hoạch định chính sách nông nghiệp

- Hoạch định chính sách là khâu thứ hai trong một chu trình chính sách, là cầu nối trung gian đưa ra những giải pháp để thực thi chính sách... Phần 2 NỘI DUNGỞ phần này có 7 nội dung ch

CHUYÊN ĐỀ 2 HOẠCH ĐỊNH CHÍNH SÁCH

NÔNG NGHIỆP

Phần I: GiỚI THIỆU

- Chuyên đề này đề cập tới những vấn đề lý

luận cơ bản về hoạch định chính sách

- Hoạch định chính sách là khâu thứ hai trong

một chu trình chính sách, là cầu nối trung gian đưa ra những giải pháp để thực thi chính sách

CHU TRÌNH CHÍNH SÁCH

Hoạch định chính sách chính sácThực thi h

Duy trì chính sách

Phân tích chính sách

Phần 2 NỘI DUNG

Ở phần này có 7 nội dung chính cần nghiên cứu

2.1 Khái niệm về hoạch định chính sách nông

nghiệp

Hoạch định chính sách có thể hiểu là quá trình hình thành và cho ban hành

một chính sách.

Các hoạt động trong hoạch định chính sách chia thành các nhóm sau:

- Nhóm hoạt động để hình thành những ý tưởng cho ra đời một chính sách

- Nhóm hoạt động về soạn thảo những nội dung

cụ thể của chính sách (những quy định trong văn bản chính sách)

- Nhóm hoạt động tổ chức ban hành chính sách

Những ý tưởng của một chính sách được hình thành rõ nét dần, đầy đủ và hoàn chỉnh dần

Để đạt được điều đó cần trả lời một loạt câu hỏi sau:

- Cần đưa ra chính sách gì? Tại sao lại phải đưa

ra chính sách đó trong lúc này?

- Đối tượng chịu tác động của chính sách?

- Ý nghĩa và tác dụng của chính sách đó?

- Vị trí của chính sách đó trong hệ thống chính

Thực chất mọi câu hỏi trên đều tập trung vào

việc giải thích về tính cần thiết của chính

sách đó

Trên cơ sở hình thành thực tế phát triển nông nghiệp, cần đưa ra được các chính sách nhằm cải thiện tình hình, thúc đẩy sự phát triển của nông nghiệp

Nội dung cụ thể của một chính sách

- Những mục tiêu cần đạt được của Chính

sách (bao gồm cả mục tiêu dài hạn và mục

tiêu ngắn hạn)

- Các điều khoản quy định trong văn bản

Sau khi đã có văn bản chính sách

Việc làm tiếp theo không kém phần quan trọng

là tổ chức ban hành và chỉ đạo thực hiện

chính sách đó như thế nào Hoạt động này sẽ

đưa chính sách vào cuộc sống

2.2 Căn cứ để hoạch định chính sách nông nghiệp

Có 6 căn cứ chính sau:

2.2.1 Định hướng phát triển lâu dài của nông

nghiệpNông nghiệp cần được phát triển theo những mục tiêu dài hạn.Những mục tiêu này tùy thuộc vào quan điểm phát triển kinh tế của từng quốc gia mà ban hành các chính sách đối với

nông nghiệp

Ví dụ ở Việt Nam

Chính sách khuyến nông có từ rất sớm trong lịch

sử phát triển nông nghiệp Từ khi có Chỉ thị 100/CT (1981) và đặc biệt là sau Nghị quyết 10-NQ/TW của

Bộ Chính trị khóa VI về đổi mới quản lý kinh tế nông nghiệp, hàng loạt các chủ trương và chính sách của Đảng và Nhà nước về lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đã được ban hành.

2.2 Căn cứ để hoạch định chính sách nông nghiệp (tt)

2.2.2 Thực trạng về những vấn đề cần tháo

gỡ đối với sản xuất nông nghiệp

Chính sách phải thường xuyên tháo gỡ những khó khăn cản trở sự phát triển bình thường của nền kinh tế, nhất là đối với nông nghiệp Chính sách nông nghiệp vừa giải quyết các vấn đề về kinh tế, vừa đụng đến các ngóc ngách trì trệ của đời sống kinh tế - xã hội nông thôn như: phong

2.2 Căn cứ để hoạch định chính sách nông nghiệp (tt)

2.2.3 Ảnh hưởng của các tác động khách quan

Nông nghiệp chịu tác động lớn của các điều kiện ngoại cảnh như: Điều kiện tự nhiên; Chiến tranh; Ngoại thương Do đó, khi hoạch định Csách tính nên đến các yếu tố này để đảm bảo tính hiệu quả

2.2.4 Sức mạnh kinh tế của đất nước

Chính phủ sử dụng sức mạnh kinh tế như một công cụ hữu hiệu trong việc cải biến nền kinh tế và thực hiện những

nhiệm vụ chiến lược nhằm hỗ trợ cho sản xuất, đặc biệt đối

2.2 Căn cứ để hoạch định chính sách nông nghiệp (tt)

2.2.5 Khả năng tiếp nhận chính sách của các đối tượng chịu tác động

Cần tính đến khả năng tiếp nhận chính sách của các đối tượng chịu tác động để đưa ra các chính sách với nội dung và mức độ quy định phù hợp.

2.2.6 Trình độ phát triển của kỹ thuật và công nghệ

Yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến sản xuất trong nông nghiệp là kỹ thuật Vì vậy, hệ thống chính sách đương thời phải tiếp cận được trình độ kỹ

2.3 Yêu cầu

của chính sách nông nghiệp

Có 6 yêu cầu cơ bản sau:

2.3.1 Tính khoa học

- Tính khoa học của chính sách thể hiện ở quan điểm tiến

bộ trong văn bản chính sách.

- Tính khoa học yêu cầu chính sách phải đáp ứng xu

hướng phát triển tiến bộ của nông nghiệp, phải hướng nền nông nghiệp vào “quỹ đạo” phát triển theo quy luật khách quan của nó, tránh áp đặt của các ý tưởng chủ

Ví dụ: Xuất phát từ thực tiễn một số địa phương

đầu nguồn vùng đồng bằng sông Cửu Long hàng năm đều bị ngập lũ, Thủ tướng Chính phủ đã chủ trương triển khai Chương trình cụm tuyến dân cư và nhà ở vùng ngập lũ, trong đó đã ban hành Quyết

2.3 Yêu cầu của chính sách nông nghiệp (tt)

2.3.3 Tính quần chúng

“Dân biết, dân đề xuất, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân hưởng” phải trở thành phương châm hành động trong việc xây dựng và chỉ đạo thực hiện chính sách

2.3.4 Tính đồng bộ

2.3.6 Tính hoàn thiện

Điều chỉnh các văn bản chính sách đã ban hành; Bãi bỏ một số văn bản hoặc một số quy định đã

2.4 Điều kiện để hoạch định chính sách nông nghiệp

Có 3 điều kiện sau:

2.4.1 Trình độ hoạch định chính sách

Để hoạch định chính sách, Chính phủ cần có sự tư vấn của đội ngũ chuyên gia có năng lực và dày dạn kinh nghiệm

2.4.2 Sức mạnh vật chất của nền kinh tế

Chính sách chỉ có thể trở thành hành động của quần

2.4 Điều kiện để hoạch định chính sách nông nghiệp

2.4.3 Trình độ dân trí

Chính sách đặt ra dựa trên cơ sở trình độ dân trí vì nó quyết định mức độ nhận thức của mỗi người dân đối với chính sách, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp

2.5 Căn cứ phân loại

2.5 Căn cứ phân loại

chính sách nông nghiệp (tt)

2.5.3 Căn cứ vào nội dung:

- Nhóm chính sách về đầu tư cho sản xuất nông nghiệp; về quan hệ sử dụng các yếu tố sản xuất trong nông nghiệp

- Về cung ứng các yếu tố đầu vào cho sản xuất

nông nghiệp; bảo hiểm giống cây trồng vật nuôi, mùa màng

- Nhóm chính sách marketing và tiêu thụ sản phẩm

2.5 Căn cứ phân loại

chính sách nông nghiệp (tt)

2.5.4 Căn cứ đối tượng tác động:

Chính sách tác động vào từng tác nhân trong nền kinh tế như nông hộ, chủ trang trại, chủ doanh nghiệp, người nghèo,…

2.5.5 Căn cứ vào phạm vi tác động:

- Phạm vi vùng không gian: vùng, miền, quốc gia.

- Phạm vi xét cho các lĩnh vực thuộc các khâu của

2.6 Công cụ để hoạch định chính sách

nông nghiệp

- Đội ngũ chuyên gia: là bộ phận tư vấn

quan trọng của Chính phủ trong quá trình

hoạch định chính sách

- Phương tiện, trang thiết bị thông tin: làm

tăng hiệu quả làm việc của đội ngũ chuyên

gia

- Hệ thống văn bản định hướng,… giúp cho

các chính sách mang tính thực tiễn hơn

2.7 Trình tự hoạch định chính sách nông nghiệp

Bước 2

Hình thành nhận thức

2.7 Trình tự hoạch định chính sách nông nghiệp (tt)

2.7.1 Thu thập và xử lý thông tin

Khi hoạch định chính sách, các nhà hoạch định cần thông tin sau:

- Lý do và hoàn cảnh ra đời; Quá trình hình thành và phát triển của chính sách.

- Kinh nghiệm hoạch định chính sách trên thế giới và Việt Nam.

- Thực trạng thực hiện chính sách; Những vấn đề

2.7 Trình tự hoạch định chính sách nông nghiệp (tt)

2.7.2 Hình thành nhận thức

Đây là bước quyết định thể hiện quan điểm của Chính phủ về sự can thiệp đối với nông nghiệp Yêu cầu đặt ra là phải hình thành nên những nhận thức mới tiến bộ, phù hợp với quy luật phát triển và xu thế phát triển của thời đại

2.7 Trình tự hoạch định chính sách nông nghiệp (tt)

2.7.3 Đưa ra qui định

Đây là bước cân nhắc trong việc lựa chọn các điều khoản thích hợp cấu thành nên chính sách Những quy định này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của các đối tượng chịu tác động của chính sách.

Ví dụ: Đối với việc cấm xe ba – bốn bánh tự chế, các

nhà hoạch định chính sách gần như không cân nhắc, hỏi ý kiến người dân và doanh nghiệp, những người chịu tác động trực tiếp của các chính sách này và

2.7 Trình tự hoạch định chính sách nông nghiệp (tt)

2.7.4 Chỉ đạo trong thực tế

Khi đưa chính sách vào thực tế cần đảm bảo các yêu cầu sau:

- Làm cho đối tượng thực hiện chính sách

hiểu đúng tinh thần của chính sách.

- Động viên được sức người, sức của để

2.7 Trình tự hoạch định chính sách nông nghiệp (tt)

2.7.5 Phát hiện các vấn đề nảy sinh cần giải quyết

phát triển của sự vật để phát hiện và giải quyết các vấn đề nảy sinh trong quy luật phát triển của nông nghiệp

PHẦN 3: KẾT LUẬN

Sự hỗ trợ của Đảng và Nhà nước thông qua các chính sách cho Nông nghiệp Nông thôn là cấp thiết và là sự lựa chọn tối ưu Song đưa ra những giải pháp nào, thời điểm nào, mức định tính, định lượng, phạm vi, đối tượng và việc ban hành và tổ chức thực hiện ra sao để đạt được kết quả mong muốn mới là điều quan