Giáo án bồi dưỡng sinh học lớp 9 Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể

Chỉ điểm bị đứt : Chỉ quá trình dẫn đến đột biếnTiết 24: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ Nhểm sắc thể bị biến đổi cấu trúc Nhểm sắc thể ban đấu Chữ cái A,B,C...Ký hiệu các đoạn NST... ST

Trang 2

Chỉ điểm bị đứt : Chỉ quá trình dẫn đến đột biến

Tiết 24: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ

Nhểm sắc thể bị biến đổi cấu trúc Nhểm sắc thể ban đấu

Chữ cái A,B,C Ký hiệu các đoạn NST

Trang 3

STT NST ban ®Çu NST b bi n ị biến đổi cấu ến đổi cấu đổi cấu ấu trúci c u Tên dạng biến đổi

a

b

c

Phiếu học tập

Trang 4

STT NST ban đầu NST bị biến đổi c u ấu trỳc Tờn d ng biến đổi ạng biến đổi

Trỡnh tự đoạn BCD đổi lại

Phiếu học tập

Trang 5

A B C D E F G H C D E F G H A B

Chuyển đoạn

Trang 6

Câu 2: Nêu khái niệm và

các dạng đột biến cấu trúc NST?

Trang 7

Mất một phần cánh ngắn của

NST số 5 ở người gây hội

chứng tiếng mèo kêu.

Lặp đọan 16a trên NST của ruồi giấm

sẽ làm mắt lồi của ruồi trở thành mắt dẹp (lặp càng nhiều thì mắt càng dẹp)

Mắt ruồi giấm có

bộ NST bình thường

Mắt ruồi giấm có một đoạn NST nhân đôi

Mắt ruồi giấm có một đoạn NST nhân ba

Trang 8

Trang 9

Bệnh đao Bệnh sứt môi hở hàm ếch

Trang 10

HẬU QUẢ CỦA NHIỄM CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM ( DIOXIN )

Trang 11

-Những người bị nhiễm độc cấp do hóa chất BVTV, phốt pho hữu cơ, gây ra gây ra biến đổi cấu trúc NST.

Do mất đoạn là chủ yếu, NST ít hơn 2n=46

Người bị nhiểm độc cấp do hóa chất nói trên có tần số đột biến NST gấp 2 lần so với bình thường.

Người bị đột biến ở mặt Người bị đột biến ở tay

Trang 12

Huyện miền núi Hướng Hoá (QT) là địa phương có nhiều nạn nhân chất độc da cam/ dioxin nhất chính chất độc ấy đẫ để lại nhiều hậu quả nặng nề

Trang 13

Hiểm họa thầm lặng đối với sự sống con người Nạn gây ô nhiễm môi trường, có thể gây biến tính NST, để lại hậu quả nặng nề cho nhiều thế hệ tương lai.

Ô nhiểm sông Thị Vải(Đồng Nai)

Vỏ chai lọ gây ô nhiểm môi trường Đốt rác ô nhiểm môi trường không khí

Nhà máy điện hạt nhân không khí

Trang 14

Những người bị nhiễm độc cấp do hóa chất BVTV, phốt pho hữu cơ, gây ra gây ra biến đổi cấu trúc NST.

Trang 15

Nhiễm sắc thể gen Tính trạng

Nhân đôi Phân li

Tổ hợp

Nhân đôi Phân li

Tổ hợp

Di truyền

Đột biến cấu trúc NST

có di truyền không? Tại sao?

Chất da cam/điôxin đã có ảnh hưởng về di truyền sinh thái, đặc biệt gây ra tình trạng sẩy thai, lưu thai hoặc có con bị dị tật bẩm sinh do ở bố hoặc mẹ

bị nhiễm đioxin Tác động lâu dài của chất độc da cam/điôxin không chỉ có

20 năm, mà có thể lên tới trên 100

Trang 17

Chỉ ra đâu là đột biến có lợi, đâu là đột biến có hại?

Phân dạng đột biến trong 3 VD đó?

Ví dụ 1: Mất một đoạn nhỏ ở đầu NST 21 gây ung

thư máu ở người

Ví dụ 2: Enzim thuỷ phân tinh bột ở một giống lúa

mạch có hoạt tính cao hơn nhờ hiện tượng lặp đoạn

NST mang gen quy định enzim này

Ví dụ 3: Thừa một cặp NST thứ 21 gây nên bệnh đao

Mất đoạn

Lặp đoạn

Trang 18

Trang 19

1.Cho 1 nhiễm sắc thể, có trình tự phân bố của các gen như sau:

A B C D E

 F

 G H

Hãy vẽ sơ đồ NST sau khi bị đột biến trong các trường hợp sau:

a Nếu đột biến làm mất đoạn BC

b Nếu đột biến làm lặp đoạn BC

c Nếu đột biến làm đảo đoạn BCD

d Nếu đột biến làm đảo đoạn EFG

Trang 20

Tiết 24: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ

3 Nguyên nhân tạo ra đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là:

a Các tác nhân vật lý của ngoại cảnh.

b Các tác nhân hoá học và vật lý trong môi trường.

c Hoạt động co xoắn và tháo xoắn của nhiễm sắc thể trong phân bào.

d Các tác nhân hoá học của ngoại cảnh

Trang 22

Trang 23

Xin chúc mừng em đã mở hộp quà may mắn

Và nhận được một tràng pháo tay của cả lớp

Trang 24

Tìm các cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống thay cho các

số 1,2, 3, …để hoàn chỉnh các câu sau: để hoàn chỉnh các câu sau:

-Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong(1)

…để hoàn chỉnh các câu sau: gồm các dạng mất đoạn, (2) ,

v (3) à(3)

-Tác nhân vật lí và hoá học trong ngoại cảnh là

(4) chủ yếu gây (5)cấu trúc NST

Nguyờn nhõnĐột biến

Đảo đoạn

Trang 25

3 Nguyên nhân tạo ra đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là:

a Các tác nhân vật lý của ngoại cảnh.

b Các tác nhân hoá học và vật lý trong môi trường.

c Hoạt động co xoắn và tháo xoắn của nhiễm sắc thể trong phân bào.

d Các tác nhân hoá học của ngoại cảnh

Trang 26

H íng dÉn vÒ nhµ 1.Häc thuéc bµi tr¶ lêi c¸c c©u hái SGK

BT So sánh đột biến gen và đột biến cấu trúc NST

2.Nghiªn cøu tiÕt 25: §ét biÕn sè l îng NST

Trang 27

THAM DỰ

Trang 28

Em có biết ?

*Mất đoạn NST:

- Người bị ung thư máu nếu NST 21 bị mất đoạn

- Mất một phần cánh ngắn của NST số 5 ở người gây hội chứng tiếng mèo kêu

- Mất 1 phần cánh dài ở NST 22 gây ung thư máu ác tính (philadenphia)

không bị mất, tạo nên đa dạng các thứ trong một loài

-VD: ruồi giấm người ta phát hiện ra 12 dạng đảo đoạn trên NST thứ 3, liên quan đến khả năng thích ứng với môi trường

Em có biết?

Trang 29

A B C D E

 F

 G H

Trang 31

Đáp án:

* Giống nhau:

•Khác nhau:

Đột biến NSTĐột biến gen

-Đều là những biến đổi xảy ra trên cấu trúc vật chất

di truyền ( ADN hoặc NST )

- Đều phát sinh từ các tác động của môi trường bên ngoài và môi

trường bên trong cơ thể

- Đều di truyền cho thế hệ sau

- Phần lớn gây hại cho sinh vật

Làm biến đổi cấu trúc của gen

Gồm các dạng: mất cặp, thêm

cặp, thay cặp nucleotit

Làm biến đổi cấu trúc của NSTGồm các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn NST

Trang 32

TRÂN TRỌNG CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ

GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH

THAM DỰ

Trang 33

Xin chúc mừng em đã mở đ ợc hộp quà may mắn.Và nhận một tràng phỏo tay cay cả lớp.

Trang 34

(lặp đoạn)

Đa số có hại (mất đoạn)

Trang 35

đau đớn, không gây cảm giác mạnh để có thể cảm nhận được ngay,

mà có tác động tàn phá lâu dài, âm thầm, lặng lẽ, nhưng vô cùng nguy hiểm và dữ ội, có thể gây biến tính gen, để lại hậu quả nặng nề cho

nhiều thế hệ tương lai Chẳng hạn, chất độc da cam bị rải ở Việt Nam trong thời gian chiến tranh đã diễn ra mấy chục năm về trước, nhưng đến nay hàng ngày, hàng giờ, người dân Việt Nam vẫn phải chứng kiến những hậu quả thương tâm do hậu quả của loại hoá chất này

• Mặc dù chưa đầy đủ, nhưng những nước kém phát triển hoặc đang

phát triển không phải không biết những hậu quả do môi trường bị ô

nhiễm Tuy nhiên, đứng trước yêu cầu phải nhanh chóng tăng trưởng kinh tế để thoát nghèo trước mắt, nhiều nước đã phải làm ngơ, hoặc coi vấn đề môi trường là thứ yếu với triết lý, trước khi chết vì môi

trường ô nhiễm thì đã chết vì đói Giữa cái “chết nhanh” và cái “chết chậm”, thì phương án chống "chết nhanh"được ưu tiên lựa chọn!

Trang 36

Tiết 23: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ

A B C D E

 F

 G H

Trang 37

Biến đổi trong cấu

trúc của NST

Biến đổi mARN

Biến đổi Protein tương

ứng Biến đổi Kiểu hình

Biến đổi gen

Trang 38

1.Điền đúng(Đ) hoặc sai(S) vào ô trống ở đầu

mỗi khẳng định sau

Các dạng đột biến cấu trúc NST

gồm:Mất đoạn,lặp đoạn, đảo đoạn.

Đột bến cấu trúc NST chủ yếu do các tác nhân vật lí và hoá học làm phá vỡ cấu trúc NST hoạc gây ra sự sẵp xếp lại các đoạn của NST

Biến đổi cấu trúc NST làm đảo lộn cách sắp xếp các gen trên NST hoặc gây rối loạn NST

Tuy nhiên trong thực tế ng ời ta thấy hầu hết các đột biến cấu trúc NST là có lợi

Trang 39

? Tại sao đột biến cấu trúc NST lại gây hại cho con người

Trang 40

II Nguyên nhân phát sinh và tính chất của đột biến

cấu trúc NST.

1.Nguyên nhân phát sinh:

- Do điều kiện Bên trong

VD.Thừa một cặp NST thứ 21 gây nên bệnh đao

Trang 41

HẬU QUẢ CỦA NHIỄM CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM ( DIOXIN )

Trang 42

Chất độc da cam Mỷ rải ở Việt Nam trong thời gian chiến tranh đã diễn ra mấy chục năm về trước, nhưng đến nay hàng ngày, hàng giờ, người dân Việt Nam vẫn phải chứng kiến những hậu quả thương tâm của loại hoá chất này

*Mặc dù chưa đầy đủ, nhưng những nước kém phát triển hoặc đang phát triển không phải không biết những hậu quả do môi trường bị ô nhiễm

-Những người bị nhiễm độc cấp do hóa chất BVTV, phốt pho hữu cơ, gây ra gây ra biến đổi cấu trúc NST.

Người bị đột biến ở mặt Người bị đột biến ở tay

Tiêu đề	Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
Tác giả	Nguyễn Thị Hiền
Chuyên ngành	Sinh học lớp 9
Thể loại	Giáo án bồi dưỡng

Định dạng
Số trang	43
Dung lượng	1,82 MB