Microsoft PowerPoint 1 RRTCvaQTRRTC [Compatibility Mode] Đại học Kinh tế TP HCM Khoa Tài Chính Bài giảng môn Quản Trị Rủi Ro Tài Chính 1 QUẢN TRỊ RỦI RO TÀI CHÍNH Bài 1 Giới thiệu Rủi ro tài chính và[.]
Trang 1QUẢN TRỊ RỦI RO TÀI CHÍNH
Bài 1: Giới thiệu Rủi ro tài chính và các công cụ quản trị rủi ro tài chính
“Trong cuộc sống, bạn không thể phó mặc tương lai cho sự may rủi Cách tốt nhất để dự đoán tương lai là tạo ra chính nó.”
Tim Ogunbiyi (2003)
Nội dung trình bày
Tóm tắt các công cụ phái sinh khác nhau Một số thuật ngữ quan trọng: thị trường tài chính, khẩu vị rủi ro, mối quan hệ (đánh đổi) giữa rủi ro và tỷ suất sinh lợi, thị trường hiệu quả.
Giá trị hợp lý lý thuyết Mối quan hệ giữa thị trường giao ngay, thị trường công cụ phái sinh thông qua cơ chế hoạt động kinh doanh chênh lệch giá, lưu giữ và giao nhận
Nhận diện vai trò của thị trường công cụ phái sinh Các bình luận về công cụ phái sinh (Đạo đức)
chính
hoặc chi phí đầu vào (liên quan đến chiến lược quản trị, kế hoạch kinh doanh, chu kỳ kinh doanh,…) các DN có khuynh hướng chấp nhận
đoái, giá chứng khoán và giá cả hàng hóa
CÔNG CỤ PHÁI SINH
Các hợp đồng tài chính có lợi nhuận phát sinh từ lợi nhuận của các công cụ khác
Công cụ theo nghĩa rộng bao gồm các chứng khoán tài chính, các hợp đồng tài chính và cả các đồ vật
Thành quả của CCPS phụ thuộc vào diễn biến của các công cụ tài chính khác.
Các công cụ phái sinh được sử dụng để quản trị rủi ro kiệt giá tài chính
CCPS giúp chuyển giao các rủi ro mà công ty không mong muốn đến các đối tác chấp nhận rủi
ro với một mức giá nhất định
Trang 2year-end 2013
See Figure 1.1for OTC notional
See Figure 1.2for exchange-traded volume
Tài sản thực vs Tài sản tài chính
các tài sản vật chất bao gồm nông sản, kim loại và các nguồn năng lượng
vào các CCPS dựa trên các tài sản tài chính là các cổ phiếu, trái phiếu/các khoản vay, tiền tệ
Thị trường phái sinh và công cụ
Công cụ: dùng để chỉ tài sản cơ sở và nghĩa cụ của hợp đồng phái sinh
Hợp đồng là một thỏa thuận pháp lý có hiệu lực.
Chứng khoán là một công cụ giao dịch đại diện cho quyền về 1 nhóm tài sản
Thị trường tiền mặt (cash market), thị trường giao ngay (spot market): nơi mua và bán đòi hỏi tài sản cơ sở phải được giao nhận gần như ngay lập tức kèm theo đó là việc thanh toán
Các dạng thỏa thuận khác giúp cho người mua/bán được lựa chọn có thực hiện giao hàng
các công cụ mang tính chất hợp đồng mà thành quả của chúng được xác định dựa trên thành quả của một công cụ hoặc một tài sản khác
• Thỏa thuận giữa người mua và người bán
• Mỗi bên sẽ có nghĩa vụ cho bên còn lại
• Có giá cả
Trang 3gives one party, the buyer, the right to buy or sell something from or to the other party, the seller, at a later date at a price agreed upon today
price/premium
call/put
right, not an obligation
one party to buy something from the other at
a later date at a price agreed upon today
one party to buy something from the other at
a later date at a price agreed upon today;
subject to a daily settlement of gains and losses and guaranteed against the risk that either party might default
exchanges
parties agree to exchange a series of cash flows
swap
Trang 4Tài sản cơ sở (Underlying Asset)
giá trị của mình từ tài sản cơ sở
đo lường thời tiết
Một số thuật ngữ quan trọng
bạn không quan tâm đến rủi ro
sinh lợi cộng thêm mà bạn dự kiến kiếm được bình quân cho việc đón nhận rủi ro
Các thuật ngữ quan trọng
Vị thế mua (Long position): “Bullish”
Những nhà đầu tư đang
ở trong trạng thái nắm giữ (sở hữu) tài sản được gọi là những người “đầu
cơ giá lên”, họ có xu hướng đẩy giá lên cao vì giá càng tăng thì vị thế mua của họ càng lời.
Các thuật ngữ quan trọng
Vị thế bán (Short position): “Bearish”
Những nhà đầu tư đã thực hiện bán khống (short selling) hoặc đang ở trong trạng thái nợ tài sản (phải mua lại tài sản trong tương lai) được gọi là những người
“đầu cơ giá xuống”, họ có
xu hướng đẩy giá xuống thấp vì giá càng giảm thì vị thế bán của họ càng lời.
Trang 5Người bán khống:
môi giới
tiền họ sẽ trả trong tương lai
khi bán khống CP khá phức tạp, đắt đỏ
RR tài chính và RR kiệt giá tài chính
Giá giao ngay của tài sản cở sở
Lãi
Lỗ Vị thế mua Vị thế bán
Rủi ro kiệt giá tài chính
Rủi ro kiệt giá tài chính
Tỷ suất sinh lợi mà nhà đầu tư kỳ vọng là lãi suất phi rủi ro cộng với một phần bù rủi ro
Rủi ro và tỷ suất sinh lợi
thuyết (Market Efficiency and Theoretical Fair Value)
trường mà trong đó giá của một tài sản bằng với giá trị kinh tế thực của tài sản đó
vọng hợp lý và hành vi đầu tư có hiểu biết của nhà đầu tư
(giá trị được xác định qua các mô hình định giá như CAPM, APT,…)
Trang 6Mối liên hệ giữa thị trường giao ngay
và thị trường phái sinh
Arbitrage được định nghĩa là một loại giao dịch nhằm tìm kiếm lợi nhuận khi mà giá hang hóa giống nhau được niêm yết với 2 mức giá khác nhau.
Example: See Figure 1.4
The concept of states of the world
Luật một giá: các kết hợp tài sản tương đương nhau, nghĩa là các kết hợp cho cùng một kết quả, phải được bán ở cùng một mức giá; nếu không sẽ tạo ra cơ hội kinh doanh chênh lệch giá để thu lợi nhuận và hành vi này sẽ nhanh chóng loại trừ sự khác biệt giá kể trên.
Cơ chế lưu trữ giá: Tiêu thụ dàn trải qua thời gian
Cầu nối giữa thị trường giao ngay và thị trường các sản phẩm phái sinh
Người ta có thể mua nhiều dạng tài sản để lưu trữ (Cổ phiếu, TP, hàng hóa) lưu trữ giúp kéo dài thời gian tiêu thụ
Giá cả biến động lưu trữ sẽ kèm rủi ro CCPS được sử dụng để làm giảm rủi ro bằng cách cho phép xác định ngay
ở hiện tại giá bán tài sản trong tương lai rủi ro trong lưu trữ được loại trừ khoản đầu tư mang lại lãi suất phi rủi ro
Giá tài sản lưu trữ, giá hợp đồng phái sinh và LS phi RR có liên hệ với nhau
Vai trò của thị trường phái sinh
Risk Management
Example: Southwest Airlines
Price Discovery
Operational Advantages
Market Efficiency
Risk Management
hóa cơ sở CCPS có thể được sử dụng để làm tăng/giảm rủi ro của việc sở hữu tài sản giao ngay
để giảm thiểu rủi ro của họ hedgers
để làm gia tăng rủi ro của họ gọi là các nhà đầu cơ speculators
Trang 7Thông tin hình thành giá
Các thị trường KH và GS là nguồn thông tin rất quan trọng đối với giá cả
Thị trường GS được xem là công cụ chủ yếu để xác định giá tài sản giao ngay
Giá của hợp đồng giao sau đáo hạn sớm nhất (nearby contract) thường được xem như giá giao ngay
Giá hợp đồng KH và GS chứa đựng các thông tin về những gì mà người ta mong đợi về giá giao ngay trong tương lai, TT giao sau sôi động hơn và do đó thông tin từ thị trường này cũng được xem là đáng tin cậy hơn
Các lợi thế về hoạt động
gd khác) thấp hơn
ngay
theo mong muốn
khống dễ dàng hơn
Thị trường hiệu quả
trên các TTPS giúp tạo điều kiện cho giao dịch kinh doanh chênh lệch giá và những điều chỉnh nhanh chóng về giá sẽ loại trừ ngay lập tức những cơ hội thu lợi nhuận đó
của tài sản cơ sở phản ánh chính xác hơn giá trị kinh tế thật sự của hàng hóa
Những chỉ trích thị trường CCPS
ro từ những người muốn loại trừ sang những người muốn chấp nhận
sang chấp nhận rủi ro cho người đi phòng ngừa
doanh tài sản cơ sở, đôi khi không biết gì
về chúng họ có đặc tính giống những tay cờ bạc
Trang 8Sử dụng sản phẩm phái sinh không thích hợp
một thay đổi nhỏ trong giá sẽ đưa đến lợi nhuận/lỗ rất lớn
phòng ngừa rủi ro: một sự cám dỗ ngay cả người thông thái cũng bị sập bẫy
Sản phẩm phái sinh và đạo đức kinh doanh
Quy tắc đạo đức và các tiêu chuẩn ứng xử chuyên nghiệp là một trong những thành tố quan trọng đối với các chuyên gia trong lĩnh vực phái sinh.
Khi đối mặt với tình huống khó xử, mâu thuẫn lợi ích kinh tế
Phải hiểu quy chuẩn đạo đức và đánh giá khả năng tuân thủ trước khi vào nghề
Một vài quy tắc đạo đức nền tảng của 3 tổ chức chuyên nghiệp hàng đầu thế giới:
CFA Institute
Professional Risk Managers International Association
Global Association of Risk Professionals
Công cụ phái sinh và nghề nghiệp của bạn
bạn đang thực hiện các bước đi đầu tiên
để tiếp cận các công cụ, bản chất của rủi
ro và vấn đề quản trị rủi ro – một chủ đề rất quan trọng trong kinh doanh ngày nay
Thank you very much!