chuong 4 tính giá các đối tượng kế toán

Nguyên tắc tính giá tài sản cố định vô hình: - Tài sản cố định vô hình: Là tài sản không có hình thái vật chất nhưng xác định được giá trị và do doanh nghiệp nắm giữ, sử dụng trong sản

Chương 4

Tính giá các đối tượng kế toán

4.1 Khái niệm 4.2 Ý nghĩa

NỘI DUNG

4.3 Nguyên tắc tính giá

Chương 4: (TT)

4.1 KHÁI NIỆM

Tính giá là một phương pháp kế toán

nhằm biểu hiện các đối tượng kế toán bằng tiền theo những nguyên tắc và yêu cầu nhất định

CH ƯƠNG 4: (TT) NG 4: (TT)

4.2 Ý NGHĨA CỦA PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ

- Về mặt hạch toán: phản ánh và xác định những chỉ tiêu tổng hợp phục vụ cho công tác quản lý sản xuất kinh doanh và quản lý tài chính.

- Về mặt quản lý nội bộ: những căn cứ hoặc những chỉ tiêu để thực hiện hạch toán nội bộ, đánh giá hiệu quả hoạt động ở từng bộ phận hoặc giai đoạn sản xuất cụ thể.

- Về mặt quản lý bằng đồng tiền: toàn bộ tài sản, toàn bộ kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đều được biểu hiện dưới hình thức tiền tệ  phản ánh, quản lý một cách thường xuyên, nhanh chóng và có hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

CH ƯƠNG 4: (TT) NG 4: (TT)

4.3 NGUYÊN TẮC TÍNH GIÁ

4.3.1 Quy trình thực hiện nguyên tắc tính giá

Bước 1: Xác định đối tượng tính giá

- ối tượng Tính gi Đối tượng Tính gi á

Bước 2: Xác định chi phí cấu thành của đối tượng kế toán

- G m: chi phí mua, chi phí chế biến (nếu có) và ồm: chi phí mua, chi phí chế biến (nếu có) và các chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh để có được tài sản ở địa điểm và trạng thái hiện tại

CMKT

CH ƯƠNG 4: (TT) NG 4: (TT)

4.2.1 Quy trình thực hiện nguyên tắc tính giá

Bước 3: Tập hợp chi phí theo đối tượng tính giá

- Chi phí cấu thành nên đối tượng kế toán  tập hợp các chi phí đó lại dựa vào đặc điểm vận động của từng đối tượng

Bước 4: Xác định giá trị thực tế các đối tượng tính giá

- Tất cả các đối tượng kế toán đều phải tính theo giá thực tế (nguyên tắc giá gốc) Khi kế toán đã tập hợp chi phí theo từng đối tượng kế toán, lúc hoàn thành hoặc cuối kỳ phải xác định các khoản làm tăng giảm chi phí, đánh giá chi phí dở dang, … để xác định chính xác giá trị thực tế của đối tượng kế toán

A Nguyên tắc tính giá tài sản cố định hữu hình:

- Tài sản cố định hữu hình: Là những tài sản có hình

thái vật chất do doanh nghiệp nắm giữ để sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ hữu hình.

- Nguyên tắc tính giá: TSCĐ hữu hình phải được

xác định giá trị ban đầu theo nguyên giá

CH ƯƠNG 4: (TT) NG 4: (TT)

4.3.2.1 Tài sản cố định

a/ TSCĐ hữu hình mua sắm

Nguyên giá = Giá mua – Các khoản giảm trừ (CKTM,GGHB) + Thu (không bao gồm các ế (không bao gồm các khoản thuế được hoàn lại) + Các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng (Chi phí chuẩn bị mặt bằng; Chi phí vận chuyển và bốc xếp ban đầu; Chi phí chuyên gia; Chi phí lắp đặt, chạy thử (tr đi các khoản thu ừ đi các khoản thu hồi về sản phẩm, phế liệu do chạy thử ), )

CH ƯƠNG 4: (TT) NG 4: (TT)

4.3.2.1 Tài sản cố định

b/ TSCĐ hữu hình tự xây dựng hoặc tự chế

Nguyên giá = Giá thành thực tế của TSCĐ tự xây dựng, hoặc tự chế cộng (+) chi phí lắp đặt, chạy thử

* Trường hợp doanh nghiệp dùng sản phẩm do

mình sản xuất ra để chuyển thành TSCĐ:

Nguyên giá = Chi phí sản xuất sản phẩm đó + các chi phí trực tiếp liên quan đến việc đưa TSCĐ vào trạng thái sẵn sàng sử dụng

CH ƯƠNG 4: (TT) NG 4: (TT)

4.3.2.1 Tài sản cố định

c/ TSCĐ hữu hình mua dưới hình thức trao đổi

c.1/ TSCĐ hữu hình nh n v ận về ề không tương tự

Nguyên giá = Giá trị hợp lý của TSCĐ hữu hình nhận về = Giá trị hợp lý của tài sản đem trao đổi (sau khi điều chỉnh các khoản tiền hoặc tương đương tiền trả thêm hoặc thu về).

c.2/ TSCĐ hữu hình nh n v ận về ề tương tự

Nguyên giá = Giá trị còn lại của TSCĐ đem trao đổi

CH ƯƠNG 4: (TT) NG 4: (TT)

4.3.2.1 Tài sản cố định

c/ TSCĐ hữu hình tăng từ các nguồn khác (được tài trợ, được biếu tặng, )

Nguyên giá = Giá trị hợp lý ban đầu

Nguyên giá = Giá trị danh nghĩa + các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng

CH ƯƠNG 4: (TT) NG 4: (TT)

4.3.2.1 Tài sản cố định

* TSC vô hình Đ hữu hình

B Nguyên tắc tính giá tài sản cố định vô hình:

- Tài sản cố định vô hình: Là tài sản không có hình

thái vật chất nhưng xác định được giá trị và do doanh nghiệp nắm giữ, sử dụng trong sản xuất, kinh doanh, cung cấp dịch vụ hoặc cho các đối tượng khác thuê phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ vô hình.

- Nguyên tắc tính giá: TSCĐ hữu hình phải được xác

định giá trị ban đầu theo nguyên giá (là toàn bộ các chi phí mà DN bỏ ra để có được TSCĐ vô hình tính đến thời điểm đưa TS đó vào sử dụng)

CH ƯƠNG 4: (TT) NG 4: (TT)

4.3.2.1 Tài sản cố định

* TSC vô hình Đ hữu hình

a TSCĐ vô hình mua riêng biệt

Nguyên giá = Giá mua - Các khoản được chiết khấu thương mại hoặc giảm giá + Các khoản thuế (không bao gồm các khoản thuế được hoàn lại) + Các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đưa tài sản vào sử dụng theo dự tính.

CH ƯƠNG 4: (TT) NG 4: (TT)

4.3.2.1 Tài sản cố định

* TSC vô hình Đ hữu hình

b TSCĐ vô hình mua sắm được thanh toán theo

phương thức trả chậm, trả góp

Nguyên giá = Giá mua trả tiền ngay tại thời điểm mua

* Khoản chênh lệch giữa giá mua trả chậm và giá

mua trả tiền ngay được hạch toán vào chi phí SXKD theo kỳ hạn thanh toán, trừ khi số chênh lệch đó được tính vào nguyên giá TSCĐ vô hình (vốn hóa) theo quy định của chuẩn mực kế toán

“Chi phí đi vay”

CH ƯƠNG 4: (TT) NG 4: (TT)

4.3.2.1 Tài sản cố định

* TSC vô hình Đ hữu hình

c TSCĐ vô hình hình thành từ việc trao đổi

(thanh toán bằng chứng từ liên quan đến quyền sở hữu vốn của đơn vị)

Nguyên giá = Là giá trị hợp lý của các chứng từ được phát hành liên quan đến quyền sở hữu vốn của đơn vị

d TSCĐ vô hình được Nhà nước cấp hoặc được

tặng, biếu

Nguyên giá = Giá trị hợp lý ban đầu + Các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đưa tài sản vào sử dụng theo dự tính

CH ƯƠNG 4: (TT) NG 4: (TT)

4.3.2.1 Tài sản cố định

* TSC vô hình Đ hữu hình

e Trường hợp quyền sử dụng đất mua cùng với

mua nhà cửa, vật kiến trúc trên đất thì giá trị quyền sử dụng đất phải được xác định riêng biệt và ghi nhận là TSCĐ vô hình

f TSCĐ vô hình là quyền sử dụng đất có thời hạn

Nguyên giá = Giá trị quyền sử dụng đất khi được giao đất = Số tiền phải trả khi nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất hợp pháp từ người khác = Giá trị quyền sử dụng đất nhận góp vốn liên doanh.

4.3.2.2 Hàng tồn kho

* Khái niệm hàng tồn kho : HTK là những tài sản – Được giữ để bán trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thường ;

– Đang trong quá trình sản xuất, kinh doanh dở dang ;

– Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ để sử dụng trong quá trình sản xuất kinh doanh hay cung cấp dịch vụ

CH ƯƠNG 4: (TT) NG 4: (TT)

* Hàng tồn kho bao gồm :

– Hàng hóa mua về để bán: Hàng hóa tồn kho, hàng mua đang đi trên đường, hàng gửi đi bán, hàng hóa gửi đi gia công chế biến ;

– Thành phẩm tồn kho và thành phẩm đem đi bán ; – Sản phẩm dở dang : Sản phẩm chưa hoàn thành và sản phẩm hoàn thành chưa làm thủ tục nhập kho thành phẩm ;

– Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ tồn kho, gửi đi gia công chế biến và đã mua đang đi trên

đường ;

– Chi phí dịch vụ dở dang

Giá gốc

Chi phí mua1

Chi phí chế biến2

Chi phí liên quan trực tiếp #

3

Chi phí mua

Giá muaa

Thuế không được hoàn lạib

Chi phí vận chuyển, bốc xếp

c

Chi phí khác có liên quand

+ + +

CKTM, GGHBe

-Giảm giá hàng mua : là số tiền nhà cung cấp giảm cho người mua do hàng hoá kém phẩm chất hay không đúng theo quy định ghi rõ trong hợp đồng Trên giác độ người mua, khoản giảm giá hàng mua làm giảm giá thực tế nhập của hàng tồn kho.

Chiết khấu thương mại : là số tiền nhà cung cấp giảm cho người mua do người mua mua hàng với số lượng lớn.Trên giác độ người mua, chiết khấu thương mại làm giảm giá thực tế nhập của hàng tồn kho.

CKTM, GGHBe

Chi phí chế biến

Chi phí nhân công trực tiếpa

Chi phí SX chung cố địnhb

Chi phí SX chung biến đổic

+

+

- L à những chi phí sản xuất gián tiếp, thường không thay đổi theo số lượng sản phẩm sản xuất

- Phân bổ vào chi phí chế biến cho mỗi đơn vị sản phẩm được dựa trên công suất bình thường của máy móc sản xuất

Ví dụ: chi phí khấu hao, chi phí bảo dưỡng máy móc thiết bị, nhà xưởng… và chi phí quản lý hành chính ở các phân xưởng sản xuất

Chi phí SX chung cố địnhb

L à những chi phí sản xuất gián tiếp, thường thay đổi trực tiếp hoặc gần như trực tiếp theo số lượng sản phẩm sản xuất, như chi phí nguyên liệu, vật liệu gián tiếp, chi phí nhân công gián tiếp

Chi phí SX chung biến đổi c

Chi phí liên quan trực tiếp khác

Chi phí thiết kế sản phẩma

Chi phí khác ngoài chi phí thu

mua và chi phí chế biến hàng

tồn kho b

+

1 Công ty X mua một lô vật liệu nhập kho gồm 3 loại : A,

Bài tập ví dụ :

B Phương pháp tính giá xuất hàng xuất kho

B Phương pháp tính giá xuất hàng xuất kho

a Phương pháp hạch toán hàng tồn kho

a Phương pháp hạch toán hàng tồn kho

B Phương pháp tính giá xuất hàng xuất kho

B Phương pháp tính giá xuất hàng xuất kho

a Phương pháp hạch toán hàng tồn kho

a Phương pháp hạch toán hàng tồn kho

a.1 Phương pháp kê khai thường xuyên

a.1 Phương pháp kê khai thường xuyên

- Theo dõi và phản ánh một cách thường xuyên và liên tục tình hình nhập, xuất, tồn kho của nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, thành phẩm, hàng hóa trên sổ kế toán sau mỗi lần phát sinh nghiệp vụ nhập hay xuất

Trị giá tồn cuối kỳ = Trị giá tồn đầu kỳ + Trị giá nhập trong kỳ - Trị giá xuất trong kỳ

B Phương pháp tính giá xuất hàng xuất kho

B Phương pháp tính giá xuất hàng xuất kho

a Phương pháp hạch toán hàng tồn kho

a Phương pháp hạch toán hàng tồn kho

a.2 Phương pháp kiểm kê định kỳ

a.2 Phương pháp kiểm kê định kỳ

- Trong kỳ kế toán chỉ theo dõi nghiệp vụ nhập

vào, cuối kỳ tiến hành kiểm kê tình hình tồn kho, định giá sau đó mới xác định giá trị hàng đã xuất trong kỳ

Trị giá xuất trong kỳ= Trị giá tồn đầu kỳ + Trị giá nhập trong kỳ - Trị giá tồn cuối kỳ

Phương pháp tính theo giá đích danh

Phương pháp tính theo giá đích danh

Phương pháp bình quân gia quyền

Phương pháp bình quân gia quyền

Phương pháp nhập trước, xuất trước

Phương pháp nhập trước, xuất trước

Phương pháp nhập sau, xuất trước

Phương pháp nhập sau, xuất trước

B Phương pháp tính giá xuất hàng xuất kho

B Phương pháp tính giá xuất hàng xuất kho

b Phương pháp tính giá hàng tồn kho

b Phương pháp tính giá hàng tồn kho

Phương pháp tính theo giá đích danh được áp dụng đối với doanh nghiệp có ít loại mặt hàng hoặc mặt hàng ổn định và nhận diện được.

Phương pháp tính theo giá đích danh

Phương pháp tính theo giá đích danh

tính theo giá trị trung bình của từng loại hàng tồn kho tương tự đầu kỳ và giá trị từng loại hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất trong kỳ Giá trị trung bình có thể được tính theo thời kỳ hoặc vào mỗi khi nhập một lô hàng về, phụ thuộc vào tình hình của doanh nghiệp.

hình của doanh nghiệp

Phương pháp bình quân gia quyền

Phương pháp bình quân gia quyền

° Đặc điểm :

– Khi xuất kho với hàng hiện có ( luân chuyển ) trong tháng thì phương pháp bình quân gia quyền được sử dụng khi cuối tháng mới tính một lần trị giá vốn của hàng xuất kho trong tháng Theo phương pháp này trước hết phải tính đơn giá bình quân của hàng hiện có trong tháng bằng cách lấy đơn giá bình quân nhân với số lượng hàng xuất kho trong tháng

– Trong trường hợp giá cả thị trường ít biến động , người ta còn sử dụng phương pháp tính trị giá vốn hàng xuất kho theo đơn giá bình quân gia quyền của hàng luân chuyển trong tháng trước Theo phương pháp này có thể tính trị giá vốn hàng xuất kho cho từng lần xuất hàng

xuất kho cho từng lần xuất hàng

Phương pháp nhập trước, xuất trước áp dụng dựa trên giả định là hàng tồn kho được mua trước hoặc sản xuất trước thì được xuất trước, và hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất gần thời điểm cuối kỳ Theo phương pháp này thì giá trị hàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập kho ở thời điểm đầu ky, giá trị của hàng tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho ở thời điểm cuối kỳ hoặc gần cuối kỳ còn tồn kho.

Phương pháp nhập trước, xuất trước

Phương pháp nhập trước, xuất trước

Phương pháp nhập sau, xuất trước áp dụng dựa trên giả định là hàng tồn kho được mua sau hoặc sản xuất sau thì được xuất trước, và hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất trước đó Theo phương pháp này thì giá trị hàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập sau hoặc gần sau cùng, giá trị của hàng tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ còn tồn kho

Phương pháp nhập sau, xuất trước

Phương pháp nhập sau, xuất trước

Bài tập ví dụ :

Công ty Dệt Thành Công hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên có số liệu về tình hình NVL trong tháng 10/2005 như sau :

-Vật liệu tồn đầu tháng 10/ 2005: 1.200 kg; 4.000 đ/kg

- Ngày 2/10 nhập kho 1.500 kg;4.280 đ/kg.

- Ngày 5/10 xuất kho 1.400 kg.

- Ngày 10/10 nhập kho 1.300 kg; 4.100 đ/kg.

- Ngày 20/10 xuất kho 1.400 kg

Xác định giá trị vật liệu xuất trong tháng.

•

• Giải:

ª Đối với doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho

theo phương pháp kê khai thường xuyên

(a) Phương pháp thực tế đích danh :

• Giả sử 1.400 kg xuất kho ngày 5 có 1.300 kg

thuộc lần nhập ngày 2 và100 kg thuộc số tồn đầu tháng, còn 1.400 kg xuất ngày 20 có1.300 kg thuộc lần nhập ngày 10 và100 kg thuộc số tồn đầu tháng

(b) Phương pháp nhập trước xuất trước (FIFO) :

Trị giá vật liệu xuất kho trong tháng :

- Ngày 5 : (1.200 x 4.000) + (200 x 4.280) = 5.656.000 đ

- Ngày 20 : (1.300 x 4.280) + (100 x 4.100) = 5.974.000 đ

(c) Phương pháp nhập sau xuất trước (LIFO) :

Trị giá vật liệu xuất kho trong tháng :

- Ngày 5 : 1.400 x 4.280 = 5.992.000 đ

- Ngày 20 : (1.300 x 4.100) + (100 x 4.280) = 5.758.000 đ

•

(d) Phương pháp đơn giá bình quân :

+ Tính một lần vào cuối tháng:

= 4.137,5 đ/kg

Trị giá vật liệu xuất kho trong tháng :

- Ngày 5 : 1.400 x 4.137,5 = 5.792.500 đ

- Ngày 20 : 1.400 x 4.137,5 = 5.792.500 đ

[(1.200 x 4.000) + (1.500 x 4.280) + (1.300 x 4.100)] ĐGBQ =

1.200 + 1.500 +1.300

Trị giá xuất ngày 20 : 1.400 x 4.127,78 = 5.778.892 đ

ĐGBQ ngày 2

1.200 + 1.500

(1.300 x 4.155,56) + (1.300 x 4.100) ĐGBQ ngày 10 =

1.300+ 1.300

Đối với doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ

Giả sử vật liệu tồn kho và nhập kho cũng tương tự ví dụ trên Cuối tháng, kiểm kê xác định được vật liệu còn là 1.200 kg

Xác định trị giá vât liệu xuất trong tháng.

* Phương pháp thưc tế đích danh:

Giả sử 1.200 kg hiện còn cuối tháng xác định thuộc lần nhập ngày 2

Trị giá NVL xuất trong tháng

= (1.200 x 4.000) + [(1.500x4.280) + (1.300x4.100)] – (1.200x4.280)

= 11.414.000 đ