Cuộc đời sự nghiệp thủ tướng Phạm Văn Đồng

CUỘC ĐỜI, SỰ NGHIỆP CỦA THỦ TƯỚNG PHẠM VĂN ĐỒNG (131906 — 132006) MỘT CUỘC ĐỜI TRONG SÁNG LUÔN TRỌN NGHĨA TÌNH VỚI ĐẢNG, VỚI DÂN Sinh thời cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng mỗi lần vào miền Nam và TP. Hồ Chí Minh làm việc, lúc nào cũng xuống cơ sở trước rồi mới nghe các tỉnh, thành báo cáo. Đối với đồng chí Phạm Văn Đồng nắm và hiểu biết tường tận những vấn đề gay cấn, khó khăn của cơ sở là một nguyên tắc của người đứng đầu Chính phủ. Phong cách đó đã đi theo ông suốt cuộc đời trong đó gần 40 năm là người tham gia lãnh đạo và đứng đầu Chính phủ nước ta. Cả cuộc đời hoạt động cách mạng, từ khi là một thầy giáo ở Sài Gòn rồi trở thành Thủ tướng Chính phủ nước ta từ năm 1955 đến năm 1986, “đồng chí Phạm Văn Đồng là tấm gương chí công vô tư, cần kiệm, liêm chính, trung với nước, hiếu với dân, được toàn Đảng, toàn dân ta yêu quý, được phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, bạn bè và nhiều nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước trên thế giới kính trọng”(1 ). ....

CUỘC ĐỜI, SỰ NGHIỆP CỦA THỦ TƯỚNG PHẠM VĂN

ĐỒNG (1/3/1906 — 1/3/2006) MỘT CUỘC ĐỜI TRONG SÁNG LUÔN TRỌN NGHĨA TÌNH VỚI

ĐẢNG, VỚI DÂN

Sinh thời cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng mỗi lần vào miền Nam và

TP Hồ Chí Minh làm việc, lúc nào cũng xuống cơ sở trước rồi mới nghe các tỉnh, thành báo cáo Đối với đồng chí Phạm Văn Đồng nắm và hiểu biết tường tận những vấn đề gay cấn, khó khăn của cơ sở là một nguyên tắc của người đứng đầu Chính phủ Phong cách đó đã đi theo ông suốt cuộc đời trong đó gần 40 năm là người tham gia lãnh đạo và đứng đầu Chính phủ nước ta

Cả cuộc đời hoạt động cách mạng, từ khi là một thầy giáo ở Sài Gòn rồi trở thành Thủ tướng Chính phủ nước ta từ năm 1955 đến năm 1986,

“đồng chí Phạm Văn Đồng là tấm gương chí công vô tư, cần kiệm, liêm chính, trung với nước, hiếu với dân, được toàn Đảng, toàn dân ta yêu quý, được phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, bạn bè và nhiều nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước trên thế giới kính trọng”(1 )

Đồng chí Phạm Văn Đồng sinh ngày 1-3-1906 trong một gia đình công chức tại xã Đức Tân huyện Mộ Đức tỉnh Quảng Ngãi Năm 1925, tại quê hương, đồng chí tham gia phong trào học sinh bãi khoá để tang cụ Phan Chu Trinh Năm 1926, đồng chí được cử đi Quảng Châu (Trung Quốc) dự các lớp huấn luyện do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tổ chức và được kết nạp vào Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội

Cuối năm 1927, từ Trung Quốc về nước, đồng chí tham gia hoạt động cách mạng tại Sài Gòn Đầu năm 1929 đồng chí được cử vào Kỳ bộ Nam Kỳ sau đó vào Tổng bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí

Hội Tháng 5 – 1929, đồng chí được cử đi Hương Cảng (Trung Quốc) dự Đại hội Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội Tháng 7–1929, đồng chí trở về Sài Gịn hoạt động cách mạng và bị thực dân Pháp bắt giam, kết án 10 năm tù giam, đày đi Cơn Đảo

Tháng 7 – 1936, do thắng lợi của phong trào Mặt trận Bình dân Pháp, đồng chí được trả tự do và ra Hà Nội hoạt động cơng khai Tháng

5-1940, đồng chí đi Cơn Minh (Trung Quốc), gặp lãnh tụ Nguyễn Aùi Quốc, tại đây đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đơng Dương, tham gia hoạt động tại Liễu Châu – Tĩnh Tây (Trung Quốc) Đầu năm 1941, đồng chí được cử về Cao Bằng, tham gia xây dựng căn cứ địa cách mạng tại các tỉnh Cao – Bắc – Lạng của chiến khu Việt Bắc Tháng 8 – 1945, đồng chí

dự Đại hội Quốc dân ở Tân Trào (Tuyên Quang), và được bầu vào Uỷ ban Giải phĩng dân tộc, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám Khi CMT8 thành cơng, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hồ thành lập, đồng chí được cử làm Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngày 16 – 4 –

1946, đồng chí được cử làm Trưởng phái đồn thân thiện của Quốc hội nước ta đi thăm Pháp Cuối tháng 5 – 1946, đồng chí được cử làm Trưởng phái đồn của Chính phủ ta đàm phán với Chính phủ Pháp tại Hội nghị Fontainebleau (Pháp) Trước ngày tồn quốc kháng chiến, đồng chí được

cử làm Đặc phái viên của Trung ương Đảng và Chính phủ tại miền Nam Trung Bộ Năm 1947, đồng chí được bổ sung vào Uỷ viên dự khuyết Ban chấp hành Trung ương Đảng Năm 1949, là Uỷ viên chính thức Ban chấp hành Trung ương Đảng Tháng 8 – 1949, đồng chí được cử làm Phĩ Thủ tướng Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hồ

Tháng 5 – 1954 đồng chí là Trưởng đồn đại biểu Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hồ dự Hội nghị Gèneve về Đơng Dương; sau đĩ kiêm

9-1954, đồng chí được cử làm Phó Thủ tướng Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Ngày 20 – 9 – 1955, Quốc hội khoá I kỳ họp thứ 5 đã bầu đồng chí Phạm Văn Đồng làm Thủ tướng Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà

Thủ tướng Phạm Văn Đồng là nhà ngoại giao và là nhà lãnh đạo chiến lược của đất nước, không bao giờ xa rời thực tế cũng như lý luận cách mạng Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt nhớ lại những ngày mới giải phóng, sau khi Uỷ ban Quân quản kết thúc nhiệm vụ, đồng chí là Chủ tịch UBND Thành phố Mỗi lần vào Sài Gòn làm việc, Thủ tướng Chính phủ luôn nhắc nhở đồng chí, từ những việc nhỏ nhất của chính quyền cách mạng sau ngày giải phóng, trước bao bộn bề, khó khăn, “như thời kỳ thành phố phải chạy ăn từng bữa, Anh Tô hay đùa gọi tôi là “Chủ tịch gạo” “Chủ tịch heo” mà đến nay đồng chí Võ Văn Kiệt vẫn còn nhớ

Năm 1982 đồng chí Võ Văn Kiệt ra Hà Nội nhận nhiệm vụ Chủ nhiệm Uỷ ban Kế hoạch Nhà nước Càng tiếp xúc nhiều hơn với Thủ tướng Chính phủ thì “càng rõ hơn sự hiểu biết vừa rộng vừa cao thâm của Anh trong nhiều lĩnh vực Vấn đề dù to hay nhỏ khi đề cập tới là Anh nói rất lớp lang, thứ tự, không thừa, không thiếu Những vấn đề rộng lớn được Anh khái quát lại để người nghe dễ nắm bắt và nhấn đúng cái tâm điểm cần chú

ý Những vấn đề cụ thể, gần như khô cứng được Anh thổi cái hồn vào để người nghe thấu hiểu được ý nghĩa sâu xa của nó Những sự việc, những chi tiết rời rạc được Anh khâu nối lại thành một trình tự rất lô gích và tự nhiên Vấn đề rất phức tạp, còn nhiều thắc mắc nhưng nghe Anh phân tích

là thấy trở nên rõ ràng, tường tận căn gốc và qua đó có thể khẳng định được chính kiến của mình Tôi hiểu rằng sở dĩ như vậy vì trong Anh là cả một kho kiến thức đồ sộ”(2 )

Với Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Trần Văn Giàu, khi còn nhỏ, ông là học sinh Trường Chasseloup Laubat (nay là trường Lê Quý Đôn), còn đồng chí Phạm Văn Đồng dạy học ở trường bên cạnh, tức trường tư thục Nguyễn Xích Hồng, nên được biết đồng chí Phạm Văn Đồng từ rất sớm Giáo sư cho biết “Tôi mà có hiểu, bắt đầu hiểu cách mạng, hồi ấy gọi là “Quốc sự”

là do Anh Đồng giảng cho chúng tôi nghe Thế rồi bắt đầu từ đó, chỉ một tý thôi, nhưng đó chính là ngọn lửa đầu tiên nhóm lên trong lòng tôi” Theo Giáo sư Trần Văn Giàu, có 2 điều lớn mà đồng chí Phạm Văn Đồng để lại cho ông là “chính khí cao và nhân cách cao” Giáo sư phân tích: Có thể nói

từ sau chiến tranh thế giới thứ nhất đến nay, Anh Phạm Văn Đồng là người của thế kỷ mà lịch sử Việt Nam cần ghi danh Từ những năm 20 cho đến cuối đời, Anh hoạt động cách mạng không mệt mỏi Anh Phạm Văn Đồng suốt đời trung với nước, hiếu với dân, trung thành tuyệt đối với Đảng, Là người học trò xuất sắc của Bác Hồ Anh được tin tưởng giao trọng trách Thủ tướng Chính phủ lâu nhất, vào những lúc cách mạng khó khăn nhất”…

“mặc dù không gần Anh thường xuyên, nhưng những gì chúng tôi biết về Anh trong cuộc sống với gia đình vợ con…, đáng kính lắm, nhân cách rất Việt Nam Còn trí dũng của Anh thì rõ là song toàn Anh là tấm gương đoàn kết, liêm khiết và trong sáng”(3)

Nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng đến nay còn nhớ rõ những lời tâm

sự của Thủ tướng Phạm Văn Đồng về những kỷ niệm đối với Sài Gòn:“Tôi rời Nam Bộ và Sài Gòn vào cuối thập kỷ 20 cũng đã gần 40 năm rồi Ở tù ra, tôi nhận công tác khác, nhưng lưu đậm về Sài Gòn thì rất đậm trong tôi, tôi biết người Sài Gòn cương trực và anh hùng, xem nặng nghĩa lớn Tôi biết người Sài Gòn đen trắng phân minh Nếu có dịp nào anh tiếp xúc với anh chị em trong đó, nhớ nhắc những lời này của tôi”… và đồng

Kỷ niệm 100 năm ngày sinh của đồng chí Phạm Văn Đồng (1-3-1906

— 1-3-2006), chúng ta càng ghi nhớ sâu sắc những phẩm chất cao quý, tài năng vẹn tròn với Đảng, với dân của người học trò lớn của Bác Những nghĩa tình của đồng chí đối với Đảng bộ và nhân dân thành phố Hồ Chí Minh là hết sức to lớn và quý báu Tham gia hoạt động cách mạng từ khi đất nước còn trong vòng nô lệ, cho đến khi là người đứng đầu Chính phủ, đồng chí Phạm Văn Đồng đã cống hiến nhiều trí tuệ, công sức cùng Đảng

bộ thành phố xây dựng thành phố mang tên Bác ngày càng no ấm và tươi đẹp

-(1) Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh - PVĐ trong lòng nhân dân VN và bạn bè Quốc tế- NXB CTQG2002; Tr.20

(2) Võ Văn Kiệt, Đồng chí Phạm Văn Đồng,nhà cách mạng uyên bác và một nhân cách lớn – Trích Phạm Văn Đồng trong lòng nhân dân

VN và Thế giới – NXB CTQG 2002, Tr 85-86

(3) Trần Văn Giàu, Một con người có chí khí cao và nhân cách cao SĐD, Tr 180

(4) Trần Bạch Đằng – Một tầm vóc lớn, SĐD, Tr.183