ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

đường lối xây dựng hệ thống chính trị bằng slide

Nhu liệu được tạo bởi:

Đỗ Hoàng Ánh Đặng Thanh Long

SĐT: 09.15.93.15.25 Email: ict.reporter@gmail.com

Trang truy cập:

http://duongcachmenh.wordpress.com

Chính trị là tất cả những hoạt

động, những vấn đề gắn với quan

hệ giai cấp, dân tộc, quốc gia và các nhóm xã hội xoay quanh một vấn đề trung tâm đó là vấn đề giành, giữ và sử dụng quyền lực nhà nước

• HTCT Tư sản hiện đại

• HTCT Xã hội chủ nghĩa

• HTCT ở Việt Nam

• v…v…

Là tổng thể các tổ chức thực hiện quyền lực chính trị được xã hội chính thức thừa nhận.

Hội LHPN

VN Hội Nông dân VN

Hội Cựu chiến binh VN

Tổng LĐLĐ

VN Đoàn TNCS

HCM

HTCT DCND Hệ thống chuyên chính vô sản

ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

THỜI KỲ TRƯỚC ĐỔI MỚI (1945-1989)

Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương xây dựng

hệ thống chính trị

Hệ thống chính trị dân chủ nhân dân

(1945 - 1954)

Cách mạng tháng Tám năm 1945 thắng lợi, Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời đánh dấu sự hình thành ở nước ta một hệ thống chính trị cách mạng với các đặc trưng sau:

- Thực hiện đường lối cách mạng “Đánh đuổi bọn đế quốc xâm

lược, giành độc lập và thống nhất thật sự cho dân tộc, xóa bỏ những di tích phong kiến và nửa phong kiến làm cho người cày có ruộng, phát triển chế độ dân chủ nhân dân, gây cơ sở cho CNXH”.

- Dựa trên nền tảng của khối đại đoàn kết dân tộc hết sức rộng rãi, không phân biệt giống nòi, giai cấp, tôn giáo, không chủ trương đấu tranh giai cấp; đặt lợi ích của dân tộc là cao nhất

- Có một chính quyền tự xác định là công bộc của dân, coi dân là chủ và dân làm chủ, cán bộ sống và làm việc giản dị, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư

- Vai trò của Đảng được ẩn trong vai trò của Quốc hội và Chính phủ (từ tháng 11-1945 đến tháng 2-1951)

- Có một mặt trận và nhiều tổ chức quần chúng rộng rãi.

- Cơ sở kinh tế chủ yếu của hệ thống chính trị dân chủ nhân dân là nền sản xuất tư nhân hàng hóa nhỏ, phân tán, tự cấp, tự túc; bị kinh tế thực dân và chiến tranh kìm hãm, chưa có viện trợ

- Đã xuất hiện sự giám sát của xã hội dân sự đối với Nhà nước và Đảng

Hệ thống chuyên chính vô sản

1955-1975 và 1975-1989

Là phương thức thực hiện quyền lực chính trị trực tiếp dùng bạo lực để áp đặt ý chí của giai cấp thống trị đối với giai cấp bị trị, thường được áp dụng trong những thời đấu tranh đấu tranh giai cấp quyết liệt.

• Chuyên chính DCND

• Chuyên chính Tư sản

• Chuyên chính Vô sản

Hệ thống chuyên chính vô sản

1955 - 1975 và 1975 - 1989

Cơ sở hình thành:

• Lý luận Mác – Lênin về TKQĐ và về chuyên chính vô sản

• Đường lối chung của cách mạng VN trong giai đoạn mới

• Cơ sở chính trị: Đảng chính trị, mặt trận dân tộc

• Cơ sở kinh tế: Nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu bao cấp

• Cơ sở xã hội: Hai giai cấp và một tầng lớp

Hệ thống chuyên chính vô sản

Đánh giá sự thực hiện đường lối

Thành tựu:

Hạn chế:

Nguyên nhân:

ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH

TRỊ THỜI KỲ ĐỔI MỚI Quá trình hình thành đường lối đổi mới hệ thống chính trị

1 Nhận thức về mối quan hệ giữa đổi mới hệ thống chính trị với đổi mới kinh tế.

2 Nhận thức mới về mục tiêu đổi mới hệ thống chính trị.

3 Nhận thức mới về đấu tranh giai cấp và về động lực chủ yếu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

4 Nhận thức mới về cơ cấu và cơ chế vận hành của HTCT.

5 Nhận thức mới về xây dựng nhà nước pháp quyền trong HTCT.

6 Nhận thức mới về vai trò của Đảng trong HTCT.

Quá trình hình thành đường lối đổi mới hệ thống

chính trị

Nhận thức mới về mối quan hệ giữa đổi mới kinh tế và đổi mới hệ thống chính trị:

Đổi mới kinh tế để tạo điều kiện

cơ bản tiến hành đổi mới hệ thống chính trị thuận lợi.

Đổi mới hệ thống chính trị sẽ là điều kiện quan trọng thúc đẩy đổi mới và phát triển kinh tế.

Nhận thức mới về mục tiêu đổi mới hệ thống chính trị:

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên

CNXH (1991) khẳng định: “Toàn bộ tổ chức và hoạt động

của hệ thống chính trị nước ta trong giai đoạn mới là nhằm xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ XHCN, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân”.

Báo cáo chính trị tại ĐH VII (1991) nhấn mạnh, thực chất của việc đổi mới và kiện toàn hệ thống chính trị nước ta là

xây dựng nền dân chủ XHCN Dân chủ vừa là mục tiêu,

vừa là động lực của công cuộc đổi mới.

Nhận thức mới về đấu tranh giai cấp và về động lực chủ

yếu phát triển đất nước trong giai đoạn mới:

Đại hội IX (2001) xác định: Lợi ích giai cấp công nhân thống nhất

với lợi ích toàn dân tộc trong mục tiêu chung là độc lập dân tộc gắn

liền với CNXH, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Nội dung chủ yếu của đấu tranh giai cấp trong giai đoạn hiện nay là thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH theo định hướng XHCN,

khắc phục tình trạng nước nghèo, kém phát triển

Động lực chủ yếu phát triển đất nước là đại đoàn kết toàn dân trên

cơ sở liên minh giữa công nhân với nông dân và trí thức do Đảng

lãnh đạo.

Nhận thức mới về cơ cấu và cơ chế vận hành

nhân” lãnh đạo hệ thống ấy,

hoạt động trong khuôn khổ

Hiến pháp và Pháp luật.

Nhà nước pháp quyền XHCN của

dân, do dân, vì dân do Đảng Cộng

sản lãnh đạo; có chức năng thể chế

hóa và tổ chức thực hiện đường lối,

quan điểm của Đảng

Mặt trận Tổ quốc VN được tổ chức

để tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản đại diện cho lợi ích của nhân dân, tham gia vào hệ thống chính trị, tuỳ theo tính chất, tôn chỉ, mục đích của mình nhằm bảo vệ quyền lợi dân chủ của nhân dân.

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể nhân dân có vai trò quan trọng trong sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân tộc để xây dựng và bảo vệ đất nước;

Phát huy dân chủ, nâng cao trách nhiệm công dân của các hội viên, đoàn viên, giữ gìn kỷ cương phép nước, thắt chặt mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước

Là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, nơi thể hiện ý chí và nguyện vọng; phát huy khả năng tham gia bầu cử Quốc hội và Hội đồng Nhân dân;

Tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; thực hiện giám sát của nhân dân với cán bộ, công chức và giải quyết những mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân

Nhân dân là người làm chủ xã hội, làm chủ thông qua Nhà nước và các cơ quan đại diện, đồng thời

làm chủ trực tiếp ở cơ sở thông

qua cơ chế “dân biết, dân bàn,

dân làm, dân kiểm tra”; làm chủ

thông qua hình thức tự quản.

Nhận thức mới về xây dựng Nhà nước pháp quyền

trong hệ thống chính trị:

Nhà nước là trụ cột của hệ thống chính trị ở nước ta, là

công cụ tổ chức thực hiện ý chí và quyền lực của nhân dân, thay mặt nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân

để quản lý toàn bộ hoạt động của đời sống xã hội

Nhà nước xã hội chủ nghĩa vừa là cơ quan quyền lực, vừa là bộ máy chính trị, hành chính, vừa là tổ chức quản lý kinh tế, văn hoá, xã hội của nhân dân

Quốc hội là cơ quan đại diện cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Quốc hội do nhân dân trực tiếp bầu ra, là cơ quan duy nhất có quyền lập ra Hiến pháp và luật pháp

Nhà nước thực hiện quản lý xã hội bằng pháp luật, đồng thời coi trọng giáo dục nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân Vì vậy, cần tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa

Nhà nước XHCN là Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân Mặt khác, Nhà nước chịu sự lãnh đạo của giai cấp công nhân, thực hiện

đường lối chính trị của Đảng

Nhận thức mới về vai trò của Đảng trong hệ thống

chính trị:

Đảng Cộng sản Việt Nam - đội tiên phong của giai cấp công nhân, đại biểu trung thành lợi ích giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Đảng là một bộ phận của hệ thống chính trị nhưng lại là hạt nhân lãnh đạo của toàn bộ hệ thống chính trị

Vai trò lãnh đạo của Đảng thể hiện trên những

nội dung chủ yếu sau:

+ Đề ra Cương lĩnh chính trị, đường lối, chiến lược, những quan điểm, chủ trương phát triển KTXH;

+ Đảng lãnh đạo xã hội chủ yếu thông qua Nhà nước và các đoàn thể quần chúng

+ Đường lối, chủ trương, quan điểm của Đảng được Nhà nước tiếp nhận, thể chế hoá cụ thể bằng pháp luật và những chủ trương, chính sách, kế hoạch, chương trình cụ thể

+ Đảng lãnh đạo xã hội thông qua hệ thống tổ chức Đảng các cấp và đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng

Mục tiêu xây dựng hệ thống chính trị

* Thực hiện tốt dân chủ XHCN, phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân.

* Xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ XHCN, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân

* Thực hiện tốt dân chủ XHCN, phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân.

* Xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ XHCN, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân

Quan điểm xây dựng hệ thống chính trị

và phương thức hoạt động của HTCT

Đổi mới chính trị

phải đồng

bộ, kế

thừa và cách làm phù hợp

Đổi mới mối quan hệ của các

bộ phận trong HTCT

- Đảng Cộng sản VN là đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành cho lợi

ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc.

- Đảng lấy CN Mác - Lênin và TT HCM làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động; lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức

cơ bản

- Đảng Cộng sản VN là đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc

- Đảng lấy CN Mác - Lênin và TT HCM làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động; lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức

cơ bản

- Đảng cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội.

- Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị, đồng thời là một bộ phận của hệ thống ấy

- Đảng liên hệ mật thiết với nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, hành động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.

- Trong quá trình đổi mới, Đảng ta luôn coi trọng đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị.

Để thực hiện vai trò lãnh đạo của Đảng trong tình hình mới, cần tập trung làm tốt những vấn đề nào?

+ Nâng cao nhận thức và thực hiện đúng vai trò hạt nhân chính trị và trình độ lãnh đạo của tổ chức Đảng ở các cấp để phát huy tính chủ động, sáng tạo và tinh thần trách nhiệm của các tổ chức trong hệ thống chính trị trong việc thực hiện đường lối của Đảng

+ Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng cần nâng cao nhận thức

và có quan niệm đúng đắn về sự lãnh đạo toàn diện của Đảng Trước hết là việc đổi mới, việc ra Nghị quyết và chỉ đạo thực hiện các Nghị quyết của Đảng

+ Phát huy dân chủ trong sinh hoạt Đảng, giữ vững đoàn kết thống nhất trong Đảng Tăng cường công tác kiểm tra, thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc

+ Tăng cường công tác giáo dục rèn luyện nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên của Đảng

Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Quyền lực Nhà nước

là thống nhất

Quyền lực Nhà nước

là thống nhất

Tôn trọng và bảo đảm quyền con người

Được tổ chức trên cơ sở Hiến pháp và pháp luật

vì dân

Biện pháp xây dựng Nhà nước pháp quyền

- Hoàn thiện hệ thống pháp luật; xây dựng, hoàn thiện

cơ chế kiểm tra, giám sát.

- Tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc

hội; hoàn thiện cơ chế bầu cử; đổi mới quy trình

xây dựng luật; thực hiện tốt nhiệm vụ quyết định

các vấn đề quan trọng của đất nước.

- Đẩy mạnh cải cách hành chính, đổi

mới tổ chức và hoạt động của chính

phủ theo hướng xây dựng cơ quan

hành pháp thống nhất, thông suốt.

- Xây dựng hệ thống cơ quan tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh; xây dựng cơ chế phán quyết

về những vi phạm hiến pháp trong hoạt động lập pháp, hành pháp và tư pháp.

- Nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân, bảo đảm quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương trong phạm vi được phân cấp.

- Mở rộng và thực hiện dân chủ, hoàn thiện cơ chế dân chủ, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, cụ thể hoá phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra.

- Giáo dục cán bộ, công chức Nhà nước xây dựng và

thực hành phong cách "Trọng dân, gần dân, hiểu dân, học

dân và có trách nhiệm với dân", "Nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin"

Xây dựng mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị xã hội trong hệ thống chính trị

- Có vai trò quan trọng trong việc tập hợp, vận động, đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân; đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân

- Có vai trò giám sát và phản biện xã hội

- Thực hiện tốt Luật mặt trận tổ quốc VN, luật thanh niên, luật công đoàn…, quy chế dân chủ ở mọi cấp để Mặt trận, các tổ chức

và các tầng lớp nhân dân tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và

hệ thống chính trị

- Đổi mới hoạt động của Mặt trận và các tổ chức chính trị, khắc phục tình trạng hành chính hóa, phô trương, hình thức; nâng cao chất lượng hoạt động

- Đảng thường xuyên coi trọng việc đổi mới và tự chỉnh đốn, giữ vững và nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng; dân chủ trong Đảng được phát huy, quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân được củng cố.

Tóm lại, hơn 20 năm qua, hệ thống chính trị đã thực hiện

có kết quả một số đổi mới quan trọng, đặc biệt quyền làm

chủ của nhân dân trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, chính

trị, tư tưởng, văn hóa được phát huy

Đoàn viên,

thanh niên

cần làm gì để xây dựng HTCT?

- Tham gia tích cực vào cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng Nhà nước thật sự trong sạch, vững mạnh.

- Thực hiện một cách có hiệu quả đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước

- Tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh chống tham nhũng, mạnh dạn đấu tranh với những hành động sai trái, bảo vệ lợi ích thiết thực, hợp pháp và chính đáng của bản thân và nhân dân

- Tích cực tham gia và thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, hăng hái đi đầu trong mọi lĩnh vực học tập và công tác

- Tích cực hưởng ứng và tham gia hoạt động trong phong trào của các tổ chức chính trị – xã hội phát động; trực tiếp là xây dựng tổ chức Đoàn và phong trào của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

- Góp phần xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ XHCN, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân; tổ chức bộ máy được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu quả; hệ thống chính trị có nhiều đổi mới theo hướng phát huy dân chủ, cải cách hành chính, tôn trọng lắng nghe ý kiến của dân.

- Nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan Nhà nước được phân định rõ; quản lý nhà nước bằng pháp luật được tăng cường

- Mặt trận, các tổ chức chính trị có nhiều đổi mới về tổ chức, bộ máy, nôi dung và phương thức hoạt động; phát huy dân chủ; tham gia xây dựng, chỉnh đốn Đảng; bước đầu thực hiện giám sát và phản biện xã hội