MỞ ĐẦU Polymer là một phân tử lớn được tạo thành bởi liên kết một số lớn các phân tử nhỏ hơn.Trọng lượng phân tử của polymer thông thường từ 100000 đến 1 triệu AMU và thường chứa ít
Trang 1POLYMER SIÊU THẤM VÀ ỨNG DỤNG TRONG
Trang 2Néi dung
1 Mở đầu
2 Polymer siêu thấm
3 Cơ chế của polymer siêu thấm
4 Ứng dụng của Polymer siêu thấm trong nông nghiệp tại Việt Nam
Trang 4MỞ ĐẦU
Polymer là một phân tử lớn được tạo thành bởi liên kết một số lớn các phân tử nhỏ
hơn.Trọng lượng phân tử của polymer
thông thường từ 100000 đến 1 triệu AMU
và thường chứa ít nhất khoảng 10000
Trang 5 Những năm đầu thập niên 1980, chất liệu thấm nước
là cellulosic hoặcsản phẩm chất xơ Những chất liệu được lựa chọn là mô giấy, bông, vật liệu xốp, và bột giấy Hầu hết các chất này chỉ có khả năng giữ nước khoảng 20 lần trọng lượng của nó
Trong đầu năm 1960, Sở Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) đã tiến hành các nghiên cứu trên nguyên vật liệu để cải thiện việc giữ nước trong đất Họ phát triển một loại nhựa dựa vào việc ghép các polyme Acrylonitrile lên khung của những nguyên tử tinh bột Sản phẩm của các quá trình thuỷ phân tạo ra co-polymer Acrylonitrile-tinh bột đã hấp thu lượng nước lớn hơn 400 lần trọng lượng của nó Ngoài ra, các gel này có khả năng giữ lại nước – điều mà các sợi hấp thụ không làm được
Trang 6 Các polymer được biết đến như là "Super Slurp" USDA đã
chuyển giao các kỹ thuật cho một số công ty Hoa Kỳ để phát triển các công nghệ cơ bản này Hàng loạt các kết hợp công nghệ đã được thử với acrylic, acid acrylamide và polyvinyl
rượu (PVA)
Do những công ty Nhật không được USDA chuyển giao công nghệ nên họ bắt đầu nghiên cứu độc lập cách sử dụng tinh bột, cacboxyl methyl cellulose (CMC), axít acrylic, polyvinyl
alcohol (PVA) và isobutylene maleic anhydride (IMA)
- Trong những năm đầu thập niên 1970, lần đầu tiên polyme siêu thấm đã được sử dụng trong thương mại – không chỉ dùng cho việc cải tạo đất – mà còn được ứng dụng trong các sản
phẩm vệ sinh sử dụng 1 lần Những sản phẩm đầu tiên được đưa ra thị trường là băng vệ sinh dành cho phụ nữ và sản
phẩm dành cho người lớn
Trang 7 Trong năm 1978, Davis Park sử dụng polymers siêu thấm
trong giấy vệ sinh.
Năm 1982, lần đầu tiên ở Châu Âu, Schickendanz và Say đã thêm polymer siêu thấm vào lõi thấm hút của tã giấy
Beghin-em bé Sau đó,UniCharm giới thiệu sản phẩm tã trẻ Beghin-em siêu thấm tại Nhật Bản trong khi ở Hoa Kỳ Proctor & Gamble và Kimberly-Clark mới bắt đầu sử dụng.
Bên cạnh Polymers siêu thấm dạng hạt, ARCO phát triển một công nghệ siêu thấm dạng sợi vào đầu những năm 1990 Công nghệ này cuối cùng đã được bán cho Camelot Absorbents
Hiện nay dù giá thành cao hơn polymer siêu thấm dạng hạt, polymer siêu thấm dạng sợi được ứng dụng khá nhiều trong kỹ thuật như sản xuất vỏ cáp, thiết bị y tế và bao bì thực phẩm.
Trang 8 Polymer siêu thấm (Superabsorbent Polymer-SAPs)
là vật liệu mà có khả năng thấm và giữ một thể tích lớn nước và dung dịch nước
- Polymer siêu thấm được tổng hợp từ tinh bột biến tính, cellulose và một số polymer khác như: polyvinyl alcohol - PVA, polyethylene oxide – PEO…Tất cả các polymer này đều có ái lực lớn với nước, trương nở
nhưng không hoà tan khi gặp nước.
Trang 9 Polymer siêu thấm thương mại hiện tại được tạo bởi các chất trung hòa của Acid acrylic.Một trong những polymer được dùng nhiều nhất là Natri Polyacrylate
Polymer siêu thấm được ứng dụng rộng rãi trong nông
nghiệp và vật liệu xây dựng; trong công nghiệp như hoá dầu, sản xuất cáp, giấy, bộ cảm biến, thiết bị phòng cháy chữa cháy, các sản phẩm sợi, trong công nghệ bảo quản thực phẩm, đồ chơi trẻ em; trong y tế và các lĩnh vực khác
Trang 12CƠ CHẾ
1.Hydrate
Các ion của chất lỏng và các phân tử của nhóm chức như COO- và Na+ mà có tương tác lưỡng cực với các phân tử nước các phân tử nước
Trang 132 Liên kết Hydro
Liên kết hydro là tương tác tĩnh điện giữa các phẩn tử xảy ra trong phân tử có nguyên tử Hydro tương tác với các nguyen tử như N,F,O.Nguyên tử hydro tương tác với các electron độc
thân của các nguyên tử mang điện âm bên cạnh
Trong nước nguyên tử mang điện âm là oxy sẽ kéo electron của hydro về phía nó để thiết lập một lưỡng cức phân
tử.Nguyên tử hydro mang điện dương sẽ tương tác với
electron độc thân của oxi trên phân từ nước khác
Hiệu ứng này làm giảm năng lương và tăng etronpy của hệ
thống-> Phân tán Polymer
Trang 15Tại sao SAP không bị hòa tan trong nước?
Cross-links giữa các mach polymer dưới dạng mạng 3 chiều chính là nguyên nhân kéo các mạch polymer lại với nhau,không làm chúng nở ra và bị hòa tan hoàn
toàn.Lực liên kết này là lực co dãn linh
động của mạng chính là nguyên nhân
Trang 16 Ở đây có 1 sự cân bằng giữa lực kéo của các linked và khuynh hướng nở ra của mạch
cross- Mức độ cross-linking có tác động trực tiếp đến khả năng giãn nở của Polymer và độ bền của mạng.Sự tăng tỷ khối của cross-link = sự giảm của độ giẵn
nở và tăng độ đông đặc
Trang 18Sự thẩm thấu và áp suất thẩm thấu
Sự thẩm thấu có thể giải thích bằng thí nghiệm đơn giản sau:
Trang 19 Trong thí dụ trên hai dung dịch được ngăn các bằng một màng bán thấm mà chỉ cho phép nước thẩm thấu qua.Nước
sẽ di chuyển từ bên trái màng xang bên phải màng cho đến khi đạt trạng thái cân bằng.Đó là sự thẩm thấu.Ở đây áp suất thẩm thấu đã thiết lập sự cân bằng này,đó chính là áp suất cần thiết để ngăn ngừa nước chảy ngược từ bên phải màng qua bên trái màng
Nếu so sánh SAP với thí dụ trên,lực hấp dẫn chính là lực ngăn cản nước chuyển động qua màng.Và cross-linking là yếu tố làm cho polymer ngăn cản sự hòa tan hoặc nở không giới hạn.Bởi lực thẩm thấu là một lực có thể thắng bởi lực bằng và ngược chiều no,nếu lưc ép vào SAP đủ lớn,SAP sẽ không thể nở ra
Trang 20 Các polymer siêu thấm hiện tại có thể nở to và
hấp thụ được lượng nước gấp 800 lần trong lượng của nó,giữ được lượng nước này rất lâu trong đất
và chống hạn rất tốt cho cây trồng.Vậy cơ chế nào
đã làm polymer siêu thấm có thể nở ra và chứa
được nhiều nước đến như thế ???
Trang 21Cơ chế giãn nở của Polymer siêu thấm
Trang 22 Với Natri polyacrylate Có hai nhóm chức quan trọng trên
mạch polymer,nhớm carbonyl(COOH) và nhóm Na.Khi
polymer được tiếp cúc với chât lỏng,natri sẽ tách khỏi
carbonyl để tao thành 2 ion.
Nhóm Carbonyl sẽ đẩy lẫn nhau bởi vì chúng cùng mang điện âm,từ đó mạch natripolyacrylate sẽ tháo dần ra và giãn nở thể tích tạo nên trạng thái gel.Sự giãn nở sẽ cho phéo nhiều chất lỏng liên kết với mạch polymer.
Có 4 yêu tó chính tạo nên khả năng hấp thu của
natripolyacrylate đó là liên kết hydro,lực đẩy tĩnh điện,sự
thấm ướt và cross-links giữa các mạch.
Trang 23Polyacrylat,một khi nguyên tử Natri tách khỏi mạch
polymer,nó sẽ chuyển động tự do
-Cross-link giữa mạch polymer sẽ giữ nó khỏi hòa tan trong nước và các chất lỏng khác
Trang 24Bốn yếu tố
phân tử nước thông qua tạo các liên kết hydro.
tháo mạch và tương tác với nhiều phân tử nước hơn
thông qua một màng bán thấm sẽ làm nước chuyển động qua
màng tử nơi có tỷ khối thấp lên cao,cho tơi khi tỷ khối của chúng bằng nhau.Trong trường hợp của Natri Polyacrylat,một khi
nguyên tử Natri tách khỏi mạch polymer,nó sẽ chuyển động tự do
và các chất lỏng khác
Trang 25ỨNG DỤNG TRONG NÔNG NGHIÊP
Một số sản phẩm tại Việt Nam:
AMS-1
VICHEMSAP4000
BIONET-PS
Trang 26AMS-1 có khả năng trương nở gấp 400 lần sau khi hút nước
Trang 28Cơ chế giữ ẩm của polymer siêu thấm
Trang 29Tác dụng
Phân phối nước và phân bón:
cũng điều tiết việc hấp thụ phân bón của cây trồng bằng cách phân phát từ từ phân bón, giảm thất thoát dinh dưỡng, tiết kiệm phân bón.
Cải thiện đất trồng
vật có ích trong đất (phân hủy các chất hữu cơ, cố định đạm, phân giải lân, ngăn chặn hoạt động của một số loại nấm gây hại vùng rễ cây…), do vậy cải thiện lý tính đất, lượng mùn trong đất tăng lên 1,4 - 1,8%, đất tơi xốp và thoáng khí hơn.
http://baolangson.vn/node/47143
Trang 30Sử dụng polymer siêu thấm trong các ứng dụng nông nghiệp
Trang 31
Thanks!