Hiện nay, học sinh trung học cơ sở còn nhiều vướng mắc, khó khăn khi học tập, chưa thực sự dành nhiều thời gian cho việc học, chưa xây dựng và rèn luyện kĩ năng tự học hợp lí. Mặt khác, do nhiều nguyên nhân nên giáo viên chỉ lo thực hiện chức năng giảng dạy của mình mà ít quan tâm đến rèn luyện kĩ năng toàn diện cho học sinh, trong đó có kĩ năng tự học. Vì vậy, theo tôi nhà trường cần đưa phương pháp tự học vào mục tiêu dạy học. Từ đó đòi hỏi mỗi nhà giáo cần nghiên cứu, khảo nghiệm, xây dựng, từng bước hoàn thiện các mô hình dạy học và giải pháp nhằm nâng cao năng lực tự học cho học sinh.
Trang 1THAM LUẬN
“PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH – GIẢI PHÁP QUAN TRỌNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC”
Người báo cáo:
Trang 2Trong thời đại khoa học kĩ thuật phát triển nhanh chóng như hiện nay, đứng trước cuộc cách mạng công nghiệp
4.0, nhà trường dù tốt đến mấy cũng không thể đáp ứng
hết nhu cầu học tập của người học cũng như đòi hỏi ngày càng cao của đời sống xã hội Vì vậy, bồi dưỡng năng lực
tự học cho học sinh khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường phổ thông là một công việc có vị trí rất quan trọng Chỉ có tự học, tự bồi đắp tri thức bằng nhiều con
đường, nhiều cách thức khác nhau mỗi học sinh mới có thể
bù đắp được những thiếu khuyết về tri thức, về đời sống xã hội Từ đó có được sự tự tin trong cuộc sống và công việc
Trang 3Vấn đề tự học tự đào tạo của người học đã được Đảng, Nhà nước quan tâm quán triệt sâu sắc từ nhiều năm qua
Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể cũng chỉ rõ các nhóm năng lực mà học sinh cần đạt được Trong đó, năng lực tự chủ và tự học được xem là nhóm năng lực
quan trọng nhất đối với học sinh
Thực tế cũng đã chứng minh, mỗi thành công của học sinh trên con đường học tập không bao giờ là kết quả của lối học tập thụ động
Trang 4Hiện nay, học sinh trung học cơ sở còn nhiều vướng
mắc, khó khăn khi học tập, chưa thực sự dành nhiều thời gian cho việc học, chưa xây dựng và rèn luyện kĩ năng tự học hợp lí Mặt khác, do nhiều nguyên nhân nên giáo viên chỉ lo thực hiện chức năng giảng dạy của mình mà ít quan tâm đến rèn luyện kĩ năng toàn diện cho học sinh, trong đó
có kĩ năng tự học Vì vậy, theo tôi nhà trường cần đưa
phương pháp tự học vào mục tiêu dạy học Từ đó đòi hỏi mỗi nhà giáo cần nghiên cứu, khảo nghiệm, xây dựng,
từng bước hoàn thiện các mô hình dạy học và giải pháp
nhằm nâng cao năng lực tự học cho học sinh
Trang 5Tự học là tự mình động não huy động tất cả mọi
năng lực, trí óc, tinh thần, tình cảm, sức khỏe và sử
dụng tối đa những điều kiện khách quan có thể có vào
hỗ trợ cho việc chiếm lĩnh tri thức
“ Mỗi người đều phải nhận thức hai thứ giáo dục:
một thứ do người khác truyền cho, một thứ do
mình tự học lấy”
Gibbon
Trang 61 Tự học dưới hướng dẫn (của giáo viên)
2 Tự học không có hướng dẫn ( của giáo viên)
Trang 7b Yêu cầu:
Với người học: phải biết cách nghe giảng, ghi chép và hỏi thầy, có sự hợp tác trong nhóm, chuẩn bị bài trước
Với GV: chỉ hướng dẫn học sinh cách học, uốn nắn chỉ
đường cho hs chứ không thể học thay cho học sinh
1 Tự học dưới hướng dẫn (của giáo viên)
a Khái niệm: là tự học diễn ra dưới sự điều khiển, chỉ đạo
trực tiếp của người thầy và các phương tiện, kĩ thuật dạy học trên lớp (học giáp mặt thầy)
Ví dụ: các giờ học trên lớp, các seminar, thảo luận nhóm
Trang 8b Ưu điểm:
Giúp học sinh rèn luyện nhiều kĩ năng quan trọng: kĩ
năng đọc sách, kĩ năng chọn lọc thông tin, khái quát vấn đề, kĩ năng làm việc độc lập
2 Tự học không có có sự hướng dẫn của giáo viên
a Khái niệm: Học sinh tự mình tìm tòi, khám phá và
lĩnh hội kiến thức mà không có sự hướng dẫn trực tiếp của thầy
Ví dụ: đọc sách, đọc tài tiệu
Trang 9QUY TRÌNH TỰ HỌC
Trang 10MỘT SỐ KỸ NĂNG TỰ HỌC
Kĩ năng lập kế hoạch tự học
Kĩ năng nghe và ghi chép bài trên lớp
Kĩ năng đọc sách và tài liệu
Kĩ năng làm bài tập về nhà
Kĩ năng tự kiểm tra, đánh giá quá trình tự học
Tùy theo đặc thù môn học, có nhiều mô hình dạy học giúp nâng cao năng lực tự học cho học
sinh
Qua thực tiễn giảng dạy môn Sinh học 9, tôi đã lựa chọn mô hình sau:
Trang 11Bước 1 Công việc chuẩn bị
Theo cách dạy học trước đây, mọi hoạt động của giáo viên và học sinh sẽ được diễn ra trong giờ học thì nay ta đã
có thể làm khác đi Giáo viên và học sinh sẽ cùng chuẩn bị cho tiết học Nghĩa là, giáo viên xây dựng ý tưởng bài dạy thông qua các hoạt động và giao cho học sinh hoặc nhóm học sinh chuẩn bị, tìm hiểu Trên lớp, giáo viên định
hướng học sinh hoặc nhóm học sinh thảo luận, tranh luận Giáo viên đóng vai trò hướng dẫn và chốt lại các kiến thức quan trọng giúp học sinh
Trang 12Làm như thế kiên trì sẽ tạo thành thói quen tốt cho học sinh, từ thói quen ấy sẽ nâng cao năng lực tự học cho cả giáo viên và học sinh.
Trước khi đến lớp học, học sinh cần dành khoảng thời gian thích hợp để chuẩn bị bài Học sinh tự học theo tài
liệu tự học có hướng dẫn theo từng bài, chủ đề, sách giáo khoa cùng với các tài liệu khác Từ các tài liệu hướng dẫn, từng học sinh hoặc nhóm học sinh chuẩn bị phần trình bày dưới dạng văn bản hoặc trình chiếu Powerpoint Sự chuẩn
bị của học sinh ở nhà càng chi tiết, càng có nhiều vấn đề đưa ra để tranh luận, trao đổi trên lớp
Như vậy, tự học ở nhà đã làm tích cực, sáng tạo trong hoạt động học tập của học sinh
Trang 13Bước 2 Hoạt động học tập trên lớp Hoạt động 1: Giáo viên kiểm tra nội dung chuẩn bị ở
nhà của học sinh theo phiếu câu hỏi hoặc kiểm tra dưới
dạng hỏi - đáp từng nhóm học sinh
Hoạt động 2: Giáo viên chia nhóm, mỗi nhóm từ 4 - 6
học sinh và hướng dẫn học sinh thảo luận các nội dung
trong bài học
Hoạt động 3: Mỗi nhóm cử đại diện trình bày một vấn
đề trong nội dung thảo luận Các vấn đề học sinh đã chuẩn
bị dưới dạng văn bản hoặc Powerpoint Các nhóm khác đặt câu hỏi, vấn đề thắc mắc yêu cầu nhóm phát biểu hay
nhóm khác trả lời, tranh luận
Trang 14Hoạt động 4: Thông qua thảo luận của học sinh, giáo
viên có thể đánh giá được mức độ nắm vững kiến thức của học sinh Trong quá trình thảo luận, giáo viên dẫn dắt,
định hướng để học sinh lĩnh hội kiến thức Cuối cùng, giáo viên tổng kết, bổ sung, chính xác hoá những kết luận, hoàn chỉnh kiến thức bài học cho học sinh, rút kinh nghiệm về cách học và hướng dẫn học sinh tự kiểm tra
Trang 19BÀI SOẠN THUYẾT TRÌNH CỦA 1 NHÓM
HỌC SINH
Trang 20CHÀO MỪNG CÁC BẠN ĐẾN VỚI BÀI THUYẾT TRÌNH CỦA NHÓM
NĂNG ĐỘNG!
Trang 23CHỦ ĐỀ: PHÂN BÀO
Chương II : NHIỄM SẮT THỂ
Nội dung: Nguyên phân
Trang 24NỘI DU
NG BÀI HỌ C
Trang 251 KÌ TRUNG GIAN
Trang 261 KÌ TRUNG GIAN
- NST dài, mảnh, duỗi xoắn và nhân
đôi thành NST kép
Trang 272 Nguyên Phân
Những diễn biến cơ bản của NST ở các kì của nguyên phân
Trang 28Những diễn biến cơ bản của NST trong quá trình nguyên phân
a Kì đầu:
Các kì Những diễn biến cơ bản của NST
Kì đầu NST kép bắt đầu đóng xoắn,
co ngắn, có hình thái rõ rệt và đính vào các sợi tơ của thoi phân bào tại tâm động.
Trang 30Kì sau
c Kì
kép tách nhau ở tâm động thành 2 NST đơn và phân li về
2 cực của tế bào.
Trang 31Các kì Những diễn biến cơ bản của NST
Trang 32Từ 1 tế bào mẹ
(2n NST)
Kết quả:
2 tế bào con (2n NST)
Nguyên phân
Trang 34THANKS FOR WATCHING!
Trang 35Để mô hình nêu trên phát huy hiệu quả cần các nhóm giải pháp cụ thể
như sau:
Trang 36Đối với cán bộ quản lí các nhà trường
- Tuyên truyền đến giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và
học sinh tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp
dạy học theo hướng tiếp cận năng lực người học, trong đó chú trọng nâng cao năng lực tự học cho học sinh
- Tổ chức tập huấn cho giáo viên bộ môn
- Chỉ đạo việc ra đề kiểm tra, đánh giá quá trình học tập
của học sinh theo hướng tự học
Trang 37Đối với giáo viên chủ nhiệm
- Giúp học sinh nhận thức đúng đắn về tự học và sự cần
thiết, lợi ích của tự học
- Dạy học sinh cách nghe giảng và ghi chép bài trên lớp Dạy cách lập kế hoạch học tập Giáo viên chủ nhiệm cần kết hợp với giáo viên bộ môn từng bước hướng dẫn, kiểm tra học sinh tự học
- Giáo viên chủ nhiệm lớp phải là cầu nối giữa gia đình và nhà trường, giữa giáo viên và học sinh
Trang 38Đối với học sinh
- Cần biết xác định mục tiêu học tập, nội dung cần học, lên kế
hoạch tự học Xác định kiến thức, kĩ năng cơ bản thuộc mỗi nội dung hay chủ đề, biết hệ thống hoá kiến thức
- Học sinh cần biết tự thể hiện, tham gia quá trình thảo luận,
biết tự đánh giá, tự điều chỉnh bản thân và biết vận dụng kiến thức đã học vào các tình huống thực tiễn
- Để tự học đạt hiệu quả cao, học sinh cần nắm được phương pháp và kỹ thuật tự học thông dụng, bao gồm: kỹ thuật nghe, ghi chép bài, đọc bài hiệu quả, cách ghi nhớ thông tin, sử dụng bản đồ tư duy và ứng dụng công nghệ thông tin trong tự học.
Trang 39Đối với cha, mẹ học sinh
- Cha mẹ cần hiểu về năng lực của con và động viên khích
lệ kịp thời Trong nhiều tình huống, lời động viên khích lệ mang lại hiệu quả rất to lớn
- Cha, mẹ cần giữ mối liên hệ chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn Dành thời gian đôn đốc việc học, kiểm tra công việc được giao về nhà của con
- Cha, mẹ cần tạo thói quen đọc sách trong gia đình (nếu điều kiện gia đình phù hợp)
Trang 40Đối với giáo viên bộ môn
Phương châm “lấy người học làm trung tâm” là đáp
ứng cho việc giảng dạy theo hướng tự học, tự tìm tòi Một khi cơ sở vật chất, trang thiết bị của các nhà trường tương đối đầy đủ, sẵn sàng đáp ứng cho việc tự học thì giáo viên
là nhân tố quyết định sự thành công của đổi mới phương pháp giảng dạy Vì vậy, mỗi giáo viên cần nhận thức một cách đúng đắn tính tất yếu của việc đổi mới, từ đó chủ
động suy nghĩ, tìm tòi, vận dụng linh hoạt các phương
pháp phù hợp theo các môn học khác nhau nhằm giúp học sinh biết cách tự học, tự nghiên cứu, sáng tạo trong quá trình học tập