Slide 1 Bµi ca ngÊt ngëng (NguyÔn c«ng trø) I T×m hiÓu chung 1 T¸c gi¶ * Con ngêi NguyÔn C«ng Trø (1778 1858) Quª ngêi lµng Uy ViÔn, huyÖn Nghi Xu©n, Hµ TÜnh XuÊt th©n gia ®×nh Nho häc B¶n th©n cã[.]
Trang 1Bµi ca ngÊt ng
(NguyÔn c«ng trø)
Trang 3I Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
* Con ng ời:
- Nguyễn Công Trứ (1778-1858)
- Quê: ng ời làng Uy Viễn, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh.
- Xuất thân: gia đình Nho học.
-Bản thân: có tài thi đỗ làm quan,
lập nhiều công cho nhà
Nguyễn, có công khai khẩn hai
huyện Kim Sơn, Tiền Hải.
* Sáng tác: Chữ Nôm, chủ yếu là thể loại hát nói.
2 Tác phẩm:
-Xuất sắc nhất của ông trong thể loại hát nói.
3.Đọc - chú thích
Trang 4IITìm hiểu văn bản:
1.Bố cục: 3 phần:
+ 6 câu đầu: Cuộc đời tài
năng, danh vị của NCT.
+ 12 câu tiếp: NCT ngất ng ởng khi đã “đô môn giải tổ” + Còn lại: một tuyên ngôn
khẳng định cá tính
Trang 52 Phân tích:
a Sáu câu đầu: Cuộc đời tài
năng, danh vị của NCT
-Câu mở đầu:
-Quan niệm: Vũ trụ nội mạc phi
phận sự Ông Hi Văn tài bộ đã
vào lồng.
-> một con ng ời tự tin, kiêu
hãnh, có ý thức về tài năng,
trách nhiệm của mình
-Tự nhận mình là ng ời có tài
năng Hi Văn tài bộ-> tự tôn
hiếm có
- Đặc biệt ở cách nói:đã vào
lồng- hài h ớc ,làm quan bị giam
hãm, bó buộc
Trang 6-Đi thi:
+ thủ khoa
-Khi làm quan:
+ Tham tán,
+Tổng đốc Đông
-Tài năng quân sự:
+Lúc bình Tây
+ Khi về phủ doãn Thừa Thiên -> thái độ kiêu hãnh, tự hào
*TàI Năng :
Trang 7*Nghệ thuật:
Liệt kê, điệp từ, ngắt nhịp
nhanh, dồn dập đã góp phần không nhỏ cho thấy đ ợc bầu nhiệt huyết, sự xông xáo,
say s a hết mình để cống
hiến cho đời của NCT
*Ngất ng ởng :
-Sống ý thức đ ợc trách
nhiệm, tài năng hơn ng ời
Thái độ ngạo nghễ, tài
tử
Trang 8b.12 câu tiếp theo: NCT ngất ng
ởng
khi đã “đô môn giải tổ”
- Hành động:
+ Đeo đạc ngựa.
+ Gót tiên theo đủng đỉnh một
đôi dì.
->Khác th ờng, thậm chí có
thể nói rất lập dị với một nhà
nho nh NCT
Trang 9-Giọng điệu:
+ tự hào, sảng khoái:
Bụt cũng nực c ời ông ngất
ng ởng.
Lối sống đầy thách thức,
tự do phóng túng
-Quan niệm:
+ Xem th ờng mọi đ ợc - mất; khen chê ở đời
->thái độ lạc quan tr ớc lẽ đ ợc mất của cuộc đời
Trang 10-Ng«n tõ ‘’ph¬i phíi’’ “d
¬ng d ¬ng”
+ ¤ng coi viÖc h ëng thô kh«ng v íng tôc lµ mét sù gi¶i trÝ:
‘’Khi ca/ töu/tïng/c¾c’’
-> b×nh th¶n cña nhµ nho tµi tö khi d¸m v ît lÏ th êng
Trang 11-Ông tự đề cao mình
khẳng định sự l u danh và tiếng thơm của mình với
đời
->bản lĩnh của ng ời quân tử
3 Tuyên ngôn về cá tính
Trong triều ai ngất ng ởng
nh ông
Trang 12-Câu thơ cuối là một tuyên
ngôn về cá
tính
+Ông tự coi mình là duy nhất
->tự ý thức sâu sắc về giá trị cá nhân ,là sự khẳng định cá tính trong xã hội đầy khuôn
phép
+Câu thơ ẩn chứa niềm tự hào
và một khát vọngđòi quyền thể hiện cá tính
Trang 13Tãm l¹i:
NCTcã lèi sèng kh¸c th êng cña mét con ng êi nhiÒu tµi n¨ng vµ ®a t×nh.Nhµ th¬ tù nhËn m×nh cã lèi sèng ngÊt
ng ëng,lèi sèng Êy cã vÎ chªnh vªnh, m¹o hiÓm nh ng còng
®Çy th¸ch thøc
Trang 14III.Tổng kết.
1.Nghệ thuật:
+Hát nói kết hợp giữa nhạc và thơ,có tính chất tự do phóng khoáng
+Sử dụng nhiều từ Hán
Việt,một số l ợng từ Nôm gợi
cảm ,dễ thuộc,dễ nhớ
2.Nội dung :
Thể hiện một cái tôi trong
quan niệm nhân sinh mang màu sắc hiện đại
*Ghi nhớ :SGK
Trang 15Luyện tập
Theo anh (chị),
so với Bài ca
phong cảnh H
ơng Sơn (bài
đọc thêm,
tr.50), Bài ca
ngất ng ởng có
sự khác biệt gì
về mặt từ ngữ.
Trang 16H íng dÉn tr¶
lêi
Trang 17*Giống nhau:
-Cả hai bài đều làm theo thể hát nói.
*Khác nhau:
-Bài ca ngất ng ởng kể về mình các
từ ngữ gắn liền với những chiến công của NCT,từ ngữ -lối liệt kê, cách nói ngông nghênh, bất cần, kinh bạc của nhà thơ.
-H ơng Sơn phong cảnh ca: ngợi ca vẻ
đẹp đất n ớc- sử dụng so sánh, nhân hoá, từ chỉ, trỏ.
Sự khác nhau trong cách sử dụng
từ ngữ là do cảm xúc của hai bài thơ,ngôn ngữ cá nhân