        Ε        36                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              μ                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         [...]... λειτουργίας του σκεπτόμενου σώματος - ου εγκεφά­ λο -, που αναπτύχθηκε μέσα στις ιδιόμορφες συνθήκες της ανθρώπινης κοινωνίας Συνεπώς, κατά τον υλισμό, η ύλη είναι το πρωτεύον, και το πνεύμα το «παράγωγο», το χρονικά ύστερο Το πνεύμα δεν ανευρίσκεται στην αφετηρία, αλλά εμφανίζεται στην πορεία της αυτοανάπτυξης της φύσης Κατά τον ιδεαλισμό αντίθετα, η φύση - ύλ - εξαρτάται γενετικά από κάποια προϋπάρχουσα... γραμμές πρωτευόν­ των (θηλαστικών) Μια απ' αυτές, τα ανθρωποειδή, χωρίστηκε σε δυο γραμμές Από τη μια - ους πιθηκίδες ( Pongidae )- πρόκυ­ ψαν οι ανώτεροι πίθηκοι (γορίλας, χιμπαντζής, ουρακοτάγκος) Από την άλλη �τoυς ανθρωπίδες (Hominidae )- πρόκυψε Ο άν­ θρωπος Υπάρχουν πολλά κενά στη γνώση των διαδικασιών που - δήγησαν από τα ανθρωποειδή στον σημερινό άνθρωπο Ωστό­ σο, μια σειρά ενδιάμεσοι τύποι (αυστραλοπίθηκοι,... η δράση που νοείται με εννοιες36 Αλλά το πέρασμα από το αισθησι - ινητικό στάδιο στο εννοιακό δεν φαίνεται να ήταν άμεσο (όπως μαρτυρούν, μαζί με άλλα, οι έρευνες για την ανάπτυξη της νόησης στο παιδί) Ο Πιαζέ προσδιόρισε και χρησιμοποιεί τον όρο πρ - ννοια που μεσολαβεί ανάμεσα στο σύστημα δράσης και την έννοια Τα σχήματα της αισθησι - ινητικής δράσης δεν είναι εννοιακά, γιατί δεν ρυθμίζονται από... ανεξάρτητης από το υποκείμε­ νο, την οποία ωστόσο θεωρεί απρόσιτη στη Ύνώση Ο εμπειρι­ σμός - αΎνωστικισμός του Χιουμ, όσο κι αν από μερικές απόψεις ήταν προοδευτικός Ύια την εποχή του, υπήρξε Ο πρόδρομος του νεότερου εμπειρισμού και του θετικισμού Ο τελευταίος «απορ­ ρίπτεΙ» το οντολΟΎικό ερώτημα, θεωρεί τα αισθητηριακά δεδ - 26 μένα μόνη νόμιμ η ·πραγματικότητ α και πιστεύει ότ ι μ' αυτό το ν τρόπο ξεπερνά... ναι και στη νόηση είναι ιστορική και αν τιθ ετική Ιστορική , γιατί η νόηση εμφανίζεται σε μια ορισ μέ νη φάση της εξέ λιξη ς τη ς φύση ς και προϋπο θέτε ι υλικές δομέ ς και σχέσεις πο υ μπορού ν - ατ' αρ­ χή - να εμ φαν ιστούν σε διάφορα μέρη και σε διαφορετικές χρονικές στιγμέ ς σ το σύμπαν Η σχέση ε ί ν α ι και ν ό η σ η ς εί ναι ταυτόχρο να αν τιθετική για τί η νόηση αντανιικλά τη ν υλική πρ αγματικότητα... φιλοσοφία του Καντ ανέδειξε κυρίως το γνωσιολογικό ερώτημα Κ.Ο.Κ Στην εγελιανή φιλοσοφία, το οντολογικό και το γνωσιολογικό ερώτ - 25 μα ουσιαστικά ταυτίζονται, εφόσον η φύση δεν είναι άλλο από­ την αυτοανάπτυξη του απόλυτου πνεύματος Τέλος, ο μαρξισμός αντιμετώπισε ιστόρικά - διαλεκτικά τα δυο ερωτήματα, σαν πλευρές ενός και μοναδικού προβλήματος Είναι γνωστό ότι η ιστορία της φιλοσοφίας διαπερνιέται... τεχνουργός άνθρωπος (κατασκευαστής «ερΥαλείωνν, Homo f a- 34 ber) και ο έλλογος άνθρωπος (ο έμφρων, ο