Bai ca ngat nguong

Slide 1 Bài ca Ngất ngưởng ( Nguyễn Công Trứ ) Tiết 13 ½ 14 Đọc văn I/ Tìm hiểu chung 1 Tác giả Nguyễn Công Trứ (1778 1858) Là người học giỏi, giàu chí khí, tài hoa, văn võ toàn tài nhưng lại nhiều th[.]

Bài ca Ngất ngưởng

( Nguyễn Công Trứ )

Tiết 13- ½ 14- Đọc văn

I/ Tìm hiểu chung

 1 Tác giả Nguyễn Công Trứ (1778-1858)

 - Là người học giỏi, giàu chí khí, tài hoa,

văn võ toàn tài nhưng lại nhiều thăng

trầm trên đường công danh.

 -Là một người giàu lòng yêu nước, thương

dân, dám chống lại triều đình phong kiến mục nát.

 - Thơ văn : có trên 50 bài thơ, trên 60 bài

ca trù và một số bài phú viết bằng chữ

Nôm.

 2 Hoàn cảnh sáng tác - thể loại và bố cục

bài thơ :

 - Hoàn cảnh sáng tác : bài thơ được nhà

thơ sáng tác sau năm 1848 khi nhà thơ đã cáo quan về hưu.

 - Thể loại : Hát nói - một thể thơ tự do,

phóng khoáng.

 - Bố cục : 2 phần

 + Qu ãng đời làm quan ( 6 câu đầu)

 + Qũang đời về hưu ( 13 câu sau)

II/ Đọc hiểu văn bản

1 Đọc và giải nghĩa từ khó :

- Gịong đọc mạnh mẽ, tự hào ( 6

câu đầu và 7 câu cuối); đùa vui,

như thách thức ( 6 câu giữa ).

- Tìm hiểu nghĩa một số từ khó

phần chú thích

 2 Tìm hiểu văn bản :

 * Trừ nhan đề, bao nhiêu lần tác giả nhắc đến từ

“ngất ngưởng” trong bài thơ?

 ( 4 lần trong các câu thơ: 4;8;12 và câu cuối )

 * Theo em, “ngất ngưởng” diễn tả tư thế nào của

con người, sự vật?

 - Diễn tả con người hay sự vật có chiều cao hơn

so với con người …trong tư thế ngả nghiệng, chực

đổ nhưng không đổ

  Đây là trạng thái gây cảm giác rất khó chịu cho

mọi người xung quanh , như trêu chọc – trêu

 * Nếu hiểu “ngất ngưởng” là một thái độ

sống thì em hiểu thái độ “ngất ngưởng” là thế nào?

 + Là khác người, xem mình cao hơn người

khác.

 + Là thoải mái, tự do, phóng túng, không

theo một khuôn khổ nào

 + Trêu ngươi, chọc tức người khác

 => @/ Cảm hứng chủ đạo của bài thơ:

 Thái độ sống tự do, phóng khoáng, vượt

lên trên những trói buộc của cuộc sống đời thường ở nhà thơ.

 *Mỗi từ Ngất ngưởng gắn liền với

quãng đời nào của nhà thơ và thể

hiện ở các đoạn thơ nào trong bài?

 - “Ngất ngưởng” (1) gắn với quãng

đời chốn quan trường.

 -”Ngất ngưởng” (2) và (3) gắn với

quãng đời về hưu.

 - “Ngất ngưởng” (4 ) gắn với quãng

 a/ “Ngất ngưởng “ở quãng đời làm quan:

 - Tự đề cao vai trò của mình trong cõi trời đất : Không

có việc gì là không phải phận sự của ta.

 - Liệt kê những việc mình đã làm, những địa vị đã giữ

khi ở chốn quan trường:

 => Tự hào về mình là một người tài năng lỗi lạc, danh

vị vẻ vang, văn võ toàn tài.

thái độ sống ngạo nghễ của một người có khả năng xuất chúng.



 * Nhận xét về nghệ thuật biểu đạt của nhà thơ ?

Qua đó , nhận thấy điều gì trong ý thức của nhà thơ?

 - Sử dụng nhiều tứ Hán Việt mang màu sắc

trang trọng.

 - Cách dùng nghệ thuật liệt kê và phép điệp

…có tác dụng khoe tài, vừa nhấn mạnh các chức danh mà thơ đã trải qua.

 -Gịong điệu có phần tự cao , khinh đời ( tự

phong mình là “ông”)

  Thể hiện một ý thức rõ nét và trang trọng

về tài năng và địa vị của bản thân

 b/Ngất ngưởng ở chốn quê nhà:

 * Cách sống:

 Nhà thơ sống theo ý chí và sở thích cá

nhân:

 +Cưỡi bò,bò đeo đạc ngựa.

 +Đi chùa có “gót tiên” đi theo.

 +Khi ca, khi tửu, khi cắc, khi tùng…

  Cách sống giễu đời , tận hưởng thú

phiêu diêu trần tục

 *Thái độ và quan niệm sống :

 -Không màng đến chuyện khen – chê ; được mất

của thế gian :

 +Được -mất vẫn vui như người thái thượng.

 +Khen – chê mặc như gió thổi bỏ ngoài tai

 -Không thoát tục,nhập tục và cũng không “vướng

tục”

 - Tự sánh mình với các bậc danh tướng đời Hán,

đời Tống ở Trung Quốc.

 -Khẳng định lòng trung thành với vua…

 => Nhà thơ ý thức về bản lĩnh và phẩm chất

giá trị của bản thân Đó chính là cái “tôi”

 c/ Ngất ngưởng ở chốn triều chung( câu cuối)

 -* Ở câu thơ cuối của bài thơ, Nguyễn Công Trứ đã

khẳng định điều gì về cái tôi ngất ngưởng của mình

ở chốn triều chung? Dụng ý của nhà thơ khi khẳng định như vậy?

 -Nhà thơ khẳng định mình là một đại thần

ngất ngưởng trong triều không ai bằng

 -Dụng ý của nhà thơ : muốn nêu b ật sự khác

biệt thái độ và quan niệm sống của mìnhvới tập đoàn phong kiến đương thời

  Đó là một cái “Tôi” riêng đứng bên ngoài đám

quan lại nhợt nhạt.

 - Bài ca ngất ngưởng là một bài hát nói viết theo

về vần, nhịp).

Hán Việt với số lượng lớn từ ngữ Nôm…góp

lĩnh:

mất, khen – chê.

+Ý thức rõ về giá trị bản thân : tài năng, địa vị ,

III/ Tổng kết :

 * Củng cố - liên hệ :

 1 Nếu ngất ngưởng là một phong

cách sống thì phong cách sống ấy là

thế nào ? Đó có phải là cách sống lập

dị giống như một số người hiện đại

hôm nay?

mỗi người cần có những phẩm chất –

năng lực gì và phải làm gì để có những phẩm chất, năng lực ấy?

 * Luyện tập : Từ ngất ngưởng trong “Bài ca ngất

ngưởng” được hiểu là :

nhưng trong tư thế ngả nghiênh, chông chênh, không vững chắc.

khác thường trái với thế tục, với lễ giáo phong kiến.

 C/Một phong cách sống có bản lĩnh, có cá tính, trung

thực, thẳng thắn, ý thức rất rõ về bản thân của nhà

thơ.

Nguyễn Công Trứ :”Mình vì mọi người, mọi người vì