Toán 10 Bài 4 Hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn Giải Toán 10 Kết nối tri thức trang 30 Tập 1 Bài 2 4 trang 30 Hệ bất phương trình nào sau đây là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn? Gợi ý đáp án a)[.]
Trang 1Toán 10 Bài 4: Hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn
Giải Toán 10 Kết nối tri thức trang 30 Tập 1 Bài 2.4 trang 30
Hệ bất phương trình nào sau đây là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn?
Gợi ý đáp án
a) Ta thấy hệ gồm hai bất phương trình bậc nhất hai ẩn là x < 0 và
=> Hệ trên là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn
b) Ta thấy hệ không là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn vì
không là bất phương trình bậc nhất hai ẩn (chứa {y^2})
c) Ta thấy hệ không là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn vì x + y + z < 0 không là bất phương trình bậc nhất hai ẩn (có 3 ẩn)
d) Ta có:
Đây là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn và gồm hai bất phương trình bậc nhất hai ẩn là - 2x + y < 9 và 16x + 3y < 1
Bài 2.5 trang 30
Trang 2Biểu diễn miền nghiệm của mỗi hệ bất phương trình sau trên mặt phẳng tọa độ:
Gợi ý đáp án
a)
Xác định miền nghiệm của bất phương trình y - x < - 1
+ Vẽ đường thẳng d: - x + y = - 1
+ Vì - 0 + 0 = 0 > - 1 nên tọa độ điểm O(0;0) không thỏa mãn bất phương trình y - x < - 1
Do đó, miền nghiệm của bất phương trình y - x < - 1 là nửa mặt phẳng bờ d không chứa gốc tọa độ O
Miền nghiệm của bất phương trình x > 0 là nửa mặt phẳng bờ Oy chứa điểm (1;0) không kể trục Oy
Miền nghiệm của bất phương trình y < 0 là nửa mặt phẳng bờ Ox chứa điểm (0;-1) không kể trục Ox
Khi đó miền nghiệm của hệ bất phương trình đã cho là miền màu vàng (Không kể đoạn thẳng
AB và các trục tọa độ)
b)
Miền nghiệm của bất phương trình là nửa mặt phẳng bờ Oy chứa điểm (1;0) kể cả trục Oy
Miền nghiệm của bất phương trình là nửa mặt phẳng bờ Ox chứa điểm (0;1) kể cả trục Ox
Xác định miền nghiệm của bất phương trình
+ Vẽ đường thẳng d: 2x + y = 4
Trang 3+ Vì 2.0 + 0 = 0 < 4 nên tọa độ điểm O(0;0) thỏa mãn bất phương trình
Do đó, miền nghiệm của bất phương trình là nửa mặt phẳng bờ d chứa gốc tọa độ O
Vậy miền nghiệm của hệ bất phương trình đã cho là miền tam giác OAB (kể cả các đoạn thẳng
OA, OB,
c)
Miền nghiệm của bất phương trình x \ge 0 là nửa mặt phẳng bờ Oy chứa điểm (1;0) kể cả trục Oy
Xác định miền nghiệm của bất phương trình x + y > 5
+ Vẽ đường thẳng d: x + y = 5
+ Vì 0 + 0 = 0 < 5 nên tọa độ điểm O(0;0) không thỏa mãn bất phương trình x + y > 5
Do đó, miền nghiệm của bất phương trình x + y > 5 là nửa mặt phẳng bờ d không chứa gốc tọa
độ O
Xác định miền nghiệm của bất phương trình x - y < 0
+ Vẽ đường thẳng d: x - y = 0
+ Vì 1 - 0 = 1 > 0 nên tọa độ điểm (1;0) không thỏa mãn bất phương trình x - y < 0
Do đó, miền nghiệm của bất phương trình x - y < 0 là nửa mặt phẳng bờ d’ không chứa điểm (1;0)
Vậy miền nghiệm của hệ bất phương trình đã cho là miền màu nâu (không kể d và d’)
Bài 2.6 trang 30
Một gia đình cần ít nhất 900 đơn vị protein và 400 đơn vị lipit trong thức ăn mỗi ngày Mỗi kilôgam thịt bò chứa 800 đơn vị protein và 200 đơn vị lipit Mỗi kilôgam thịt lợn chứa 600 đơn vị protein và 400 đơn vị lipit Biết rằng gia đình này chỉ mua nhiều nhất là 1,6 kg thịt bò và 1,1 kg thịt lợn, giá tiền 1 kg thịt bò là 250 nghìn đồng, 1 kg thịt lợn là 160 nghìn đồng Giả sử gia đình
đó mua x kilôgam thịt bò và y kilôgam thịt lợn
LG a
a) Viết các bất phương trình biểu thị các điều kiện của bài toán thành một hệ bất phương trình rồi xác định miền nghiệm của hệ đó
Gợi ý đáp án:
Trang 4Thịt bò Thịt lợn
a) Giả sử gia đình đó mua x kilôgam thịt bò và y kilôgam thịt lợn
Số lượng thịt bò và thịt lợn phải là một số không âm nên ta có:
Một gia đình cần ít nhất 900 đơn vị protein trong thức ăn mỗi ngày nên ta có:
Một gia đình cần ít nhất 400 đơn vị protein trong thức ăn mỗi ngày nên ta có:
Vì gia đình này chỉ mua nhiều nhất là 1,6 kg thịt bò và 1,1 kg thịt lợn nên ta có:
à
Vậy ta có hệ:
Miền nghiệm của hệ là tứ giác ABCD với
A(1,6;0,2) (giao của d’ và đường thẳng x=1,6)
B(1,6;1,1) (giao của đường thẳng x=1,6 và đường thẳng y=1,1)
C(0,3;1,1) (giao của d và đường thẳng y=1,1)
D(0,6;0,7) (giao của d và d’)
b) Vì số tiền mỗi kg thịt bò và thịt lợn lần lượt là 250 nghìn đồng và 160 nghìn đồng nên ta có
(nghìn đồng) c)
Trang 5Ta cần tìm giá trị lớn nhất của F(x;y) khi (x;y) thỏa mãn hệ bất phương trình
Ta có F(1,6;0,2)=250.1,6+160.0,2=432
F(1,6;1,1)=250.1,6+160.1,1=576
F(0,3;1,1)=251
F(0,6;0,7)=262
Giá trị nhỏ nhất là F(0,3;1,1)=251
Vậy để chi phí ít nhất thì cần mua 0,3kg thịt bò và 1,1 thịt lợn
Đơn vị của F phải là nghìn đồng
b) Gọi F (nghìn đồng) là số tiền phải trả cho x kilôgam thịt bò và y kilôgam thịt lợn Hãy biểu diễn F theo x và y
Gợi ý đáp án:
Vì số tiền mỗi kg thịt bò và thịt lợn lần lượt là 250 nghìn đồng và 160 nghìn đồng nên ta có
(nghìn đồng) c) Tìm số kilôgam thịt mỗi loại mà gia đình cần mua để chi phí là ít nhất
Gợi ý đáp án:
Ta cần tìm giá trị lớn nhất của F(x;y) khi (x;y) thỏa mãn hệ bất phương trình
Ta có F(1,6;0,2)=250.1,6+160.0,2=432
F(1,6;1,1)=250.1,6+160.1,1=576
Trang 6F(0,6;0,7)=262
Giá trị nhỏ nhất là F(0,3;1,1)=251
Vậy để chi phí ít nhất thì cần mua 0,3kg thịt bò và 1,1 thịt lợn
Lý thuyết Hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn
Cách biểu diễn tập nghiệm của bất phương trình bậc nhất hai ẩn
Cũng như bất phương trình bậc nhất một ẩn, các bất phương trình bậc nhất hai ẩn thường có
vô số nghiệm và để mô tả tập nghiệm của chúng, ta sử dụng phương pháp biểu diễn hình học Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, tập hợp các điểm có tọa độ là nghiệm của bất phương trình (1) được gọi là miền nghiệm của nó
Từ đó ta có quy tắc thực hành biểu diễn hình học tập nghiệm (hay biểu diễn miền nghiệm) của bất phương trình ax + by ≤ c như sau (tương tự cho bất phương trình ax + by ≥ c)
Bước 1 Trên mặt phẳng tọa độ Oxy, vẽ đường thẳng Δ: ax + by = c.
Bước 2 Lấy một điểm Mo(xo; yo) không thuộc Δ (ta thường lấy gốc tọa độ )
Bước 3 Tính axo + byo và so sánh axo + byo với c
Bước 4 Kết luận
Nếu axo + byo < c thì nửa mặt phẳng bờ Δ chứa M0 là miền nghiệm của axo + byo ≤ c
Nếu axo + byo > c thì nửa mặt phẳng bờ Δ không chứa M0 là miền nghiệm của axo + byo ≤ c