tìm hiểu về nhiên liệu lpg và các ứng dụng

Propane có th để ược hóa l ng khi nén và làm l nh.

BÁO CÁO CHUYÊN Đ Ề

TÌM HI U V NHIÊN LI U LPG VÀ CÁC NG D NG Ể Ề Ệ Ứ Ụ

TH C HI N NHÓM 2: Ự Ệ

THÀNH VIÊN NHÓM :

NGUY N NG C QUY N Ễ Ọ Ề

Ch ươ ng 1: KHÁI QUÁT VỀ LPG

VŨ ÁI LÂN

Ch ươ ng 2: KH NĂNG NG D NG LPG LÊN XE Ả Ứ Ụ

HOÀNG VĂN HUÂN

Ch ươ ng 2: KH NĂNG NG D NG LPG LÊN XE Ả Ứ Ụ

TR ƯƠ NG ĐÌNH MINH TI N Ế

Ch ươ ng 3:V N Đ V ÔI NHI M MÔI TR Ấ Ề Ề Ễ ƯỜ NG , ÚNG D NG NHIÊN LI U LPG Ụ Ệ LÊN Ô TÔ, CÁC C M CHI TI T C A H TH NG CUNG C P LPG Ụ Ế Ủ Ệ Ố Ấ

NGUY N VĂN VUI Ễ

Ch ươ ng 3: THI T K H TH NG CUNG C P NHIÊN LI U LPG CHO D NG CẾ Ế Ệ Ố Ấ Ệ Ộ Ơ DUAL FUEL

M c l c ụ ụ

Gi i thi u v nhiên li u LPG ớ ệ ề ệ 2

Ch ươ ng 1: KHÁI QUÁT V LPG Ề 3

1.1 LPG ho c LP Gas là gì? ặ 3

1.2 Thành ph n hóa h c c a LPG ầ ọ ủ .3

1.2.1 Propane 3

1.2.2 Butane 3

1.2.3 Các u đi m c a propane và Butane ư ể ủ 4

1.2.4 Mecaptan 4

1.3 Lý tính c a LPG ủ 4

1.4 Các ng d ng c a LPG ứ ụ ủ 5

1.5 Các u đi m c a nhiên li u LPG ư ể ủ ệ 6

1.6 An toàn trong s d ng và t n tr LPG ử ụ ồ ữ 6

1.7 So sánh tính năng c a LPGv i các nhiên li u ủ ớ ệ khác 8

Ch ươ ng 2: KH NĂNG NG D NG LPG TRÊN XE Ả Ứ Ụ 10

2.1 Các nhiên li u khí s d ng trên xe ệ ử ụ 11

2.1.1 Khí thiên nhiên 11

2.1.2 Khí đ ng hành t d u m ồ ừ ầ ỏ 11

2.1.3 u đi m c a vi c s d ng khí LPG so Ư ể ủ ệ ử ụ v i các khí khác ớ 14

2.1.4 K t lu n ế ậ 15

2.1.5.Các ph ươ ng pháp s d ng nhiên li u ử ụ ệ khí đ ch y đ ng c đ t trong ể ạ ộ ơ ố 15

2.1.5.1.Ph ươ ng pháp th nh t ứ ấ 15

2.1.5.2 Ph ươ ng pháp th hai ứ 15

2.2 Các ph ươ ng án chuy n đ i đ ng c ch y ể ổ ộ ơ ạ b ng ằ nhiên li u truy n th ng sang ệ ề ố s d ng nhiên li u khí d u ử ụ ệ ầ m hóa l ng LPG ỏ ỏ 16

2.2.1.Đ ng c xăng ộ ơ 16

2.2.2.Đ ng c Diezel ộ ơ 16

2.3.Quá trình cháy c a LPG trong đ ng c đánh l a ủ ộ ơ ử c ưỡ ng b c ứ 17

2.4 Các c m chi ti t chính ụ ế c a h th ng LPG ủ ệ ố trên ôtô 17

2.4.1.B tr n khí ộ ộ 17

2.4.2 B gi m áp hóa h i ộ ả ơ 18

2.4.3.Bình ch a LPG ứ 18

2.4.4.Các c m chi ti t khác trong h th ng LPG ụ ế ệ ố 18

2.4.4.1.Van solenoid / ki u đ n và đôi ể ơ 18

2.4.2 Van c t xăng ắ 19

Ch ươ ng 3: NG D NG LPG TRÊN Đ NG C NHIÊN LI U Ứ Ụ Ộ Ơ Ệ KÉP( DUAL FUEL) DIEZEL-LPG 20

3.1 Các ph ươ ng pháp c i t o đ ng c diesel thành ả ạ ộ ơ đ ng c diesel có s d ng khí thiên nhiên ộ ơ ử ụ 20

3.1.1.Chuy n đ i đ ng c diesel thành đ ng c LPG, ể ổ ộ ơ ộ ơ CNG đ t cháy c ố ưỡ ng b c ứ 20

3.1.2.Chuy n đ i đ ng c xăng thành đ ng c phun LPG ể ổ ộ ơ ộ ơ tr c ti p ự ế 22

3.1.3.chuy n đ i đ ng c diesel thành đ ng c nhiên li u ể ổ ộ ơ ộ ơ ệ kép diesel –LPG 25

3.2 Đ ng c nhiên li u kép ( dual fuel) ộ ơ ệ 26

3.2.1.Nguyên lý ho t đ ng c a đ ng c dual fuel ạ ộ ủ ộ ơ 26

3.2.2 thành ph n c b n c a h th ng ầ ơ ả ủ ệ ố 28

3.2.3 M t s k t qu nghiên c u v tính kinh t nhiên ộ ố ế ả ứ ề ế li u và khí th i trên đ ng c nhiên li u kép ệ ả ộ ơ ệ 29

3.2.3.1.th nghi m trên xe t i Kenworth ử ệ ả 30 3.2.3.2.Th nghi m trên xe Mitsubishi 3.2 L diesel ử ệ 31

GI I THI U V NHIÊN LI U (LPG) Ớ Ệ Ề Ệ

Trong nh ng năm g n đữ ầ ây, v i s phớ ự át tri n m nh m c a khoa h c, k thu t, kinhể ạ ẽ ủ ọ ỹ ậ

t và yế êu c u v mầ ề ôi trường, nh ng ng d ng c a LPG cũng tr nữ ứ ụ ủ ở ên r ng rộ ã i và đang tr thành lo i nhiở ạ ên li u cệ ó nhi u ề ư đi m nh t hi n nay.u ể ấ ệ

LPG là t vi t t t c a khí d u m hoá l ng LPG (Liquefied Petroleum Gas) là h nừ ế ắ ủ ầ ỏ ỏ ỗ

h p hydrocarcbone v i thành ph n chính là Butan, Propan chi m 99% LPG đợ ớ ầ ế ược hoá

l ng dỏ ưới áp su t cao đ thu n l i cho t n ch a và v n chuy n V i nhi u đ c tínhấ ể ậ ợ ồ ứ ậ ể ớ ề ặ quý báu, LPG đang đượ ử ục s d ng và ng d ng r ng rãi trong nhi u ngành nhi u lĩnhứ ụ ộ ề ề

v c Đã và đang mang l i nh ng hi u qu thuy t ph c ng d ng c a LPG cú thự ạ ữ ệ ả ế ụ ứ ụ ủ ể chia theo m c đích s d ng thành ba nhóm chính:ụ ử ụ

- S d ng LPG là ngu n nguyên li u cho các ngành công nghi p.ử ụ ồ ệ ệ

- S d ng LPG là ngu n nhiên li u cho các quá trình đ t sinh nhi t.ử ụ ồ ệ ố ệ

- S d ng LPG là ngu n nhi n li u cho c c phử ụ ồ ờ ệ ỏ ương ti n v n t i, các thi t bệ ậ ả ế ị

chuy n nhi t năng thành c năng.ể ệ ơ

 S d ng LPG là ngu n nguyên li u cho các ngành công nghi p:ử ụ ồ ệ ệ

V i đ c tính không màu, không mùi, không đ c h i nên LPG là ngu n nhiên li u t tớ ặ ộ ạ ồ ệ ố cho các quá trình ch bi n hoá h c, làm ch t mang, :ế ế ọ ấ

- Trong công nghi p hoá ch t, LPG đ c s d ng đ ch bi n t o các h p ch t hoáệ ấ ợ ử ụ ể ế ế ạ ợ ấ

h c các h p ch t cao phân t , nh a, ọ ợ ấ ử ự

- Trong nông nghi p, LPG cũng đ c s d ng đ ch bi n phân bón phân đ m, ure, ệ ợ ử ụ ể ế ế ạ Ngoài ra LPG cũng đượ ử ục s d ng đ t ng h p thu c tr sâu ể ổ ợ ố ừ

- Trong công nghi p m ph m, LPG đệ ỹ ẩ ượ ử ục s d ng đ t ng h p các h p ch t th m,ể ổ ợ ợ ấ ơ khí mang trong nước hoa, kem bôi da

- Trong công nghi p th c ph m LPG cũng đ c s d ng r ng rãi LPG đã đệ ự ẩ ợ ử ụ ộ ượ ử c s

d ng t ng h p hụ ổ ợ ương li u hệ ương chanh, cam, táo

 LPG s d ng cho quá trình đ t sinh nhi t:ử ụ ố ệ

S d ng LPG cho quá trình đ t sinh nhi t là ng d ng ph bi n nh t hi n nay Doử ụ ố ệ ứ ụ ổ ế ấ ệ đòi h i v yêu c u đ m b o môi tr ng s ng, s ti n l i, giá thành và hi u qu màỏ ề ầ ả ả ờ ố ự ệ ợ ệ ả LPG đượ ử ục s d ng trong lĩnh v c này tr nên ph bi n ự ở ổ ế

LPG được phát hi n và s d ng t nh ng năm đ u th k 19, đ n nh ng năm 50ệ ử ụ ừ ữ ầ ế ỷ ế ữ

c a th k 20 đang đủ ế ỷ ượ ức ng d ng r ng rãi Ngày nay, LPG đã đụ ộ ượ ử ục s d ng thay

th cho các lo i nhiên li u truy n th ng : than, c i, đi n, Vi c s d ng LPG này đãế ạ ệ ề ố ủ ệ ệ ử ụ cho th y nhi u l i ích quan tr ng:ấ ề ợ ọ

- Không gây ô nhi m môi trễ ường

- Giá thành th p h n so v i dùng đi nấ ơ ớ ệ

- Ch t lấ ượng s n ph m đ ng đ u, n đ nh, đ m b o yêu c u.ả ẩ ồ ề ổ ị ả ả ầ

- Ti n l i và ti t ki mệ ợ ế ệ

Ch ươ ng 1 : KHÁI QUÁT V LPG Ề

1.1 LPG ho c LP Gas là gì? ặ

LPG ho c LP Gas là ch vi t t t c a “Liqueded Petroleum Gas” có nghĩa làặ ữ ế ắ ủ

“Khí d u m hóa l ng” Đây là cách di n t chung c a propan có công th c hóa h cầ ỏ ỏ ễ ả ủ ứ ọ

là C3H8 và butan có công th c hóa h c là Cứ ọ 4H10, c hai đả ượ ồc t n trữ riêng bi t ho cệ ặ chung v i nhau nh m t h n h p.ớ ư ộ ỗ ợ

LPG có t hai ngu n: t các qu ng d u và các m khí và đừ ồ ừ ặ ầ ỏ ược tách ra t cácừ thành ph n khác trong quá trình chi t xu t t d u ho c khí thiên nhiên LPG còn làầ ế ấ ừ ầ ặ

m t s n ph m ph c a quá trình tinh luy n d u.ộ ả ẩ ụ ủ ệ ầ

LPG có th để ược hóa l ng nhi t đ bình thỏ ở ệ ộ ường b ng cách gia tăng áp su tằ ấ

v a ph i, ho c áp su t bình thừ ả ặ ở ấ ường b ng cách s d ng k thu t làm l nh đ làmằ ử ụ ỹ ậ ạ ể

gi m nhi t đ ả ệ ộ

1.2 Thành ph n hóa h c c a LPG ầ ọ ủ

LPG là tên chung dùng cho propan và butan thương m i.ạ

1.2.1 Propane

Propane là m t alkane th khí có th thu độ ể ể ược trong quá trình tinh luy n d u.ệ ầ Propane thì không màu Công th c hóa h c c a propane là CHứ ọ ủ 3CH2CH3 Propane có

th để ược hóa l ng khi nén và làm l nh Propane có công th c c u t o nh sau :ỏ ạ ứ ấ ạ ư

PROPANE

Nhi t đ t b c cháy ( áp su t khí quy n)ệ ộ ự ố ở ấ ể 460÷580 oC

1.2.2 Butane

Butane là m t hydrocarbon có trong khí thiên nhiên và có th thu độ ể ượ ừc t quá trình tinh luy n d u m Butane là m t alkane th khí, g m có các hydro cacbon ch aệ ầ ỏ ộ ể ồ ứ

4 nguyên t cacbon, ch y u là n- butane và iso-butane Công th c hóa h c c a butaneử ủ ế ứ ọ ủ

là C4H10 và có công th c c u t o nh sau: ứ ấ ạ ư

BUTANE

Công th c hóa h cứ ọ C4H10

Nhi t đ t b c cháy ( áp su t khí quy n)ệ ộ ự ố ở ấ ể 410÷550oC

1.2.3 Các u đi m c a Propane và Butane ư ể ủ

u đi m chính c a Butane là nó có th hóa l ng m t cách d dàng Đi u này

có nghĩa là Butane có th để ượ ử ục s d ng c hai d ng l ng và d ng r n ở ả ạ ỏ ạ ắ

u đi m c a Propane cũng gi ng nh Butane, nó có th đ c hóa l ng m t

cách d dàng Do đó, Propane cũng đễ ượ ử ục s d ng c hai d ng l ng và d ng r n.ở ả ạ ỏ ạ ắ Ngoài ra Propane là khí không màu nên không th d dàng nhìn th y.ể ễ ấ

V m t lý thuy t, LPG ch a 50% Propane và 50% Butane Propane và Butaneề ặ ế ứ

được dùng nh m t h n h p là vì c hai Butane và Propane đ u là alkane Đi u nàyư ộ ỗ ợ ả ề ề

có nghĩa là chúng không x y ra ph n ng hóa h c v i nhau Do đó, Propane và Butaneả ả ứ ọ ớ

được dùng k t h p trong nhiên li u nh ng v n an toàn Ngoài ra, Propane và Butaneế ợ ệ ư ẫ

là s n ph m ph thu đả ẩ ụ ượ ừc t tinh luy n d u m M t khc, c hai Propane và Butaneệ ầ ỏ ặ ả

có th để ược hóa l ng m t cách d dàng do đó chúng r t lý tỏ ộ ễ ấ ưởng trong vi c s d ngệ ử ụ

k t h p nh m t nhiên li u ế ợ ư ộ ệ

1.2.4 Mecaptan

Mercaptan là m t ch t độ ấ ược pha tr n vào LPG v i t l nh t đ nh làm choộ ớ ỉ ệ ấ ị LPG có mùi đ c tr ng, đ d phát hi n khi b xì ho c rò r Thặ ư ể ễ ệ ị ặ ỉ ường LPG là không màu, không mùi

1.3 Lý tính c a LPG ủ

LPG là m t ch t l ng không màu (trong su t), không mùi (nh ng độ ấ ỏ ố ư ượ ạ c t o mùi nh m đ d phát hi n khi rò r )ằ ể ễ ệ ỉ

Có t tr ng nh h n nỷ ọ ẹ ơ ước: t 0.53 ừ ÷ 0.58 kg/lít

Ap su t tuy t đ i c a LPG trong b n ch a là :ấ ệ ố ủ ồ ứ + 1.7 bars -15ở oC + 4.4 bars 15ở oC + 12.5 bars 50ở oC LPG được b o qu n trong bình ch a nh m t ch t l ng có áp su t không caoả ả ứ ư ộ ấ ỏ ấ (dưới 20 bars) Bên trong bình ch a, LPG có hai tr ng thái: h i và l ng; ch t l ngứ ạ ơ ỏ ấ ỏ

n m ph n đáy bình và h i n m phía trên.ằ ở ầ ơ ằ ở

S giãn n c a LPG vào kho ng 0,25%, chính vì v y ta ph i luôn luôn ch aự ở ủ ả ậ ả ứ khí LPG kho ng 80% th tích b n ch a Ph n còn l i c a b n ch a dành cho ph nở ả ể ồ ứ ầ ạ ủ ồ ứ ầ

h i giãn n do nhi t đ môi trơ ở ệ ộ ường

T s bén l a t 2,4% ỷ ố ử ừ ÷ 9.6% trong không khí

Nhi t đ t b c cháy là 855ệ ộ ự ố oF (457oC)

Nhi t tr th p: Qệ ị ấ H = 46 MJ/kg (tương đương 11.000 kcal)

T s không khí nhiên li u A/F: 15,5.ỉ ố ệ

Ch s Octan: 95 ỉ ố ÷ 105

LPG không đ c h i, tuy nhiên không nên hít vào c th v i s lộ ạ ơ ể ớ ố ượng l n vì cóớ

th làm say hay ngh t th và không nên bể ẹ ở ước vào môi trường có đ y h i gas vì r tầ ơ ấ nguy hi m do tính d b c cháy c a LPG.ể ễ ố ủ

M t lít LPG tr ng thái l ng có th hóa h i x p x 250 lít tr ng thái h i.ộ ở ạ ỏ ể ơ ấ ỉ ở ạ ơ

M t s tính ch t c a LPG độ ố ấ ủ ược trình bày b ng sau :ở ả

V n t c ng n l a ngoài không khíậ ố ọ ử ở 46÷85cm/s 40÷87cm/s

M t s tính ch t c a LPG so sánh v i xăng và d u độ ố ấ ủ ớ ầ ược trình bày b ng sau:ở ả

T tr ng 15ỉ ọ ở oC

Áp su t bay h i ấ ơ ở 37,8oC (bar)

C

Nhi t tr th pệ ị ấ (MJ/Kg)

1.4 Các ng d ng c a LPG ứ ụ ủ

LPG có h n 1500 ng d ng đơ ứ ụ ược chia làm 5 khu v c th trự ị ường chính:

Dân d ng và thụ ương nghi p: N u ăn, n u nệ ấ ấ ước nóng, sưở ấi m, đèn gas… trong các h dân, các c a hàng ăn u ng, các khách s n …ộ ử ố ạ

Công nghi p và nông nghi p: S y th c ph m, nung g m s , p tr ng, hànệ ệ ấ ự ẩ ố ứ ấ ứ

c t, thanh trùng d ng c y t , …ắ ụ ụ ế

Ô tô: LPG được bi t nh là lo i nhiên li u thay th cho diesel và xăng Vì th ,ế ư ạ ệ ế ế

hi n nay đã có nhi u xe s d ng LPG nh là ngu n nhiên li u cung c p năng lệ ề ử ụ ư ồ ệ ấ ượ ng cho đ ng c Trong th c t vi c s d ng LPG thộ ơ ự ế ệ ử ụ ường mang l i c m giác ch y xe êmạ ả ạ

h n, ti ng n th p, đ c bi t trên các xe t i n ng Tuy nhiên các xe thơ ế ồ ấ ặ ệ ả ặ ương m i dùngạ LPG nh m t ngu n nhiên li u hi n nay v n ch a đư ộ ồ ệ ệ ẫ ư ượ ảc s n xu t.ấ

Phát đi n: Ch y máy phát đi n, Turbin.ệ ạ ệ Hoá d u: S n xu t ethetylen, propylen, butadiene cho ngành nh a và đ c bi tầ ả ấ ự ặ ệ

là s n xu t MTBE là ch t làm tăng ch s Octane.ả ấ ấ ỉ ố

1.5 Các u đi m c a nhiên li u LPG ư ể ủ ệ

LPG có các u đi m sau : ư ể Các thành ph n hóa h c c a LPG tầ ọ ủ ương đ i ít, do đó d dàng th c hi n vi cố ễ ự ệ ệ

đi u ch nh đúng t l h n h p nhiên li u và không khí đ quá trình cháy x y ra hoànề ỉ ỉ ệ ỗ ợ ệ ể ả toàn u đi m này đem l i đ c tính cháy s ch cho LPG Ư ể ạ ặ ạ

C hai Propane và Butane đả ược hóa l ng m t cách d dàng và đ ng trong cácỏ ộ ễ ự bình ch a áp su t Đ c tính này làm cho nhiên li u có tính c đ ng cao, do đó có thứ ấ ặ ệ ơ ộ ể

v n chuy n d dàng trong các bình ho c các thùng ch a đ n ngậ ể ễ ặ ứ ế ườ ử ụi s d ng

LPG là ch t thay th t t cho xăng trong các đ ng c xăng Đ c tính cháy s chấ ế ố ộ ơ ặ ạ

c a LPG trong m t đ ng c thích h p đã làm gi m b t lủ ộ ộ ơ ợ ả ớ ượng khí th i, kéo dài tu iả ổ

th c a d u bôi tr n và bugi đánh l a ọ ủ ầ ơ ử

Các đ c tính cháy s ch và d v n chuy n c a LPG cung c p m t ch t thayặ ạ ễ ậ ể ủ ấ ộ ấ

th cho các nhiên li u b n x ch ng h n nh g , than đá và các ch t h u c khác.ế ệ ả ứ ẳ ạ ư ỗ ấ ữ ơ Đây là gi i pháp t t đ h n ch n n phá r ng và làm gi m các ch t th i r n (PM)ả ố ể ạ ế ạ ừ ả ấ ả ắ nguy hi m vào b u khí quy n để ầ ể ược gây ra b i vi c đ t cháy các nhiên li u b n x ở ệ ố ệ ả ứ Thay th cho ch t n và ch t làm l nh f (fluorocarbons ), giúp h n ch nguyên nhânế ấ ổ ấ ạ ạ ế gây phá h y t ng ozone c a trái đ t.ủ ầ ủ ấ

1.6 An toàn trong s d ng và t n tr LPG ử ụ ồ ữ

Quá trình cháy c a LPG sinh ra cacbon dioxide(COủ 2) và h i nơ ước, nh ng ph iư ả

có đ không khí Nh ng n u h n h p thi u không khí, trong khi cháy có th sinh raủ ư ế ỗ ợ ế ể khí đ c là cacbon monoxide(CO).ộ

M i ngỗ ười có liên quan đ n vi c t n trế ệ ồ ữ và s d ng LPG nên quan tâm đ nử ụ ế các đ c tính và các m i nguy hi m ti m n sau: ặ ố ể ề ẩ

(a) LPG được tích tr th l ng dữ ở ể ỏ ưới áp su t nh t đ nh LPG g n nh khôngấ ấ ị ầ ư màu và tr ng lọ ượng c a nó thì x p x phân n a m t th tích tủ ấ ỉ ử ộ ể ương đương c a nủ ước

(b) H i LPG thì dày đ c h n không khí: butan thì n ng vào kho ng hai l nơ ặ ơ ặ ả ầ không khí và propan n ng kho ng 1.5 l n không khí Vì v y h i LPG có th bay g nặ ả ầ ậ ơ ể ầ sát m t đ t và đi vào các đặ ấ ường c ng rãnh, đ m l y đ n các n i th p nh t c a môiố ầ ầ ế ơ ấ ấ ủ

trường xung quanh và b đ t cháy kho ng cách xa t n i rò r Trong không khí yênị ố ở ả ừ ơ ỉ tĩnh, h i LPG s phân tán r t ch m.ơ ẽ ấ ậ

(c) LPG có th t o thành m t h n h p d cháy khi đã hòa tr n v i không khí.ể ạ ộ ỗ ợ ễ ộ ớ

Ph m vi có kh năng gây cháy áp su t và nhi t đ xung quanh tr i r ng t gi iạ ả ở ấ ệ ộ ả ộ ừ ớ

h n th p nh t vào kho ng 2% h i LPG trong không khí và gi i h n cao nh t là 10%ạ ấ ấ ả ơ ớ ạ ấ

h i LPG trong không khí Trong ph m vi này có nguy hi m c a s m i l a Bênơ ạ ể ủ ự ồ ử ngoài ph m vi này h n h p là quá nghèo ho c quá giàu đ truy n ng n l a Tuyạ ỗ ợ ặ ể ề ọ ử nhiên, các h n h p quá giàu có th tr nên nguy hi m khi đỗ ợ ể ở ể ược làm nghèo đi v iớ không khí và cũng s cháy t i b m t v i không khí áp su t cao h n áp su t khíẽ ạ ề ặ ớ Ở ấ ơ ấ

tr i, gi i h n trên c a kh năng gây cháy đờ ớ ạ ủ ả ược gia tăng, nh ng s gia tăng này v i ápư ự ớ

su t không ph i là tuy n tính.ấ ả ế

(d) Ngay c rò r m t lả ỉ ộ ượng nh c a LPG có th t o nên th tích l n c a h nỏ ủ ể ạ ể ớ ủ ỗ

h p h i LPG và không khí và do đó gây nên nguy hi m đáng k M t máy đo h i nợ ơ ể ể ộ ơ ổ thích h p có th đợ ể ượ ử ục s d ng đ ki m tra s t p trung c a LPG trong không khí.ể ể ự ậ ủ

(e) m c đ t p trung r t cao trong không khí, h i LPG gây mê và sau đóỞ ứ ộ ậ ấ ơ gây ng t do làm lo ng ho c gi m s có m t c a oxy.ạ ả ặ ả ự ặ ủ

(f) LPG thương m i thông thạ ường đượ ạc t o mùi trước khi phân ph i b ngố ằ cách thêm vào m t ch t t o mùi, ch ng h n nh ethyl mercaptan ho c dimethylộ ấ ạ ẳ ạ ư ặ sulphide, đ có th tìm ra b ng mùi c a khí m c t p trung th p đ n 1/5 gi i h nể ể ằ ủ ở ứ ậ ấ ế ớ ạ

th p h n có kh năng gây cháy (có nghĩa là kho ng 0,4 % khí LPG trong không khí).ấ ơ ả ả

(g) Ngoài cách nh n bi t b ng mùi, s rò r c a LPG có th nh n th y rậ ế ằ ự ỉ ủ ể ậ ấ ỏ

b ng cách khác Khi ch t l ng b c h i, s làm mát tác đ ng vào môi trằ ấ ỏ ố ơ ự ộ ường không khí xung quanh gây nên s ng ng t và đông c ng c a h i nự ư ụ ứ ủ ơ ước trong không khí Tác

đ ng này cho th y có s đóng băng t i đi m x y ra rò r LPG, qua đó ta có th dộ ấ ự ạ ể ả ỉ ể ễ dàng phát hi n và x lý Ngoài ra, ch s khúc x c a LPG khác so v i không khí, đôiệ ử ỉ ố ạ ủ ớ khi s rò r LPG có th đự ỉ ể ược nhìn th y nh ánh sáng m m (shimmering) ấ ư ờ ờ

(h) Vì s bay h i nhanh và liên t c làm gi m nhi t đ , m t ph n nh ch tự ơ ụ ả ệ ộ ộ ầ ỏ ấ

l ng LPG có th gây nên v t b ng l nh nghiêm tr ng n u đ ti p xúc v i da Trangỏ ể ế ỏ ạ ọ ế ể ế ớ thi t b b o v cá nhân (ví d nh b o v tay và m t) nên đế ị ả ệ ụ ư ả ệ ắ ược mang vào n u nh ngế ữ nguy hi m này có th x y ra.ể ể ả

M t cái bình r ng, nh ng trộ ổ ư ước đó đã ch a LPG có th v n còn LPG t n t i ứ ể ẫ ồ ạ ở

th h i và do đó có nh ng nguy hi m ti m n Áp su t bên trong bình này x p x ápể ơ ữ ể ề ẩ ấ ấ ỉ

su t khí tr i N u m t cái van đang rò r ho c đ tr ng thái m , không khí có thấ ờ ế ộ ỉ ặ ể ở ạ ở ể khu ch tán vào trong bình ch a t o thành m t h n h p có kh năng gây cháy và nế ứ ạ ộ ỗ ợ ả ổ

r t nguy hi m.ấ ể

M t s đ c tính c a Gas có liên quan t i công tác PCCC ộ ố ặ ủ ớ

Khí đ t hóa l ng là s n ph m thu đố ỏ ả ẩ ượ ừc t quá trình ch bi n d u m , thành ph nế ế ầ ỏ ầ

c a nó bao g m h n h p c a nhi u hydrocacbon parafin mà ch y u là propan vàủ ồ ỗ ợ ủ ề ủ ế butan T l c a propan và butan trong thành ph n khí đ t hóa l ng ph thu c vàoỷ ệ ủ ầ ố ỏ ụ ộ

m i hãng s n xu t (Petrolimex , Sell, Total, Thăng Long .) Đ i v i LPG c aỗ ả ấ ố ớ ủ Petrolimex t l propan và butan là t 30/70 đ n 50/50 v th tích.ỷ ệ ừ ế ề ể

V tr ng thái t n t i ề ạ ồ ạ :

LPG th l ng và h i đ u không màu, không mùi Vì lý do an toàn nên LPG đở ể ỏ ơ ề ượ c pha thêm ch t t o mùi đ d phát hi n rò r Thông thấ ạ ể ễ ệ ỉ ường LPG thương m i đạ ượ c pha thêm ch t t o mùi EtylMecaptan có mùi đ c tr ng , khí này hòa tan t t trongấ ạ ặ ư ố LPG , không đ c , không ăn mòn kim lo i và có t c đ bay h i g n LPG nên n ng độ ạ ố ộ ơ ầ ồ ộ trong LPG không đ i cho đ n khi bình ch a đổ ế ứ ượ s d ng h t Theoc ử ụ ế các tiêu chu nẩ

an toàn, n ngồ đ pha ch t o mùi ph i thích h pộ ế ạ ả ợ đ chúng ta có th phátể ể

hi nệ đượ h i gas rò r khi đ t n ng đ b ng 1/5 l n gi i h n n ng đ b c cháyc ơ ỉ ạ ồ ộ ằ ầ ớ ạ ồ ộ ố

th p.ấ

đi u ki n nhi t đ và áp su t thỞ ề ệ ệ ộ ấ ường , LGP t n t i tr ng thái khí Tuy nhiên,ồ ạ ở ạ

do LPG có t s dãn n th tích l n nên đ thu n ti n và kinh t trong quá trình b oỷ ố ở ể ớ ể ậ ệ ế ả

qu n , v n chuy n và s d ng, LPG thả ậ ể ử ụ ường được hóa l ng b ng cách nén vào cácỏ ằ bình ch a ch u áp l c nhi t đ thứ ị ự ở ệ ộ ường ho c làm l nh đ hóa l ng nhi t đ th p.ặ ạ ể ỏ ở ệ ộ ấ

Nhi t đ sôi: ệ ộ Nhi t đ sôi c a khí đ t hóa l ng th p.ệ ộ ủ ố ỏ ấ

áp su t khí quy n : Propan sôi -42 đ C và Butan -0,5 đ CỞ ấ ể ở ộ ở ộ

Do đó nhi t đ và áp su t thở ệ ộ ấ ường LPG bay d d i d n đ n nguy c t o thànhữ ộ ẫ ế ơ ạ cùng NHCN r ng l n n u b thoát ra ngoài môi trộ ớ ế ị ường khi thi t b ch a không kínế ị ứ

ho c b rò r ặ ị ỉ

T tr ng ỷ ọ :

- Tỷ tr ng th l ng :ọ ở ể ỏ

đi u ki n nhi t đ 15 đ C và áp su t 760mmHg, t tr ng c a Propan l ngỞ ề ệ ệ ộ ộ ấ ỷ ọ ủ ỏ

b ng 0,51 còn c a Butan l ng b ng 0,575.ằ ủ ỏ ằ

Nh v y, th l ng LPG nh h n nư ậ ở ể ỏ ẹ ơ ước M t khác LPG không tan trong nặ ướ c nên n u thoát ra có th n i và cháy trên m t nế ể ổ ặ ước

- T tr ng th khí :ỷ ọ ở ể

đi u ki n nhi t đ 15 đ C và áp su t 760mmHg, t tr ng c a propan khí b ngỞ ề ệ ệ ộ ộ ấ ỷ ọ ủ ằ 1,52 còn c a Butan khí b ng 2,01.ủ ằ

Nh v y, th khíư ậ ở ể LPG n ng h n không khí g p 2 l n.ặ ơ ấ ầ

D n đ n , khi thoát ra ngoài, h i gas s tích t nh ng ch trũng,ch kín (nh rãnhẫ ế ơ ẽ ụ ở ữ ỗ ỗ ư

nước, h ga ) t o thành n ng đ NHố ạ ồ ộ CN

Tính dãn n ở:

S dãn n nhi t c a LPG l n (g p 15-ự ở ệ ủ ớ ấ

20 l n c a nầ ủ ước, và l n g p nhi u l n soớ ấ ề ầ

v i các s n ph m d u m khác).ớ ả ẩ ầ ỏ

D n đ n bình ch a, b n ch a LPG chẫ ế ứ ồ ứ ỉ

ch a đ n 80-85% dung d ch đ LPG cứ ế ị ể ỏ

th dãn n mà không phá h y thi t bể ở ủ ế ị

ch a khi nhi t đ tăng.ứ ệ ộ

Khi chuy n sang pha h i th tích tăngể ơ ể

g n 250 l n so v i th tích l ng.ầ ầ ớ ể ỏ

1 Van đ u bìnhầ

2 Quai tay xách (vòng c bình) có d pổ ậ

ch n i “PV GAS-S” ho c “PVữ ổ ặ GAS”

3 Thân bình có d p ch n i “PV GAS-ậ ữ ổ

S” ho c “PV GAS”ặ

4 Chân đ ế

1.7 So sánh tính năng c a LPG v i các lo i nhiên li u khác ủ ớ ạ ệ

S n lả ượng khí d u m hóa l ng trên th gi i đ t 130 tri u t n trong năm 1995ầ ỏ ỏ ế ớ ạ ệ ấ

và trong năm 2000 con s này tăng lên đ n trên 200 tri u t n Khí d u m hóa l ngố ế ệ ấ ầ ỏ ỏ

đã được phát tri n và thể ương m i hóa t nh ng năm 1950 Trạ ừ ữ ước đây, chúng đượ c dùng ch y u cho công nghi p và sinh nhi t gia d ng Vi c nghiên c u s d ng LPGủ ế ệ ệ ụ ệ ứ ử ụ trên phương ti n giao thông v n t i m i đệ ậ ả ớ ược ti n hành trong nh ng th p niên g nế ữ ậ ầ đây Đ góp ph n làm gi m ô nhi m môi trể ầ ả ễ ường không khí, m t s nộ ố ước đã áp d ngụ chính sách thu đ c bi t đ khuy n khích ngế ặ ệ ể ế ười dân s d ng khí LPG ch ng h nử ụ ẳ ạ

nh Hà lan, Ý, Hàn qu c …Hình bên dư ố ưới gi i thi u t l ôtô s d ng LPG t i m tớ ệ ỉ ệ ử ụ ạ ộ

s qu c gia trên th gi i.ố ố ế ớ