Do vậy, việc thu nhận và xử lí tín hiệu điện não sẽ giúp chúng ta chẩn đoán chính xác được các bệnh về não.. Giới thiệu chung EEG: electro encephalography điện não đồ, là một hệ thống
Trang 1TÌM HIỂU SÓNG NÃO-EEG
Trang 2Nội Dung Chính
Trang 31 Giới thiệu chung
Lời mở đầu
Não bộ của con người là một tổ chức phức tạp, tinh vi nhất của hệ thần kinh Ngày nay, khi thế giới ngày càng phát triển thì các bênh về não cũng ngày càng phát triển như: các bệnh về động kinh, viêm não,u não … Do vậy, việc thu nhận và xử lí tín hiệu điện não sẽ giúp chúng
ta chẩn đoán chính xác được các bệnh về não Vì thế, các bệnh nhân não sẽ có cơ hội được cứu chữa nhiều hơn
Trang 41 Giới thiệu chung
lịch sử :
Hans Benger (1873 – 1941) – một nhà sinh
vật học và tâm thần học người Đức được ghi nhận là người đầu tiên ghi lại EEG
trên con người Cái tên EEG cũng là
do ông đặt Đây được đánh giá là một
phát minh đáng kinh ngạc, đáng chú ý
và quan trọng nhất trong lịch sử thần
kinh học lâm sàng.
Trang 51 Giới thiệu chung
EEG: electro encephalography (điện não đồ), là một hệ thống chẩn đoán chức năng ghi lại độ phóng xạ mang điện của não từ da đầu, nhằm phát hiện những bất thường trong hoạt động điện của não
Trang 61 Giới thiệu chung
Trang 72 Phương pháp thu nhận
• Bộ não liên tục sản sinh ra các tín hiệu điện rất nhỏ Trong suốt quá trình kiểm tra EEG, các điện cực (các đĩa kim loại phẳng) được gắn trên đầu của bạn Các điện cực này thu nhận các tín hiệu điện từ não
và gửi chúng tới một máy tạo tín hiệu EEG.
• Cấu tạo 1 máy tạo tín hiệu EEG gồm có:
Trang 82 Phương pháp thu nhận
sơ đồ đặt chân điện cực:
- điện cực Là những đĩa kim loại nhỏ được gắn trên nơi đặc biệt trên vỏ não bởi người ghi, sử dụng hệ thống quốc
tế 10/20 điện cực
- Khoảng cách của các điểm cực từ 10% đến 20%
- Mỗi vị trí điện cực mang một chữ và số F_ thuỳ trán, T_ thuỳ thái dương Mỗi số chẵn thì ghi nhận vùng đầu phải
và những số lẻ thì bên vùng đầu trái
Trang 92 Phương pháp thu nhận
Trang 10Vị trí Tên điện cực
Cực trán Fp1, Fp2, Fpz
Trán trước AF1, AF2, AF3, AF4, AF5,
AF6, AF7, AF8, AFz Trán F1, F2, F3, F4, F5, F6, F7, F8,
F9, F10, Fz Trán-trung tâm FC1, FC2, FC3, FC4, FC5,
FC6 Trung tâm C1, C2, C3, C4, C5, C6, Cz Trung tâm-đỉnh CP1, CP2, CP3, CP4, CP5,
CP6, CPz Đỉnh P1, P2, P3, P3, P4, P5, P6, P7,
P8, Pz Đỉnh-chẩm PO1, PO2, PO3, PO4, PO5,
PO6, PO7, POz Chẩm O1, O2, Oz
Thái dương T7, T8, T9, T10
Thái dương-đỉnh TP7, TP8, TP9, TP10
Trang 112 Phương pháp thu nhận
Quy trình thực hiện đo
- Vệ sinh da đầu
- Đặt các chân điện cực vào đúng vị trí
Tín hiệu thu được từ các chân điện cực được truyền đến máy
xử lý tín hiệu EEG
- Các bác sĩ tiến hành đo và kết quả hiện trên máy tính
trong quá trình đo thời gian từ 15 phút đến 1 giờ hoặc lâu hơn Bệnh nhân nằm xuống hoặc ngồi ghế với 2 mắt nhắm và được
yêu cầu mở mắt trong thời gian ngắn thường xuyên
-Sự kích thích bằng ánh sáng được thực hiện với tần số nhấp nháy khác nhau đựơc cung cấp cho bệnh nhân mở
cà 2 mắt và nhắm cả 2 mắt
Trang 123 Phân loại sóng EEG
Xác định sóng theo tần số
Trang 133 Phân loại sóng EEG
Tần số 8-13 Hz Có biên độ ở người lớn là 50µV
Là sóng bình thường ở
người khi thư giãn,bình tĩnh,
không suy nghĩ Sóng này ưu thế ở vùng
chẩm.
Trang 143 Phân loại sóng EEG
Sóng Beta:
Tần số 14-30 Hz
Biên độ ít khi vượt quá 30µV
Là sóng bình thường ở người khi
suy nghĩ hay khi thức
Sóng này ưu thế ở vùng trán
Trang 153 Phân loại sóng EEG
Sóng Theta
Tần số 4-7,5 Hz
Là sóng bình thường ở trẻ nhỏ đến 13 tuổi
Sóng này xuất hiện khi thư giãn sâu học bài,…
Trang 163 Phân loại sóng EEG
Sóng Delta
Tần số <4 Hz Có biên độ khoảng 20mV
Là sóng ưu thế ở trẻ nhỏ dưới 1 tuổi
Sóng này xuất hiện khi có tổn thương vỏ não
Trang 173 Phân loại sóng EEG
Xác định sóng theo hình dạng
Gai và sóng (spike and wave)
Dạng gai và sóng thấy có ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp nhất là ở trẻ em Nó bao gồm 1 gai (có thể là nguồn phát nằm ở vỏ não) và một sóng chậm (thường là delta) có biên độ cao
Đa gai và sóng (polyspike and wave)
là một dạng của gai sóng, trong đó mỗi một sóng chậm đi kèm với 2 hoặc nhiều gai Dạng này thường có đi kèm với giật
cơ hoặc các cơn kịch phát giật cơ
Trang 19tương quan cao
Nhiễu có nguồn gốc từ sinh lý con người như nhiễu do chuyển động của mắt, hoạt động của các cơ bắp, hoạt động của cơ tim… gây ra
gồm có nhiễu mắt và nhiễu cơ
Trang 204 Nhiễu
Hạn chế nhiễu và chống nhiễu.
Để hạn chế và loại bỏ nhiễu trong tín hiệu điện não EEG chúng ta
có 3 cách chính:
+ Thứ nhất là ngăn chặn và loại bỏ các nguồn gây nhiễu
+ Thứ hai là cách tối thiểu hóa ảnh hưởng của các nguồn nhiễu
+ Thứ ba là cách nhận dạng và loại bở các nhiễu: bằng việc sử dụng các thuật toán để xử lý tín hiệu số chúng ta có thể khá dễ dàng nhận dạng các nguồn nhiễu và loại bỏ chúng
Trang 21Giải trí
Khoa học giáo dục Khác
Trang 225 Ứng dụng thực tế
Trong y tế và sức khỏe
Chẩn đoán, đánh giá và theo dõi các bệnh tổn thương về thần
kinh, phát hiện chứng động kinh EEG cũng được dùng để đánh giá các rối loạn về giấc ngủ và các giai đoạn của ngất EEG có thể dùng để xác định có chết não trên một bệnh nhân hôn mê
-Dùng EEG để theo dõi hiệu quả của các quá trình luyện tập như yoga, thiền, tập phục hồi chức năng…
Trang 235 Ứng dụng thực tế
Trong công nghệ điều khiển từ xa
Sử dụng sóng não thu được để ứng
dụng
Vào điều khiển máy móc
Điều khiển bộ xương
Máy giúp người liệt
Đi lại bằng ý nghĩ
Trang 245 Ứng dụng thực tế
Trong giải trí
Điều khiển các thiết bị giải trí:
Điện thoại, máy nghe nhạc
Tablet,,,Bằng ý nghĩ
Trong khoa học giáo dục
Sử dụng EEG trong nghiên cứu và giảng dạy các bộ môn về thần kinh.