói đen vật vờ từng cụm trong không trung, che đi những gì từ xa Các anh cao xa có nhìn thấy chúng tôi không? Chắc
có, các anh ấy có những cái ống nhòm có thể thu cả trái đất vào tầm mắt Tôi đến gần quả bom Cảm thấy có ánh mắt các anh chiến sỹ dõi theo mình, tôi không sợ nữa Tôi sẽ không
đi khom Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bước tới Quả bom nằm lạnh lùng trên một bụi cây khô, một đầu vùi xuống đất Đầu này có vẽ hai vòng tròn màu vàng…Tôi dùng xẻng nhỏ đào đất dưới quả bom Đất rắn Những hòn soỉ theo tay tôi bay ra hai bên Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom Đất rắn Những hòn sỏi theo tay tôi bay ra hai bên Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom Một tiếng động sắc đến gai người cứa vào da thịt tôi Tôi rùng và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm Nhanh lên một tí! Vỏ quả bom nóng Một dấu hiệu chẳng lành Hoặc là nóng từ bên trong quả bom Hoặc là mặt trời nung nóng.
[…]
Trang 2Quen rồi Một ngày chúng tôi phá bom đến năm lần Ngày nào ít: ba lần Tôi có nghĩ tới cái chết Nhưng một cái chết mờ nhạt, không cụ thể Còn cái chính: liệu mìn có nổ, bom có
nổ không? Không thì làm cách nào để châm mìn lần thứ hai? Tôi nghĩ thế, nghĩ thêm: đứng cẩn thận, mảnh bom ghim vào cánh tay thì khá phiền Và mồ hôi thấm vào môi tôi, mằn mặn, cát lạo xạo trong miệng.
(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi, Ngữ văn 9, tập hai, trang 117-118)
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TẠO
***
HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC SINH
Môn: Ngữ văn 9
Câu 2 Đoạn trích kể lại sự việc anh Nguyễn Ngọc Mạnh đã dũng
cảm cứu một em bé rơi từ tầng 12 của toàn nhà chung cư
0,5
Câu 3 Cấc phép liên kết được sử dụng trong đoạn trích
- Phép lặp: Anh
- Phép nối: Nhưng rồi
0.5 0,5
Câu 4
-Hành động của anh Mạnh có ý nghĩa rất lớn
+ Hành động nhanh nhẹn, dũng cảm của anh Mạnh đã cứu được cháu bé khỏi sự nguy hiểm
+ Việc làm của anh Mạnh đã trở thành biểu tượng của lòng quả cảm, anh trở thành tấm gương cho chúng ta noi theo về tinh thần xả thân cứu người
+ Xã hội có những con người như anh sẽ thật tuyệt vời, sẽ ngày càng trở nên tốt đẹp
- Bài học
Học tập tấm gương của anh Mạnh chúng ta cần biết giúp đỡ mọi người trong những lúc khó khăn nguy hiểm Đừng toan tính thiệt hơn, đừng cá nhân ích kỉ Có như thế cuộc sống của chúng ta mới thực sự có ý nghĩa
0.5
0.5
* Hình thức:
+ Đúng kiểu bài nghị luận về một tư tưởng đạo lí
+ Hình thức viết đoạn văn rõ ràng, mạch lạc
+ Lập luận chặt chẽ, lời văn sinh động, giàu sức thuyết phục
+ Viết thành một đoạn văn đảm bảo tính liên kết
(Nếu không viết hình thức một đoạn văn cho điểm không quá 1,0 đ)
0,25
* Nội dung: Có thể trình bày theo nhiều cách song cần nêu
được các nội dung cơ bản sau
*Mở đoạn: Từ tấm gương anh Nguyễn Ngọc Mạnh dẫn vào vấn
Trang 3Phần II.
Làm văn
Câu 1
(2,0
điểm)
* Thân đoạn
- Giải thích: Lục Vân tiên trong xã hội ngày nay là những con
người bình thường nhưng có nghĩa cử cao đẹp Họ đã sẵn sang xả thân mình để cứu những người gặp nạn, những người có hoàn cảnh khó khăn Đó có thể là những “hiệp sĩ đường phố” giúp dân bắt cướp ở Sài Gòn, là một bác tài xế taxi sẵn sang đuổi theo một tên cướp để lấy lại vật dụng cho một người phụ nữ ko hề quen biết…
- Bàn luận:
+ Những “LVT” của thời kì hiện đại là những con người có nghĩa cử cao đẹp Việc làm của họ đã đem lại nhiều điều tốt đẹp cho xã hội ngày nay
+ Họ đã giúp nhiều người bất hạnh trở nên mạnh mẽ hơn, can đảm hơn trước một cuộc đời đầy rãy những khó khăn thử thách
+ Họ đem lại công bằng cho xã hội, loại trừ cái xấu, cái ác ra khỏi cuộc sống này , và chính họ đã làm cho xã hội cũng ngày càng trở nên tốt đẹp hơn
+ Họ trở thành tấm gương sáng về lẽ sống cống hiến, hi sinh, về tinh thần nghĩa hiệp cho mỗi chúng ta
+ HS nêu dẫn chứng cụ thể (Anh Nguyễn Ngọc Mạnh ở trên hoặc Trần Văn Tròn ở Quảng Nam đã lao ra biển cứu 3 em nhỏ bị đuối nước)
*Kết đoạn:
+ Phê phán những người sống ích kỉ, chỉ nghĩ đến bản thân mình, thấy khó không thương, thấy nạn không cứu => đáng phê phán
+ Rút ra bài học: Hãy sống vì người khác, đừng lúc nào cũng chỉ nghĩ đến danh lợi…hãy trở thành nhưng “LVT” của cuộc sống đời thường…
0.25
0.75
0,25
0.25
Câu 2
(5,0
điểm)
- Hình thức:
+ Làm đúng kiểu bài nghị luận văn học
+ Bài viết đủ 3 phần: mở bài, thân bài và kết bài
+ Có luận điểm, luận cứ rõ ràng, lập luận chặt chẽ, phù hợp
+ Kết hợp linh hoạt các thao tác nghị luận
0.5
- Nội dung: Bài viết có thể trình bày vấn đề theo nhiều cách song
cần đảm bảo được các ý cơ bản sau:
4,5
A Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận
B Thân bài
1.Khái quát về tác phẩm
“Những ngôi sao xa xôi” là một trong những tác phẩm thành công
của Lê Minh Khuê Truyện được sáng tác năm 1971, lúc cuộc kháng chiến đang diễn ra ác liệt, gay go Truyện như một baì ca ca ngợi
tinh thần kháng chiến anh dũng và vẻ đẹp tâm hồn của những nữ
thanh niên xung phong
0,5
0,25
Trang 42.Cảm nhận về đoạn trích
2.1 Đoạn trích đã giúp người đọc hình dung vẻ đẹp của thế hệ trẻ VN anh hùng qua hình anh cô thanh niên xung phong Phương Định(Cảm nhận về nội dung)
* Đoạn trích cho thấy Phương Định là một cô gái kiên cường,
dũng cảm
- Mặc đù phá bom đã trở thành công việc quen thuộc của cô nhưng
là một cô gái trẻ trong khoảnh khắc đối diện với cái chết, cô cũng
không tránh được sự sợ hãi Chính sự sợ hãi ấy đã làm cho các
giác quan của cô trẻ nên nhạy bén Cô cảm nhận được “Vắng lặng
đến phát sợ Cây còn lại xơ xác Đất nóng Khói đen vật vờ từng
cụm trong không trung” Chi tiết này cho thấy Lê Minh Khuê rất
am hiểu tâm lí của con người Nếu bà để cho Phương Định không
có cái cảm giác sợ hãi kia thì có vẻ như không phù hợp với tâm lí
của một cô gái trẻ
- Để cho Phương Định cũng cảm thấy sợ hãi không chỉ phù hợp với
tâm lí con người mà còn làm nổi bật lòng dũng cảm trong cô Dù
sợhãi thế nhưng cô đã dũng cảm để chiến thắng được nỗi sợ hãi của mình và bình tĩnh phá bom
- Phá bom là một công việc không hề đơn giản Cái chết có thể đến
bất cứ lúc nào, chỉ một phúc chậm chễ là có thể mất mạng Phải
thật sự dũng cảm cô mới dám nhận nhiệm vụ ấy Và cũng vì
hiểu được sự nguy hiểm trong công việc của mình nên Phương Định nhanh chóng đào đất phá bom
- Có những lúc cô thấy rùng mình vì nghe thấy một tiếng động sắc
đến gai người, vì cảm nhận được vỏ quả bom nóng Thế nhưng
bằng sự kiên cường và lòng can đảm của mình cô đã hoàn thành xong công việc
- Phá bom là đối diện với thần chết nhưng Phương Định lại nói
“Tôi cũng nghĩ đến cái chết ,nhưng một cái chết rất mờ nhạt" Nhà
văn tỏ ra khá am hiểu tâm lí nhận vật Cô cũng như bao người khác yêu tha thiết cuộc sống này , không phải không nghĩ đến cái chết
nhưng một cái chết mờ nhạt ,nghĩa là không đậm nét,không ám ảnh đến nỗi sợ hãi Bởi đã chấp nhận đi thanh niên xung phong vào
Trường Sơn là đi theo một lí tưởng cao đẹp ,sẵn sàng hiến dâng trọn vẹn tuổi thanh xuân của mình cho tổ quốc
=>Có thể thấy rằng, lẽ sống cống hiến hi sinh vì quê hương đất nước bao giờ cũng là lẽ sống đẹp Nó như ánh sáng soi đường để chúng ta vượt qua mọi khó khăn thử thách, mọi vất vả chông gai để trở thành một người có ích cho cộng đồng, cho xã hội
- Mặc dù đã hoàn thành nhiệm vụ, nhưng cô luôn lo lắng “liệu mìn
có nổ, bom có nổ không? Không thì làm cách nào để châm mìn lần
thứ hai” Cái suy nghĩ “làm thế nào để châm mìn lần 2” thật đáng
để ta cảm phục Châm mìn lần 2 còn nguy hiểm hơn gấp ngàn vạn
lần so với lần châm mìn thứ nhất Bởi bom có thể nổ bất cứ lúc nào Chỉ cái suy nghĩ ấy thôi cũng cho thấy được lòng dũng cảm tuyệt
với của cô gái Hà Thành Phương ĐỊnh
- Chính lòng yêu nước đã tiếp thêm sức mạnh cho cô để cô trở nên
mạnh mẽ, kiên cường để hoàn thành nhiệm vu
0,25
2.25
0.5
Trang 5* Phương Định là một cô gái giàu lòng tự trọng
- Cô luôn muốn hình ảnh của mình đẹp đẽ trong mắt mọi người nhất
là các anh pháo thủ: Tôi đến gần quả bom Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ theo dõi mình, tôi không sợ nữa Tôi sẽ không đi khom Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà
bước tới
- Cô không muốn hình ảnh của mình xấu đi trong mắt các chiến sĩ
Dù nguy hiểm hiếm đến đâu cũng không được phép run sợ Cô tự
nhủ với chính mình: " Tôi sẽ không đi khom các anh ấy không thích cái kiểu đi khom "
=>Như vậy coi trọng danh dự đã tiếp thêm cho cô nghị lực để cô
thực hiện công việc của mình Nét đẹp ấy của Phương Định thật
đáng để ta trân trọng
2.2 Đoạn trích còn hấp dẫn người đọc bởi nghệ thuật kể chuyện của nhà văn
- Trong đoạn văn miêu tả tâm lí của PĐ khi phá bom nổ chậm, LMK đã sử dụng hàng loạt các câu đơn đặc biệt, câu rút gọn với nhịp điệu nhanh hơn bình thường
- Nghệ thuật độc thoại nội tâm, phân tích tâm lí nhân vật độc đáo,
tình huống kịch tính, điểm nhìn của tác giả hòa lẫn vào điểm nhìn
tâm trạng của nhân vật Cách diễn đạt như thế giúp người đọc cảm
nhận được cái không khí và cảm giác căng thẳng của PĐ khi thực
hiện công việc phá bom nổ chậm Không khí càng căng thẳng bao
nhiêu ta càng nhận ra lòng dũng cảm của cô bấy nhiêu Đó là
phẩm chất tiêu biểu cho thế hệ trẻ thời kì kháng chiến chống Mĩ
3.Đánh giá Về nghệ thuật và nội dung của đoạn trích
C.Kết bài:
- Đoạn trích khơi gợi trong em những tình cảm, trách nhiệm gì? Em học được bài học gì?
0,25