Sang Thu - Hữu Thỉnh

Khổ thơ thứ hai : Sông đ ợc lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu + sông + chim + đám mây Sông Chim đám mây dềnh dàng bắt đầu vội vã vắt nửa mình san

Đọc thuộc lịng bài thơ “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương.Phân tích giá trị biểu cảm của điệp ngữ “Muốn làm” khổ

thơ cuối?

Yªu cÇu tr¶ lêi:

Muốn là động từ cảm nghĩ(bên trong), làm cũng là động

từ nhưng chỉ hoạt động (bên ngoài).Điệp ngữ muốn làm đựơc tạo nên bỡi hai từ ấy vừa diễn tả tâm trạng lưu

luyến,vừa thể hiện một ước nguyện thiết tha ïđược cống hiến, được phục vụ của nhà thơ.Một ước nguyện thật

đáng trân trọng và khính yêu.

Ti t 121 ế

SangThu

(Hữu Thỉnh)

Nhà thơ H u Thỉnh ữ

- Ông là nhà thơ thuộc thế hệ các nhà

thơ chống Mĩ, ngòi bút gắn bó với đề

tài chiến tranh, ng ời lính và cuộc sống

nông thôn.

1 Tác giả:

- Ông đạt nhiều giải th ởng trong và

ngoài n ớc.

- Hiện ông là: Chủ tịch hội nhà văn

Việt Nam.

2 Tác phẩm:- Bài thơ in trong tập thơ:

Từ chiến hào tới thành phố

- Hoàn cảnh sáng tác:

Đất n ớc vừa b ớc từ chiến tranh

sang hoà bình (1977).

I/ Đọc- hiểu văn bản:

Tiết 121 : SANG THU (Hữu Thỉnh)

B BAỉI MễÙI :

Nhà thơ kể về thời khắc ơng đặt bút viết bài thơ Năm 1977, ơng tham gia trại viết văn quân đội ở một làng ngoại ơ Hà Nội (nay là Khương Hạ, Thanh Xuân, Hà Nội) Trong cái mơ hồ phảng phất giĩ thu và lá thu đang ngả màu Khơng cĩ gì đặc sắc hơn cái mùi ổi chín vàng nhuốm trong cái nắng vàng của mùa thu Thế là thi phẩm sang thu

ra đời trong một hoàn cảnh như thế.

Nhà thơ Hữu Thỉnh tự bạch về bài

thơ “Sang thu”

Hồn cảnh sáng tác bài thơ

- Ông là nhà thơ thuộc thế hệ các nhà

thơ chống Mĩ, ngòi bút gắn bó với đề

tài chiến tranh, ng ời lính và cuộc sống

nông thôn.

1 Tác giả:

- Ông đạt nhiều giải th ởng trong và

ngoài n ớc.

- Hiện ông là: Chủ tịch hội nhà văn

Việt Nam.

2 Tác phẩm:

- Bài thơ in trong tập thơ:

Từ chiến hào tới thành phố

- Hoàn cảnh sáng tác:

Đất n ớc vừa b ớc từ chiến tranh

sang hoà bình (1977).

I/ Đọc- hiểu văn bản: SANG THU (Hữu Thỉnh)

? Trỡnh bày nhửừng hiểu biết của em về bài thơ ở nhửừng phửụng dieọn sau: thể thơ, bố cục?

- Thể thơ: 5 chữ - thụ trửừ tỡnh

- Bố cục:

ẹoaùn 1: Tớn hieọu thu veà ẹoaùn 2: Quang caỷnh ủaỏt trụứi sang thu

ẹoaùn 3: Muứa thu trong suy tử cuỷa taực giaỷ

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

I/ Đọc- hiểu văn bản:

SANG THU (Hữu Thỉnh)

II/ Tỡm hiểu văn bản:

1 Khoồ thụ thửự nhaỏt:

Hỡnh ảnh:

h ơng ổi

Nghệ thuật:

Nhân hoá

Dùng từ ngữ

giàu sức gợi t ả

* Tõm thế

cảm nhận

Bỗng Thoáng bất giác

Hình nh Cảm nhận mơ hồ.

⇒ Tâm trạng ngỡ ngàng c m xúc buâng khuâng chợt nhận ra thu vềả

Bỗng nhận ra h ơng ổi Phả vào trong gió se

S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về

gió

s ơng

phả

chùng chình

h ơng ổi gió

S ơng

Phả

chùng chình

Bỗng

Hình nh

? Hãy tìm và phân tích những hình ảnh thiên nhiên đ ợc tác giả miêu tả trong khổ thơ Hình ảnh ấy hiện lên từ những biện pháp nghệ thuật gì?

? Tớn hieọu giao muứa tửứ haù sang thu ủửụùc nhaứ thụ caỷm nhaọn ụỷ taõm theỏ nhử theỏ naứo?

se

se

Tín hiệu thu về

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

I/ Đọc- hiểu văn bản:

SANG THU (Hữu Thỉnh)

II/ Tỡm hiểu văn bản:

1 Khoồ thụ thửự nhaỏt:

2 Khổ thơ thứ hai :

Sông đ ợc lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu

+ sông + chim + đám mây

Sông Chim

đám mây

dềnh dàng bắt đầu vội vã

vắt nửa mình sang thu

bắt đầu vội vã

Vắt nửa mình sang thu

Nghệ thuật dựng từ D ới nét bút miêu tả các sự

vật chuyển động mạnh hơn, nhanh hơn,.

Đất trời biến chuyển sang thu nhẹ nhàng

mà rõ nét

Hãy phân tích những hình ảnh diễn tả sự biến

chuyển trong không gian lúc sang thu ở khổ thơ thứ hai.

? Nhà thơ mở rộng tầm nhìn để cảm nhận sự chuyển

mình của đất trời sang thu trong tâm trạng say s a, sâu lắng

Hỡnh ảnh

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

I/ Đọc- hiểu văn bản:

SANG THU (Hữu Thỉnh)

II/ Tỡm hiểu văn bản:

1 Khổ thơ thứ nhất:

2 Khổ thơ thứ hai :

Sông đ ợc lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu

Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu

Theo em, trong khổ thơ thứ hai, hỡnh ảnh thơ nào hay

nhất ? Vỡ sao?

Khúc giao mùa được diễn tả bằng

một hình ảnh bất ngờ đầy thi vị:

Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu.

Đây là một hình ảnh thơ thật

đặc sắc miêu tả cảnh chớm thu.

Thu về làm cho bao cảnh vật đổi

thay Hình ảnh đám mây như một bức họa diệu kì tạc trên không gian cho khoảnh khắc giao mùa

ấy Một bức họa nên thơ ,giàu chất tạo hình

=> không gian chuyển mùa từ hạ sang thu thật đẹp và giàu sức gợi cảm.

3 Khổ thơ thứ ba:

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn m a Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi.

*Cảnh

Nắng - m a - sấm Hàng cây

nắng

m a Sấm

hàng cây

( vẫn còn-đã vơi-cũng bớt) (đứng tuổi)

đứng tuổi

Vẫn

còn-Đã

vơi-cũng bớt

Khổ thơ nói đến những sự vật, hiện t ợng

thiên nhiên nào ? Cách nói về những sự vật hiện t ợng đó có gì đáng chú ý ?

?

I/ Đọc- hiểu văn bản: SANG THU (Hữu Thỉnh)

II/ Tỡm hiểu văn bản:

1 Khổ thơ thứ nhất:

2 Khổ thơ thứ hai:

Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi

Sấm: Vang động bất th ờng của

ngoại cảnh, của cuộc đời.

Hàng cây đứng tuổi: Con ng ời từng

trải.

* ý nghĩa ẩn dụ:

Sấm

hàng cây đứng tuổi

thực, vừa chứa đựng nhiều hàm ý

không? Vì sao?

?

tôi muốn gửi gắm suy ngẫm của mình – khi con ng ời đã từng trải thì cũng vững vàng hơn tr ớc những tác động bất th ờng của ngoại cảnh, của cuộc đời.”

( Lời tâm sự của nhà thơ Hữu Thỉnh)

Nội dung thảo luận.

Bỗng nhận ra hương i ổ

Phả vào trong giĩ se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Sơng được lúc dềnh d ng à

Chim b t u v i ắ đầ ộ vã

Đã vơi dần

nắng

Cĩ đám mây mùa hạ

Vẫn cịn bao nhiêu

cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi.

Sang Thu (Hữu Thỉnh)

Vắt nửa mình sang thu

Hệ thống hình ảnh quen thuộc nhưng đầy sáng tạo và giàu sức gợi tả.

hương i ổ giĩ

Sương

Sơng

Chim

đám mây

nắng cơn mưa

Sấm

hàng cây

Cho biết cảm nhận của

em về hệ thống hình ảnh được sử dụng trong bài thơ?

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong giĩ se

S ươ ng chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Sơng được lúc dềnh d ng à

Chim bắt đầu vội vã

Cĩ đám mây mùa hạ

V t ắ nửa mình sang thu

Vẫn cịn bao nhiêu nắng

Đã vơi d n c n ầ ơ mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi

Bỗng

Phả

chùng chình Hình như

dềnh d ng à vội vã

V t ắ

Vẫn cịn

Đã vơi

cũng bớt

đứng tuổi

Sang thu (Hữu Thỉnh)

Nhận xét của em về cách sử dụng hệ thống ngôn ngữ của bài thơ?

Bằng hệ thống từ ngữ chọn lọc giàu tính gợi

tả Từ cảm nhận tinh tế của nhà thơ khơng gian sang thu hiện lên thật nhẹ nhàng mà rõ rệt.

III Tæng kÕt: Sang thu

NỘI DUNG

NGHỆ THUẬT

KHỔ 1

Tín hiệu thu về thấp; hẹp; gần;

Ngỡ ngàng Bất giác

KHỔ 2

Đất trời sang thu cao; rộng; xa;

Ngắm nhìn tri giác

KHỔ 3

Đổi thay Sâu kín Ngoài vào trong Trầm ngâm Suy ngẫm

Từ ngữ; hình ảnh:

Biện pháp tu từ: Nhân hóa; ẩn dụ

Cảnh

Tình

Tìm từ đồng nghĩa, gần nghĩa với từ “bỗng”, Thử thay vào câu thơ Cho biết cách dùng từ

của tác giả ?

- Học thuộc bài thơ.

- Viết một văn bản trình bày sự cảm nhận

về cảnh sang thu trên quê em.

- Soạn văn bản: Nói với con.