5 u phần 3

Ung thư có tính gia đình... NGUYÊN NHÂN UNG THƯ Hóa chất - Tác động trực tiếp - Tác động gián tiếp... HÓA CHẤT SINH UNG Tác động trực tiếp : * Chất Alkyl hóa : Bêta- propiolactone,

DỊCH TỄ HỌC UNG THƯ

 Xuất độ

 Yếu tố địa dư

 Tuổi

 Nghề nghiệp

 Yếu tố di truyền

 Tổn thương tiền ung

XUẤT ĐỘ UNG THƯ

WHO: 2008: 12,5 triệu ca mới, 7,5 triệu ca tử vong 2020: 16 triệu ca mới, 10 triệu ca tử vong

Mỹ: 523 ca/100.000/năm

2012: 1.638.910 ca mới 577.190 ca tử vong

Việt nam: 180-190 ca/100.000/năm

2002: 150.000 ca mới 100.000 ca tử vong

Tp HCM: 2013: 116 ca/ 100.000/năm, tăng 5% / năm

YẾU TỐ DI TRUYỀN (5 -10%)

 Ung thư di truyền

- U nguyên bào võng mạc (Retinoblastoma)

- Bệnh Polýp tuyến đại tràng có tính gia đình (FAP)

 Cơ địa di truyền dễ bị ung thư

- Bệnh khô bì sắc tố (Xeroderma pigmentosum)

 Ung thư có tính gia đình

- Ung thư vú, buồng trứng, đại tràng, tuyến giáp,…

Xeroderma pigmentosum

Para xeroderma pigmentosum ????

Ung thư có tính gia đình

NGUYÊN NHÂN UNG THƯ

Hóa chất

- Tác động trực tiếp

- Tác động gián tiếp

HÓA CHẤT SINH UNG

Tác động trực tiếp :

* Chất Alkyl hóa : Bêta- propiolactone, Dimethyl sulfate,

Hóa chất điều trị ung thư (cyclophosphamide, chlorambucil, )

* Chất Acyl hóa : acetyl-imidazole, Dimethylcarbamyl chloride

Tác động gián tiếp :

* Hydrocarbon thơm đa vòng : Benzanthracene, Benzopyrene,

* Amin thơm : Bêta-naphthylamine

* Phẩm nhuộm : Dimethylaminoazobenzene

* Sản phẩm nguồn gốc thực vật và vi sinh vật: Aflatoxine, …

* Chất khác : Nitrosamine, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ,…

FDA: 5 triệu hoá chất !!!

BỨC XẠ

- Bức xạ không ion hoá - tia cực tím

- Bức xạ ion hoá

Virút ADN sinh U :

 Papillomavirus ở người (HPV)

 Virút Epstein-Barr (EBV)

 Virút viêm gan B (HBV)

Vi trùng : Helicobater pylori

Ký sinh trùng : Schistosoma haematobium

Virút ARN sinh U : HTLV-1, HIV, HCV

VI SINH VẬT : 20% gánh nặng ung thư

Virút ARN sinh U trong thực nghiệm :

RETROVIRUS

Virút ADN sinh U :

 Papillomavirus ở người (HPV)

 Virút Epstein-Barr (EBV)

 Virút viêm gan B (HBV)

Vi trùng : Helicobater pylori

Ký sinh trùng : Schistosoma haematobium

Virút ARN sinh U : HTLV-1, HIV, HCV

VI SINH VẬT : 20% gánh nặng ung thư

CƠ SỞ PHÂN TỬ CỦA QUÁ TRÌNH SINH UNG

Các đột biến gen không gây chết trên:

 Tiền oncogen

 Gen ức chế u

 Gen sửa chữa ADN

 Gen điều hòa sự tự hủy tế bào

Thúc đẩy

TIEÀN ONCOGEN

LAI GHÉP TẠI CHỖ PHÁT HUỲNH QUANG (FISH)

GEN ỨC CHẾ U