Bitcoin là một Hệ thống thanh toán điện tử ngang hàng cho phép các bên giao dịch với nhau mà không cần sử dụng bất kỳ trung gian bên thứ ba đáng tin cậy nào. Nó là một giải pháp thay thế cho hệ thống tài chính truyền thống của chúng tôi, nơi các khoản thanh toán cần được chuyển qua các tổ chức tài chính. Khi bạn sử dụng Bitcoin, bạn không cần phải tin tưởng vào một thực thể tập trung như chính phủ, ngân hàng hoặc tổ chức tài chính. Ví dụ: trong Hệ thống tài chính truyền thống, việc sử dụng PayPal yêu cầu bạn phải tin tưởng vào khả năng thực hiện giao dịch của PayPal. Thanh toán bằng thẻ Mastercard của bạn yêu cầu bạn tin tưởng Mastercard, ngân hàng của bạn, ngân hàng của người bán và các bên xử lý thanh toán khác để thực hiện giao dịch của bạn.
Trang 1PHẦN 1: BITCOIN LÀ GÌ?
CHƯƠNG 1: BITCOIN VÀ TIỀN
Bitcoin là một Hệ thống thanh toán điện tử ngang hàng cho phép các bên giao dịch với nhau mà không cần sử dụng bất kỳ trung gian bên thứ ba đáng tin cậy nào Nó là một giải pháp thay thế cho hệ thống tài chính truyền thống của chúng tôi, nơi các khoản thanh toán cần được chuyển qua các tổ chức tài chính
Khi bạn sử dụng Bitcoin, bạn không cần phải tin tưởng vào một thực thể tập trung như chính phủ, ngân hàng hoặc tổ chức tài chính Ví dụ: trong Hệ thống tài chính truyền thống, việc sử dụng PayPal yêu cầu bạn phải tin tưởng vào khả năng thực hiện giao dịch của PayPal Thanh toán bằng thẻ Mastercard của bạn yêu cầu bạn tin tưởng Mastercard, ngân hàng của bạn, ngân hàng của người bán và các bên xử lý thanh toán khác để thực hiện giao dịch của bạn
Ngay cả việc sử dụng tiền mặt cũng đòi hỏi bạn và đối tác của bạn phải tin tưởng các quan chức chính phủ của bạn Gần đây nhất là vào năm 2016, Thủ tướng Ấn Độ đã hủy bỏ tiền giấy mệnh giá 500 và 1.000 rupee, gây ra
sự biến động đáng kể ngay lập tức.1
Bitcoin là một giao thức thanh toán và bản thân nó là một loại tiền điện tử Giao thức này là một mạng thanh toán cho phép các giao dịch được định
Trang 2một công nghệ mới được gọi là
Trang 3Bitcoin and Money
chuỗi khối Bitcoin còn được gọi là tiền điện tử, một loại tiền ảo, vì các giao dịch được bảo mật bằng mật mã
Vì mục đích của cuốn sách này, chúng tôi sẽ đại diện cho 'Bitcoin' với chữ 'B' được viết hoa bất cứ khi nào chúng tôi đề cập đến giao thức Bitcoin và 'bitcoin' với chữ 'b' viết thường khi chúng tôi đề cập đến tiền điện tử bitcoin
Bitcoin khác biệt với các loại tiền tệ fiat truyền thống vì nó không được hỗ trợ bởi bất kỳ chính phủ, ngân hàng trung ương hoặc cơ quan tập trung nào Thay vào đó, nó được tạo, lưu trữ và phân phối kỹ thuật số trên một sổ cái phi tập trung, công khai tuân theo một bộ quy tắc đơn giản nghiêm ngặt
Đây là triết lý đã tạo ra Bitcoin—khả năng vận hành một hệ thống tài chính theo cách phi tập trung mà không cần phải tin tưởng vào bất kỳ trung gian tập trung nào
“Thế là đủ rồi người dân trong nước không hiểu Hệ thống ngân hàng và tiền tệ của chúng ta, vì nếu họ hiểu, tôi tin rằng 'sẽ có một cuộc cách mạng trước sáng mai ”
—Trích dẫn của Henry Ford
“Tiền của Chính phủ” là thứ được gọi là tiền pháp định, hay nói một cách
đơn giản là “Tiền theo Nghị định”
Fiat có nguồn gốc từ tiếng Latinh “fiat”, về cơ bản có nghĩa là “hãy để nó
được thực hiện” Fiat đã được coi là tiền vì nó được các chính phủ ủy quyền
là đấu thầu hợp pháp theo luật và do đó phải được chấp nhận như một hình thức thanh toán hợp lệ dưới sự giám sát của khu vực pháp lý của chúng tôi Với hầu hết mọi thứ trong chính phủ, tiền được xử lý theo cách tiếp cận từ trên xuống Các nhà lãnh đạo quốc gia quyết định mọi khía cạnh của Hệ
Trang 4thống tiền tệ và những người bình thường tuân theo các quy tắc đã được đặt ra
Hệ thống tài chính nhiều lớp của Fiat so với hệ thống ngang hàng của Bitcoin
Trong một thế giới lý tưởng, một hệ thống tiền tệ fiat từ trên xuống không
tệ đến thế Rốt cuộc, không phải ai cũng là chuyên gia về kinh tế và tài chính; hoàn toàn có thể chấp nhận được khi chỉ sử dụng một hệ thống chuyển giao giá trị mạnh mẽ mà không cần phải lo lắng về bất cứ điều gì khi một người tiếp tục cuộc sống hàng ngày của họ
Tuy nhiên, trong khoảng một thế kỷ qua, điều này đã không xảy ra
Không đi sâu vào chi tiết, các quy tắc quản lý tiền giấy, cụ thể hơn là Đô la
Mỹ, đã thay đổi vào năm 1913 2 Tiền giấy từng được “bảo đảm bằng vàng”
đã trở thành tiền giấy “được bảo đảm bởi chính phủ” Trong giai đoạn này, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) ít nhất đã cố gắng ràng buộc giá trị của đồng
đô la với vàng Mọi thứ trở nên tồi tệ hơn vào năm 1971 khi Fed
Trang 5Bitcoin and Money
đã ngừng cố gắng và quyết định rằng Đô la đáng giá bất cứ thứ gì nó nói
là đáng giá
Dữ liệu từ Cục Dự trữ Liên bang St Louis
Khủng hoảng tài chính 2008
Những điều trên đặt bối cảnh cho những gì sắp xảy ra khi toàn bộ nền kinh
tế thế giới sụp đổ trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008
Cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 tại Hoa Kỳ là một trong những thảm họa kinh tế tồi tệ nhất trong lịch sử, làm sụp đổ hệ thống tài chính và ngân hàng của thế giới.3 Nhiều tổ chức tài chính và ngân hàng lớn sụp đổ một cách bi thảm Trong số những người ngã xuống có Lehman Brothers và Bear Stearns
Cuộc khủng hoảng này bắt nguồn từ các khoản vay thế chấp dưới chuẩn, nói một cách đơn giản là các khoản vay được cấp cho những người đi vay
có rủi ro cao không đủ điều kiện nhận các khoản vay thông thường 4Những
Trang 6khoản vay này sau đó được đóng gói lại nhiều lần thành các công cụ phái sinh phức tạp Các khoản nợ xấu kết hợp với các hành vi gian lận phổ biến
ở các tổ chức tài chính khác nhau đã làm trầm trọng thêm bong bóng nhà đất Nó đã tạo ra một quả bom hẹn giờ tích tắc mà cuối cùng đã nổ tung trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008
Nguyên nhân chính gây ra cuộc khủng hoảng tín dụng là giả định ngây thơ rằng lãi suất sẽ tiếp tục ở mức thấp và giá nhà ở sẽ tiếp tục tăng giá Khi cả hai giả định này bị phá vỡ, nhiều người vay dưới chuẩn không thể trả được các khoản vay mua nhà của họ và bị ngân hàng thu hồi nhà
Điều này gây ra một hiệu ứng gợn tàn phá cho nền kinh tế Để cứu vãn nền kinh tế, Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã giải cứu các ngân hàng 'quá lớn để sụp đổ'.5
Cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đã làm nổi bật sự mong manh của hệ thống tài chính và ngân hàng truyền thống của chúng ta Các ngân hàng được cho là cơ quan trung ương đáng tin cậy bảo vệ số tiền chúng ta gửi và quản
lý sức khỏe hệ thống tiền tệ của chúng ta Tuy nhiên, họ đã thất bại thảm hại để làm như vậy
Sự ra đời của một giải pháp thay thế tài chính
Trong bối cảnh khủng hoảng tiền tệ toàn cầu này, whitepaper Bitcoin đã được xuất bản dưới tên giả bởi một thực thể có tên là “Satoshi Nakamoto” Satoshi đã phát hành sách trắng Bitcoin trên một danh sách gửi thư tập trung vào mật mã học vào ngày 31 tháng 10 năm 2008 6Sách trắng dài 9 trang phác thảo một hệ thống tài chính mới với một loại tiền điện tử mới có tên là bitcoin
Sự xuất hiện đột ngột của whitepaper Bitcoin trong giai đoạn này gần như
là một sự trùng hợp ngẫu nhiên Cùng với sự mất lòng tin ngày càng tăng đối với Hệ thống tài chính fiat vào thời điểm đó, Bitcoin đã trở nên phổ biến
từ một diễn đàn trực tuyến ít người biết đến thành một giải pháp thay thế
Trang 7Bitcoin and Money
tài chính khả thi hiện nay
Vào ngày 3 tháng 1 năm 2009, Genesis Block đã bắt đầu Mạng Bitcoin, đưa
Hệ thống thanh toán phi tập trung đầu tiên trên thế giới vào cuộc sống.8 Kết quả là mạng thanh toán thay thế cho phép chuyển giá trị qua Internet bằng phương thức điện tử ngang hàng mà không cần cần có một cơ quan tập trung giám sát giao dịch
00000000 01 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00
00000010 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00 00
00000020 00 00 00 00 3b A3 biê
n tập
000000A0 60 6F 72 20 6F 6E 20 62 72 69 6E 6B 20 6F 66 20 lor trên bờ vực của
00000080 73 65 63 6F 6E 64 20 62 61 69 60 6F 75 74 20 66 bai doi thuong f
g ngu yên
3F 40 EF 38 C4 9bàê ahuIọ%?L'i8A 00000100
E5 28
1E 68 C1 F1
12 10
DE 5F
5C AC
38 00 40 00
F7
00
BA 00
08 80 57 ÓU.ả.Á.b\8M+2 w
ỖLP+kfi._-« .
Là khối đầu tiên trên chuỗi khối Bitcoin, Khối Genesis là duy nhất vì nó không chứa tham chiếu khối trước đó so với các khối được khai thác tiếp theo Có vẻ như Satoshi đã nhận thức đầy đủ về những thất bại tài chính vào thời điểm đó và hiểu rằng việc phát minh ra Bitcoin là một thách thức
rõ ràng đối với các tổ chức tài chính và tiền tệ Trong Khối Genesis, Satoshi
đã để lại một chuỗi ký tự có thể đóng vai trò là mục đích của Bitcoin cũng như dấu thời gian để chứng minh rằng Bitcoin đã bắt đầu vào chính ngày
Trang 8
CÁC
Thứ bảy, ngày 3 tháng 1 năm 2009timesonline.co.uk No 69523 XX £1,50
cứu trợ thứ hai cho các
ngân hàngCó thể cần hàng tỷ đô la khi siết chặt quá trình
thanh toán
Francis Elliott Depoty Giám
đốc Chính sách GaryOuncan
Ecónorács Biên tập viên
Alistair Darling đã bị buộc phải
xem xét một gói cứu trợ thứ hai
cho các ngân hàng khi tình trạng
nợ xấu cho vay trở nên tồi tệ hơn.
Thủ tướng sẽ quyết định trong
vòng vài tuần xem có nên bơm
thêm hàng tỷ đô la vào nền kinh tế
quốc tế hay không vì có bằng
chứng cho thấy khoản quốc hữu
giiárantccs để huy động tiền riêng
hoặc mua np "tài sản độc hại", The
Times đã tìm thấy.
Ngân hàng Anh tiết lộ ngày hôm
qua-ngày đó bất chấp sức ép dữ dội, các baiiks đã hạn chế cho vay trong quý cuối cùng của năm ngoái và lên kế hoạch hạn chế chặt chẽ hơn trong các tháng Corning Kết quả của nó
sẽ là) Alann Kho bạc
Ngân hàng dự kiến sẽ thực hiện một chiến dịch tích cực hơn nữa trong cuối tuần này bằng cách cắt giảm mức lãi suất cơ bản của đồng tiền điện tử là 2 mỗi ccnt Làm như vậy sẽ giảm chi phí cho các khoản vay MÍng nhưng có ít eơecl về các khoản vay có sẵn ngày hôm nay
v.v Các nguồn tin hội trường cho biết các bộ trưởng có kế hoạch lo 'kiềm chế các ngân hàng trong tình trạng sôi sục"
nhưng chấp nhận rằng họ đã phục mức cho vay Chính thức
về những bảo lãnh do Nhà nước hậu thuẫn để khuyến
oí ý định đang được thảo luận
hộ họ bằng trái phiếu chính phủ Các tài sản độc hại, bị đổ lỗi (đầu độc Hệ thống tài chính,
sẽ được đặt trong một Nhà nước tẽhiclcor 'Ixxi Ixink' sẽ
Michacl Shccn Frost, Nixon
và tôi
bà mẹ đi làm
Detox theo phong cách Spa tốt nhất hành tinh
Du lịch
Rushdie cá hồi tôi sẽ không kết hôn
Giết người khổng lồ? hướng dẫn FA Cúp vòng 3
hai cho các ngân hàng” từ ngày
3 tháng 1 năm 2009
Trang 9Bitcoin and Money
Sự thật thú vị
Phần thưởng khối 50 BTC đầu tiên trong Khối Genesis là không thể sử dụng được Cho đến ngày nay, vẫn còn là một bí ẩn nếu Satoshi Nakamoto cố tình
mã hóa nó thành không thể chuyển nhượng hay nếu đó là một sai lầm
Địa chỉ người nhận phần thưởng của GenesisBlock
Satoshi, đã nhận được quyên góp từ người hâm mộ 8 Tại thời điểm viết bài,
nó đã tích lũy được tổng cộng 68,3 BTC
Đặc điểm của Bitcoin
Đây là một số đặc điểm cốt lõi của Bitcoin khiến nó trở nên độc nhất:
1 Chính sách tiền tệ rõ ràng
2 Hệ thống ngang hàng , không cần cấp phép
3 Sổ cái mã nguồn mở, minh bạch và phi tập trung
4 Có khả năng thay thế cao, bền, di động và có thể chia nhỏ
5 tiền kỹ thuật số
1 Chính sách tiền tệ được xác định rõ ràng
Một đặc điểm quan trọng của bitcoin là nó là một loại tiền tệ phi tập trung, không giống như tiền tệ fiat được kiểm soát bởi một cơ quan tập trung như ngân hàng trung ương
Các ngân hàng trung ương có khả năng phát hành tiền mới theo ý muốn của họ Theo Ngân hàng Trung ương Châu Âu, “Các ngân hàng trung ương được bảo vệ khỏi mất khả năng thanh toán nhờ khả năng tạo tiền và do đó có thể hoạt động với vốn chủ sở hữu âm.”
Nhớ lại cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đã được đề cập trước
đó Với sự trợ giúp của Fed, Nới lỏng định lượng (QE) đã được sử dụng để cứu vãn cuộc khủng hoảng Điều này làm nổi bật sự kiểm soát to lớn mà các ngân hàng trung ương có liên quan đến chính sách
Trang 10tiền tệ
Một tính năng chính của Bitcoin là tính khan hiếm của nó—sẽ chỉ có 21 triệu bitcoin được lưu hành Giới hạn này là cuối cùng và không thể thay đổi Bitcoin khác biệt với tiền tệ fiat truyền thống với nguồn cung
vô hạn
Bitcoin cũng tương tự như vàng theo nghĩa là nó phải được khai thác
để đưa vào lưu thông Tuy nhiên, không giống như vàng cần được khai thác vật lý trong quặng thực tế, bitcoin được khai thác kỹ thuật số 9Đây
là lý do tại sao bitcoin thường được gọi là “vàng kỹ thuật số”
Đối với mỗi khối được tạo, bitcoin mới sẽ được khai thác dưới dạng phần thưởng khối cho những người khai thác Bitcoin Điều này sẽ được giải thích chi tiết trong các chương tới Tại thời điểm viết bài, 18,5 triệu bitcoin, hoặc hơn hai phần ba tổng số bitcoin đã được khai thác
Trang 11Bitcoin and Money
cũng như Nhà cung cấp dịch vụ tùy thuộc vào yêu cầu của ngân hàng của Alice và Bob
Hệ thống gửi tiền này thể hiện sự kém hiệu quả và quan liêu Mỗi công
ty có thể tính phí, làm cho giao dịch trở nên đắt đỏ Ngoài ra còn có các luật chuyển tiền khác nhau cần phải được tuân theo
Ví dụ: nếu Alice là công dân Hoa Kỳ và Bob là người Iran, giao dịch sẽ không bao giờ xảy ra do luật trừng phạt quốc tế 13
Ngay cả khi một giao dịch xảy ra tại địa phương, các chính phủ có thể tùy ý hủy bỏ giao dịch hoặc thậm chí tịch thu toàn bộ số tiền
Vào tháng 7 năm 2020, Hồng Kông đã thông qua luật cho phép chính phủ đóng băng tài khoản ngân hàng và tài sản của những người bị coi
là “gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia”.10 11Lời đe dọa này có thể được
sử dụng như một công cụ để đàn áp quyền tự do ngôn luận của người dân trong bối cảnh bất ổn chính trị đang diễn ra
Sử dụng Bitcoin, các trung gian như ngân hàng hoặc bộ xử lý thanh toán không còn cần thiết để giám sát các giao dịch Chúng ta hãy xem kịch bản nếu Alice chuyển số bitcoin trị giá 1.000 đô la cho Bob:
10 (2020, ngày 9 tháng 10) Lệnh trừng phạt Iran: Hoa Kỳ có động thái cô lập các ngân hàng 'lớn' — BBC News Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2021, từ https:/ Ị
www.bbc.com/news/world-middle-east- 54476894
11 (2020, ngày 6 tháng 7) Luật an ninh Hồng Kông: Cảnh sát trao quyền làm Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2020, từ http s:/ Ị hongkongfp com/2020/07/06/bre aking-hong- kong- an ninh-luật-cảnh-sát-trao-quyền-để-làm-không-không-tìm-kiếm-đóng-đông-tài- sản-chặn- comms-kiểm soát-internet/
Trang 12Sử dụng mạng Bitcoin, Alice trực tiếp chuyển giá trị cho Bob mà không cần bất kỳ sự cho phép nào từ bất kỳ ai, do đó có thuật ngữ “peer-to-peer” Việc loại bỏ các bên trung gian như ngân hàng là rất sâu sắc vì điều này bỏ qua nhiều vấn đề tiềm ẩn liên quan đến chính quyền trung ương và bên thứ ba
Bằng cách loại bỏ các bên thứ ba khỏi quá trình chuyển giao giá trị, chúng tôi loại bỏ khả năng những người trung gian này có thẩm quyền đối với các giao dịch tài chính của chúng tôi PayPal nổi tiếng với việc đóng băng tài khoản của người dùng vì nhiều lý do; bạn có thể tìm thấy nhiều người phàn nàn về vấn đề này trực tuyến.12
Bitcoin cho phép chúng tôi có toàn quyền kiểm soát tài sản của chính mình mà không cần phải tin tưởng vào bất kỳ tổ chức hoặc bên thứ ba nào Với sự kiểm soát này, không ai có thể đơn phương đóng băng hoặc thu hồi tài sản của chúng tôi mà không có sự cho phép của chúng tôi
Quyền lực bây giờ quay trở lại với các cá nhân Bất kỳ ai, bất kể họ là ai
và ở đâu, giờ đây đều có thể trực tiếp tham gia vào việc chuyển giao giá trị và hoạt động kinh tế với người khác mà không cần sự cho phép của
12 (2018, ngày 21 tháng 8) Giới hạn tài khoản PayPal: chúng là gì và bạn có thể làm gì Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2020, từ
https://www.paypal.com/us/brc/article/under Hiểu-account-limitations
Trang 13Bitcoin and Money
bất kỳ bên thứ ba nào
Giao thức Bitcoin, bộ mã cung cấp năng lượng cho mạng Bitcoin, được phát hành theo Giấy phép MIT, thường được gọi là phần mềm nguồn
sao chép và đề xuất cải tiến Bất kỳ ai cũng có thể tự do đề xuất các cải tiến đối với Bitcoin, từ đó sắp xếp các ưu đãi giữa cộng đồng Bitcoin.15
Sổ cái Bitcoin được phân phối trên toàn cầu Nó được phân cấp và không một thực thể đơn lẻ nào có thể giả mạo hoặc thao túng dữ liệu
có trong chuỗi khối Bất kỳ ai cố gắng đơn phương thao túng dữ liệu trên sổ cái của họ sẽ bị phát hiện ngay lập tức vì sổ cái của họ sẽ không giống với sổ cái do những người khác duy trì
Điều này có nghĩa là không ai hoàn toàn sở hữu hoặc kiểm soát Bitcoin Không có thực thể nào—kể cả chính phủ—có thể tiêu diệt sự tồn tại của Bitcoin
Để đưa ra một phép loại suy đơn giản nhằm giải thích khái niệm sổ cái phi tập trung này, chúng ta hãy xem một trò chơi Monopoly được chơi giữa 4 người bạn Thay vì phân phát tiền giấy Monopoly cho cả 4 người chơi trong trò chơi, mỗi người chơi sẽ được phát một cuốn sổ trắng và một cây bút Mỗi người chơi sẽ ghi lại số tiền mà cả 4 người chơi có ở mỗi lượt trong quá trình chơi
Sau mỗi lượt, mọi người tạm dừng để kiểm tra sổ ghi chép của nhau để đảm bảo rằng nó khớp với hồ sơ của những người khác Bằng cách này, bất kỳ người chơi nào cố gắng gian lận sẽ bị bắt quả tang ngay lập
13 (nd) bitcoin/ SAO CHÉP tại bitcoin chính/ bitcoin GitHub Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2020, từ https://github.com/bitcoin/bitcoin/blob/master/COPYING
14 (nd) Phần mềm mã nguồn mở là gì? | Mã nguồn mở.com Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2020, từ https://opensource.com/resources/what-open-source
15 (2018, ngày 15 tháng 12) Ai kiểm soát Bitcoin Core? - Nhận thức về Cypherpunk Truy cập ngày 24 tháng 11 năm 2020, từ https://blog.lopp.net/who-controls-bitcoin-core-/
Trang 14tức và có thể dễ dàng bị loại khỏi trò chơi
4 Có khả năng thay thế cao, bền, di động và có thể chia được
Bitcoin cũng là một loại tiền có tính thay thế cao, bền, di động và có thể chia được
Tính linh hoạt là một khái niệm trong đó mọi thứ có thể hoán đổi cho
thế bằng một bitcoin khác
Bitcoin cũng có độ bền cao vì nó không thể dễ dàng bị phá hủy bởi các yếu tố tự nhiên không giống như tiền giấy Miễn là các khóa riêng cho bitcoin của bạn được lưu trữ an toàn và không bị mất, bạn sẽ có quyền truy cập vào bitcoin của mình
Bởi vì bitcoin là một dạng tiền kỹ thuật số nên nó rất dễ mang theo Bạn có thể mang theo toàn bộ tài sản ròng của mình mọi lúc mọi nơi chỉ bằng các khóa riêng tư Điều này đặc biệt quan trọng đối với những người sống ở các quốc gia không có chính phủ ổn định Với bitcoin, những người này có thể đóng gói hành lý và chuyển đến một quốc gia
ổn định trong khi vẫn giữ được tài sản của mình
Bitcoin cũng chia hết cho 8 chữ số thập phân Đơn vị nhỏ nhất của bitcoin là 0,00000001 BTC, còn được gọi là satoshi Điều này được đặt tên như một lời tri ân dành cho người tạo ra Bitcoin, Satoshi Nakamoto Điều này có nghĩa là bạn không cần gửi hoặc sở hữu toàn bộ 1 bitcoin
mà có thể gửi một phần nhỏ bitcoin để thanh toán hàng hóa và dịch vụ
5 Tiền kỹ thuật số
Trở thành một loại tiền kỹ thuật số rất quan trọng vì điều đó có nghĩa
là số tiền chúng ta sử dụng có thể dễ dàng được lập trình để thực hiện những việc có tính tùy biến cao
Antony Lewis đã đề cập trong bài viết của mình rằng tiền trong tài khoản ngân hàng của bạn không thực sự có thể lập trình được vì tiền trong mỗi ngân hàng là khác nhau về mặt kỹ thuật Đô la ở Citibank và
Trang 15Bitcoin and Money
JP Morgan có các thỏa thuận pháp lý khác nhau và có logic và ràng buộc khác nhau.16
Bởi vì không có sổ cái tham chiếu số tiền được lưu trữ trong các tài khoản ngân hàng khác nhau, điều này khiến tiền khó được lập trình để tuân theo các quy tắc nhất định
Với Bitcoin, có sổ cái bitcoin nơi các lập trình viên có thể đặt ra các quy tắc để lập trình ký quỹ, công chứng, thiết kế các khoản thanh toán và
cổ tức 17Khái niệm về tiền mặt phổ quát này sẽ ngày càng trở nên quan trọng khi chúng ta hướng tới thanh toán giữa các máy trong tương lai
Bitcoin so với vàng so với tiền tệ Fiat
Bitcoin thường được so sánh với vàng và các loại tiền tệ fiat như Đô la Mỹ
Có một số điểm tương đồng và khác biệt giữa các loại tài sản khác nhau này Bảng này ở đây cung cấp một bản tóm tắt về các đặc điểm khác nhau của bitcoin so với vàng và tiền tệ fiat:
Có thể thay thế (Có thể
An toàn (Không thể làm
16 (2020, ngày 26 tháng 4) Tiền thực sự có thể lập trình là gì? — Linkedln Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2020, từ https://www.linkedin.com/pulse/what-actually- lập-trình-tiền- antony-lewis
17 (2013, ngày 10 tháng 9) Inside Bitcoin, Tiền tệ có thể lập trình cho kỹ thuật số của chúng tôi Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2020, từ
https://techcrunch.com/2013/09/10/disrupt-sf-13- bitcoin-panel/
Trang 16Dễ dàng giao dịch Thấp Cao Cao
1 Phương tiện trao đổi
2 Lưu trữ giá trị
3 Đơn vị tài khoản
Phương tiện trao đổi
Là một phương tiện trao đổi, bitcoin thực hiện chức năng này của tiền vì các khoản thanh toán có thể được thực hiện bất cứ lúc nào theo phương thức ngang hàng mà không cần bất kỳ bên thứ ba nào Không ai cần phê duyệt giao dịch của bạn hoặc thậm chí có khả năng ngăn bạn thực hiện giao dịch của mình
Điều đó đang được nói, bitcoin đã không đạt được sự chấp nhận rộng rãi trên toàn cầu và do đó không được coi là một phương tiện trao đổi phù hợp trên toàn cầu Bitcoin phổ biến trong cộng đồng những người ủng hộ và được sử dụng thay thế cho nhau như một phương tiện trao đổi phù hợp Trên thực tế, nhiều người trong cộng đồng Bitcoin thực sự thích được trả bằng bitcoin hơn
Mặc dù chi phí thấp hơn để các thương gia chấp nhận bitcoin, nhưng nó vẫn hiếm khi được chấp nhận bởi các thương nhân ở cấp độ toàn cầu do
sự phổ biến của thẻ tín dụng Tuy nhiên, có một số thương nhân chấp nhận
Trang 17Bitcoin and Money
bitcoin bằng bộ xử lý thanh toán tiền điện tử Điều này cho phép bạn thanh toán bằng bitcoin, sau đó chuyển đổi thành tiền pháp định cho người bán
Ở các nền kinh tế kém ổn định hơn, chúng tôi thấy bitcoin được sử dụng như một giải pháp thay thế cho các loại tiền tệ pháp định để thanh toán Điều này có thể là do quản lý kinh tế vĩ mô yếu kém như lạm phát cao và sự mất giá của đồng tiền định danh
do tính chất không ổn định của nó
Tuy nhiên, về lâu dài, nó có thể là một kho lưu trữ giá trị tuyệt vời so với tiền tệ fiat Tương tự như vàng, bitcoin được coi là một kho lưu trữ giá trị dài hạn tuyệt vời do sự khan hiếm và nguồn cung hữu hạn của nó Bản chất khan hiếm này dẫn đến việc bitcoin thường được gọi là “vàng kỹ thuật số” Trong khi vàng đã được xác định là hàng hóa trú ẩn an toàn trong hàng nghìn năm, thì bitcoin chỉ cho đến gần đây mới được coi là tài sản an toàn Tiền pháp định của chúng tôi liên tục bị lạm phát mỗi năm Sử dụng máy tính lạm phát với dữ liệu Chỉ số giá tiêu dùng của Hoa Kỳ, một mặt hàng được mua với giá 1 đô la vào năm 2000 sẽ khiến bạn mất 1,51 đô la vào năm
2020 Điều này có nghĩa là giá trị 18của Đô la Mỹ đã giảm 51% chỉ trong 20 năm qua
Ở các quốc gia có nền kinh tế không ổn định như Venezuela, Zimbabwe và Argentina, người dân đã mất tiền tiết kiệm cả đời do siêu lạm phát do chính sách tiền tệ của quốc gia quản lý yếu kém Nhiều người không có lựa chọn nào khác để giữ lại tài sản của mình và nhiều người đã sử dụng bitcoin như
18 (nd) Máy tính lạm phát Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2021, từ
https://www.usinflationcalculator.com/
Trang 18một kho lưu trữ giá trị để chống lại đồng nội tệ đang bị xói mòn của họ
Nơi trú ẩn an toàn cho các quốc gia gặp khó khăn
Các quốc gia gặp khó khăn như Venezuela, Zimbabwe và Argentina đang phải hứng chịu một trong những cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất thời hiện đại Sự bất ổn chính trị và các chính sách tiền tệ bị bóp méo của họ đã gây ra siêu lạm phát cực độ và làm giảm giá trị của các loại tiền tệ fiat của họ trên thực tế Ví dụ, lạm phát ở Venezuela là 1.700.000% vào năm 2018 19
Bitcoin đã trở nên đặc biệt phù hợp ở các quận này để cư dân phòng ngừa rủi
ro trước tiền tệ fiat đang bị ăn mòn nhanh chóng của họ Do đó, việc chấp nhận tiền điện tử đã tăng vọt ở Venezuela, xếp thứ 3 trên Chỉ số chấp nhận tiền điện tử toàn cầu của Chainalysis vào năm 2020 20
Đơn vị tài khoản
Là một đơn vị tài khoản, bitcoin không hoạt động tốt do tính chất không ổn định của nó so với các loại tiền tệ fiat Với giá bitcoin liên tục dao động, giá trị kinh tế thực của hàng hóa và Dịch vụ trở nên khó xác định, đo lường và
so sánh Điều này làm cho việc định giá các mặt hàng bằng bitcoin trở nên
19 (nd) Inflación de 2018 cerró en 1.698,488%, según la Asamblea Truy cập ngày 26 tháng
11 năm 2020, từ https://efectococuyo.com/economia/inflacion-de-2018-cerro-en-1-698- 488-segun-la-asamblea-nacional/
20 (2020, ngày 27 tháng 8) Sử dụng tiền điện tử ở Venezuela — Chainalysis blog Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2020, từ http s:// blog chainalysis com / report / venezuela- thị trường tiền điện tử-2020
21 (nd) Tại sao Bitcoin không phải là một lựa chọn tiền tệ khả thi — Kiến thức Truy cập ngày 24 tháng 11 năm 2020, từ
https://kw.wharton.upenn.edu/kwfellows/files/2018/06/2018-08-30-Bitcoin-Student- Sê-ri.pdf
Trang 19Bitcoin and Money
Chúng tôi chưa đạt đến giai đoạn mà sự biến động giá của bitcoin giảm xuống và mọi người có thể định giá hàng hóa và dịch vụ bằng bitcoin Một
số người đã suy đoán rằng sự biến động sẽ giảm khi bitcoin đáo hạn nhưng chúng tôi vẫn chưa thấy câu chuyện này diễn ra
Bitcoin chia hết cho chữ số thập phân thứ tám, xuống tới 0,00000001 BTC, tương đương với một satoshi Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có một xu hướng tăng mạnh trong việc sử dụng mức độ chính xác cao nhất hiện có của bitcoin (một satoshi) trong những năm qua, cho thấy rằng ý tưởng bitcoin là một đơn vị tài khoản vẫn là một giấc mơ viển vông.22
Sự thật thú vị
Vào ngày 22 tháng 5 năm 2010, Laszlo Hanyecz đã mua 2 chiếc pizza Domino với 10.000 bitcoin 23 Ông được biết đến là người đầu tiên thực hiện giao dịch thương mại bằng bitcoin Tại thời điểm viết bài, 10.000 BTC trị giá tới 130 triệu đô la!
Kể từ đó, ngày 22 tháng 5 đã được cộng đồng tổ chức hàng năm với tên gọi “Ngày Pizza Bitcoin”
Bớt tư tưởng
Nói chung, điều quan trọng là phải nhận ra rằng sự ra đời của Bitcoin không nhằm mục đích thay thế các loại tiền tệ fiat mà bạn sử dụng để mua lượng caffeine hàng ngày của mình
Thay vào đó, sự tồn tại chính của Bitcoin nhằm cung cấp một hệ thống tài chính thay thế có thể hoạt động mà không cần phải tin tưởng và dựa vào các tổ chức tài chính của bên thứ ba Sự ra đời của Bitcoin đã cách mạng hóa cách chúng ta thực hiện các giao dịch bằng hệ thống thanh toán ngang
22 (2020, ngày 27 tháng 1) Tăng trưởng ở mức độ chính xác của Bitcoin — Blog
BitMEX Truy cập ngày 24 tháng 11 năm 2020, từ transaction- đầu ra-giá trị-chính xác/
https://blog.bitmex.com/bitcoin-23 (2010, ngày 18 tháng 5) Pizza cho bitcoin? — Diễn đàn Bitcoin Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2021, từ https:// /bitcointalk.org/index.php?topic=137.0
Trang 20hàng, phi tập trung.
Trang 21CHƯƠNG 2: GIẢI PHẪU BITCOIN
Bây giờ bạn đã hiểu về nguồn gốc, sự ra đời và lý do của Bitcoin, hãy cùng tìm hiểu xem Bitcoin hoạt động như thế nào
Bitcoin được thiết lập để trở thành một Hệ thống tiền mặt kỹ thuật số ngang hàng không yêu cầu bên trung gian giải quyết giao dịch Bằng cách phi tập trung hóa, dân chủ hóa và cho phép mọi người trên thế giới truy cập vào một mạng thanh toán không được phép duy nhất, Bitcoin phá vỡ hệ thống tài chính truyền thống giống như cách mà Internet đã làm với thông tin và phương tiện truyền thông.24
Để thực hiện điều này, Satoshi đã thiết kế một hệ thống sổ cái phân tán, nơi mọi người tham gia mạng có thể kiểm tra và xác minh mọi giao dịch trong mạng Chúng tôi sẽ khám phá cách bạn với tư cách là một cá nhân cũng có thể làm như vậy, sau khi trang bị cho mình kiến thức về một số thuật ngữ
và khái niệm trong mạng Bitcoin
Chương sau khám phá giải phẫu của Bitcoin và chuỗi khối cơ bản của nó
Sẽ có một số thuật ngữ kỹ thuật có thể không hữu ích ngay lập tức cho việc
sử dụng hàng ngày của bạn Tuy nhiên, như người ta nói, bạn không cần phải hiểu bộ chế hòa khí để lái ô tô, nhưng biết như vậy có thể giúp bạn
24 Antonopoulos, Andreas M (2017) Internet tiền tệ Merle Bloom
Trang 22tiết kiệm chi phí
Sổ Cái Bitcoin
Một cách để hình dung hoạt động của chuỗi khối Bitcoin là mở rộng dựa trên phép loại suy Độc quyền mà chúng tôi đã đề cập ngắn gọn trong chương trước Chúng tôi tưởng tượng một trò chơi Monopoly được chơi giữa bốn người bạn Hãy gọi những người chơi trong trò chơi này là Alice, Bob, Charlie và Debbie
Thay vì phân phát tiền giấy Monopoly thông thường cho cả bốn người chơi, thay vào đó, một cuốn sổ trắng và bút được đưa cho mỗi người chơi Mỗi người chơi sẽ ghi lại các giao dịch được thực hiện bởi tất cả người chơi trong trò chơi
Để đơn giản, chúng ta sẽ giả định như sau đối với trò chơi Monopoly:
1 Người chơi bắt đầu ở các phần khác nhau của bảng và có 10 BTC mỗi phần
2 Họ cũng sẽ được lựa chọn ngẫu nhiên các tài sản Độc quyền mà họ
sẽ trả tiền thuê cho nhau
3 Với mỗi lượt, các giao dịch được ghi lại trên một trang mới trong sổ ghi chép và chỉ một người chơi có thể vượt qua “Đi” trong mỗi vòng
để nhận phần thưởng 50 BTC
Sổ ghi chép được phân phối cho cả bốn người chơi có thể được coi là chuỗi khối phi tập trung tương tự như chuỗi khối Bitcoin lưu trữ tất cả các giao
dịch trong mạng
Bắt đầu trò chơi độc quyền
Giả sử trò chơi bắt đầu vào ngày 1 tháng 11 năm 2020 lúc 8:00 sáng và các hành động sau diễn ra trong vòng đầu tiên của trò chơi này:
1 Alice đáp xuống tài sản của Bob và trả cho Bob 1 BTC
2 Bob đáp xuống tài sản của Charlie và trả cho Charlie 5 BTC
3 Charlie đã vượt qua Go và nhận được 50 BTC (Lưu ý: Charlie vượt
qua Go có thể được coi là nhận được phần thưởng khối Thông tin
thêm về điều này sau.)
4 Debbie tung xúc xắc, nhưng không rơi vào tài sản của bất kỳ ai
Trang 23Anatomy of Bitcoin
23
Vòng kết thúc sau khi tất cả người chơi tung xúc xắc Bây giờ, hãy tưởng
tượng cả bốn người chơi đều ghi giống nhau vào sổ ghi chép của họ, sau đó
kiểm tra chéo lẫn nhau để đảm bảo rằng tất cả họ đều có thông tin giống
nhau Giao dịch sẽ giống như thế này trên sổ ghi chép của mỗi người chơi
Trang 24Ngày 1 tháng 11 năm 2020
(8:00-8:10AM)
giao dịch
Alice đã trả cho Bob 1 BTC
Bob đã trả cho Charlie 5 BTC
Charlie nhận được 50 BTC
Khi mọi người đã xác thực rằng tất cả các giao dịch của họ khớp với giao
dịch của những người khác, chúng tôi gọi đó là kết thúc vòng Do đó, tất cả
người chơi đã đạt được sự đồng thuận về trạng thái số dư của tất cả người
chơi Trang đầu tiên của cuốn sổ này khá giống với khối đầu tiên của chuỗi
khối Bitcoin Vào cuối Vòng 1, chúng tôi đã thấy các hành động sau:
Người chơi hành động
Alice Hạ cánh trên tài sản của Bob (Đã trả cho Bob 1 BTC)
Bob Hạ cánh trên tài sản của Charlie (Trả cho Charlie 5 BTC)
Charlie Đã vượt qua (Đã nhận phần thưởng khối 50 BTC)
Debbie Không có giao dịch nào được thực hiện
Các giao dịch trên được ghi lại trên Trang 1 của cả bốn sổ ghi chép của
người chơi Dựa trên các bản ghi giao dịch này, sau đó chúng tôi có thể tính
toán số dư cho mỗi người chơi khi kết thúc Vòng 1
Trang 25Anatomy of Bitcoin
25
Người
Alice 10 BTC Đang bắt đầu cân bằng
- 1 BTC Đã trả cho Bob
— -
9 BTC Số dư cuối vòng 1 - -
+ 1 BTC Nhận được từ Alice
- 5 BTC Trả cho Charlie - -
6 BTC Số dư cuối vòng 1 - - Charlie 10 BTC Đang bắt đầu cân bằng
+ 5 BTC Đã nhận từ Bob + 50 BTC Passed Go (phần thưởng khối, xem
bên dưới) - -
65 BTC Số dư cuối vòng 1 - - Debbie 10 BTC Đang bắt đầu cân bằng
- -
10 BTC Số dư cuối vòng 1 - -
Bảng trên là phần trình bày về những gì đã xảy ra trong Vòng 1 Trò chơi Độc quyền có thể tiếp tục diễn ra, trong đó mỗi trang tương tự một cách hiệu quả với một khối trong chuỗi khối và chứa các chi tiết giao dịch Với một bản ghi của tất cả các giao dịch đang diễn ra, do đó, số dư của mỗi người chơi có thể được lấy tại bất kỳ thời điểm nào
Khi trò chơi (blockchain) diễn ra, nhiều khoản thanh toán (giao dịch) được thực hiện hơn và với mỗi vòng, một trang (khối) mới được tạo bởi người chơi (người dùng)
Các trang được tạo như thế nào?
Trong trò chơi Monopoly này, một điều chưa được giải thích là phần thưởng khối 50 BTC mà Charlie nhận được Hành động lật sang một trang mới
Trang 26tương tự như hành động khai thác và tạo một khối mới
Để hiểu đầy đủ điều đó, trước tiên bắt buộc phải hiểu cách thức hoạt động của chuỗi khối Điều này nghe có vẻ hơi khó khăn, nhưng chúng tôi đã thực hiện một số hình ảnh trực quan để giúp giải thích khái niệm này trong phần sau
Hiểu cấu trúc chuỗi khối
Trong ví dụ về Độc quyền ở trên, chúng tôi đã giới thiệu cách các giao dịch được ghi lại trên một chuỗi khối Tóm tắt nhanh:
1 Trò chơi độc quyền — mô phỏng nền kinh tế nơi mọi người giao
dịch với nhau
2 Notebook — mô phỏng chuỗi khối chứa bản ghi của mọi giao dịch
Ngoài ra, mỗi người tham gia sẽ có một bản sao của sổ ghi chép (blockchain)
Blockchain được gọi như vậy bởi vì nó thực sự là một chuỗi các khối được xâu chuỗi lại với nhau, trong đó mỗi khối chứa dữ liệu giao dịch Trong phần này, chúng ta sẽ đi sâu vào cấu trúc của một chuỗi khối để minh họa cách thức hoạt động của nó và điều gì làm cho nó có khả năng chống giả mạo
Tuy nhiên, trước khi chúng ta xem xét những gì diễn ra bên trong một chuỗi khối, điều quan trọng là phải hiểu khái niệm về hàm băm
Trong các phần sau, chúng ta sẽ xem xét những gì tạo nên một chuỗi khối, bắt đầu với phần chuỗi của nó—về cơ bản là các hàm băm
Chuỗi của một chuỗi khối - Hàm băm
Hàm băm chuyển đổi đầu vào thành đầu ra có độ dài cố định gồm các chữ cái và số ngẫu nhiên Hàm băm này sẽ trả về cùng một đầu ra với cùng một đầu vào Bitcoin sử dụng thuật toán băm SHA-256, thuật toán này cũng được chính phủ Hoa Kỳ sử dụng để bảo vệ một số thông tin nhạy cảm Các hàm băm được thực hiện thông qua thuật toán SHA-256 thực sự là một chiều, có nghĩa là khi cung cấp đầu vào (dữ liệu giao dịch, tiêu đề khối, v.v.),
Trang 27Anatomy of Bitcoin
27
bạn sẽ có thể tạo ra đầu ra (hàm băm kết quả) Tuy nhiên, khi sử dụng đầu
ra (hàm băm kết quả), sẽ không thể tính toán lại đầu vào ban đầu
Một phép loại suy có thể được sử dụng để hiểu cách hoạt động của hàm băm là đoán phương trình toán học sẽ cho kết quả là 100 Ví dụ: một số phương trình có thể cho kết quả là 100 như sau:
1 1 * 100 = 100
2 10 * 10 = 100
3 5 * 20 = 100
4 và cứ thế (không thể xác định chính xác câu trả lời)
Đối với bản thân các giá trị băm, ngay cả một thay đổi nhỏ nhất cũng có thể dẫn đến một kết quả hoàn toàn khác Ví dụ: băm văn bản “Cách kiếm Bitcoin” bằng hàm SHA-256 sẽ tạo ra đầu ra sau:
£8943d8870b292b2137e0e68d5dbae7562fa7666f60e5b17e3dadbe62fcd00b1 Nếu chúng tôi thay đổi chữ i trong Bitcoin thành 1, thì văn bản “Cách chuyển sang Bítcoin” sẽ được băm thành:
01a8f0c498a439685cbf'6929f988379f2f53đ5ca41ee169002fđ00af83d43817 Chúng ta có thể thấy rằng bằng cách thay đổi dù chỉ một ký tự trong văn bản đầu vào, đầu ra sẽ bị thay đổi hoàn toàn đến mức không thể nhận dạng được Do đó, các hàm băm cực kỳ quan trọng đối với các chuỗi khối vì chúng
có thể được sử dụng để tóm tắt và đảm bảo rằng thông tin không thể thay đổi mà không gây chú ý
Các khối trong chuỗi khối
Thành phần khác của chuỗi khối là khối, được tạo thành từ hai thành phần:
1 Tiêu đề khối là bản tóm tắt của toàn bộ khối và chứa:
a Hàm băm của tiêu đề khối trước đó,
b Hash của tất cả các giao dịch của khối hiện tại,
c Dấu thời gian — Dấu thời gian khối được “khai thác” trong UNIX
d Phiên bản — Phiên bản phần mềm bitcoin
e Nonce — Bộ đếm được sử dụng bởi những người khai thác
Trang 28để tạo ra hàm băm chính xác
f Mục tiêu độ khó của khối — mục tiêu độ khó của khối
Lưu ý rằng (c) đến (f) giống như tài liệu “nhận dạng” của mỗi khối Chúng ta sẽ xem xét chúng chi tiết hơn trong các phần sau
2 Phần thân khối — chứa các bản ghi của tất cả các giao dịch có trong
khối
Trong mỗi khối, danh sách các giao dịch đều được băm gián tiếp thông qua Merkle Root và được đưa vào tiêu đề khối, sao cho thậm chí 1.000 giao dịch trong toàn bộ khối có thể được biểu diễn dưới dạng một dòng băm Tiêu
đề khối về cơ bản là "tóm tắt" của toàn bộ khối, cộng với tham chiếu đến khối trước đó
gốc mekle
Gốc merkle thực sự là hàm băm của tất cả các hàm băm của tất cả các giao dịch trong một khối Trong mỗi khối, có thể có hàng nghìn giao dịch—Gốc Merkle là hàm băm của tất cả các giao dịch này
Đây là một phương pháp lưu trữ và xác minh dữ liệu giao dịch cực kỳ hiệu quả Merkle root cho phép một người dễ dàng kiểm tra xem giao dịch có thực
sự được xác minh hay không mà không cần phải xem qua toàn bộ danh sách giao dịch
Vì Merkle Root được chứa trong tiêu đề khối, nên tiêu đề khối sau đó chứa tất cả thông tin cần thiết để:
Trang 29Anatomy of Bitcoin
29
1 Tóm tắt toàn bộ giao dịch của khối (Merkle Root)
2 Liên kết đến khối trước đó (chứa hàm băm của tiêu đề khối trước đó)
Trong khối tiếp theo, tiêu đề của khối trước đó được băm và được lưu trữ như một phần của tiêu đề của khối hiện tại Theo cách này, mỗi khối tham chiếu khối trước đó bằng cách sử dụng hàm băm, bao gồm danh sách tất cả các giao dịch Để thay đổi bất kỳ phần nào của thông tin trong các khối trước
đó, bạn sẽ phải thay đổi mọi thứ trong tương lai vì ngay cả thay đổi nhỏ nhất cũng sẽ dẫn đến thay đổi hoàn toàn ngẫu nhiên của hàm băm
Để tất cả chúng cùng nhau
Sổ cái Bitcoin sử dụng công nghệ chuỗi khối rất hiệu quả Nó là một cơ sở
dữ liệu minh bạch về các giao dịch được phân phối trên toàn cầu (các khối) với các tính năng chống giả mạo có thể thực hiện được thông qua việc sử dụng các hàm băm mật mã (chuỗi)
Cho đến nay, chúng ta đã tìm hiểu những gì tạo nên một chuỗi khối, nhưng vẫn còn thiếu một số chi tiết chính:
1 Điều gì đang ngăn cản ai đó tạo một phiên bản khác của toàn bộ sổ cái Bitcoin và sau đó phân phối nó dưới dạng phiên bản hợp lệ?
2 Điều gì đang ngăn ai đó in thêm bitcoin?
3 Làm thế nào để tất cả những người tham gia đồng ý về một phiên bản cụ thể của sổ cái bitcoin tại bất kỳ thời điểm nào?
4 Các xung đột được giải quyết như thế nào trong trường hợp có các phiên bản sổ cái bitcoin khác nhau và xung đột?
Đó là nơi các thợ mỏ phát huy tác dụng Công cụ khai thác cung cấp bảo mật hiệu quả cho mạng Bitcoin và xác minh giao dịch bằng máy tính để thực hiện các phép tính toán học phức tạp
Khai thác trên chuỗi khối
Trước khi Bitcoin xuất hiện, về cơ bản bạn sẽ hình dung ra những chiếc máy kéo khổng lồ, đường mòn đầy bụi và những đống đá khổng lồ khi thuật ngữ “khai thác” được đề cập Với sự ra đời của Bitcoin, thuật ngữ “khai
Trang 30thác” mang một ý nghĩa hoàn toàn mới, trong đó nó đề cập đến hành động giải các bài toán tính toán phức tạp, lặp đi lặp lại mà chỉ có thể được thực hiện một cách hiệu quả bởi các máy tính chuyên dụng
Lý do chính khiến những người khai thác quan tâm đến việc tham gia vào quá trình khai thác Bitcoin là vì họ quan tâm đến việc kiếm phần thưởng khối Bitcoin được trao cho nhà sản xuất khối tiếp theo
Công cụ khai thác giữ an toàn cho mạng Bitcoin và giúp mọi người luôn đồng bộ với một phiên bản Họ đầu tư năng lượng điện dưới dạng sức mạnh tính toán để giải quyết các vấn đề toán học phức tạp và được khen thưởng cho những nỗ lực của họ dưới dạng phần thưởng khối Phần thưởng khối mà những người khai thác kiếm được thực sự là khoản phí mà mạng Bitcoin trả cho bảo mật mạng Phương pháp này đảm bảo rằng chuỗi khối Bitcoin không thể dễ dàng bị giả mạo
Trong trường hợp của Bitcoin, mỗi khối được tạo ra khoảng 10 phút một lần Trong khoảng thời gian 10 phút này, những người khai thác chọn ra các
giao dịch cần xác minh, ưu tiên những giao dịch có phí cao nhất Sau khi một khối mới được “khai thác”, các giao dịch được đưa vào sẽ được thêm vào chuỗi khối và được phát cho những người tham gia trên toàn thế giới—tương tự như cách một trang mới được sử dụng trong ví dụ sổ ghi chép Monopoly của chúng tôi trước đó
Đây là một minh họa hữu ích để giới thiệu quá trình:
Trang 31gọi là Proof of Work
Đối với mỗi khối mới, người khai thác cần đoán hàm băm đầu ra đáp ứng một điều kiện rất cụ thể—số lượng các số 0 đứng đầu Đại khái, phương trình là:
Đầu ra hàm băm = Hàm băm của (tiêu đề khối trước đó + hàm băm gốc merkle + nonce)
Tiêu đề khối trước đó và hàm băm Merkle Root đã được biết, vì vậy những người khai thác đang đoán một cách hiệu quả giá trị nonce sẽ cung cấp hàm băm đầu ra chính xác với một số số 0 đứng đầu cụ thể Đây là hàm băm cho
số khối 647.729:
000000000000000000064b9fcad14d747b72 ỉỉỉ 200 ỉ db1a77e6344a7c672a9bf
Để có được giải pháp ở trên có thể đòi hỏi nhiều lần lặp lại và là điều làm cho quá trình khai thác trở nên tốn kém về mặt tính toán Tuy nhiên, một khía cạnh tao nhã của hàm băm là một khi đã biết các tham số đầu vào, nó trở nên khá đơn giản và dễ dàng xác minh rằng nó dẫn đến giải pháp chính xác Điều này có thể được ví như một câu đố Sudoku, theo đó nó khó giải nhưng rất dễ xác minh xem nó có được giải chính xác hay không
Máy khai thác Bitcoin (hay thường được gọi là ASIC)
Giàn khai thác bitcoin còn được gọi là máy Mạch tích hợp dành riêng cho ứng dụng (ASIC) vì nó chỉ vượt trội ở một thứ—tính toán hàm băm SHA-256 cho Bitcoin và không có gì khác
Sức mạnh của ASIC được đo bằng tỷ lệ băm của nó Tốc độ băm là thước
đo số lượng băm mà một máy có thể tính toán mỗi giây Kể từ năm 2020, một Bitcoin ASIC bán lẻ có thể tính toán khoảng 100 TH/s (12 số 0 — tức
là 100.000.000.000.000 giá trị băm mỗi giây) Để so sánh, CPU máy tính để
Trang 32bàn chỉ có thể tính toán theo MH/s (6 số không), các cấp độ nhỏ hơn
Độ khó khai thác bitcoin
Khai thác bitcoin thường được so sánh với xổ số vì nó liên quan đến sự may mắn khi những người khai thác được yêu cầu lặp đi lặp lại giải pháp cho một vấn đề toán học Trong trường hợp của Bitcoin, những người khai thác cần tìm nonce làm đầu vào cho đầu vào băm để đoán đầu ra bắt đầu bằng một số 0 bắt buộc (độ khó)
Trong xổ số, nếu bạn muốn tăng cơ hội trúng thưởng, bạn có thể mua thêm
vé số Theo cách tương tự, những người khai thác muốn tăng tỷ lệ giải câu
đố toán học sẽ cần phải mua nhiều máy khai thác hơn hoặc nhanh hơn Những người khai thác được cấp phần thưởng khối khi họ giải được câu
đố vì đóng góp của họ trong việc bảo mật mạng
Khi nhiều người khai thác tham gia mạng, khả năng mạng cùng nhau giải câu đố và tìm thấy một khối cũng sẽ tăng lên Điều này tạo ra một tình huống
mà giải pháp cho câu đố (và do đó là một khối mới) có thể được tìm thấy nhanh hơn nhiều so với 10 phút
Theo thiết kế, Bitcoin duy trì thời gian chặn 10 phút của nó bằng cách duy trì cấp độ khó — là số lượng số 0 cần thiết để một giải pháp được coi là hợp
lệ
Giao thức Bitcoin điều chỉnh độ khó sau mỗi 2.016 khối (~2 tuần) Nếu 2.016 khối trước đó mất chưa đầy hai tuần để tìm thấy, thì độ khó sẽ tăng lên Nếu mất hơn hai tuần thì độ khó sẽ giảm đi Việc điều chỉnh độ khó động này đảm bảo rằng các khối Bitcoin được khai thác trung bình cứ sau
10 phút một lần
Điều gì sẽ xảy ra nếu hai thợ mỏ tìm thấy câu trả lời cùng một lúc?
Đối với bất kỳ khối nhất định nào, nonce chính xác sẽ đáp ứng điều kiện khó không chỉ giới hạn ở một nonce cụ thể—có nhiều câu trả lời Những người khai thác cạnh tranh với nhau để trở thành người đầu tiên
Trang 33Anatomy of Bitcoin
33
Điều này có thể dẫn đến tình huống hai thợ mỏ tìm ra lời giải cho câu đố toán học này cùng một lúc Cả hai công cụ khai thác sẽ phát các giải pháp của họ lên mạng Bitcoin cùng một lúc tại đó các giải pháp của họ được tất
cả những người tham gia coi là có giá trị như nhau
Trong phần này, chúng ta sẽ xem xét ngắn gọn kịch bản này để giới thiệu cách giao thức Bitcoin xử lý tình huống này
Hãy gọi hai công cụ khai thác là Công cụ khai thác A và Công cụ khai thác
B Khi Công cụ khai thác A và Công cụ khai thác B đều phát hiện ra các khối hợp lệ tương ứng của họ, cả hai công cụ khai thác sẽ thông báo và truyền kết quả của họ lên mạng Các nút trong mạng sẽ kết hợp phiên bản của khối
mà chúng nhận được đầu tiên vào chuỗi khối của chúng, mở rộng nó thêm một khối
Vì các nút gần Công cụ khai thác A nhất sẽ cập nhật chuỗi khối của họ với khối mới nhất là khối do Công cụ khai thác A công bố, trong khi các nút gần Công cụ khai thác B nhất sẽ cập nhật chuỗi khối của họ với khối mới nhất
là khối do Công cụ khai thác B công bố
Sau đó, mỗi nút sẽ tiếp tục truyền bá phiên bản chuỗi khối của họ tới các nút lân cận Trong ví dụ này, chúng tôi có hai phiên bản cạnh tranh của chuỗi khối đã xuất hiện và chúng tôi sẽ cần một cách để giải quyết xung đột này
Phiên bản chuỗi khối A
Trang 34Chuỗi khối phiên bản B
Để giải quyết xung đột này và đảm bảo rằng Trạng thái của chuỗi khối vẫn nhất quán giữa tất cả những người tham gia trong mạng Bitcoin, mỗi nút sẽ chọn chuỗi khối đại diện cho Bằng chứng công việc nhất, còn được gọi là chuỗi dài nhất.25
Trong trường hợp này, những người khai thác đã thêm Khối A vào chuỗi khối của họ sẽ cố gắng tìm giải pháp cho khối tiếp theo và xây dựng dựa trên trạng thái chuỗi khối của họ Những người khai thác đã thêm Khối B vào chuỗi khối của họ cũng sẽ cố gắng tìm giải pháp cho khối tiếp theo và xây dựng dựa trên Trạng thái chuỗi khối của họ
Cuối cùng, một công cụ khai thác sẽ tìm ra giải pháp và mở rộng chuỗi khối trên Khối A hoặc B Giả sử Công cụ khai thác X tiếp theo tìm thấy một giải pháp mở rộng Khối B; hãy gọi đây là Khối X Ngay lập tức, Khối X tạo thành chuỗi dài nhất và do đó được coi là trạng thái chính xác của chuỗi khối
25 (nd) 8 Khai thác và đồng thuận - Làm chủ Bitcoin [Sách] — O'Reilly Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2021, từ https://www.oreilly.com/library/view/mastering-
bitcQmZ9781491902639Zch.08.html
Trang 35Anatomy of Bitcoin
35
Tất cả những người khai thác đang tìm kiếm giải pháp trên Khối A sẽ dừng
công việc của họ và chuyển sang tìm giải pháp cho tòa nhà câu đố tiếp theo
trên Khối X Khối A hiện được gọi là khối mồ côi Bất kỳ giao dịch nào
trong Khối A chưa được đưa vào Khối B hoặc Khối X giờ đây sẽ được xếp
hàng để bổ sung vào khối tiếp theo trên Khối X
Đây là cách giao thức Bitcoin giải quyết vấn đề có khả năng có nhiều “phiên
bản” của chuỗi khối
Giao dịch Bitcoin
Các giao dịch bitcoin là đầu vào và đầu ra hiệu quả trên sổ cái là chuỗi khối
Dưới đây là hình dung nhanh về hai loại giao dịch phổ biến:
1 Thanh toán bằng tiền lẻ — Bob có một địa chỉ duy nhất chứa 0,5
BTC Bob gửi 0,1 BTC cho Alice và nhận 0,4 BTC dưới dạng tiền lẻ
Trang 36Điều này giống như trả tiền mua cà phê bằng tiền mặt bằng cách sử dụng một tờ tiền lớn và nhận tiền lẻ trên đó
2 Tổng hợp nhiều đầu vào thành một khoản thanh toán — Bob
muốn trả 0,7 BTC cho Alice và có hai địa chỉ riêng biệt chứa 0,5 BTC mỗi địa chỉ Số dư của các địa chỉ được kết hợp để tạo thành một đầu ra duy nhất là 0,7 BTC cho Alice và Bob nhận được 0,3 BTC còn lại dưới dạng thay đổi Điều này giống như thanh toán cho một giao dịch lớn bằng tiền mặt bằng cách kết hợp nhiều tờ tiền nhỏ để đáp ứng số tiền thanh toán cần thiết
Có nhiều cách khác để giao dịch có thể xảy ra trên chuỗi khối Bitcoin, nhưng các ví dụ trên là hình thức giao dịch phổ biến nhất Biết cách thức hoạt động của nó sẽ là công cụ để hiểu cách thức giao thức Bitcoin xử lý số dư trên sổ cái của nó
Trang 37Anatomy of Bitcoin
37
Lưu ý rằng trong các ví dụ trên, phí trả cho người khai thác để xử lý giao dịch được bỏ qua để đơn giản hóa Các khoản phí sẽ được chuyển đến một địa chỉ khác thuộc sở hữu của người khai thác
Đầu ra giao dịch chưa chi tiêu (UTXO)
Các giao dịch bitcoin được thực hiện từ đầu vào và đầu ra Đầu ra giao dịch chưa được chi tiêu, hay UTXO, chính xác như tên gọi của chúng—chúng là đầu ra của các giao dịch chuỗi khối chưa được chi tiêu và có thể được sử dụng làm đầu vào cho các giao dịch mới
Ở cấp độ cơ bản, UTXO quy định thời điểm bắt đầu và kết thúc của mỗi giao dịch 26Bất cứ khi nào một giao dịch được thực hiện, người dùng sẽ sử dụng số dư UTXO mà họ có làm đầu vào Chữ ký điện tử của họ được yêu cầu để xác minh rằng họ là chủ sở hữu thực sự của đầu vào, trước khi chúng được chuyển đổi thành đầu ra.27
Sau khi giao dịch hoàn tất và được thêm vào chuỗi khối, các UTXO được
sử dụng làm đầu vào hiện được coi là 'đã chi tiêu' và không thể được sử dụng cho các hành động tiếp theo Tuy nhiên, các giao dịch tạo UTXO mới
từ kết quả đầu ra, có thể được sử dụng sau này
Làm thế nào để Bitcoin ngăn chặn chi tiêu gấp đôi?
Chi tiêu gấp đôi xảy ra khi một người dùng ác ý có thể gửi bitcoin của họ đến hai người nhận khác nhau cùng một lúc 28Điều này có nghĩa là giao dịch thứ hai sử dụng cùng một đầu vào như một giao dịch khác và cả hai giao dịch được chuyển tiếp đến mạng Bitcoin cùng một lúc
Chi tiêu gấp đôi là một vấn đề duy nhất đối với các loại tiền kỹ thuật số vì thông tin kỹ thuật số có thể dễ dàng được sao chép tương tự như cách âm
26 (2020, ngày 30 tháng 6) Định nghĩa UTXO — Investopedia Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2020, từ https:// www.investopedia.com/terms/u/utxo.asp
27 (nd) Đầu ra giao dịch chưa chi tiêu (UTXO) | Học viện Binance Truy cập ngày 27 tháng
11 năm 2020, từ https: / / output- utxo
academia.binance.com/en/glossary/unspent-transaction-28 (nd) Từ vựng — Bitcoin.org Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2021, từ
https://bitcoin.org/en/vocabulary
Trang 38nhạc và phim ảnh có thể dễ dàng bị vi phạm bản quyền
Chi tiêu gấp đôi là không thể khi nói đến tiền tệ vật chất Nếu bạn mua một chiếc bánh rán với giá 1 đô la, bạn sẽ phải đưa tờ 1 đô la đó cho nhân viên thu ngân để nhận chiếc bánh rán Không thể đồng thời sử dụng cùng một
tờ 1 đô la lần thứ hai để mua cà phê Nếu bạn cố sao chép cùng một tờ 1 đô
la bằng máy photocopy, nhân viên thu ngân sẽ ngay lập tức có thể biết rằng
tờ 1 đô la được sao chụp là không xác thực và cũng có thể từ chối tờ đó
Có hai cách chính để giải quyết vấn đề chi tiêu gấp đôi đối với các loại tiền
kỹ thuật số — đối tác thanh toán bù trừ trung tâm và chuỗi khối 29Một đối tác thanh toán bù trừ trung tâm yêu cầu sự tin tưởng vào bên thứ ba và là cách thức hoạt động chính của hệ thống tài chính truyền thống của chúng tôi Bitcoin dựa vào một chuỗi khối để ngăn chặn việc chi tiêu gấp đôi xảy
ra mà không cần bất kỳ cơ quan tập trung nào
Khi nói đến những người cố gắng chi bitcoin bằng một UTXO đã được chi tiêu, chẳng hạn như 1 ngày trước, việc một người khai thác kiểm tra xem đây không phải là một giao dịch hợp lệ là khá đơn giản vì UTXO này đã được sử dụng làm đầu vào cho một giao dịch khác đã được đưa vào một khối trước đó Vì UTXO đã được sử dụng 1 ngày trước, UTXO này sẽ được bao gồm khoảng 144 khối trước đó
Nếu người khai thác nhất quyết cho phép chi tiêu UTXO này và muốn làm mất hiệu lực giao dịch trước đó, thì người khai thác sẽ cần phải làm lại tất
cả Bằng chứng công việc đã được thực hiện cho tất cả 144 khối trước đó
và chạy đua với thời gian để cạnh tranh với tất cả những người khai thác khác để tạo ra chuỗi dài nhất Điều này rất tốn kém về mặt tính toán và do
đó rất khó xảy ra
29 (nd) Double-Spending — Viện Tài chính doanh nghiệp Truy cập ngày 20 tháng 1 năm
2021, từ https:// /corporatefinanceinst spending/
Trang 39và thậm chí loại trừ một số giao dịch nhất định
Kẻ tấn công có 51% quyền kiểm soát chuỗi khối có thể chi tiêu gấp đôi số bitcoin bằng cách gửi hai giao dịch cùng lúc đến hai địa chỉ khác nhau Cuộc tấn công này thường nhắm vào các sàn giao dịch tiền điện tử vì giá trị của cuộc tấn công là cao nhất Để thực hiện cuộc tấn công này, giao dịch đầu tiên được gửi đến một thương gia để mua một mặt hàng và giao dịch này được phát đến mạng Bitcoin rộng lớn hơn
Giao dịch thứ hai được gửi đến địa chỉ của chính kẻ tấn công và kẻ tấn công
sẽ bí mật khai thác một nhánh khác của chuỗi khối bao gồm giao dịch thứ hai chứ không phải giao dịch đầu tiên Kẻ tấn công sẽ tiếp tục khai thác chuỗi bí mật trong một vài khối cho đến khi nó dài hơn chuỗi công khai và giao dịch đầu tiên đã được người bán chấp nhận
Khi điều này đã được thực hiện, chuỗi bí mật sẽ được phát lên mạng Vì chuỗi bí mật hiện dài hơn chuỗi công khai, mạng sẽ coi chuỗi bí mật là chuỗi hợp pháp của mạng Do đó, khoản thanh toán đầu tiên cho người bán sẽ bị
vô hiệu
Đây là một trong những lý do tại sao các giao dịch Bitcoin thường yêu cầu
3 đến 6 xác nhận của người bán trước khi nó được chấp nhận là một giao dịch hợp lệ Càng nhiều khối được khai thác trên chuỗi khối hiện có (mỗi khối đại diện cho một xác nhận), khả năng giao dịch sẽ không bị đảo ngược càng cao vì sẽ cần nhiều sức mạnh tính toán hơn để hoàn thành Bằng chứng công việc cần thiết trong việc thêm khối vào chuỗi khối
Miễn là phần lớn những người khai thác trung thực, sẽ không thể có bất kỳ thực thể nào tích lũy được 51% hashrate và thực hiện cuộc tấn công chi tiêu
Trang 40gấp đôi này Mạng của Bitcoin đủ phi tập trung để không có thực thể đơn
lẻ nào kiểm soát 51% hashrate