Chương 2: Sử dụng Linux

Linux và phần mềm mã nguồn mở Chương 2: Sử dụng Linux... Boot hệ thống ¨ Có thể cài đặt Linux cùng với Windows trên một máy ¨ Dọn dẹp đĩa trước khi cài đặt n Cũng có thể boot bằng

Linux và phần mềm mã nguồn

mở

Chương 2: Sử dụng Linux

Hệ điều hành “đương đại”

•  Đa NSD, đa tiến trình:

Linux-Hệ điều hành

•  Linux là HĐH

Đa NSD, Đa tiến trình

•  Hỗ trợ lập trình, xử lý văn bản, trao đổi thông tin

7

–  Qui trình phần mềm cá nhân: Quản lý phiên bản

•  Source Code Control System (SCCS)

•  Revision Control System (RCS)

•  Các ứng dụng server

–  Web server, mail server, application server

8

– Cygwin: Linux utilities on Windows

– Windows Services For Linux(for some

Boot hệ thống

¨  Có thể cài đặt Linux cùng với Windows trên một máy

¨  Dọn dẹp đĩa trước khi cài đặt

n  Cũng có thể boot bằng đĩa mềm

Phân chương đĩa cứng

n  Một đĩa cứng có thể được phân chia thành nhiều

partition

¨  Dưới Windows, một partition tương đương với một ổ lôgic

n  Chỉ có thể cài một HĐH cho một partition

n  Có nhiều nhất 4 partition nguyên thuỷ trên một đĩa

cứng, trong đó

¨  chỉ có thể mở rộng nhiều nhất một partition nguyên thuỷ để chứa nhiều bảng partition logic (được gọi là partition mở rộng)

Phân chương đĩa cho Linux

n  LINUX cần ít nhất 2 bảng partition

¨  Một dành cho các tệp của HĐH

¨  Bảng còn lại dùng cho vùng nhớ swap (/swap)

n  Nên xem xét việc tạo ra các bảng partition chuyên dùng chứa dữ liệu

¨  Làm tăng tính an toàn và độ tin cậy của hệ thống

¨  Ví dụ tạo một partition để làm ổ chưa dữ liệu người sử dụng (/home)

n  Kích thước các bảng

¨  swap: 2 lần kích thước của RAM

¨  Kích thước các bảng khác phụ thuộc dữ liệu cần lưu trữ

Phân chương lại đĩa

n  Giả thiết

¨  Đã có một HĐH được cài đặt dùng toàn bộ đĩa

¨  Phân chương lại đĩa để cài thêm Linux vào vùng đĩa còn trống

Phân chương trong cài đặt Linux

Tạo tài khoản sử dụng

n  Có hai loại tài khoản

¨  Người quản trị root : là người quản trị cao nhất trong hệ

thống, được phép làm mọi việc mà không bị kiểm soát

¨  Các tài khoản thông thường được tạo ra cho các mục đích:

n  Cung cấp tài khoản truy nhập cho người sử dụng hệ thống

n  Cung cấp tài khoản dùng bởi các dịch vụ hệ thống như http, samba, mysql,…

¨  Chú ý: Tuyệt đối tránh làm việc dưới tài khoản của root cho các công việc thông thường hàng ngày

Các thành phần của Linux

18

Linux Distributions-Bản phân phối

–  Chế độ đồ hoạ (sử dụng giao diện cửa sổ)

•  Mỗi lần đăng nhập tạo ra một phiên làm việc Phiên được kết thúc bằng câu lệnh exit hoặc logout

Ctrl+Alt-F1 : Console ảo 1

Ctrl+Alt-F2 : Console ảo 2

Ctrl+Alt-F7 : Console ảo 7 (cho chế độ đồ hoạ)

Shell (trình thông dịch lệnh)

•  Giao diện văn bản

•  = the command line interface (CLI)

Các chương trình shell thông dụng

•  sh

–  Bourne shell: Steve Bourne, 1978

–  Almquist shell (ash): BSD sh replacement

–  Bourne-Again shell (bash): GNU/Linux

•  csh

–  C shell, Bill Joy, BSD, 1978

•  tcsh

–  Tenex C shell (tcsh): GNU/Linux

•  Khác: Korn shell (ksh), Zshell (zsh), …

24

Arguments can be:

1 More information

2 Object identifiers

3 Names of files

•  Phân biệt chữ hoa chữ thường

•  Cần có khoảng cách giữa các phần của câu lệnh

•  Không có khoảng cách sau dấu “-”

•  Các phần trong [ ] không bắt buộc

Command modifier;

usually one character preceded by + or - sign

% sort list

% sort -f list

% sort -o sorted list

Command argument

Các phím tắt để sửa lỗi

27

Các câu lệnh thường dùng

passwd - Thay đổi mật khẩu

ls - liệt kê tệp

less - hiển thị nội dung tệp

logout - đăng xuất

date - hiển thị ngày giờ

who - ai đang đăng nhập

clear - dọn dẹp màn hièn

script - ghi lại các thao tác

uname -a - thông tin về HĐH

28

Giới thiệu câu lệnh căn bản

•  logname : hiên thị tên NSD đang ở phiên làm việc

•  hostname : hiển thị tên trạm làm việc

•  clear : xoá màn hình

•  who : tên của những người đang đăng nhập

•  exit : kết thúc phiên làm việc

•  passwd : thay đổi mật khẩu

•  date : hiển thị ngày hệ thống

•  mkdir : tạo thư mục

•  rmdir : xoá thư mục

RTFM: Lệnh man

¢ Hiển thị thông tin từ hướng dẫn sử dụng của hệ thống

Cú pháp: man [options] [-S section] command-name

Nguồn thông tin khác

Bài tập

•  Cài đặt một hệ thống Linux

•  Không sử dụng internet, tìm hiểu về các lệnh

cơ bản sử dụng các câu lệnh thông tin

•  Thực hiện thử nghiệm các lệnh cơ bản

33