Slide nmvlt c5 new

Lặp dựa trên biến đếm Bài toán: • Cần nhập 10 giá trị số thực, sau đó tính giá trị trung bình của 10 giá trị trên gán total tổ ng điể m bằng 0 gán biể n để m sổ lầ n nhập điể m bằng 1

Chương 5

Vòng lặp

while / do-while / for

Presenter:

Learning outcomes

L.O.3.1 – Liệt kê được các kiểu điều khiển và vẽ sơ đồ mô

tả chúng

L.O.3.2 – Mô tả được được nguyên tắc kết hợp các kiểu

điều khiển để mô tả các giải thuật

L.O.3.3 – Hiện thực được các kiểu điều khiển bằng ngôn

ngữ C

L.O.3.4 – Sử dụng các cấu trúc điều khiển để giải quyết bài

toán thực tế

 Có thể phân loại vòng lặp theo các tiêu chuẩn sau :

• Điều kiện : đi trước hoặc đi sau.

• Số lần lặp

Vòng lặp while

Cú pháp : while ( condition ) statement

Nghĩa là : trong khi điều kiện condition còn đúng thì làm

Vòng lặp while

Lưu đồ vận hành

condition

Statement

Sai

Đúng

Điều kiện đi trước

Kết thúc lặp

Vòng lặp while

Vòng lặp while

Vòng lặp while

Lặp dựa trên biến đếm

 Bài toán:

• Cần nhập 10 giá trị số thực, sau đó tính giá trị trung bình của 10 giá trị trên

gán total (tổ ng điể m) bằng 0 gán biể n để m sổ lầ n nhập điể m bằng 1

while biể n để m nho hơn hoặc bằng 10

yểu cầ u người dùng nhập giá trị tiể p theo đọc giá trị

cộng giá trị này vào total cộng biể n để m lển 1

Lặp dựa trên biến đếm

 Kỹ thuật sử dụng một biến để đếm số lần lặp

 Vòng lặp dừng khi biến đếm vượt quá một số cho trước

 Gọi là lặp dựa trên biến đếm (counter-controlled

repitition)

 Lặp hữu hạn vì biết trước số lần lặp

 Hãy hiện thực đoạn mã giả trên vào chương trình mẫu

Lặp dựa trên biến đếm

Lặp dựa trên biến đếm

Lặp dựa trên biến cờ

 Bài toán:

• Viết ứng dụng tính điểm trung bình cho lớp, với số sinh viên ngẫu nhiên trong mỗi lần nhập điểm

 Khác với bài toán trước:

• Chúng ta không biết trước số lần nhập

• Làm sao biết khi nào dừng nhập điểm?

Lặp dựa trên biến cờ

 Dùng biến cờ (sentinel) để báo kết thúc nhập

 Giá trị biến cờ phải không lẫn lộn với giá trị nhập vào có nghĩa

• Điểm là số nguyên không âm

Từ trên xuống, tinh chỉnh từng

bước

 Kỹ thuật xây dựng ứng dụng có cấu trúc chặt chẽ

 Trên là một câu lệnh thể hiện chức năng chung của ứng

dụng

xác định điể m trung bình cu a lớp

 Chỉ thể hiện ứng dụng, chưa đủ để viết ứng dụng C#

 Bắt đầu tinh chỉnh

Từ trên xuống, tinh chỉnh từng

bước

 Chia trên thành các tác vụ nhỏ hơn và liệt kê theo thứ tự

thực hiện

 Bước tinh chỉnh đầu tiên:

khơ i tạo biể n nhập giá trị, tính tổ ng lại rổ i để m sổ điể m đã nhập

tính toán và in ra điể m trung bình

 Mỗi lần tinh chỉnh mô tả cùng giải thuật, chỉ khác về mức

độ chi tiết

 Ba bước chung: khởi tạo, nhập và xử lý biến, tính toán

và xuất kết quả

Từ trên xuống, tinh chỉnh từng

Từ trên xuống, tinh chỉnh từng

while người dùng chưa nhập biể n cờ

thểm điể m vào total cộng biể n để m lển 1 nhắ c người dùng nhập điể m tiể p nhập điể m tiể p (có thể là biể n cờ)

Từ trên xuống, tinh chỉnh từng

in "Khổng thầ y điể m nhập"

Từ trên xuống, tinh chỉnh từng

Từ trên xuống, tinh chỉnh từng

bước

Phép chia số nguyên

 Ta đã biết rằng phép chia số nguyên trả về phần nguyên, lược bỏ phần thập phân

float average;

average = total / counter;

 Dù average có kiểu float, phép chia vẫn không phải

số thập phân như mong đợi

 Chuyển đổi tạm thời các giá trị của total và counter

thành kiểu float.

Phép chia số nguyên

 Toán tử ép kiểu một ngôi

average = ( float ) total / counter;

 Tạo ra một bản sao total (ở bên phải toán tử) tạm có kiểu số thực dấu chấm động

 Giá trị lưu trong total vẫn là số nguyên

 Sử dụng toán tử ép kiểu gọi là chuyển đổi tường minh

Toán tử gán phức

 Một biểu thức

biể n = biể n toánTư biể uThức;

 Nếu toánTử là một trong các phép toán +, -, *, /, %

 Đều có thể viết lại dưới dạng

biể n toánTư = biể uThức;

Toán tử tăng và giảm

 C có hai toán tử để thêm hoặc bớt 1 vào giá trị của một biến kiểu số

 Toán tử tăng ++

 Toán tử giảm

 Đặt toán tử ở trước số hạng gọi là prefix

 Đặt toán tử ở sau số hạng gọi là postfix

 Có sự khác nhau giữa prefix và postfix

Toán tử tăng và giảm

// demonstrate postfix increment operator

Vòng lặp while

Ví dụ

 Tính tổng các số nguyên S = 1 + 2 + 3 + + n

 Để có thể sử dụng vòng lặp, ta cần đưa công thức tính dãy về dạng “từng bước”: S(n) = G[S(n-1)]

 Theo dạng này, muốn tính giá trị bước thứ n, phải có giá trị bước thứ (n-1)

 Xuất phát của vòng lặp là từ bước n=0

 Ta có thể viết lại tổng trên như sau:

S(n) = 1 + 2 + 3 + + (n-1) + n (1)mặt khác ta cũng có:

S(n-1) = 1 + 2 + + (n-2) + (n-1) (2)Vậy, từ (1) và (2) ta suy ra:

Vòng lặp while

Vòng lặp while

Ví dụ

Vòng lặp do-while

 Tương tự như câu lệnh while

 Kiểm tra điều kiện lặp-tiếp tục sau khi thực hiện thân

Vòng lặp do-while

Cú pháp và vận hành

Cú pháp : do statement while (condition) ;

Nghĩa là : làm phát biểu statement trước 1 lần, sau đó xét

• condition là biểu thức cho kết quả đúng/sai, đúng thì lặp, sai thì kết thúc.

• statement có thể là phát biểu ghép { }.

Vòng lặp do-while là vòng lặp có điều kiện đi sau và số lần lặp không biết trước

Vòng lặp do-while

Lưu đồ vận hành

condition

Statement

Sai Đúng

Điều kiện đi sau

Vòng lặp do-while

Vòng lặp do-while

Ví dụ tính giai thừa

• Kiều kiện lặp:

(i<=n)

Vòng lặp do-while

Code ví dụ tính giai thừa

Vòng lặp for

 Nhắc lại: lặp dựa trên biến đếm đòi hỏi:

• Biến điều khiển (biến đếm số lần lặp)

• Giá trị ban đầu của biến điều khiển

• Độ tăng (hoặc giảm) của biến điều khiển sau mỗi lần lặp

• Điều kiện lặp-tiếp tục xác định xem có tiếp tục lặp hay không

Vòng lặp for

Vòng lặp for

test the condition ?

Execute the statement (s)

Vòng lặp for

 C cung cấp câu lệnh lặp for

 Xác định các yếu tố lặp dựa trên biến đếm chỉ trong một dòng

for ( int counter = 1; counter <= 10; counter++ )

từ khóa for biến

Vòng lặp for

Cú pháp và vận hành

Cú pháp : for (init opt ; cond opt ; loop opt ) statement

Nghĩa là : làm phát biểu statement trong khi điều kiện

• init opt : là phát biểu khởi động vòng lặp.

• cond opt : là biểu thức luận lý quyết định lặp hay dừng.

• loop opt : là phát biểu điều khiển vòng lặp.

• statement :có thể là phát biểu ghép.

Vòng lặp for cho phép thực hiện vòng lặp có số lần lặp biết trước nếu dùng các dạng sau :

Vòng lặp for

Lưu đồ vận hành

Init opt

Sai Đúng

Điều kiện đi trước

Statement loop

Kết thúc lặp

Vòng lặp for

Vòng lặp for

Vòng lặp for

 Gửi 1000 $ vào ngân hàng với lãi suất 5% Biết rằng số tiền nhận được sau mỗi năm tính theo công thức:

a = p(1 + r)n

 Với p là số tiền gốc ban đầu, r là lãi suất, n là số năm

 Hãy in ra số tiền trong 10 năm đầu

Vòng lặp for

float amount, principal = 1000.0, rate = 0.05;

amount = principal*pow(1.0 + rate, year);

printf("%d\t%.3f\n", year, amount);

}

Vòng lặp for

Vòng lặp for

Vòng lặp for

 In các số theo thứ tự từ 10 đến 1

int i;

for(i = 10; i>= 1; i )

printf(“%d\n", i);

Vòng lặp for

 Điều gì xảy ra nếu viết

int i;

for(i = 10; i>= 1; i++)

printf(“%d\n", i);

Vòng lặp for

 In các số chẵn từ 20 đến 2

int i;

for(i = 20; i>= 2; i-=2)

printf(“%d\n", i);

Các lệnh lặp lồng nhau

Các lệnh lặp lồng nhau

int i;

for(i = 1; i<=100; i++) {

printf("Hello ");

if(i % 10 == 0) printf("\n");

}

Các lệnh lặp lồng nhau

Các lệnh lặp lồng nhau

Các lệnh lặp lồng nhau

Các lệnh lặp lồng nhau

 Có thể sử dụng các lệnh for, while, do … while lồng nhau

 Số cấp lồng nhau có thể tùy ý

 Có thể sử dụng các lệnh for, while, do … while hỗn hợp với nhau

 Dùng break trong while, for, do while, switch

để thoát lập tức khỏi vòng lặp

 Thực hiện lệnh kế tiếp sau vòng lặp

 Chủ yếu để thoát sớm khỏi vòng lặp

 Dùng continue trong while, for, do while

 Bỏ các câu lệnh còn lại trong thân vòng lặp

 Thực hiện lần lặp tiếp theo

 while và do while: kiểm tra điều kiện ngay

 for: tăng biến đếm, rồi kiểm tra điều kiện

Vòng lặp for

Ví dụ sắp thứ tự dãy

Vòng lặp for

Nhập trị ban đầu và xử lý dãy

 Một trong những ứng dụng phổ biến của for là dùng để xử

lý các vấn đề liên quan đến dãy (array)

Vòng lặp for

Vòng lặp lồng nhau

 Dùng 2 vòng for lồng nhau để nhập ma trận

Nhập

Vòng lặp for

In ma trận

 Dùng 2 vòng for lồng nhau để in ma trận

In m

a trận

Vòng lặp for

Tính tổng ma trận

 Dùng 2 vòng for lồng nhau để tính tổng 2 ma trận

Tính tổng

A B A && B

False False false

Toán tử điều kiện AND (&&)

 Đảm bảo hai điều kiện phải cùng true thì mới thực hiện một luồng thực thi

if ( gender == FEMALE && age >= 65 )

seniorFemales++;

 Khi một trong hai điều kiện là false, không tăng biến

seniorFemales

Toán tử điều kiện OR (||)

 Thực thi nếu chỉ cần một trong hai điều kiện là true

if ( ( semesterAverage >= 90 ) || ( finalExam >= 90 ) )

printf( "Student grade is A" );

 Khi cả hai điều kiện đều sai thì mới không thực thi câu lệnh in ra console

 Toán tử && có độ ưu tiên cao hơn toán tử ||, đều kết hợp từ trái qua

Thứ tự ưu tiên

-1 ! unary - ++ từ phải sang trái

4 < <= > >= từ trái sang phải

8 = += -= *= /= từ phải sang trái

true

Ví dụ

 Có trăm trâu trăm cỏ:

Trâu đứng ăn 5,

Trâu nằm ăn 3,

Trâu già 3 con ăn 1 bó,

Hỏi có bao nhiêu trâu đứng, trâu nằm, trâu già!

Ví dụ