Bài 11 Tích vô hướng của hai vecto Hoạt động 1 trang 66 SGK Toán 10 tập 1 Trong Hình 4 39, số đo góc BAC cũng được gọi là số đo góc giữa hai vectơ AB và AC Hãy tìm số đo các góc giữa BC và BD , DA và[.]
Trang 1Bài 11 Tích vô hướng của hai vecto Hoạt động 1 trang 66 SGK Toán 10 tập 1: Trong Hình 4.39, số đo góc BAC cũng
được gọi là số đo góc giữa hai vectơ AB và AC Hãy tìm số đo các góc giữa BC
và BD , DA và DB
Lời giải
Số đo góc giữa hai vectơ BC và BD là góc CBD bằng 30°
Xét tam giác BCD có BCA là góc ngoài của tam giác tại đỉnh C nên:
BCA=CBD+CDBCDB=BCA−CBD= − = 80 30 50
ADB 50
Suy ra số đo góc giữa hai vectơ DA và DB là góc ADB bằng 50°
Vậy số đo góc giữa hai vectơ BC và BD bằng 30° và số đo góc giữa hai vectơ DA
và DB bằng 50°
Câu hỏi trang 66 SGK Toán 10 tập 1: Khi nào thì góc giữa hai vectơ bằng 0°, bằng
180°
Lời giải
Góc giữa hai vectơ bằng 0° khi hai vectơ cùng hướng
Góc giữa hai vectơ bằng 180° khi hai vectơ ngược hướng
Luyện tập 1 trang 66 SGK Toán 10 tập 1: Cho tam giác đều ABC Tính (AB, BC )
Lời giải
Trang 2Lấy điểm D sao cho AD=BC
Khi đó (AB, BC) (= AB, AD)=BAD
Vì ABC là tam giác đều nên ABC 60=
Câu hỏi trang 67 SGK Toán 10 tập 1: Khi nào tích vô hướng của hai vectơ khác
vectơ-không u, v là một số dương? Là một số âm?
Trang 3Khi đó góc giữa hai vectơ u, v là góc nhọn hoặc bằng 0°
+) Tích vô hướng của hai vectơ u, v là một số âm thì cos u, v( )0
Khi đó góc giữa hai vectơ u, v là góc tù hoặc bằng 180°
Vậy khi 0 ( )u, v 90 thì tích vô hướng của hai vectơ u, v là một số dương; Khi 90 ( )u, v 180 thì tích vô hướng của hai vectơ u, v là một số âm
Câu hỏi trang 67 SGK Toán 10 tập 1: Khi nào thì ( )2 2 2
+) Với ( )u, v = 0 thì hai vectơ u, v cùng hướng
+) Với ( )u, v =180 thì hai vectơ u, v ngược hướng
Suy ra cả hai trường hợp thì hai vectơ u, v cùng phương
Vậy khi hai vectơ u, v cùng phương thì ( )2 2 2
u.v =u v
Luyện tập 2 trang 67 SGK Toán 10 tập 1: Cho tam giác ABC có BC = a, CA = b,
AB = c Hãy tính AB.AC theo a, b, c
Trang 4Hoạt động 2 trang 68 SGK Toán 10 tập 1: Cho hai vectơ cùng phương u =( )x; y
và v=(kx;ky ) Hãy kiểm tra công thức ( 2 2)
u.v=k x +y theo từng trường hợp sau:
a) u =0;
Trang 6c) Vì k < 0 nên vectơ v =(kx; ky)ngược hướng với vectơ u =( )x; y
Hoạt động 3 trang 68 SGK Toán 10 tập 1: Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, cho hai
vectơ không cùng phương u=( )x; y và v=(x '; y ')
a) Xác định tọa độ các điểm A và B sao cho OA=u,OB=v
b) Tính AB2, OA2, OB2 theo tọa độ của A và B
c) Tính OA.OB theo tọa độ của A, B
Lời giải
a) Vì OA =u mà u =( )x; y nên OA =( )x; y suy ra A(x; y)
Vì OB=v mà v=(x '; y ') nên OB=(x ; y ) suy ra B(x'; y')
Trang 7c) Ta có: OA.OB=OA.OB.cos OA,OB( ) =OA.OB.cosAOB
Xét tam giác OAB, theo định lí côsin ta có:
Trang 8Vậy u.v= −5 và góc giữa hai vectơ u, v bằng 120°
Hoạt động 4 trang 68 SGK Toán 10 tập 1: Cho ba vectơ u =(x ; y ,1 1) v =(x ; y2 2),( 3 3)
w = x ; y
Trang 9a) Tính u v( +w), u.v+u.wtheo tọa độ các vectơ u, v, w.
Trang 10Luyện tập 4 trang 70 SGK Toán 10 tập 1: Cho tam giác ABC với A(‒1;2), B(8;‒
1), C(8;8) Gọi H là trực tâm của tam giác
a) Chứng minh rằng AH.BC=0 và BH.CA=0
Vậy AH.BC=0 và BH.CA =0
b) Gọi tọa độ điểm H là H(x; y)
Trang 11Theo câu a ta có: AH.BC= 0 9(y – 2) = 0 y – 2 = 0 y = 2
Và BH.AC= 0 (do BH ⊥ AC) 9x + 6y – 66 = 0
Thay y = 2 vào 9x + 6y – 66 = 0 ta được: 9x + 6.2 – 66 = 0
Trang 12Vậy AB=3 10, AC=3 13, BC=9, BAC 52 8 , ABC 71 34 , ACB 56 18
Vận dụng trang 70 SGK Toán 10 tập 1: Một lực F không đổi tác động vào một vật và điểm đặt của lực chuyển động thẳng từ A đến B Lực F được phân tích thành hai lực thành phần F1 và F2 (F= +F1 F2)
a) Dựa vào tính chất của tích vô hướng, hãy giải thích vì sao công sinh bởi lực F (đã được đề cập ở trên) bằng tổng của các công sinh bởi các lực F1 và F 2
b) Giả sử các lực thành phần F1 và F2 tương ứng cùng phương, vuông góc với phương chuyển động của vật Hãy tìm mối quan hệ giữa các công sinh bởi lực F và lực F 1
Lời giải
Trang 13a) Một lực F tác động lên một vật làm vật dịch chuyển tịnh tiến theo một vectơ độ rời s.
+) Công sinh bởi lực F là AF =F.s
+) Công sinh bởi lực F1 là
b) +) Công sinh bởi lực F là AF =F.s=F.s.cos F,s( )
Do vật chuyển động thẳng từ A đến B nên s cùng hướng với F1
Trang 14Do s cùng hướng với F1 nên ( )F ,s1 = 0
Bài 4.21 trang 70 SGK Toán 10 tập 1: Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, hãy tính góc
giữa hai vectơ a và b trong mỗi trường hợp sau:
Trang 16( ) ( )
Suy ra u, v là hai vectơ cùng hướng
Vậy hai vectơ u, v cùng hướng thì u.v= u v
Suy ra u, v là hai vectơ ngược hướng
Vậy hai vectơ u, v ngược hướng thì u.v= − u v
Bài 4.23 trang 70 SGK Toán 10 tập 1: Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, cho hai điểm
A(1; 2), B(‒4; 3) Gọi M(t; 0) là một điểm thuộc trục hoành
Trang 17Vậy với t − − 1; 2 thì AMB= 90
Bài 4.24 trang 70 SGK Toán 10 tập 1:
Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, cho ba điểm không thẳng hàng A(‒4; 1), B(2; 4), C(2;
‒2)
a) Giải tam giác ABC
b) Tìm tọa độ trực tâm H của tam giác ABC
Trang 18b) Giả sử trực tâm H của tam giác ABC có tọa độ là H(x; y)
Do H là trực tâm của tam giác ABC nên AH⊥BC;BH⊥AC
Trang 19Ta có: SABC 1AB.AC.sin AB, AC
2
2 ABC
Trang 21Bài 4.26 trang 70 SGK Toán 10 tập 1: Cho tam giác ABC có trọng tâm G Chứng
minh rằng với mọi điểm M,