Chuyên đề 16 sang thu -hữu thỉnh

Chuyên đề 16 sang thu -hữu thỉnh tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh...

CHUYÊN 16: “Sang thu” – H u Th nh Theo admin H c v n l p 9 – CH - https://www.facebook.com/hocvanlop9

* Khái quát v tác gi , tác ph m:

- H u Th nh là nhà th tr ng thành t trong quân đ i

- Là nhà th vi t nhi u, vi t hay v nh ng con ng i nông thôn, v mùa thu Nhi u v n

th thu c a ông mang c m xúc bâng khuâng, v n v ng tr c đ t tr i trong tr o, đang

bi n chuy n nh nhàng

- Th H u Th nh mang đ m h n quê Vi t Nam dân dã, m c m c tinh t và giàu rung

c m

- “Sang thu” đ c vi t vào cu i n m 1977, in l n đ u trên báo V n ngh , sau đó đ c tác

gi ch n đ a vào m t s t p th Bài th cho th y nh ng c m nh n tinh t c a H u Th nh

v s bi n chuy n c a đ t tr i t h sang thu vùng đ ng b ng nông thôn B c B

bƠi: C m nh n bƠi th “Sang thu” c a H u Th nh Theo cô Nguy n Th Kim Lan – Chuyên viên S GD& T H i Phòng

1.M bƠi:

- Tác gi H u Th nh

- Tác ph m “Sang

thu”

- H u Th nh là nhà th tr ng thành t trong quân đ i

- “Sang thu” là m t thi ph m đ c s c c a ông

- V i con m t ngh s , tâm h n nh y c m và ngòi bút tài hoa, H u

Th nh đã có nh ng c m nh n m i m tr c s bi n chuy n c a thiên nhiên đ t tr i lúc cu i h sang đ u thu

2.Thân bài:

- Ý ngh a c a t

“Sang thu”

*Kh 1

(1) H ng i – gió

- Ý ngh a c a t

“B ng”

- “Sang thu” đây là ch m thu, là lúc thiên nhiên giao mùa Mùa

hè v n ch a h t mà mùa thu t i có nh ng tín hi u đ u tiên Tr c

nh ng s thay đ i tinh vi y, ph i nh y c m l m m i c m nh n

đ c

- V i H u Th nh mùa thu b t đ u th t gi n d :

B ng nh n ra h ng i

Ph vào trong gió se

+ N u trong “ ây mùa thu t i” c m nh n thu sang c a Xuân Di u

là r ng li u thu bu n ven h “R ng li u đìu hiu đ ng ch u tang – Tóc bu n buông xu ng l ngàn hàng” thì H u Th nh l i c m nh n

v m t mùi h ng quen thu c ph ng ph t trong “gió se” – th gió khô và se se l nh, đ c tr ng c a mùa thu v mi n B c ó là

“h ng i” – mùi h ng đ c s n c a dân t c, mùi h ng riêng

c a mùa thu làng quê vùng đ ng b ng B c B Vi t Nam + Cái h ng v ng t ngào, đ m th m c a mùa thu, nhà th “B ng

nh n ra” – m t tr ng thái ch a h chu n b , nh là vô tình, nh là

s ng s t M t s b t ng mà nh đã đ i s n, đ i t lâu r i đ gi đây có d p là buông ra ngay M t ti ng kêu vang thích thú, m t kho nh kh c nhanh chóng qua đi mà đ l i bi t bao c m xúc Kìa!

- Ý ngh a c a t

“ph ”

- Hình nh “S ng”:

s ng m ng, nh …

Mùa h s p qua, hình nh mùa thu đ n

+ Mùi h ng y không hòa vào quy n vào mà “ph ” vào trong gió “Ph ” ngh a là b c m nh và t a ra t ng lu ng H u Th nh đã không t mà ch g i, đem đ n cho ng i đ c m t s liên t ng thú v : t i v n t c quê nhà, nh ng qu i chín vàng trên các cành cây k lá t a ra h ng th m n c, thoang tho ng trong gió

Ch m t ch “ph ” thôi c ng đ g i h ng th m nh sánh l i Sánh l i b i h ng đ m m t ph n, sánh b i t i gió se

- > Nh n ra trong gió có h ng i là c m nh n tinh t c a m t

ng i s ng gi a đ ng quê và nhà th đã đem đ n cho ta m t tín

hi u mùa thu dân dã mà thi v Ông đã phát hi n m t nét đ p đáng yêu c a mùa thu vàng nông thôn vùng đ ng b ng B c B

- > Nhi u ng i đã bi t: Th ch Lam, V B ng, Nguy n Tuân, Nguy n ình Thi…đã vi t th t hay v h ng c m làng Vòng Hà

N i – m t v đ p v h ng v mùa thu c a quê h ng đ t n c

V i H u Th nh trong “Sang thu”, “h ng i” là m t t th m i

đ m đà màu s c dân dã

- > H ng i y, c n gió đ u mùa se l nh y là s gi c a mùa thu ( c ng nh chim én là s gi c a mùa xuân) Nó đ n r t kh khàng, “kh ” đ n m c ch m t chút vô tình thôi là không m t ai hay bi t

- N u hai câu đ u di n t cái c m giác ch a h n đ tin thì đ n hình nh “S ng chùng chình qua ngõ” l i càng lung linh huy n

o

+ Không ph i là màn s ng dày đ c, m t mù nh trong câu ca dao quen thu c miêu t c nh H Tây lúc ban mai “M t mù khói t a ngàn s ng”, hay nh nhà th Quang D ng đã vi t trong bài th

“Tây Ti n”: “Sài Khao s ng l p đoàn quân m i” mà là “S ng chùng chình qua ngõ” g i ra nh ng làn s ng m ng, m m m i,

gi ng màn kh p đ ng thôn ngõ xóm làng quê Nó làm cho khí thu mát m và c nh thu th m ng, huy n o, thong th , bình yên + Nhà th đã nhân hóa màn s ng qua t “chùng chình” khi n cho s ng thu ch a đ y tâm tr ng Nó nh đang ch đ i ai hay

l u luy n đi u gì? Câu th l ng đ ng t o c m giác m h đan xen nhi u c m xúc

=> B ng t t c các giác quan: kh u giác, xúc giác và th giác, nhà

th c m nh n nh ng nét đ c tr ng c a mùa thu đ u hi n di n Có

“h ng i”, “gió se” và “s ng” Mùa thu đã v trên quê h ng

V y mà nhà th v n còn dè d t: “Hình nh thu đã v ” Sao l i là

“Hình nh ” ch không ph i là “ch c ch n”? M t chút nghi ho c,

m t chút bâng khuâng không th t rõ ràng úng là m t tr ng thái

c m xúc c a th i đi m chuy n giao Thu đ n nh nhàng quá, m

h quá

- Hóa ra b c tranh kia không ph i c m nh n b ng giác quan mà

b ng c tâm h n n a ó là tâm h n nh y c m c a m t tình yêu thiên nhiên, yêu cu c s ng

- Nh n xét kh th :

* Kh 2:

- Sông

+ V n đ y n c

+ Kh ông ch y xi t

+ Dòng sông phù

h p v i mùa thu

- Cánh chim tr i

So sánh cánh chim

trong th ca

- ám mây

- Kh th mang cái man mác bu n l ng ng t ngào thi v c a mùa thu T đây c ng cho ta th y con ng i c a thi ca đ n v i thiên nhiên b ng s khám phá đ ng nét nh nh t, tinh x o nh t c a v

tr bao la ó c ng chính là cái hay t o nên s khác bi t cho mùa thu mà ngay b n câu th đ u ta đã th y ti p t c lan t a, m ra trong cái nhìn xa h n, r ng h n

- Sau giây phút ng ngàng và khe kh vui m ng, c m xúc c a thi

s ti p t c lan t a, m ra trong cái nhìn xa h n, r ng h n:

Sông đ c lúc d nh dàng Chim b t đ u v i vã

Có đám mây mùa h

V t n a mình sang thu

+ Cái nhìn tinh t c a H u Th nh đã phát hi n ra bao đi u m i l

t nh ng s v t đã quá quen thu c v i tr i đ t v i con ng i T t

c đ u trong tr ng thái ng p ng ng

(1) Sông:

- Thu đã v , n c s ng v n đ y ch không c n nh mùa đông, mùa xuân

- Dòng sông trôi l ng l , khoan thai ch không cu n cu n cu n đi

nh c n l mùa h Sông nh đ c lúc ngh ng i “d nh dàng”

- > C m nh n v m t dòng sông êm đ m, m m m i, thi t tha r t

h p v i v đ p d u êm c a mùa thu

(2) Chim:

- Thu sang, khí tr i se se l nh, trên b u tr i trong xanh, cao r ng,

nh ng cánh chim v i vã bay đi tìm n i trú ng nh ng m i ch là

“b t đ u” mà thôi i u này càng cho th y th i gian thu m i

ch m, m i sang Không gian tr nên xôn xao, không có âm thanh

nh ng câu th l i g i đ c cái đ ng

- Cánh chim trong “Tràng giang” c a Huy C n cô đ n, mong manh nh đang sa xu ng m t đ t cùng ráng chi u “Chim nghiêng cánh nh bóng chi u sa” Còn trong “Sang thu” c a H u Th nh,

b u tr i c ng nh nh l i, m áp h n theo nh p v n đ ng “v i vàng” c a cánh chim

=> Hai câu th đ i nhau r t nh p nhàng, d ng lên hai hình nh đ i

l p, ng c chi u nhau: sông d i m t đ t, chim trên b u tr i, sông “d nh dàng” ch m rãi, chim “v i vã” lo l ng ó là s khác

bi t c a v n v t trên cao và d i th p trong kho nh kh c giao mùa

(3) ám mây:

Và th t đ c bi t, đám mây mang trên mình c hai mùa:

Có đám mây mùa h

V t n a mình sang thu

+ Trong th ca Vi t Nam, không ít nh ng v n th nói v đám mây trên b u tr i thu:

_ “T ng mây l l ng tr i xanh ng t” (Nguy n Khuy n – “Thu

đi u”)

* Kh 3:

- Hình nh “N ng và

m a”:

_ “L p l p mây cao đùn núi b c” (Huy C n – “Tràng giang”) + H u Th nh dùng đ ng t “v t” đ g i ra trong th i đi m giao mùa, đám mây nh kéo dài ra, nh trôi nh t m l a m m treo l

l ng gi a b u tr i trong xanh, cao r ng

+ Hình nh đám mây đó v n còn l i m t vài tia n ng m c a mùa

h nên m i “V t n a mình sang thu” ám mây v t lên cái ranh

gi i m ng manh và ngày càng bé d n, bé d n đi r i đ n m t lúc nào đó không còn n a đ toàn b s s ng, đ c đám mây mùa h hoàn toàn nhu m màu s c thu

+ Nh ng trong th c t không h có đám mây nào nh th vì m t

th ng đâu d nhìn th y đ c s phân chia r ch ròi c a đám mây mùa h và thu ó ch là m t s liên t ng thú v - m t hình nh

đ y ch t th Th i kh c giao mùa đ c sáng t o t m t h n th tinh t , nh y c m, đ c đáo không nh ng mang đ n cho ng i

đ c…mà còn đ ng l i nh ng n i bâng khuâng tr c v d u dàng

êm mát c a mùa thu

- > Có l đây là hai câu th hay nh t trong s tìm tòi khám phá c a

H u Th nh trong kho nh kh c giao mùa Nó gi ng nh m t b c tranh thu v nh h ng t c b ng ngôn ng

=> H p (1),(2),(3)

- Dòng sông, cánh chim, đám mây đ u đ c nhân hóa khi n cho

b c tranh thu tr nên h u tình, ch a chan thi v

- C ba hình nh trên là tín hi u c a mùa thu sang còn v ng l i

m t chút gì c a cu i h Nhà th đã m r ng t m quan sát lên chi u cao (chim), chi u r ng (mây) và chi u dài(dòng sông) Ph i

ch ng có s i t duyên đ ng c m gi a con ng i v i thiên nhiên đang vào thu

- Qua cách c m nh n y, ta th y H u Th nh có m t h n th nh y

c m, yêu thiên nhiên tha thi t, m t trí t ng t ng bay b ng

- Sau nh ng s v t hi n t ng khi ch m thu, nhà th chú ý đ n

nh ng y u t th i ti t:

V n còn bao nhiêu n ng

v i d n c n m a

S m c ng b t b t ng Trên hàng cây đ ng tu i”

Trong c m nh n này, nhà th luôn có s liên t ng so sánh v i mùa h nh m t o nên n t ng rõ nét

(1) N ng – m a + N ng, m a v n là hi n t ng c a thiên nhiên v n hành theo quy

lu t riêng c a nó H u Th nh đã nhìn ra t cái m a n ng hàng ngày m t s h t v i – d u hi u c a s chuy n mùa t h sang thu

N ng l m m a nhi u là đ c đi m c a mùa h + N ng v n còn vàng t i nh ng n ng thu trong và d u h n cái

n ng chói chang, gay g t c a mùa h + M a c ng v n còn nh ng đã v i nhi u so v i nh ng c n m a

b ong bóng kéo dài c a mùa h “V i d n” không ch là ít m a đi

- Ý ngh a t ng

tr ng c a hình nh

“S m” và “hàng

cây”

mà còn là m a ít n c đi ây c ng là d u hi u c a s chuy n mùa

- > Hai ch “bao nhiêu” th ng h ng v m t cái gì đong đ m

đ c nh ng s c n ng làm sao có th cân đo? C ng nh “v i”, dù

bi t v i b t nh ng v i b t đ n m c nào thì ai có kh n ng xác

đ nh? T t c ch là c l ng mà thôi, không có gì là ch ng m c

c đ nh c Cách nói m h c a ngh thu t kh c h n v i khoa h c

ch này

- > Ph i chú ý, ph i đ lòng mình b t nh p v i thiên nhiên m i

c m nh n th y đi u đó

(2) S m – hàng cây + Cu i h - đ u thu, khi đã v i đi nh ng c n m a x i x thì s m

c ng b t b t ng và d d i Nó không còn đ t ng t, đùng đoàng

r n vang cùng v i nh ng tia sáng ch p lòe nh xé rách b u tr i trong nh ng tr n m a báo tháng 6 tháng 7 n a

+ “Hàng cây đ ng tu i” ph i ch ng là hàng cây đã đi qua bao

cu c chuy n mùa nên không bi t chính xác là bao nhiêu nh ng

ch c c ng đ tr i nghi m đ có th đi m nhiên đ ng tr c nh ng

bi n đ ng

=> C nh v t, th i ti t thay đ i T t c v n còn nhi u d u hi u c a mùa hè nh ng gi m d n m c đ , c ng đ , đ r i l ng l vào thu qua con m t quan sát và c m nh n tinh t c a tác gi

- Hai câu k t c a bài th không ch mang ngh a t th c, mà còn mang ý ngh a n d , g i nh ng suy ngh cho ng i đ c ng i nghe:

S m c ng b t b t ng Trên hàng cây đ ng tu i

+ “S m” là nh ng vang đ ng b t th ng c a ngo i c nh, cu c

đ i

+ “Hàng cây đ ng tu i” ch nh ng con ng i đ ng tu i t ng tr i

=> Gi ng th tr m h n xu ng, câu th không đ n thu n ch là

gi ng k , là s c m nh n mà còn là s suy ngh , chiêm nghi m v

đ i ng i Nhìn c nh v t bi n chuy n khi thu m i b t đ u, H u

Th nh ngh đ n cu c đ i khi đã “đ ng tu i” Ph i ch ng, mùa thu

đ i ng i là s khép l i c a nh ng tháng ngày sôi n i v i nh ng

b t th ng c a tu i tr và m ra m t mùa thu m i, m t không gian m i, yên t nh, tr m l ng, bình tâm, chín ch n…tr c nh ng

ch n đ ng c a cu c đ i

=> V y là “Sang thu” đâu ch là s chuy n giao c a đ t tr i mà còn là s chuy n giao cu c đ i m i con ng i H u Th nh r t đ i tinh t , nh y bén trong c m nh n và liên t ng Chính vì v y

nh ng v n th c a ông có s c lay đ ng lòng ng i mãnh li t h n

3 K t bƠi: - B ng hình nh th t nhiên, không trau chu t mà giàu s c g i

c m

- Th th n m ch

- H u Th nh đã th hi n m t cách đ c s c nh ng c m nh n tinh t

đ t o ra m t b c tranh chuy n giao t cu i h sang thu nh nhàng, êm d u, trong sáng nên th … vùng đông b ng B c B

c a đ t n c

- Bài th c a H u Th nh đánh th c tình c m c a m i ng i v tình yêu quê h ng đ t n c và suy ng m v cu c đ i

bƠi: C m nh n kh th đ u trong bƠi "Sang thu" c a H u Th nh.

Ngu n: http://vodanhtran.blogspot.com/

Cu i h , thu đ n mang theo nh ng c m xúc b t ch t đ l i trong lòng ng i nh ng b i

h i, xao xuy n v m t mùa thu n ng nàn, êm ái Ngày h đi đ nh ng ch cho nàng thu

d u dàng b c t i, s chuy n mình gi a hai mùa th t nh nhàng và ng p ng ng nh l u luy n, v n v ng m t cái gì đó c a th i đã qua Kho nh kh c y th t đ p, nh ng không

ph i ai c ng d dàng nh n th y Riêng nhà th H u Th nh thì khác, ông đã có m t cái nhìn th t tinh t ng, m t c m nh n th t s c nét và m t cách s ng hòa h p v i thiên nhiên nên m i có th v l i b c tranh in d u s chuy n mình c a đ t tr i qua bài th “Sang Thu” – linh h n c a c bài th ch v n v n trong hai t th thôi, song ý ngh a sâu s c ch t

ch a trong hai t ng n ng i y l i không h ít Và có l nh ng ý ngh a đó, l i t p trung nhi u h n vào kh th đ u bài th :

"B ng nh n ra h ng i

Ph vào trong gió se

S ng chùng chình qua ngõ

Hình nh thu đã v "

D u bi t r ng th i gian b n mùa luôn luân chuy n h t xuân đ n h , thu sang r i đông t i,

th nh ng ta v n c m th y ng ngàng khi quên đi nh p s ng sôi đ ng hàng ngày mà l ng nghe ti ng mùa thu đi đ c m nh n th i kh c đ c bi t b c chuy n mùa c a thiên nhiên Sang thu c a H u Th nh giúp ta chiêm ng ng l i nh ng giây phút giao mùa tinh t đ y

ý v mà b y lâu nay ta h ng h ó là lúc h n ta run lên nh ng c m nh n dung d

Ch v i b n câu th ng n m đ u, H u Th nh đã đem đ n cho chúng ta nh ng c m nh n sâu s c v thiên nhiên Nh ng tín hi u c a mùa thu v i nh ng nét phác h a tài hoa:

h ng i, gió se, s ng chùng chình gi n d mà hi n lên đ y g i c m.Không ph i là s c

“m phai” hay hình nh “con nai vàng ng ngác” mà là h ng i thân quen n i v n m

đã đánh th c nh ng giác quan tinh t nh t c a nhà th :

"B ng nh n ra h ng i

Ph vào trong gió se"

T “b ng” đ c gieo lên trong ni m ng ngàng, ng c nhiên T bao gi nh , thu v ? T t

c đ n v i tác gi nh nhàng, mà đ t ng t quá, thu v v i đ t tr i quê h ng, v i lòng

ng i mà không h báo tr c r i trong giây phút ng ngàng y, nhà th m i ch t

nh n ra h ng i Vì sao l i là h ng i mà không ph i là các h ng v khác? Ng i ta

có th đ a vào bài th v mùa thu các h ng v ng t ngào c a ngô đ ng, c m xanh, hoa ngâu,… nh ng H u Th nh thì không Gi a ti t tr i cu i h đ u thu, ông nh n ra h ng v chua chua, ngòn ng t c a nh ng qu i chín vàng m H ng i, th h ng th m quê mùa, dân dã H ng i không n ng nàn ó là th h ng dìu d u, nhè nh H ng v y

đ n s , m c m c, đ ng n i, r t quen thu c c a quê h ng Th mà ít ai nh n ra s h p

d n c a nó B ng c m nh n tinh t , b ng kh u giác, th giác, nhà th đã ch t nh n ra d u

hi u c a thiên nhiên khi mùa thu l i v Chúng ta th t s rung đ ng tr c cái “b ng nh n ra” y c a tác gi Ch c h n nhà th ph i g n bó v i thiên nhiên, v i quê h ng l m nên

m i có đ c s c m nh n tinh t và nh y c m nh th !

D u hi u c a s chuy n mùa còn đ c th hi n qua ng n gió se mang theo h ng i chín.Gió se là m t làn gió nh , mang chút h i l nh, còn đ c g i là gió heo mây Ng n gió se se l nh, se se th i, th i vào c nh v t th i vào lòng ng i m t c m giác m n man, xao xuy n T “ph ” đ c dùng trong câu th m i đ c đáo làm sao! “Ph ” là m t đ ng tác m nh g i m t cái gì đó đ t ng t.Nó di n t đ c t c đ c a gió, v a góp ph n th

hi n s b t ch t trong c m nh n: h ng i có s n mà ch ng ai nh n ra, th mà H u Th nh

đã b t ch t nh n ra và xao xuy n tr c cái h ng đ ng gió n i y Câu th ng n mà có c gió c h ng H ng là h ng i, gió là gió se ây là nh ng nét riêng c a mùa thu vùng

đ i trung du mi n B c G i đ c nh v y h n cái tình quê c a H u Th nh ph i đ m đà

l m Câu th : “ B ng nh n ra h ng i Ph vào trong gió se” còn có cái c m giác ng ngàng b i r i: b ng nh n ra Nh n ra h ng i gi ng nh m t s phát hi n nh ng đây

là phát hi n ra mùi h ng v n v ng v n mà b y lâu nay con ng i h h ng chính vì s phát hi ra cái g n g i xung quanh mình cho nên con ng i m i có c m giác ng ngàng đôi chút b i r i y

Không ch có “h ng i’ trong “gió se” mà ti t tr i sang thu còn có hình nh:

“S ng chùng chình qua ngõ”

M t hình nh đ y n t ng S ng đ c c m nh n nh m t th c th h u hình có s v n

đ ng – m t s v n đ ng ch m rãi T chùng chình g i lên nhi u liên t ng Tác gi nhân hóa làn s ng nh m di n ta s c ý đi ch m ch p c a nó khi chuy n đ ng Nó bay qua ngõ, gi ng gi c và gi u rào, vào hàng cây khô tr c ngõ đ u thôn,làm ta nh th y m t s dùng d ng, g i c nh thu s ng đ ng trong t nh l ng, thong th yên bình Nó có cái v duyên dáng, y u đi u c a m t làn s ng, m t hình bóng c a thi u n hay c a m t ng i con gái nào đ y âu ch có th , cái hay c a t láy “chùng chình” còn là g i tâm tr ng

S ng d nh dàng hay lòng ng i đang t l , hay tâm tr ng c a tác gi c ng “chùng chình”?

Kh th th nh t khép l i b ng câu th “Hình nh thu đã v ” T “hình nh ” không có ngh a là không ch c ch n, mà là th hi n cái ng ngàng, ng c nhiên và có chút bâng khuâng T ng n gió se mang theo h ng i th m chín, vàng m đ n cái duyên dáng,

y u đi u c a m t làn s ng c chùng chình không v i vàng tr c ngõ, tác gi đã nh n

d n nh n ra s chuy n mình nh nhàng nh ng khá rõ r t c a ti t tr i và thiên nhiên trong kho nh kh c giao mùa b ng đôi m t tinh t và tâm h n nh y c m c a m t thi s yêu thiên nhiên, g n bó v i cu c s ng n i làng quê

Kh th ng n mà đã đ l i cho ta bi t bao rung đ ng Ta nh c m th y m t h n quê, m t tình quê đi v trong câu ch làm lòng ta m áp Hình nh quê h ng nh càng thêm g n

g i, yêu m n

Mùa thu l ng l và nh nhàng Nh ng hình nh th c v ng v n mãi trong h n có m t cái gì th t êm, d u dàng toát lên t đo n th y Qu th c ta th y lòng thanh th n vô cùng

mà l i vô cùng nôn nao nh đ n nh ng mi n quê xa v ng trong n ng thu khi đ c m y câu

th c a H u Th nh

bƠi: C m nh n kh 1 vƠ 2 bƠi th “Sang thu” c a H u Th nh

BƠi c a Nguy n Th Anh Trúc, h c sinh l p 9 tr ng THCS N ng khi u HƠ T nh,

Gi i nh t, b ng A, n m 1991 – 1992, kì thi h c sinh gi i toƠn qu c

N u mùa xuân là mùa h i t c a nh ng bàn tay ngh s tài hoa, thì mùa thu b c vào th

ca c ng t nhiên và g n g i Tr c đây, Nguy n Khuy n n i ti ng v i ba bài th thu:

“Thu đi u”.”Thu v nh”,”Thu m” Sau này, Xuân Di u có “ ây mùa thu t i” Nh nh , khiêm nh ng, H u Th nh c ng góp vào cho mùa thu đ t n c m t góc quê h ng sang thu:

B ng nh n ra h ng i

Ph vào trong gió se

S ng chùng chình qua ngõ

Hình nh thu đã v

Sông đ c lúc d nhdàng

Chim b t đ u v i vã

Có đám mây mùa h

V t n a mình sang thu

o n th có cái h ng v m n ng c a ch m thu m t mi n quê nh Tín hi u đ u tiên

đ tác gi nh n ra là h ng i “ph vào trong gió se” Mùi h ng quê nhà m c m c đ c gió đ a vào trong không gian c lan t a, thoang tho ng bay C m giác b t ch t đ n v i nhà th “B ng nh n ra…” M t s b t ng mà nh đã đ i s n, đ i t lâu r i, đ gi đây

có d p là buông ra ngay Trong s chúng ta ch c ch n không ai ch a m t l n n m v i: giòn ng t, chua chua n i đ u l i Cái d v c a h ng th m đó c v n vít v ng l i trong ta khi ch t đ c câu th c a H u Th nh Có h ng i Có gió Và s ng Mùa thu l i

v Mùa thu mang theo h ng quê và mang theo s ng m t l nh D ng nh có thêm

s ng, nên thu d nh n h n “S ng chùng chình qua ngõ” “Chùng chình” hay là đ i ch

gì đây? C d n nh th ; c nh nhàng, m m m i nh th ; thu đ n, t lúc nào không hay

“Hình nh thu đã v ” Nhà th gi t mình, h i b i r i T bao gi nh ? Thu v ? T h ng

i, hay t gió, hay t s ng? H u Th nh c ng h i ng ngàng Tr c thoáng đi b t ch t

c a mùa thu Thu v , thu l i v trên quê h ng, trên nh ng con ng i, b đê và trên c

nh ng con sông, cánh chim tr i

Cái b ng ban đ u v t tan bi n đi, nh ng ch cho s rung c m mãnh li t tr c mùa thu:

Sông đ c lúc d nhdàng

Chim b t đ u v i vã

Có đám mây mùa h

V t n a mình sang thu

Con sông quê h ng d nh dàng n c ch mùa thu Nh ng cánh chim bay đi v i vã T t

c đ u h i h , xôn xao khi thu v Không còn cái gay g t c a mùa hè nóng n c, ch còn

l i m t b u tr i không gian m t và se se l nh M t thoáng r i lòng, đ r i nh ng l i cho thu Mùa thu v a m i ch m r t nh , r t d u, r t êm, m h nh c đ t tr i đang rùng mình thay áo m i H u Th nh không t tr i thu “xanh ng t m y t ng cao” nh Nguy n Khuy n, mà ch đi m vào b c tranh thu m t chút mây v ng l i c a mùa hè v a qua:

Có đám mây mùa h

V t n a mình sang thu

Mây tr i v t n a mình sang thu L i di n đ t c a nhà th th t đ c đáo Hình nh đám

m y đó còn l i m t vài làn n ng m mùa hè nên m i “v t n a mình” Thu v , làm cho bao c nh v t đ i thay và đám mây c ng tr nên khác l

V i m t đo n th ng n v n v n có hai kh , nhà th đã d ng l i m t b c tranh thu n ng

đ m h i m cu c đ i, h i m quê nhà Nh ng hình nh sang thu thân quen, gi n d mà

t i t n, s ng đ ng V i nh ng t láy: “chùng chình”, “d nh dàng”, “v i vã” và m t

gi ng th v a có thoáng ng ngàng, v a vui s ng, H u Th nh đã đ a ta v m t mi n quê dân dã mà m áp tình ng i

“Sang thu” – m t hình nh quê h ng t nó đã tôn thêm v đ p cho đ t n c, cho quê nhà, cho đ ng quê trong mùa thu chung c a đ t tr i Vi t Nam

L i nh n xét c a Ban Giám kh o cu c thi h c sinh gi i toƠn qu c n m y, có đo n

nh sau:

“ c Anh Trúc, tôi nh n ra m t đi u gi n d : L p tr khá “già” v ki n th c, non t

v c m xúc…s còn đi r t xa Con đ ng t ng lai r ng m đang ch các em”

* BƠi t p v n d ng:

BƠi t p 1: B ng đo n v n kho ng 8 câu, hãy phân tích s c m nh n tinh t c a nhà th v

bi n chuy n trong không gian lúc sang thu kh th :

B ng nh n ra h ng i

Ph vào trong gió se

S ng chùng chình qua ngõ

Hình nh thu đã v

(Sang thu – H u Th nh)

BƠi t p 2: Theo cách di n d ch (ho c qui n p) vi t đo n v n c m nh n v đ p c a đo n

th sau:

Có đám mây mùa h

V t n a mình sang thu

(Sang thu – H u Th nh)

BƠi t p 3: Vi t đo n v n kho ng 6 câu trình bày cách hi u c a em v hai câu th cu i bài

“Sang thu” c a H u Th nh:

S m c ng b t b t ng

Trên hàng cây đ ng tu i

BƠi t p 4: Vi t đo n v n kho ng 6 câu gi i thích ý ngh a n d c a hình nh “ti ng s m”

trong câu th “S m c ng b t b t ng /Trên hàng cây đ ng tu i”

* T li u tham kh o:

NHÀ TH H U TH NH T B CH V I “SANG THU”

Nhà th tr m ngâm k v th i kh c ông đ t bút vi t bài th N m 1977, ông tham gia tr i vi t v n quân đ i m t làng ngo i ô Hà N i (nay là Kh ng H , Thanh Xuân, Hà N i) t n c ta lúc này v a tr i qua chi n tranh, cu c s ng thanh bình đã tr l i Trong cái m h ph ng ph t gió thu và lá thu đang ng màu, nhà th đã trèo lên cây i chín vàng trong c m t v n i b t ngàn n i này Không có gì đ c h n, sánh h n cái màu, cái mùi i chín vàng nhu m trong cái

n ng vàng c a mùa Thu Không gian cao vút, sâu th m, yên t nh

Bài th b t lên t đó, ngay khi nhà th còn ng i trên cây i, nh ng v n th

đ c “đ c làm trong đ u” ch ch a đ ng ch m gì đ n gi y bút “Bài th hình

t hành r t nhanh và chính tôi c ng l y r t làm tâm đ c nên thu c lòng r i “nhâm nhi” đ c su t bu i không chán ”

“B ng nh n ra h ng i

Ph vào trong gió se”

Nhà th đã đ n v i mùa Thu b ng cách y, b ng “h ng i trong gió se”

ch không ph i là b ng hình nh quen thu c nh vòm tr i cao xanh, heo may

ph ng ph t, h ng c m Gi i thích cho s “khác th ng” này, nhà th H u

Th nh cho bi t: “Mùa Thu bi u hi n r t nhi u hình nh khi chuy n mùa Và t t c

nh ng hình nh đ p c ng đã đ c các nhà th c khai thác h t c r i Tôi không

mu n l p l i n a nên gi a tr i đ t mênh mang, gi a cái kho ng kh c giao mùa k

l thì đi u khi n cho tâm h n tôi ph i lay đ ng, ph i gi t mình đ nh n ra đó chính

là h ng i V i tôi, th m chí là v i nhi u ng i khác không làm th thì mùi

h ng đó g i nh đ n tu i u th , g i nh đ n bu i chi u vàng v i m t dòng sông thanh bình, m t con đò l ng l trôi, nh ng đàn trâu bò no c gi n đùa nhau và

nh ng đ a tr n hi n trong tri n i chín ven sông Nó gi ng nh mùi b bãi, mùi con tr H ng i t nó x c th ng vào nh ng mi n th u thân thi t trong tâm

h n chúng ta Mùi h ng đ n s y l i tr thành quý giá vì nó đã tr thành chi c chìa khóa vàng m th ng vào tâm h n m i ng i, có khi là c m t th h ”

G i g m nhi u đi u sơu l ng

“Bài th không ch báo cho ng i đ c bi t thu đã tr trong c nh s c thiên nhiên mà còn ngay trong cu c s ng c a con ng i, trong tâm h n tôi và ch c v i

r t nhi u ng i yêu thu “Có đám mây mùa h / V t n a mình sang thu” Hai câu

th này không h n nói v hi n t ng giao mùa nh m t s ng i hi u và phân tích Khi tôi vi t bài th này tôi đã liên t ng đ n nh ng đám mây mùa H ó là

nh ng đám mây tràn tr n v n vào mùa Thu Th nh ng có gì ng n c m xúc c a tôi

l i theo chi u h ng đ y Mây mùa H th ng ch a nhi u màu s c, th m chí đ y giông bão t a h nh ng c m khao khát c a tu i tr Nh ng c m khao khát

y th ng l y đi r t nhi u s c l c c a tu i tr Tuy nhiên gi a m và th c là hai

th gi i luôn đ i l p nhau và ch ng ph i c m nào c ng tr thành hi n th c

Ðó gi ng nh là m t chân lý và con ng i ph i bi t ý th c đ c m t đi u

r ng không th đ t đ c h t nh ng c v ng t t đ p c a mình, nh t là nh ng c

v ng đó l i đ c sinh ra th i tu i tr S dang d , s m t mát là m t hi n th c

ch úng ta bu c ph i ch p nh n trong cu c s ng c a mình Ngay c ng i lính c ng

v y R t nhi u đ ng đ i c a tôi đã n m l i tu i còn r t tr ng ng mùa đ p

nh t c a cu c đ i Vì th nên đám mây trong th y ch “v t n a mình sang Thu” thôi N a còn l i đã tr thành ký c” Hai câu cu i cùng: S m c ng b t b t ng / Trên hàng cây đ ng tu i Ch th bài th và cái kiêu hùng c a mùa Thu đã toát lên chính là hai câu th này ó là c t cách c a m t ng i lính không ch là trong m t bu i chi u mùa Thu mà là m t bu i chi u hòa bình Có th nó có v ngang tàng “s m c ng b t b t ng ” nh ng l i mang m t v đ p d u dàng, sâu l ng

c a mùa thu hòa bình đây hàng cây đ ng tu i chính là ch th tr tình trong bài